{"stem":"भूमि","iast":"bhūmi","found":true,"koshas":23,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.1.1","page":"37","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूर्भूमिः पृथिवी पृथ्वी वसुधोर्वी वसुंधरा ।","धात्री धरित्री धरणी विश्वा विश्वंभरा धरा ॥ ९३५ ॥","क्षितिः क्षोणी क्षमानन्ता ज्या कुर्वसुमती मही ।","गौर्गोत्रा भूतधात्री क्ष्मा गन्धमाताचलावनिः ॥ ९३६ ॥","सर्वंसहा रत्नगर्भा जगती मेदिनी रसा ।","काश्यपी पर्वताधारा स्थिरेला रत्नबीजसूः ॥ ९३७ ॥","विपुला सागराच्चाग्रे स्युर्नेमीमेखलाम्बराः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.1.1","synonyms":["भू","पृथिवी","पृथ्वी","वसुधा","उर्वी","वसुंधरा","धात्री","धरित्री","धरणी","विश्वा","विश्वंभरा","धरा","क्षिति","क्षोणी","क्षमा","अनन्ता","ज्या","कु","वसुमती","मही","गो","गोत्रा","भूतधात्री","क्ष्मा","गन्धमातृ","अचला","अवनि","सर्वंसहा","रत्नगर्भा","जगती","मेदिनी","रसा","काश्यपी","पर्वताधारा","स्थिरा","इला","रत्नबीजसू","विपुला","नेमी","मेखला","अम्बरा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.1.1","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूर्भूमिरचलानन्ता रसा विश्वम्भरा स्थिरा ।","धरा धरित्री धरणिः क्षोणिर्ज्या काश्यपी क्षितिः ॥ २ ॥","सर्वंसहा वसुमती वसुधोर्वी वसुन्धरा ।","गोत्रा कुः पृथिवी पृथ्वी क्ष्मावनिर्मेदिनी मही ॥ ३ ॥","विपुला गह्वरी धात्री गौरिला कुम्भिनी क्षमा ।","भूतधात्री रत्नगर्भा जगती सागराम्बरा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.1.1","synonyms":["भू","अचला","अनन्ता","रसा","विश्वम्भरा","स्थिरा","धरा","धरित्री","धरणि","क्षोणि","ज्या","काश्यपी","क्षिति","सर्वंसहा","वसुमती","वसुधा","उर्वी","वसुन्धरा","गोत्रा","कु","पृथिवी","पृथ्वी","क्ष्मा","अवनि","मेदिनी","मही","विपुला","गह्वरी","धात्री","गो","इला","कुम्भिनी","क्षमा","भूतधात्री","रत्नगर्भा","जगती","सागराम्बरा"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.156","page":"0020","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूर्भूमिर्वसुधावनिर्वसुमती धात्री धरित्री धरा,","गौर्गोत्रा जगती रसा क्षितिरिला क्षोणी क्षमा क्ष्माचला ।","कुः पृथ्वी पृथिवी स्थिरा च धरणी विश्वम्भरा मेदिनी,","ज्यानन्ता विपुला समुद्रवसना सर्वंसहोर्वी मही ॥ १५६ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.1","synonyms":["भू","वसुधा","अवनि","वसुमती","धात्री","धरित्री","धरा","गो","गोत्रा","जगती","रसा","क्षिति","इला","क्षोणी","क्षमा","क्ष्मा","अचला","कु","पृथ्वी","पृथिवी","स्थिरा","धरणी","विश्वम्भरा","मेदिनी","ज्या","अनन्ता","विपुला","समुद्रवसना","सर्वंसहा","उर्वी","मही"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.854","page":"0098","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दिग्दृष्टिदीधितिस्वर्गवज्रवाग्वाणवारिषु ।","भूमौ पशौ च गोशब्दो विद्वद्भिर्दशसु स्मृतः ॥ ८५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.68","head":"गो"},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"10.174","page":"0082","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूर्भूमिरचलानन्ता रसा विश्वम्भरा स्थिरा ।","वसुन्धरा रत्नगर्भा धारिणी धरणात्मजा ॥ १७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.10.0.1","synonyms":["भू","अचला","अनन्ता","रसा","विश्वम्भरा","स्थिरा","वसुन्धरा","रत्नगर्भा","धारिणी","धरणात्मजा"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"75","page":"0060","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पृथिवी पृथवी पृथ्वी भूमिर्भूमी च दृश्यते ।","अवनी अवनिस्तुल्ये मृन्मृदे मृत्तिमृत्तिके ॥ ७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.75","synonyms":["पृथिवी","पृथवी","पृथ्वी","भूमी","अवनी","अवनि","मृद्","मृदा","मृत्ति","मृत्तिका"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"3.3.1","page":"0024","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गोशब्दः पशुभूम्यंशुवाग्दिगर्थः प्रयुज्यते ।","स्वर्गलोचनबाणाम्बुकुलिशार्थोऽपि दृश्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.3.3.1","head":"गो"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"12.1.7","page":"0044","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इडा चन्द्रकलाद्यं स्यागवि भूमौ च वाचि च ।","जडो मूर्खे हिमग्रस्ते शूकशिम्बी जडा मता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.12.1.7","head":"इडा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.2.5","page":"0094","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अब्दोऽपि मुस्तके मेघे अब्दः संवत्सरेऽपि च ।","वेदिः परिस्कृता भूमिर्वेदिरङ्गुलिमु[49]द्रिका ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.2.5","head":"वेदि"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"24.1.3","page":"0141","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमिभुवौ स्थानमात्रे जामिः स्वसृकुलस्त्रियोः ।","खर्मं स्यात्पौरुषे क्षौमे आमोऽपक्वे गदान्तरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 भु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.24.1.3","meanings":["स्थानमात्र"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.2.2","page":"0165","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["परोऽभ्यासे रिपौ श्रेष्ठे दूरेऽथ केवले परम् ।","धरा भूभिर्धराः शैलाः कर्पासतूलको धरः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 थ (sub) pāda 4 syl. 3 स (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.2.2","head":"धरा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.2.46","page":"0172","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उर्वरा