{"stem":"मन्थर","iast":"manthara","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.204","page":"23","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["जङ्घालोऽतिजवो जङ्घाकरिको जाङ्घिको जवी ।","जवनस्त्वरिते वेगे रयो रंहस्तरः स्यदः ॥ ४९४ ॥","जवो वाजः प्रसरश्च मन्दगामी तु मन्थरः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 स (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.204","synonyms":["जङ्घाल","अतिजव","जङ्घाकरिक","जाङ्घिक","जविन्","जवन","वेग","रय","रंहस्","तर","स्यद","जव","वाज","प्रसर","मन्दगामिन्"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1430","page":"54","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["दीर्घायते समे तुङ्गमुच्चमुन्नतमुद्धुरम् ॥ १४२८ ॥","प्रांशूच्छ्रितमुदग्रं च न्यङ्नीचं ह्रस्वमन्थरे ।","खर्वं कुब्जं वामनं च विशालं तु विशङ्कटम् ॥ १४२९ ॥","पृथूरु पृथुलं व्यूढं विकटं विपुलं बृहत् ।","स्फारं वरिष्ठं विस्तीर्णं ततं बहु महद्गुरुः ॥ १४३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.84","synonyms":["दीर्घ","आयत","तुङ्ग","उच्च","उन्नत","उद्धुर","प्रांशु","उच्छ्रित","उदग्र","न्यञ्च्","नीच","ह्रस्व","खर्व","कुब्ज","वामन","विशाल","विशङ्कट","पृथु","उरु","पृथुल","व्यूढ","विकट","विपुल","बृहत्","स्फार","वरिष्ठ","विस्तीर्ण","तत","बहु","महत्","गुरु"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.8.72","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["पुरोगाग्रेसरप्रष्ठाग्रतः सरपुरः सराः ।","पुरोगमः पुरोगामी मन्दगामी तु मन्थरः ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.8.125","synonyms":["पुरोग","अग्रेसर","प्रष्ठ","अग्रतःसर","पुरःसर","पुरोगम","पुरोगामिन्","मन्दगामिन्"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.387","page":"0045","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उत्क उत्कण्ठितः प्रोक्तो विक्लवो विह्वलः स्मृतः ।","अलसः शीतको मन्दो जडो जिह्मश्च मन्थरः ॥ ३८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.232","synonyms":["उत्क","उत्कण्ठित","विक्लव","विह्वल","अलस","शीतक","मन्द","जड","जिह्म"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.3.23","page":"0182","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धीरो धैर्यवति ख्यातो धीरौ मन्थरपर्वतौ ।","धीरं कुङ्कुममाख्यातं धीरो दक्ष उदाहृतः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.3.23","head":"धीर"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.242","page":"0115","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मन्थरो वेगगमनो जङ्घालस्त्वतिवेगिनि ।","जाङ्घिको जङ्घाकरिकस्तरस्वी त्वरितो जवी ॥ २४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ङ्घा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.242","synonyms":["जङ्घाल","जाङ्घिक","जङ्घाकरिक","तरस्विन्","त्वरित","जविन्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.237","page":"0159","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अरिष्टमस्त्रियां क्लीबे रसायनविलोडिते ।","अर्शोघ्नं सारणं श्वेतं कवचं चाथ मन्थरः ॥ २३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.237","synonyms":["अरिष्ट","अर्शोघ्न","सारण","श्वेत","कवच"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.71","page":"0119","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["पन्थकः पथि जातो यः पथिका तादृगङ्गना ।","अत्यन्तीनोऽत्यन्तगामी मन्दगामी तु मन्थरः ॥ ७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.0.71","synonyms":["पन्थक","पथिका","अत्यन्तीन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.83","page":"0020","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["ह्रस्वयल्लँघयन्द्राघयंश्च तत्तत्कराः स्मृताः ।","खर्वं कुब्जं वामनं च न्यङ् नीचं मन्थरं तथा ॥ ८३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.254","synonyms":["ह्रस्वयत्","लघयत्","द्राघयत्","खर्व","कुब्ज","वामन","न्यञ्च्","नीच"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.11.63","page":"0187","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्थाने प्रतिष्ठा मखनिर्वृतौ च","यागस्य सिद्धावपि वृत्तभेदे ।","व्रीहौ मकुष्ठः त्रिषु मन्थरे स्या-","दंबष्ठ उक्तो नरि देशभेदे ॥ ६३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.11.13","head":"मकुष्ठ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.28","page":"0321","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मञ्जरीवाचकस्तु स्त्रियां सम्मतो","मन्थरः सूचके कोशमन्थानयोः ।","स्यात्कुसुम्भे * * वाच्यलिङ्गः पृथौ","तादृशः सम्मतो वक्रमन्दाह्वये ॥ २८ ॥"],"metre":"sragvini","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sragvini · pāda 1 syl. None स्यात्कुसुम्भे * * वाच्यलिङ्गः पृथौ (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.137","meanings":["सूचक","कोश","मन्थान","कुसुम्भ","पृथु","वक्र","मन्द"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.647","page":"0098","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आसनेऽथ स्त्रियां धिष्ण्या स्यादुल्कायामथो पुमान् ।","धीरोऽब्धौ मन्थरे तु त्रिर्धृतिमद्विदुषोरपि ॥ ६४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.647","head":"धीर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1347","page":"0165","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वन्यसंज्ञे तुरुष्काख्यनिर्यासे चाथ मन्थरम् ।","मन्दे वक्रे पृथौ च त्रि सूचके मन्दगामिनि ॥ १३४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1347","meanings":["मन्द","वक्र","पृथु","सूचक","मन्दगामिन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1348","page":"0165","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ना तु बाधे बले कोपे मन्थदण्डेऽप्यथो नपि ।","कुसुम्भ्यां मन्थरा तु स्त्री कैकेय्याश्चेटिकान्तरे ॥ १३४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1348","meanings":["बाध","बल","कोप","मन्थदण्ड","कुसुम्भी"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.319","page":"0091","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उदग्रमथ नीचैव मन्थरं कुब्जवामने ।","खर्वं ह्रस्वं पृथौ व्यूढं विशालं पृथुलं पुनः ॥ ३१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.319","synonyms":["उदग्र","नीचैस्","खर्व","ह्रस्व","व्यूढ","विशाल","पृथुल"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.160","page":"0121","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रसरोऽतिजवश्चैव मन्थरो मन्दगामिनि ।","कामंगामिनि कामीनोऽनुपूर्वोऽत्यन्तगामिनि ॥ १६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.160","synonyms":["प्रसर","अतिजव","कामीन","अनुपूर्व"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.106","page":"0045","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["त्वरितं सत्वरं शीघ्रं तूर्णं क्षिप्रं द्रुतं लघु ।","जवो वेगो रयो रंहस्तरो मन्दे तु मन्थरः ॥ १०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.37","synonyms":["त्वरित","सत्वर","शीघ्र","तूर्ण","क्षिप्र","द्रुत","लघु","जव","वेग","रय","रंहस्","तरस्","मन्द"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.771","page":"0111","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मन्थरो मन्दगामी च यः शनैश्चलतीह सः ॥ ७७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.405","synonyms":["मन्दगामिन्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.304","page":"0131","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नासीरं नायकस्याग्रेसरिका चह्रिकेत्यपि (?) ।","मन्दगामी स्वैरगामी मन्थरो मन्द इत्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.304","synonyms":["नासीर","चह्रिका","मन्दगामिन्","स्वैरगामिन्","मन्द"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.12.13","page":"0204","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वरिष्ठो मरिचे ताम्रे तित्तिरौ ना महत्तरे ।","मकुष्ठो व्रीहिभेदे स्यान्मन्थरे वाच्यलिङ्गकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.12.13","head":"मकुष्ठ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.95","page":"0272","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मन्थरः पुंसि मत्थानवाधकोषफलेषु च ।","पृथुवक्रमन्दगामिजडेष्वपि भवेत्त्रिषु ॥","मकरो जलजन्तौ स्यान्निधिराशिविशेषयोः ।","मयूरो बर्हिचूडायामपामार्गशिखण्डिनोः ॥","महेन्द्र इन्द्राचलयोर्मधुत्रः कामुकालियोः ।","मन्दुरा वाजिशालायां तथा शयनवस्तुनि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 क्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.95","meanings":["मन्थान","वाध","कोष","फल","पृथु","वक्र","मन्दगामिन्","जड"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.965","page":"0121","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अलसं वलितं वक्रं मधुरं मन्दमन्थरम् ।","कूणितोत्कण्ठिते मन्दमभिलाषि विलासि च ॥ ९६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.30","synonyms":["अलस","वलित","वक्र","मधुर","मन्द","कूणित","उत्कण्ठित","अभिलाषिन्","विलासिन्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2149","page":"0260","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कल्याणे मङ्गलं भौमे मङ्गलो मन्थरस्त्रिषु ।","मन्दगामिनि मन्थाने सूचके मधुरस्त्रिषु ॥ २१४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.290","meanings":["मन्दगामिन्","मन्थान","सूचक"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.368","page":"0221","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["महेन्द्रो भूधरे शक्रे मन्दे वक्रे च मन्थरः ।","विघ्नमन्मथयोर्मारो मकरो राशिथादसोः ॥ ३६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.382","meanings":["मन्द","वक्र"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.7.150","page":"0116","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कामंगाम्यनुकामीनो जवी तु जवनो जवः ।","जंघालोऽतिजवे धीरमन्थरौ मन्दगामिनि ॥ १५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.7.150","synonyms":["कामंगामिन्","अनुकामीन","जविन्","जवन","जव","जंघाल","धीर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.44","page":"0233","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ध्रुवो धात्रीशकीलर्क्षनित्येषु स्त्री तु भूस्त्रुचोः ।","क्ली तर्के निश्चिते व्योम्नि धीरोऽब्धौ मंथरे बुधे ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.44","head":"धीर"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.64","page":"0262","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मन्थरः सूचके कोपे मन्थाने मन्दगामिनि ।","मार्गणं मृगणायां स्यान्मार्गणो याचके शरे ॥ ६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.64","meanings":["सूचक","कोप","मन्थान","मन्दगामिन्"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}