{"stem":"मति","iast":"mati","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.309","page":"16","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मतिर्मनीषा बुद्धिर्धीर्धिषणाज्ञप्तिचेतनाः ॥ ३०८ ॥","प्रतिभाप्रतिपत्प्रज्ञाप्रेक्षाचिदुपलब्धयः ।","संवित्तिः शेमुषी दृष्टिः सा मेधा धारणक्षमा ॥ ३०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.237","synonyms":["मनीषा","बुद्धि","धी","धिषणा","ज्ञप्ति","चेतना","प्रतिभा","प्रतिपद्","प्रज्ञा","प्रेक्षा","चित्","उपलब्धि","संवित्ति","शेमुषी","दृष्टि","मेधा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.5.1","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बुद्धिर्मनीषा धिषणा धीः प्रज्ञा शेमुषी मतिः ।","प्रेक्षोपलब्धिश्चित्संवित्प्रतिपद्ज्ञप्तिचेतनाः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.5.1","synonyms":["बुद्धि","मनीषा","धिषणा","धी","प्रज्ञा","शेमुषी","प्रेक्षा","उपलब्धि","चित्","संविद्","प्रतिपद्","ज्ञप्ति","चेतना"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.334","page":"0040","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रेक्षा प्रज्ञा प्रतिभा धीर्धिषणा शेमुषी मनीषा च ।","बुद्धिर्मतिश्च मेधा संख्या संवित्तिरुपलब्धिः ॥ ३३४ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.179","synonyms":["प्रेक्षा","प्रज्ञा","प्रतिभा","धी","धिषणा","शेमुषी","मनीषा","बुद्धि","मेधा","संख्या","संवित्ति","उपलब्धि"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.87","page":"0074","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बुद्धिर्मनीषा धिषणा चेतना शेमुषी मतिः ।","विदा बुधा धीख्याती च ज्ञप्तिसंवित्तिरित्यपि ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.1","synonyms":["बुद्धि","मनीषा","धिषणा","चेतना","शेमुषी","विदा","बुधा","धी","ख्याति","ज्ञप्ति","संवित्ति"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.89","page":"0074","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मतिस्तु तत्वधीः पण्डा गृहीत ग्रहणा क्षमा ।","ऊहापोहक्षमा चार्वी सावज्ञा तु च चर्वरी ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.3","synonyms":["पण्डा","चार्वी","चर्वरी"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"9.3.1","page":"0035","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रज्ञा मतिस्तद्युक्ता च प्रज्ञः पण्डित इष्यते ।","प्रज्ञः स्यात्प्रज्ञुना सार्धं ख्यातः प्रगतजानुके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.9.3.1","head":"प्रज्ञा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"12.1.1","page":"0043","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अण्डं पेश्यां च मुष्के च खण्डौ काननगोपती ।","पण्डः क्लीबे मतिः पण्डा व्याडः पन्नगहिंस्रयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.12.1.1","head":"पण्डा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.1.2","page":"0060","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चितिः समूहे चित्यायां सृतिः स्यात्पद्धतौ गतौ ।","क्षितिर्भूक्षयवासेषु मतिर्धीच्छास्मृतिष्वपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.1.2","meanings":["धी","इच्छा","स्मृति"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.1","page":"0405","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कालोऽपष्ठुर्जहोदिष्टोऽनेहाः पीथो मतिस्तिथः ।","आमतिः समयः पीयुरथ वास्रस्तु वासरः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.1","synonyms":["काल","अपष्ठु","जहोदिष्ट","अनेहस्","पीथ","तिथ","आमति","समय","पीयु","वास्र","वासर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.143","page":"0433","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["काव्या संविज्ज्ञप्तिरात्मा पुंसि धीर्धारणावती ।","मतिरप्राप्तविषया बुद्धिः संप्रतिदर्शिनी ॥ १४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.143","synonyms":["काव्या","संविद्","ज्ञप्ति","आत्मन्","धी","बुद्धि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.1","page":"0052","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बुद्धिः श्रद्धा प्रतिपदपि चिच्चेतना चोपलब्धिर्-","ज्ञप्तिः प्रज्ञा भवति धिषणा शेमुषी धीर्मनीषा ।","प्रेक्षा दृष्टिर्मतिरपि धरा वेदना विच्च संवित्","प्रज्ञानं तु स्फुरति चरमेऽथाऽव्ययं स्याद्विषा च ॥ १ ॥"],"metre":"mandakranta","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.1","synonyms":["बुद्धि","श्रद्धा","प्रतिपद्","चित्","चेतना","उपलब्धि","ज्ञप्ति","प्रज्ञा","धिषणा","शेमुषी","धी","मनीषा","प्रेक्षा","दृष्टि","धरा","वेदना","विद्","संविद्","प्रज्ञान","विषा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.94","page":"0054","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जन्मनिर्बर्हणान्तेषु समश्चित्याकृतौ मतौ ।","संनिवेशेऽप्यवस्थाने साम्याधारे समापने ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.175","head":"संतिष्ठते"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.2.28","page":"0097","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शस्त्री-जिह्वावाचिवम्री-नदीनां","ज्योत्स्ना-लज्जा-भूमि-वीणा-मतीनाम् ।","तन्द्रा-चीरी-गर्गरी-भ्रू-सुरा-गी-","र्नासा-लक्ष्मी-रोचना-कृष्णलानाम् ॥ २८ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.2.2","synonyms":["शस्त्री","वम्री","नदी","ज्योत्स्ना","लज्जा","भूमि","वीणा","तन्द्रा","चीरी","गर्गरी","भ्रू","सुरा","गिर्","नासा","लक्ष्मी","रोचना","कृष्णला"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.29","page":"0134","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आह क्षेपनियोगयोरथ मतावाहो उताहो उभौ","पृच्छायां च विचारणेऽप्यथ परिक्लेशे प्रकर्षेऽह हा ।","हिंसोपक्रमकुत्सनेषु विबुधाः संकीर्तयन्त्यादह","प्रोक्तं मंक्षु विचक्षणे अति[246b]शये तत्त्वे तथाति द्रुते ॥ २९ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.135","head":"आहो"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.10.16","page":"0180","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दृष्टिर्मतौ दर्शननेत्रयोश्च","खड्गे समृद्धौ कथिता च ऋष्टिः ।","कृष्टिर्बुधे पुंस्यथ कर्षणे स्त्री","सृष्टिः कृतौ स्यादपि च स्वभावे ॥ १६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.10.17","head":"दृष्टि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.12.78","page":"0190","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["षण्ढे पुंसि मतौ तु योषिति भवेत्पण्डोऽथ पाण्डुः सिते","कुन्तीभर्तरि चास्त्रियां तु गदितः शाके च मस्तुन्यपि ।","एरण्डेऽपि च मण्डनेऽग्रगजले सारे च मण्डोऽथ स","स्त्री धात्र्यां ना तु विधुंतुदे च दनुजे मुण्डोऽस्त्रियां मूर्धनि ॥ ७८ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sardulavikridita · pāda 2 syl. None स्त्री धात्र्यां ना तु विधुंतुदे च दनुजे मुण्डोऽस्त्रियां मूर्धनि (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.12.12","head":"पण्ड"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.48","page":"0211","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वातिः पुमान्भास्करचन्द्रयोः स्या-","द्गतिस्तु यात्राध्वदशाभ्युपाये ।","नाडीव्रणे स्याच्छरणे च बुद्धौ","मतिस्तु वाञ्छास्मृतिबुद्धिषु स्त्री ।","चि[289b]तिस्तु चित्यागणयोर्दितिस्तु","स्याद्दैत्यमातर्यपि( ख )ण्डने च ।","मूले गतौ चापि पतिः प्रभौ स्वा-","श्रये करोद्वोढरि पुंसि दिष्टः ॥ ४८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 2 syl. None स्याद्दैत्यमातर्यपि( ख )ण्डने च (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.45","meanings":["वाञ्छा","स्मृति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.20.1","page":"0239","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धः स्याद्विरिञ्चौ वदने तु बन्धे","वान्ते मतौ धीर्धुरपीह केतौ ।","धूरश्वमातर्यपि चित्रके च","धूर्ते तु लिङ्गं भजते परस्य ।"],"metre":"indravajra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.20.1","head":"धी"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.20.52","page":"0239","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्थाधे ? तु गाधं क्लिशि चाभिलाषे","व्याधस्तु धृष्टे मृगयौ च पुंसि ।","मेधः क्रतौ स्यान्मतिनाम्नि मेधा","मेधिः स्त्रियां किं च खलस्य काष्ठे ॥ ५२ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.20.3","head":"मेधा"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.99","page":"0261","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्शोघ्नोऽथ करञ्जशस्त्रकभिदोः स्याद्वृश्चिकाल्यां शत-","घ्नी चावृद्धबधूपुरप्रसृमरप्रेष्या त्वसिक्नी ध्वनो(?) ।","दृष्टौ च व्यस(ध)ने वधेऽप्यभिनये संसूचने सूचना","ध्याने लेपन(?)वेदना मतिगता दुःखे तथा भावना ॥ ९९ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.120","head":"वेदना"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.62","page":"0295","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आचारे शपथे मतौ च समयः सिद्धान्तनिर्देशयोः","भाषायां कृतिकारके निगदितः सङ्केतवाची तथा ।","काले योषिति [40a]नाथ लक्षगृहयोरेकार्थमाजिव्रजे","स्यादेकीकरणे च संहतिमतां तद्वत्परात्मन्यपि ॥ ६२ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.63","head":"समय"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.12","page":"0366","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सस्ये चिरं संचिते गोमयेऽथ","दृक् स्त्री मतौ दर्शननेत्रयोश्च ।","दशा त्ववस्थास्वपि दीपवर्त्यां","वस्त्रांशके योषिति भूम्नि दिष्टा ॥ १२ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 1 syl. 7 ते (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.11","head":"दृश्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.64","page":"0376","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तत्त्वमतिग्रन्थभिदोर्निभालने स्यात्समीक्षापि ।","उत्प्रेक्षानवधाने काव्यालंकारभेदेऽपि ॥ ६४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.76","head":"समीक्षा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.77","page":"0016","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भृतिस्तु धारणे पोषे भृतकादेश्च वेतने ।","मतिर्बुद्धीच्छयोर्माठिस्तरुपत्रसिरास्वपि ॥ ७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.77","meanings":["बुद्धि","इच्छा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.374","page":"0074","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ना क्रीडायां मतौ गोदौ ह्रदभेदौ कयोरपि ।","ग्रामे तु तत्समीपस्थे गोदौ नित्यं द्वितायुतौ ॥ ३७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.374","head":"गोद"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.205","page":"0030","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बुद्धिः प्रज्ञा मतिर्मेधा मनीषा धिषणा च धीः ।","चेतना प्रतिभा ज्ञप्तिशेमुषीदृष्टयस्तथा ॥ २०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.205","synonyms":["बुद्धि","प्रज्ञा","मेधा","मनीषा","धिषणा","धी","चेतना","प्रतिभा","ज्ञप्ति","शेमुषी","दृष्टि"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"2.9","page":"0037","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["रात्रिर्निशीथिनी काली तमा दीपवती मतिः ।","नभच्छायावती वह्नितेजोवृद्धिकरीति च ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.2.0.9","synonyms":["रात्रि","निशीथिनी","काली","तमा","दीपवती","नभच्छायावती","वह्नितेजोवृद्धिकरी"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.136","page":"0033","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बुद्धिर्मेधा मतिः प्रज्ञा धिषणा धीश्च शेमुषी ।","मनीषा प्रतिभा ज्ञप्तिः प्रेक्षा पण्डा च चेतना ॥ १३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.23","synonyms":["बुद्धि","मेधा","प्रज्ञा","धिषणा","धी","शेमुषी","मनीषा","प्रतिभा","ज्ञप्ति","प्रेक्षा","पण्डा","चेतना"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.453","page":"0057","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अथ स्वास्थ्यं च सन्तोषो धृतिः स्यात् स्मरणं स्मृतिः ।","अध्यानं धीर्मतिर्बुद्धिर्मनीषा धिषणा पुनः ॥ ४५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.416","synonyms":["स्वास्थ्य","सन्तोष","धृति","स्मरण","स्मृति","अध्यान","धी","बुद्धि","मनीषा","धिषणा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.316","page":"0022","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बुद्धि प्रज्ञा मनीषा धीः शेमुषी धिषणा मतिः ।","चित् सम्बित् चेतना प्रेक्षा संज्ञोपलब्धिरात्मजा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.316","synonyms":["बुद्धि","प्रज्ञा","मनीषा","धी","शेमुषी","धिषणा","चित्","सम्बित्","चेतना","प्रेक्षा","संज्ञा","उपलब्धि","आत्मजा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.13.2","page":"0204","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इडा बुधस्त्री वाक् पृथ्वी स्वर्मतीषु च गोषु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.13.2","head":"इडा"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.13.18","page":"0205","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीडं कुलाये स्थानेऽस्त्री पण्डः षण्डे मतौ स्त्रियाम् ।","पाण्डुर्ना नृपतौ रोगनागभेदसितेषु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.13.18","head":"पण्डा"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.36","page":"0216","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मतं ज्ञाते सम्मते च मतिबुद्धीच्छयोः स्मृता ।","मन्तुः पुंस्यपराधे स्याद् विद्यातरि च मानुषे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.36","meanings":["बुद्धि","इच्छा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.41","page":"0233","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपलब्धिरपि ज्ञाने मतौ प्राप्तावपि स्त्रियाम् ।","उग्रगन्धा वचायां स्याद् यवान्यां चिक्ककोषधौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.41","head":"उपलब्धि"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"9.33","page":"0310","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["विषाणी वीरणीपूगी चज्जूरी च नदादिषु ।","पुटिकेन्मालिकाद्यास्तु स्त्रियामादादिषु स्मृता ।","लक्ष्मीर्वाणी भवानी रजनिजविरतिकान्तिसीता जुगुप्सा ।","चिन्ताऽसूयाविभूतिद्युतितरणिमतिक्षेपणीविष्टि पीडा ।","तन्त्रीस्तन्द्री विपञ्चिद्रुणिविपणिकृपावेदनामुक्तिविद्या ।","ज्योत्स्ना वेश्या कलावाक्सरणिविषहरीहूतिकाकूप्रपाश्च ।","…वदितिकथादेवताद्योदिवौ च ।","ढक्काव्रीडावहित्थासुरभिकुमुदिनीपद्मिनीपूर्णिमाश्च ।","ताराश्रेणी च वीथीद्युतिरवनि नदीपुष्करिण्यम्बिकोम्रा ।","निद्राहेला च लीलायुवतिरनुमतिर्दिक्कुहुः पक्षतिश्च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.9.0.33","synonyms":["विषाणी","वीरणी","पूगी","खर्जूरी","पुटिका","मालिका","लक्ष्मी","वाणी","भवानी","रजनि","विरति","कान्ति","सीता","जुगुप्सा","चिन्ता","असूया","विभूति","द्युति","तरणि","क्षेपणी","विष्टि","पीडा","तन्त्री","तन्द्री","विपञ्चि","द्रुणि","विपणि","कृपा","वेदना","मुक्ति","विद्या","ज्योत्स्ना","वेश्या","कला","वाच्","सरणि","विषहरी","हूति","काकू","प्रपा","कथा","देवता","द्यो","दिव्","ढक्का","व्रीडा","अवहित्था","सुरभि","कुमुदिनी","पद्मिनी","पूर्णिमा","तारा","श्रेणी","वीथी","अवनि","नदी","पुष्करिणी","अम्बिका","निद्रा","हेला","लीला","युवति","अनुमति","दिश्","कुहू","पक्षति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.264","page":"0036","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चेतश्चित्तं हृदयमनसी स्वान्तहृन्मानसानि","प्रज्ञा बुद्धिः प्रतिपदुपलब्धिः प्रतीतिर्मनीषा ।","दृष्टिः संविच्चिदपि धिषणा चेतना शेमुषी धी-","र्ज्ञप्तिः प्रेक्षा मतिरपि गतव्यापिनी धीः स्मृतिः स्यात् ॥ २६४ ॥"],"metre":"mandakranta","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.1","synonyms":["चेतस्","चित्त","हृदय","मनस्","स्वान्त","हृद्","मानस","प्रज्ञा","बुद्धि","प्रतिपद्","उपलब्धि","प्रतीति","मनीषा","दृष्टि","संविद्","चिद्","धिषणा","चेतना","शेमुषी","धी","ज्ञप्ति","प्रेक्षा","स्मृति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.958","page":"0120","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वैवर्ण्यमश्रु प्रलय इति भावाश्च सात्त्विकाः ।","निर्वेदो ग्लानिशङ्कास्मृतिधृतिमतयः प्रीतिनिद्रावहित्था","व्रीडेर्ष्यासुप्त्यसूया मरणमलसतोन्मादहर्षावमर्षाः ।","तर्कापस्मारमोहश्रममदजडिमव्याधिवेगा विषादो","गर्वश्चिन्तौग्य्रदैन्ये भयमपि चपलत्वं च संचारिभावाः ॥ ९५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.23","synonyms":["वैवर्ण्य","अश्रु","प्रलय","सात्त्विकभाव","निर्वेद","ग्लानि","शङ्का","स्मृति","धृति","प्रीति","निद्रा","अवहित्था","व्रीडा","ईर्ष्या","सुप्ति","असूया","मरण","अलसता","उन्माद","हर्ष","अमर्ष","तर्क","अपस्मार","मोह","श्रम","मद","जडिमन्","व्याधि","वेग","विषाद","गर्व","चिन्ता","औग्र्य","दैन्य","भय","चपलत्व","संचारिभाव"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1872","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आत्मा तु जीवपरयोः शरीरे स्वस्थभावयोः ।","धृतावग्नौ मतौ वातेऽप्याधिर्व्यसनबन्धयोः ॥ १८७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.13","head":"आत्मन्"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.24.76","page":"0013","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छ-श्छन्दनं सुषुम्णा च पशुः पशुपतिर्मतिः ।","निर्मलं तरलं वह्निर्भूतमात्रा विलासिनी ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.24.1","head":"छ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.36.114","page":"0016","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धिषणा धा(ध)रणा(णी) चिन्ता(त्रा) नेत्रयुग्मं प्रियो मतिः ।","पीतवासास्त्रिवर्णा च धाता धर्मप्लवङ्गमः ॥ ११४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.36.2","head":"ध"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.44.145","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भुजङ्गेशो मतिः सूर्यो धातुरक्तः प्रकाशकः ।","व्यापको रेवती दाम क्रौञ्चांशौ वह्निमण्डलम् ॥ १४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.44.2","head":"र"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.114","page":"0130","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पिण्डः सान्द्रे गृहांशेऽङ्गे पण्डः षण्डे मत स्त्रियाम् ।","स्तम्बे शस्ते प्रकाण्डोऽस्त्री वरण्डो वदनामये ॥ ११४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.119","head":"पण्डा"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.178","page":"0152","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मूर्तं स्यात्त्रिषु मूर्च्छाले कठिने मूर्तिमत्यपि ।","मतिरिच्छाप्थथ यतिः पाठच्छेदे मुनौ पुमान् ॥ १७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.185","meanings":["इच्छा"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.216","page":"0165","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपाधिरुग्रगन्धरन्तु वचा क्षेत्रयमानिके ।","उपलब्धिर्मतिप्राप्त्योरृद्धिः सम्पदि चौषधे ॥ २१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None उपाधिरुग्रगन्धरन्तु (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.224","head":"उपलब्धि"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.7","page":"0214","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यत्नेऽर्केऽग्नौ मतौ वातेऽप्याखू सूकरमूषिकौ ।","आधिस्तु व्यसने चित्तदुःखेऽधिष्ठानबंधयोः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.7","head":"आत्मन्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.27","page":"0222","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमिः क्षितौ स्थानमात्रे भूतिः श्रीजन्मभस्मसु ।","मतिः कांक्षा शेमुषी च मल्लिर्मृत्पात्रपीठयोः ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.27","meanings":["काङ्क्षा","शेमुषी"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}