सर्वसस्या स्यादुर्वरा भूमिमात्रकम् ।","शर्करा कर्परांशेऽपि सितारोगविशेषयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.2.46","head":"उर्वरा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"28.2.9","page":"0206","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पृथ्वी भूमौ त्वक्पत्र्यां च महत्यां कृष्णजीरके ।","लट्वा च कथिता धीरैः करञ्जपक्षिभेदयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 त्व (sub) pāda 4 syl. 3 ञ्ज (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.28.2.9","head":"पृथ्वी"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.3.9","page":"0226","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रोदश्च रोदसी चापि दिवि भूमौ पृथक्पृथक् ।","सहप्रयोगेऽप्यनयो रोदश्च रोदसी तथा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 श्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.3.9","head":"रोदस्"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"32.2.4","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुहा दरी पृश्निपर्णी कार्तिकेयो गुहो मतः ।","मही नदी मही भूमिर्मह उत्सवतेजसोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.32.2.4","head":"मही"},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"3.1","page":"0022","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूमिरुर्वी घनश्रोणी गिरिकर्णी मधूद्भवा ।","अचला रत्नगर्भा च भूतधात्र्यब्धिमेखला ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.3.0.1","synonyms":["उर्वी","घनश्रोणी","गिरिकर्णी","मधूद्भवा","अचला","रत्नगर्भा","भूतधात्री","अब्धिमेखला"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.1.17","page":"0002","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वसुन्धरा वसुमती ग्मा ज्या भूमिश्च माधवी ।","स्त्रियां पूषा क्रोडकान्ता पृथिवी महिरित्यपि ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.1.8","synonyms":["वसुन्धरा","वसुमती","ग्मा","ज्या","माधवी","पूषा","क्रोडकान्ता","पृथिवी","महि"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.155","page":"0434","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["निर्वाणमपि कैवल्यमक्षरं च महासुखम् ।","अथ स्युः पञ्च भूतानि व्योमेराग्न्यम्बुभूमयः ॥ १५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.155","synonyms":["निर्वाण","कैवल्य","अक्षर","महासुख","व्योमन्","इरा","अग्नि","अम्बु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3","page":"0113","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूः पृथ्वी पृथिवी रसा च पृथवी धात्री धरित्री धरा","भूमिर्भूर्णिरिला भुरिग्वसुमती क्षोणी क्षितिः क्ष्मा क्षमा ।","गौर्गोत्रा जगती स्थिरा कुरवनिर्विश्वाथ विश्वंभरा-","ऽनन्ता ज्या च वसुंधरा च वसुधा सर्वंसहा मेदिनी ॥ ३ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.0.3","synonyms":["भू","पृथ्वी","पृथिवी","रसा","पृथवी","धात्री","धरित्री","धरा","भूर्णि","इला","भुरिज्","वसुमती","क्षोणी","क्षिति","क्ष्मा","क्षमा","गो","गोत्रा","जगती","स्थिरा","कु","अवनि","विश्वा","विश्वम्भरा","अनन्ता","ज्या","वसुन्धरा","वसुधा","सर्वंसहा","मेदिनी"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.2.28","page":"0097","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शस्त्री-जिह्वावाचिवम्री-नदीनां","ज्योत्स्ना-लज्जा-भूमि-वीणा-मतीनाम् ।","तन्द्रा-चीरी-गर्गरी-भ्रू-सुरा-गी-","र्नासा-लक्ष्मी-रोचना-कृष्णलानाम् ॥ २८ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.2.2","synonyms":["शस्त्री","वम्री","नदी","ज्योत्स्ना","लज्जा","वीणा","मति","तन्द्रा","चीरी","गर्गरी","भ्रू","सुरा","गिर्","नासा","लक्ष्मी","रोचना","कृष्णला"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.2","page":"0135","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमौ स्त्रियां कुस्त्रिषु कुत्सिते स्यात्"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.2","head":"कु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.7.33","page":"0175","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बलजं गोपुररणयोः","क्षेत्रे सस्ये स्त्रियां भूमौ ।","सुन्दर्यामथ शिल्पि-","प्रभवे चित्रे च गैरिके फेने ॥ ३३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.7.15","head":"बलजा"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.18","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संनाहेऽतिदृढे गृ[295a]हे च गदितो न स्त्री निवातोऽन्यव-","द्वातोनेऽथ हरौ च शेषभुजगेऽनन्तः पुमान्खेऽन्तिमे ।","दूर्वाभूम्यमृतासु गोपतनयाग्निज्वालिकालाङ्गली-","षूक्तः स्त्री खगभेदभासखगमेषूक्तः शकुन्तः पुमान् ॥ १८ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.117","head":"अनन्त"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.22","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तत्स्त्री नारदवल्लकीगतमथ क्लीबे पृषद्बिन्दुषु","प्रायो भूम्नि मृगे तु पुंसि परवत्स्याच्छ्वेतबिन्द्वन्विते ।","वायौ पुंसि जगज्जगच्च चरमे लोकेऽन्यवज्जङ्गमे","स्त्री भूमौ भुवने जनेष्वपि तथा छन्दोन्तरे कीर्तितम् ॥ २२ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.121","head":"जगत्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.35","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["साम्ये सभायां समिती मृधेऽपि","स्यात्संगमेऽथादितिरत्र भू[297a]मौ ।","द्युसज्जनन्यामथ पक्षतिः स्यात्","पक्षस्य मूले प्रतिपत्तिथौ च ।","तार्क्ष्यस्त्रियां तून्नतिरुद्गतौ च","वृद्धौ प्रसूतिस्तु सुतोद्भवादौ ।","पुत्र्यां च वल्ल्यां प्रततिस्ततौ च ॥ ३५ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.133","head":"अदिति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.20.51","page":"0239","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यान्माधवे मासि नरीह राधः","स्त्रियां तु विद्युद्भभिदोश्च गोप्याम् ।","भूम्यामलक्यां च दुरालभायां","स्याच्चित्रयन्त्रोऽपि धनुर्धराणाम् ॥ ५१ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.20.2","head":"राध"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.71","page":"0281","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमिः स्थितौ स्याद्भुवि चाथ वह्नौ","वमिः पुमान्स्त्री वमनेऽथ रश्मिः ।","पक्षे द्युतौ योषिति रज्जुवाची","जामिः कुलस्त्रीभगिनीगतः स्त्री ॥ ७१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.18","meanings":["स्थिति","भू"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.4","page":"0303","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कार्पासके स्यादपि कूलके च","स्त्रियां तु गर्भाशयभूमिवाची ।","मेदस्यथाम्भोमुचि च क्षरः स्या-","न्नीरेऽन्तिमेऽथ त्रिषु रन्ध्रभीत्योः ॥ ४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.13","head":"धर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.13","page":"0360","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमौ पृथौ मे[78a]चकजीरके च","स्याद्बाष्पिकायामवनौ महत्याम् ।","उर्वी भवेत्स्यन्दनभेदके तु","लघ्वी तथा ह्रस्वविवक्षितेऽपि ॥ १३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.29","head":"पृथ्वी"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.58","page":"0375","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वर्णे स्त्रियां स्यात्तविषी नदीभि-","द्भूम्योर्बले स्यात्सुरकन्यकायाम् ।","स्यात्ताविषी चन्द्रसुतार्थिका च","स्यादामिषोऽस्त्री पलले च लोभे ॥ ५८ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.70","head":"तविषी"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.32.35","page":"0385","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्री मुद्गपर्णिकायां[सहदेवायां] [92a]कुमार्यां च ।","भूमौ नखभेषजके ग्रहः पुनः पूतनाह्वादौ ॥ ३५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.32.3","head":"सहा"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"31","page":"0009","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अभिधानशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । संवत्सराभिधायिनां शब्दानां संवत्सरपर्यायाणां च । गिर्यादिपर्यायाणां च । पुंयोगः स्यादित्यर्थः । तद्यथा अयं संवत्सरः हायनोऽब्द इत्यादि । अयं गिरिः पर्वतः धरः शैल इत्यादि । मासाभिधायिनाम् । अयं मासः द्विपक्षः । मासविशेषोऽपि अयं चैत्रः वैशाखः ज्येष्ठः आषाढ इत्यादि । अर्णववाचिनाम् । अयमर्णवः समुद्रः सागरः पारावारः सरित्पतिरित्यादि । अयमृतुः वसन्तः ग्रीष्मः ।","देववाचिनाम् । देवः सुरः । असुरवाचिनाम् । असुरः दैत्यः । शराभिधायिनाम् । शरः काण्डः । अयमसिः खड्गः मण्डलाग्रः । अयं पङ्कः कर्दमः जम्बालः । अयमरिः शत्रुः वैरी रिपुः विपक्ष इत्यादि ।","भाष्कच्छुकशारज्ज्विष्टकाश्च नित्यं स्त्रि[स्त्री]यामीषिका च ।","विद्युद्दिग्भूम्यभिधानं वल्ली सरितां च विज्ञेयम् ॥ ३१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.34","synonyms":["संवत्सर","हायन","अब्द","गिरि","पर्वत","धर","शैल","मास","चैत्र","वैशाख","ज्येष्ठ","आषाध","अर्णव","समुद्र","सागर","पारावार","सरित्पति","ऋतु","वसन्त","ग्रीष्म","देव","सुर","असुर","दैत्य","शर","काण्ड","असि","खड्ग","मण्डलाग्र","पङ्क","कर्दम","जम्बाल","अरि","शत्रु","वैरिन्","रिपु","विपक्ष","भास्","कच्छु","कशा","रज्जु","इष्टका","ईषिका","विद्युत्","दिश्","वल्ली","सरित्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"32","page":"0010","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः नित्यं स्त्रियां भवन्ति । इयं भाः दीप्तिः । कच्छुः पामा । कशादनी । रज्जुः कुशमयी । इष्टका पक्व[क]मृत्तिका । इषिका वीरणशलाका कष्ठिका? च । विद्युदादीनामभिधानं स्त्रियां भवति । यथा इयं विद्युत् तडित् चञ्चला शतह्रदा क्षणप्रभा सौदामिनी ऐरावतीत्यादि । दिगभिधानम् । आशा काष्ठा ककुप् विदिगित्यादयः । भूम्यभिधानम् । इयं भूमिः धरा रसा पृथ्वी क्षमा क्ष्मा इत्यादिः । वल्ल्यभिधानम् । इयं वल्ली व्रततिः प्रतानिनीत्यादयः । सरिदभिधानम् । इयं सरित् नदी कुल्या स्रवन्ती निम्नगा तटिनीत्यादयः ।","छायासुरानिशावालुकाः स्त्रियां स्युश्चमूकन्थेराश्च ।","आपत्संपद्विपत्प्रतिपत्समिद्विप्रुषश्चैव ॥ ३२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.35","synonyms":["भास्","कच्छु","कशा","रज्जु","इष्टका","इषिका","विद्युत्","तडित्","चञ्चला","शतह्रदा","क्षणप्रभा","सौदामिनी","ऐरावती","आशा","काष्ठा","ककुभ्","विदिश्","धरा","रसा","पृथ्वी","क्षमा","क्ष्मा","वल्ली","व्रतति","प्रतानिनी","सरित्","नदी","कुल्या","स्रवन्ती","निम्नगा","तटिनी","छाया","सुरा","निशा","वालुका","चमू","कन्था","इरा","आपद्","संपद्","विपद्","प्रतिपद्","समिध्","विप्रुष्"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"5","page":"0003","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूमिर्भूः पृथिवी पृथ्वी गह्वरी मेदिनी मही ।","धरा वसुमती धात्री क्षमा विश्वम्भराऽवनिः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.5","synonyms":["भू","पृथिवी","पृथ्वी","गह्वरी","मेदिनी","मही","धरा","वसुमती","धात्री","क्षमा","विश्वम्भरा","अवनि"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.53","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ष्माशब्दो