{"stem":"मनोरथ","iast":"manoratha","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.431","page":"20","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गृध्नुस्तु गर्धनस्तृष्णग्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ॥ ४२९ ॥","लोलुपो लोलुभो लोभस्तृष्णा लिप्सा वशः स्पृहा ।","काङ्क्षाशंसागर्धवाञ्छाशेच्छेहातृण्मनोरथाः ॥ ४३० ॥","कामोऽभिलाषोऽभिध्या तु परस्वेहोद्धतः पुनः ।","अविनीतो विनीतस्तु निभृतः प्रश्रितोऽपि च ॥ ४३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.109","synonyms":["गृध्नु","गर्धन","तृष्णज्","लिप्सु","लुब्ध","अभिलाषुक","लोलुप","लोलुभ","लोभ","तृष्णा","लिप्सा","वश","स्पृहा","काङ्क्षा","शंसा","गर्ध","वाञ्छा","आशा","इच्छा","ईहा","तृष्","काम","अभिलाष","अभिध्या","उद्धत","अविनीत","विनीत","निभृत","प्रश्रित"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.7.39","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रेमा ना प्रियता हार्दं प्रेम स्नेहोऽथ दोहदम् ।","इच्छा काङ्क्षा स्पृहेहा तृड्वाञ्छा लिप्सा मनोरथः ॥ २७ ॥","कामोऽभिलाषस्तर्षश्च सोऽत्यर्थं लालसा द्वयोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.7.39","synonyms":["प्रेमन्","प्रियता","हार्द","स्नेह","दोहद","इच्छा","काङ्क्षा","स्पृहा","ईहा","तृष्","वाञ्छा","लिप्सा","काम","अभिलाष","तर्ष","लालसा"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.535","page":"0061","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आधिस्तु मानसी पीडा वाञ्छितोऽर्थो मनोरथः ।","खमक्षमिन्द्रियं स्रोतो हृषीकं करणं स्मृतम् ॥ ५३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.381","synonyms":["आधि","ख","अक्ष","इन्द्रिय","स्रोतस्","हृषीक","करण"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.97","page":"0075","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्यादायल्लकमौत्सुक्यमुत्कण्ठोत्कलिका रतिः ।","इच्छा काङ्क्षा स्पृहेहाश्च वाञ्छा कामो मनोरथः ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.11","synonyms":["आयल्लक","औत्सुक्य","उत्कण्ठा","उत्कलिका","रति","इच्छा","काङ्क्षा","स्पृहा","ईहा","वाञ्छा","काम"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.138","page":"0432","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कान्तिरिच्छा रुगाकाङ्क्षा तृषस्तर्षो मनोरथः ।","अनुतर्षोऽभिलाषश्च काम ईहारुची स्त्रियौ ॥ १३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.138","synonyms":["कान्ति","इच्छा","रुच्","आकाङ्क्षा","तृष्","तर्ष","अनुतर्ष","अभिलाष","काम","ईहा","रुचि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.200","page":"0097","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["तर्षोऽभिलाषोऽपि मनोरथोऽस्त्री","कामो वशः स्त्री तु तृषा तृडाशा ।","काङ्क्षा स्पृहेहापि च कान्तिरिच्छा-","ऽऽशंसा च वाञ्छा कविरन्न(?)लिप्सा ॥ २०० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.209","synonyms":["तर्ष","अभिलाष","काम","वश","तृषा","तृष्","आशा","काङ्क्षा","स्पृहा","ईहा","कान्ति","इच्छा","आशंसा","वाञ्छा","लिप्सा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.14.96","page":"0193","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["राढा तु देशान्तरशोभयोः स्त्री","दाढा तु दंष्ट्रासु मनोरथे च ।","माढिस्तु दैन्यप्रकटीकृतौ स्त्री","पत्रादिकानां रचनाविशेषे ॥ ९६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.14.4","head":"दाढा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.96","page":"0015","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पाणिप्रकोष्ठसन्धौ च मणेर्बन्धेऽप्यथोदितः ।","मनोरथोऽभिलाषेऽन्यैर्वाञ्छितार्थे तथा परैः ॥ ९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.153","meanings":["अभिलाष","वाञ्छितार्थ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.91","page":"0112","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["लोभः स्पृहा वशो लिप्सा तृष्णा काङ्क्षेच्छया सह ।","आशंसा गर्धवाञ्छे चाशेहा तृट् तु मनोरथः ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.91","synonyms":["लोभ","स्पृहा","वश","लिप्सा","तृष्णा","काङ्क्षा","इच्छा","आशंसा","गर्ध","वाञ्छा","आशा","ईहा","तृष्"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.22","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वान्तं चित्तं मनश्चेतो मानसं हृदयं च तत् ।","अन्तःकरणमप्यस्य संकल्पश्च मनोरथः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.22","synonyms":["स्वान्त","चित्त","मनस्","चेतस्","मानस","हृदय","अन्तःकरण","संकल्प"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.86","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["लोभस्तृष्णा स्पृहा लिप्सा काङ्क्षा सेहा च लालसा ।","कामस्तर्षोऽभिलाषस्तृडिच्छा वाञ्छा मनोरथः ॥ ८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.19","synonyms":["लोभ","तृष्णा","स्पृहा","लिप्सा","काङ्क्षा","ईहा","लालसा","काम","तर्ष","अभिलाष","तृष्","इच्छा","वाञ्छा"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.651","page":"0086","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आशंसा चाऽभिलाषस्तृट् चेच्छा चेहा मनोगवी ।","ईप्सा चेहो मनोराज्यं प्रोक्तं मनोरथस्तथा ॥ ६५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.196","synonyms":["आशंसा","अभिलाष","तृष्","इच्छा","ईहा","मनोगवी","ईप्सा","ईह","मनोराज्य"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.479","page":"0033","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्तमे चरिते शीलं उन्मादश्चित्तविभ्रमे ।","प्रेम क्लीबे पुमान् प्रेमा स्नेहः प्रणय इत्यपि ॥","हार्दं प्रियत्वं प्रियता स्निग्धतायां निगद्यते ।","इच्छाकाङ्क्षा स्पृहा वाञ्च्छा लिप्सा कामो मनोरथः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.479","synonyms":["शील","उन्माद","प्रेमन्","स्नेह","प्रणय","हार्द","प्रियत्व","प्रियता","इच्छा","आकाङ्क्षा","स्पृहा","वाञ्च्छा","लिप्सा","काम"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.975","page":"0122","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ईप्सा लिप्सा स्पृहा वाञ्छा काङ्क्षेहेच्छातृषः समाः ।","तर्षो मनोरथः कामोऽभिलाषो लालसा द्वयोः ॥ ९७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.40","synonyms":["ईप्सा","लिप्सा","स्पृहा","वाञ्छा","काङ्क्षा","ईहा","इच्छा","तृष्","तर्ष","काम","अभिलाष","लालसा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.179","page":"0097","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हृल्लेखो रणरणकोऽप्यभिध्या विषमस्पृहा ।","तृषिः कांक्षा स्पृहेहेच्छा वांछा कामो मनोरथः ॥ १७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.179","synonyms":["हृल्लेख","रणरणक","अभिध्या","तृषि","कांक्षा","स्पृहा","ईहा","इच्छा","वांछा","काम"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}