भुवि नद्यां च गिर्शब्दो वाचि योषिति ।","ज्या भूमिमौर्व्योस्त्वग्गन्धद्रव्ये चर्मणि वल्कले ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.53","head":"ज्या"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.57","page":"0006","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूर्भूम्यां स्थानमात्रे च सौराष्ट्र्यां व्योमदेहयोः ।","मा पार्वत्यां च लक्ष्म्यां च निर्लिङ्गोऽसौ निवारणे ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.57","head":"भू"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.3","page":"0007","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गौर्नादित्ये बलीवर्दे क्रतुभेदर्षिभेदयोः ।","स्त्री तु स्याद्दिशि भारत्यां भूमौ च सुरभावपि ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.3","head":"गो"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.76","page":"0016","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुड्यप्रदेशयोः स्यात् तु भूमिः क्ष्मास्थानमात्रयोः ।","भूतिर्भस्मनि सम्पत्तावुत्पत्तौ भरुटेऽपि च ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.76","meanings":["क्ष्मा","स्थानमात्र"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.120","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुमेरुशिरसः प्राग्दिग्गतगङ्गान्तरेऽपि च ।","जानक्यामथ सीमा स्यादवधौ भूमिकूलयोः ॥ १२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.120","head":"सीमा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.121","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["क्षेत्रव्यवस्थयोश्चेति डाबन्तार्थाः समीरिताः ।","मन्नन्तापि च सीमास्ति तस्याश्चार्था इमे मताः ॥ १२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.121","head":"सीमन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.55","page":"0047","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्री तु पुष्पवतीभूम्योरणुस्तु पवने पुमान् ।","परमाणौ धान्यभेदे सामुद्रलवणे तु नप् ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.55","head":"अवि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.90","page":"0050","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्पूरे क्ली तु सलिले ना त्वीडो देवतान्तरे ।","स्तुतौ तु नृस्त्रि स्त्री भूम्यामीशस्तु गिरिशे पुमान् ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.90","head":"ईडा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.170","page":"0057","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पाकस्थानेऽथ कद्रुर्ना वर्णे पिङ्गलसंज्ञके ।","त्रि तु तद्वति भूमौ तु नागमातरि च स्त्रियाम् ॥ १७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.170","head":"कद्रु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.250","page":"0064","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["शाकभेदे कुमुत् तु त्रिर्गर्ह्यहर्षयुते स तु ।","गर्ह्ये हर्षे स्त्रियां क्ली तु कुमुदे स्त्री तु कुम्भिनी ॥ २५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.250","head":"कुम्भिनी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.369","page":"0074","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुत्सितार्थे च गोत्रा तु स्त्री भूमौ गोगणे त्रि तु ।","गोत्रातर्यथ गोपस्त्रिर्गोपाले ना तु गोपने ॥ ३६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.369","head":"गोत्रा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.635","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमीगुडूच्योर्ध्रत्रस्तु ना वृक्षेऽर्केऽप्यथो नपि ।","गृहे नभसि सूत्रे च धत्रा तु दिवि सा स्त्रियाम् ॥ ६३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.635","head":"धरा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.643","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्घोरवाशिते धात्रः पुनर्द्वे कितवेऽथ सा ।","धात्री स्त्र्यामलकीभूम्योरुपमातरि चाथ ना ॥ ६४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.643","head":"धात्री"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.654","page":"0098","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धृत्वा विष्णौ गिरावब्धौ यतिनि स्त्री तु धृत्वरी ।","भूमौ धेनुस्तु हस्तिन्यां नवसूतगवीगिरोः ॥ ६५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.654","head":"धृत्वरी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1030","page":"0131","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मेहा भूमौ पुमान् मूत्रव्याधिभेदेऽपि मूत्रणे ।","म्लेच्छाः स्युर्म्लेच्छवाचो ये विप्रकृष्टा वनौकसः ॥ १०३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1030","head":"मेह"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1081","page":"0135","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शण्डेऽप्याहू रसा तु स्त्री दूर्वापातालभूमिषु ।","द्राक्षायामपि पाठायामथ रक्तं नपुंसकम् ॥ १०८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1081","head":"रसा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1116","page":"0138","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमौ तु रुह्वरी स्त्री स्यादथ रूपं नपुंसकम् ।","स्वभावाकृतिसौन्दर्यवपुष्पु श्लोकशब्दयोः ॥ १११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1116","head":"रुह्वरी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1249","page":"0149","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["केशह्रीबेरपुच्छादिसंयुक्तार्थेऽभिधेयवत् ।","विश्वा त्वतिविषाभूम्योः स्त्री शुण्ठ्यां स्त्रीनपुंसकम् ॥ १२४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1249","head":"विश्वा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.1.6","page":"0001","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमिनद्यगुलीषु स्यादङ्गुलिस्तु गजस्य च ।","कराग्रे कर्णिकासंज्ञे शाखास्वप्यङ्घ्रिहस्तयोः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.1.6","head":"अवनि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.9","page":"0047","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शारिवाभूमिदूर्वासु विशल्यानाम्नि चौषधौ ।","दुःस्पर्शे च स्त्रियां भेद्यलिङ्गं त्वन्तवि(स?व)र्जिते ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None दुःस्पर्शे च स्त्रियां भे (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.9","head":"अनन्त"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.100","page":"0055","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दिवि स्त्री त्वविषी भूमौ निर्विषे त्वभिधेयवत् ।","तत्रापि स्यात् स्त्रियां वृत्तिर्यदा स्यादविषा तदा ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.100","head":"अविषी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.384","page":"0079","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सतृणाभ्यवहारी तु रभसः शबले त्रिषु ।","कर्वरी तु स्त्रियां भूमौ शिवायां चाथ कच्छपः ॥ ३८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.384","head":"कर्वरी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.901","page":"0126","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छन्दःसु नीवृद्भेदे तु महाराष्ट्राह्वये नरि ।","दण्डका भूम्नि च स्त्री तु दण्डिकाल्पकलस्वने ॥ ९०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.901","head":"दण्डक"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.938","page":"0129","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्री तु द्वीपवती नद्यां भूमौ चाथ नृलिङ्गकः ।","दीर्घायुः शल्मलीवृक्षे तथा जीवतरावपि ॥ ९३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.938","head":"द्वीपवती"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1137","page":"0146","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परुषत्वे शक्रवने तेनैव क्लीबमीरितम् ।","पांसुला तु स्त्रियां भूमौ कुलटोदक्ययोस्त्रि तु ॥ ११३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1137","head":"पांसुला"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1230","page":"0155","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["स्त्रियां तु बहुला भूभ्यामेलायां सुरभावपि ।","श्वेतायां चाथ रोदस्यौ द्विवचो बहुले इति ॥ १२३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1230","head":"बहुला"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1645","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूम्यां तु स्त्री वसुमती वलभित् तु पुमानयम् ।","पुरन्दरे तथैकाहक्रतुभेदे च नप् पुनः ॥ १६४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1645","head":"वसुमती"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.216","page":"0044","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चरस्याप्यचरस्यापि समासाद्यत्र तर्क्यताम् ।","चतुरन्ता स्त्रियां भूमौ समासादिकमूह्यताम् ॥ २१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.482","head":"चतुरन्ता"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.521","page":"0071","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रत्नगर्भा तु भूमौ स्त्री ना तु वैश्रवणे मतः ।","पूर्ववत् स्यात् समासादि द्वयोस्तु स्याद्रजस्वलः ॥ ५२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.787","head":"रत्नगर्भा"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.20","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["टो भूमिवायुशब्देषु शरीरास्थनि टं पुनः ।","गवि ठः सुस्तने रुद्रे चन्द्रमण्डलशून्ययोः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.20","head":"ट"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.225","page":"0032","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भगवद्भट्टारकौ पादात्रभवन्तौ विभाविभौ ।","भूमिर्भूर्वसुधा विश्वा धरोर्वी जगती रसा ॥ २२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 2 त्रभ (split)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.225","synonyms":["भगवत्","भट्टारक","पाद","अत्रभवत्","विभु","भू","वसुधा","विश्वा","धरा","उर्वी","जगती","रसा"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.2.57","page":"0168","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इला बुधस्य भार्यायां भूमिश्रीगोषु वाच्यपि ।","इरा मह्यां जले मद्ये भारत्यामशनेऽपि च ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.2.2","head":"इला"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.9.156","page":"0181","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गोत्रो भूध्रेऽथ गोत्रं स्याच्छत्रेऽरण्ये च वर्त्मनि ।","नाम्नि क्षेत्रेऽन्वये गोत्रा भूमौ गोनिचये पुनः ॥ १५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.9.8","head":"गोत्रा"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.13.206","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीवनं सलिले जन्मवृत्त्योरपि निरीक्ष्यते ।","जगती छन्दसां भेदे भूमौ लोकेऽथ जम्बुकः ॥ २०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.13.13","head":"जगती"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.29.383","page":"0210","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दुग्धेऽमृते जले क्षीरं क्षितिर्भूम्यां गृहेऽपि च ।","कुशाग्रबुद्धयो धीरा भवन्तः प्रणमाम्याहम् ।","वाणीयमर्थहीनापि कृपयैव विलोक्यताम् ॥ ३८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 म्या (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.29.6","head":"क्षिति"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.3.78","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["अर्धं क्लीबे समांशार्थे धर्मं दानादिके पुनः ।","सारं न्याय्ये खलं भुम्यां कामं चानुमतावपि ॥ ७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.3.9","head":"खल"},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.2","page":"0001","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूर्भूमिः पृथिवी पृथ्वी मेदिनी काश्यपी मही ।","धरा वसुमती धात्री क्षमा विश्वम्भरावनिः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.1","synonyms":["भू","पृथिवी","पृथ्वी","मेदिनी","काश्यपी","मही","धरा","वसुमती","धात्री","क्षमा","विश्वम्भरा","अवनि"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"3.1","page":"0038","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूमिर्वसुन्धरा श्यामा जगती धरणी धरा ।","इला द्वीपवती भूषागिरिश्रोण्यब्धिमेखला ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.3.0.1","synonyms":["वसुन्धरा","श्यामा","जगती","धरणी","धरा","इला","द्वीपवती","भूषागिरिश्रोणी","अब्धिमेखला"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.105","page":"0012","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूमिर्भूर्वसुधा पृथ्वी धरित्री धरणी धरा ।","मही वसुंधरा धात्री क्षोणी क्ष्मा मेदिनी क्षितिः ॥ १०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.2","synonyms":["भू","वसुधा","पृथ्वी","धरित्री","धरणी","धरा","मही","वसुंधरा","धात्री","क्षोणी","क्ष्मा","मेदिनी","क्षिति"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.130","page":"0047","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दिग्दृष्टिदीधितिस्वर्गवज्रवाग्बाणवारिषु ।","भूमौ पशौ च गोशब्दो विद्वद्भिर्दशधा मतः ॥ १३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.61","head":"गो"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.1.1585","page":"0255","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["विश्वा विश्वम्भरा भूमिर्वसुमती वसुन्धरा ।","उर्वी धात्री धरित्री च धरणी धरणिर्धरा ॥ १५८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.1.1","synonyms":["विश्वा","विश्वम्भरा","वसुमती","वसुन्धरा","उर्वी","धात्री","धरित्री","धरणी","धरणि","धरा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.1.1","page":"0046","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूमिर्भूमी रसानन्ता धरणिर्धरणी धरा ।","क्षौणिः क्षौणी क्षितिः क्षोणिः क्षोणी विश्वम्भरा ध्रुवा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.1.1","synonyms":["भूमी","रसा","अनन्ता","धरणि","धरणी","धरा","क्षौणि","क्षौणी","क्षिति","क्षोणि","क्षोणी","विश्वम्भरा","ध्रुवा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.34","page":"0193","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कालिङ्गो भूमिकर्कारुदन्ताबलफणिष्वपि ।","कालिङ्गी राजकर्कय्यां चक्राङ्गो मानसौकसि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.34","head":"कालिङ्ग"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.8.26","page":"0198","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["बलजा वणिजो नार्यां युथीभम्योर्वरस्त्रियाम् ।","बाहुजः स्यात्स्वयं जाते तिले क्षत्रियकीरयोः ।","वनजा मुद्गपर्ण्यां ना मुस्तके क्लीबमम्बुजे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.8.26","head":"बलजा"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.79","page":"0218","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अदितिश्च स्त्रियां भूमौ अखण्डे देवमातरि ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.79","head":"अदिति"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.101","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याज्जगद्भुवने क्लीबं समीरे जङ्गमे त्रिषु ।","जगती पिष्ठपे भूमौ जनच्छन्दोविशेषयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.101","head":"जगती"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.163","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दिवाभीत उलूके स्यात्कुम्भिले कुमुदाकरे ।","दिवाकीर्तिः पुमानेव नापितान्तावसायिनोः ॥","द्वीपवती भूमिनदयोः पुंसि सिन्धौ नदेऽपि च ।","स्याद्धूमकेतुर्ज्वलेने तथा चोत्पातशेषके ॥","नन्द्यावर्त्तश्च नगरे गृहभेदे च पुंस्ययम् ।","नदीकान्तः सिन्धुवारे हिज्जले च सरित्पतौ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None द्वीपवती भूमिनदयोः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.163","head":"द्वीपवती"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.2","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अब्दः सम्वत्सरे मेघे युस्तके च पयोनिधौ ॥","अन्दूर्भूषणभेदे स्यान्निगडेऽपि भवेत् स्त्रियाम् ।","कन्दोऽस्त्री शस्यमूले स्याच्छूरणे जलदे पुमान् ॥","कुन्दो मुकुन्दे निधिभिद्भूमिष्वस्त्री तु माथ्यके ।","क्षोदः स्यात्पेषणे पुंसि सन्धाने च रजस्यपि ॥","गदो विष्णुभ्रातरि स्याद्व्याधौ ना चायुधे गदा ।","छदः पक्षे च पत्रे च ग्रन्थिपर्णे तमालके ॥","छन्दोऽभिप्रायवशयोर्वेदकिन्यामनीषयोः(?) ।","नन्दिर्ना नन्दिकेश्वरद्युताङ्गानन्दयोरपि ॥","नदी स्त्रियान्तु सरिति शोणादौ नदः पुमान् ।","नन्दाहलिञ्जरगोर्योस्तु तिथिभेदेऽपि च स्त्रियाम् ॥","पुमान्नरपतौ गोपभेदानन्दनिधिष्वपि ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 श्व (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None नदी स्त्रियान्तु सरि (missing_in_pada) pāda 3 syl. None नन्दाहलिञ्जरगोर्योस्तु (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.2","head":"कुन्द"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.15","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुनिर्ना नारदादौ तु वङ्गसेनद्रुमे जिने ।","मृत्स्ना मृत्सा तु काक्ष्यां स्त्री यानं स्याद्वाहने गतौ ।","योनिर्द्वयोराकरे स्याद्भगे भूमौ च कारणे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.15","head":"योनि"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.24.2","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूर्भूमौ स्थानमात्रे च भमृक्षगृहनामसु ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.24.2","head":"भू"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.25.16","page":"0254","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भीष्मो घोरतरेऽपि स्याद् गाङ्गेयेऽपि च पुंस्ययम् ।","भीमो घोरे शिवे मध्यपाण्डवे चाम्लवेतसे ॥","अथ भूमिः स्थानमात्रे पृथिव्यामपि च स्त्रियाम् ।","भौमस्त्रिषु भूमिभवे पुंसि स्यान्नरके कुजे ॥","यमः शत्रौ च शमने काके ना यमजेऽन्यवत् ।","ना देहसाधनापेक्षनित्यकर्मणि संयमे ॥","यामस्तु प्रहरे पुंसि संयमावसयोरपि (?) ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 4 षु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.25.16","meanings":["स्थानमात्र","पृथिवी"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.3","page":"0277","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इला स्याद्बुधनार्याञ्च भूमिवाण्योरपि स्त्रियाम् ।","ओलः स्याच्छूरणेऽप्यार्द्रे ओलमप्यत्र न द्वयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.3","head":"इला"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.74","page":"0281","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["पांशुलः पापिहरयोः पुंश्चले … द्वयोः ।","पांशुला कुलटायाञ्च तथा भूय्यामपि स्त्रियाम् ।","पाकलं कुष्टकौषध्यां न स्त्रियां कुञ्जरज्वरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.74","head":"पांशुला"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.7","page":"0285","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीवोऽस्त्री जीविते ना तु वृत्तिप्राणिगुरुद्रुमे ।","जीवा मौर्व्वी वचा भूमिजीवन्तीष्वपि च स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.7","head":"जीवा"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.9","page":"0294","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तिक्तादौ च गुणे पुंसि द्रवे क्लीबन्तु कुत्रचित् ।","रसा स्त्री रसना पाठाशल्लकीभूमिकङ्गुषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.9","head":"रसा"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.33.9","page":"0298","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मही भूम्यां नदीभेदे मह उत्सवतेजसोः ।","मोहो मूर्छाविद्ययोर्ना दुःखमात्रे क्वचिद्भवेत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.33.9","head":"मही"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"9.8","page":"0308","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["नदी सरित् शैवलिनी वाणी गीर्गोश्च वागपि ।","वीणा विपञ्ची दिक्ककुप् स्याद्भूर्भूमिरवणि क्षितिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None वीणा विपञ्ची दिक्ककुप् स्या (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.9.0.8","synonyms":["नदी","सरित्","शैवलिनी","वाणी","गिर्","गो","वाच्","वीणा","विपञ्ची","दिश्","ककुभ्","भू","अवनि","क्षिति"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1","page":"0218","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["धात्र्यां भू-भूमि-भूम्यः स्युः पृथवी पृथिवी पृथा ।","धरित्री धरयित्री वसुधा सुधा वसुन्धरा ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 सु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.1","synonyms":["धात्री","भू","भूमी","पृथवी","पृथिवी","पृथा","धरित्री","धरयित्री","वसुधा","सुधा","वसुन्धरा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.1.366","page":"0049","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूर्भूमिर्वसुधा मही वसुमती विश्वंभरा मेदिनी","गोत्रा गौर्धरणी समुद्ररशना सर्वंसहोर्वी क्षमा ।","पृथ्वी क्ष्मा पृथिवी रसा क्षितिरिलानन्ताचला काश्यपी","क्षोणी ज्या जगती स्थिरा कुरुवनी धात्री धरित्री धरा ॥ ३६६ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.1.1","synonyms":["भू","वसुधा","मही","वसुमती","विश्वम्भरा","मेदिनी","गोत्रा","गो","धरणी","समुद्ररशना","सर्वंसहा","उर्वी","क्षमा","पृथ्वी","क्ष्मा","पृथिवी","रसा","क्षिति","इला","अनन्ता","अचला","काश्यपी","क्षोणी","ज्या","जगती","स्थिरा","कुरुवनी","धात्री","धरित्री","धरा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.8.1847","page":"0224","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूमिर्भूकटकं भृष्टं भटित्रं चादिमं स्त्रियाम् ।","लावणौदकिकं तत् स्यात् पक्वं यल्लवणोदकैः ॥ १८४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.8.105","synonyms":["भूकटक","भृष्ट","भटित्र","लावणौदकिक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1869","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अविरर्के गिरौ मेषे स्त्री तु स्याद्भूम्युदक्ययोः ।","अद्रिरर्के द्रुमे शैले व्याले वृत्रासुरेऽप्यहिः ॥ १८६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.10","head":"अवि"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2091","page":"0253","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जगती भुवने भूमौ लताच्छन्दोविशेषयोः ।","अगलो मोदके मद्ये जरठः कठिनेऽपि च ॥ २०९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.232","head":"जगती"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"1.30","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["-----------------------------------","ळ-कारो विमलो जीवः शिवो भूमिर्वरानने! ।","क्ष-कारो नरसिंहश्च मेरुः संवर्तकोऽपि च ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.1.0.30","head":"ळ्"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.40.130","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्लेदिनी तापिनी भूमिः सुगमिन्द्रो बलिः प्रियः ।","सुरभिर्मुख-विष्णू च संहारो वसुधाधिपः ॥ १३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.40.3","head":"ब"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.41.133","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नक्षत्रं भ्रमणा दीप्तिर्व(र्भू)यो भूमिः पयो नभः ।","नाभिर्भद्रं महाबाहुर्विश्वमूर्तिर्विभा(तु)ण्डकः ॥ १३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.41.2","head":"भ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"3.27","page":"0025","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भा दीप्तिरपि भूर्भूमिर्भीर्भयं कथिता बुधैः ।","मः शिवश्चन्द्रमा वेधा मा च लक्ष्मीः प्रकीर्त्तिता ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.3.0.27","head":"भू"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"5.57","page":"0040","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिखी गोत्रा तोय-शून्ये जवी द्युतीरभिस्मृतः ।","भूमी रसो नभश्चैव व्याप्तं दाहो रसाऽम्बु चा ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 द्यु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.5.0.57","synonyms":["शिखिन्","गोत्रा","तोय","शून्य","जविन्","द्युति","रस","नभस्","व्याप्त","दाह","रसा","अम्बु"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.45.46","page":"0058","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मुण्डी ककुद्मतो मांसं पिनाकीशो बलानुजः ।","क्रियेन्द्रौ लम्पटो भूमिर्वायवीयो ल-कारकः ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.45.1","synonyms":["मुण्डिन्","ककुद्मत्","मांस","पिनाकीश","बलानुज","क्रिया","इन्द्र","लम्पट","वायवीय"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"9.3.1","page":"0060","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["धरा-उ, क्ष्मा-ऊ, भूः-ओ, स्थिरा-ग, ज्या-ज, कुः-ड, गोत्रा-द, भूमिः-ब, रसा-ल, इला-ल"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.9.3.1","synonyms":["धरा","क्ष्मा","भू","स्थिरा","ज्या","कु","गोत्रा","रसा","इला"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.60","page":"0112","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्रीबाणरोहिणीदृग्दिग्वाग्भूमिष्वप्सु भूम्नि च ।","वैधव्ये नृपनाशे च छत्रभङ्गः प्रकीर्तितः ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.61","head":"गो"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.289","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूर्भूमौ स्थानमात्रे च भमृक्षे भृगुजे पुमान् ।","रम्भा कदल्यप्सरसोर्विभुः स्यात्स्वामिनित्ययोः ॥ २८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.301","head":"भू"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.300","page":"0195","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गजानां दन्तबन्धेऽपि प्रतिमाऽनुकृतावपि ।","भूमिः स्थानेऽपि कुन्दाम्बुनिर्गमभ्रान्तिषु भ्रमः ॥ ३०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.313","meanings":["स्थान"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.395","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शैलेऽचलोऽचला भूमावरालः सर्जवक्रयोः ।","अलिः सुरापुष्पलिहोः कल्लोलेऽप्याकुलं त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.395","head":"अचला"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.1.1","page":"0035","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भूमिरुर्वी घनश्रेणी स्थगणा गिरिकर्णिका ।","क्षोणी सर्पभृता दक्षा कुः क्ष्मा क्षान्तिः क्षमा क्षरिः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.1.1","synonyms":["उर्वी","घनश्रेणी","स्थगणा","गिरिकर्णिका","क्षोणी","सर्पभृत्","दक्षा","कु","क्ष्मा","क्षान्ति","क्षमा","क्षरि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.27","page":"0222","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमिः क्षितौ स्थानमात्रे भूतिः श्रीजन्मभस्मसु ।","मतिः कांक्षा शेमुषी च मल्लिर्मृत्पात्रपीठयोः ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.27","meanings":["क्षिति","स्थानमात्र"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.28","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मात्रादौ स्त्री बृहत्ख्यातदुर्भरालघुषु त्रिषु ।","गोत्रा गोनिचये भूम्यां गोत्रं नाम्नि कुलेऽचले ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.28","head":"गोत्रा"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}