{"stem":"मरुत्","iast":"marut","found":true,"koshas":23,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.1","page":"7","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वर्गस्त्रिविष्टपं द्योदिवौ भुविस्तविषताविषौ नाकः ।","गौस्त्रिदिवमूर्ध्वलोकः सुरालयस्तत्सदस्त्वमराः ॥ ८७ ॥","देवाः सुपर्वसुरनिर्जरदेवतर्भुबर्हिर्मुखानिमिषदैवतनाकिलेखाः ।","वृन्दारकाः सुमनसस्त्रिदशा अमर्त्याः स्वाहास्वधाक्रतुसुधाभुज आदितेयाः ॥ ८८ ॥","गीर्वाणा मरुतोऽस्वप्ना विबुधा दानवारयः ।"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.1","synonyms":["स्वर्ग","त्रिविष्टप","द्यो","दिव्","भुवि","तविष","ताविष","नाक","गो","त्रिदिव","ऊर्ध्वलोक","सुरालय","अमर","देव","सुपर्वन्","सुर","निर्जर","देवत","ऋभु","बर्हिर्मुख","अनिमिष","दैवत","नाकिन्","लेख","वृन्दारक","सुमनस्","त्रिदश","अमर्त्य","स्वाहाभुज्","स्वधाभुज्","क्रतुभुज्","सुधाभुज्","आदितेय","गीर्वाण","अस्वप्न","विबुध","दानवारि"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.4.1107","page":"43","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वायुः समीरसमिरौ पवनाशुगौ नभःश्वासो नभस्वदनिलश्वसनाः समीरणः ।","वातोऽहिकान्तपवमानमरुत्प्रकम्पनाः कम्पाङ्कनित्यगतिगन्धवहप्रभञ्जनाः ॥ ११०६ ॥","मातरिश्वा जगत्प्राणः पृषदश्वो महाबलः ।","मारुतः स्पर्शनो दैत्यदेवो झञ्झा स वृष्टियुक् ॥ ११०७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.4.1","synonyms":["वायु","समीर","समिर","पवन","आशुग","नभःश्वास","नभस्वत्","अनिल","श्वसन","समीरण","वात","अहिकान्त","पवमान","प्रकम्पन","कम्पाङ्क","नित्यगति","गन्धवह","प्रभञ्जन","मातरिश्वन्","जगत्प्राण","पृषदश्व","महाबल","मारुत","स्पर्शन","दैत्यदेव","झञ्झा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.1.43","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्वसनः स्पर्शनो वायुर्मातरिश्वा सदागतिः ॥ ६१ ॥","पृषदश्वो गन्धवहो गन्धवाहानिलाशुगाः ।","समीरमारुतमरुज्जगत्प्राणसमीरणाः ॥ ६२ ॥","नभस्वद्वातपवनपवमानप्रभञ्जनाः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.1.43","synonyms":["श्वसन","स्पर्शन","वायु","मातरिश्वन्","सदागति","पृषदश्व","गन्धवह","गन्धवाह","अनिल","आशुग","समीर","मारुत","जगत्प्राण","समीरण","नभस्वत्","वात","पवन","पवमान","प्रभञ्जन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.3.1","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दिशस्तु ककुभः काष्ठा आशाश्च हरितश्च ताः ।","प्राच्यवाचीप्रतीच्यस्ताः पूर्वदक्षिणपश्चिमाः ॥ १ ॥","उत्तरा दिगुदीची स्याद्दिश्यं तु त्रिषु दिग्भवे ।","अवाग्भवमवाचीनमुदीचीनमुदग्भवम् ॥","प्रत्यग्भवं प्रतीचीनं प्राचीनं प्राग्भवं त्रिषु ।","इन्द्रो वह्निः पितृपतिर्नैरृतो वरुणो मरुत् ॥ २ ॥","कुबेरः ईशः पतयः पूर्वादीनां दिशां क्रमात् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.3.1","synonyms":["दिश्","ककुभ्","काष्ठा","आशा","हरित्","प्राची","अवाची","प्रतीची","उत्तरा","उदीची","दिश्य","अवाग्भव","अवाचीन","उदीचीन","उदग्भव","प्रत्यग्भव","प्रतीचीन","प्राचीन","प्राग्भव","इन्द्र","वह्नि","पितृपति","नैरृत","वरुण","कुबेर","ईश"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.116","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हस्तौ तु पाणिनक्षत्रे मरुतौ पवनामरौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.116","meanings":["पवन","अमर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.4","page":"0001","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदित्यास्त्रिदशाः सुराः सुमनसः स्वर्गौकसो देवता,","गीर्वाणा ऋभवोऽमराश्च मरुतो वृन्दारका निर्जराः ।","अस्वप्ना विबुधास्त्रिविष्टपसदो लेखाः सुपर्वाण इ-,","त्याख्याता अमृताशना अनिमिषा देवास्तथा दैवतम् ॥ ४ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.4","synonyms":["आदित्य","त्रिदश","सुर","सुमनस्","स्वर्गौकस्","देवता","गीर्वाण","ऋभु","अमर","वृन्दारक","निर्जर","अस्वप्न","विबुध","त्रिविष्टपसद्","लेख","सुपर्वन्","अमृताशन","अनिमिष","देव","दैवत"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.75","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पवनः श्वसनो वायुर्मरुदनिलो मारुतो जगत्प्राणः ।","पृषदश्वः पवमानः प्रभञ्जनः स्पर्शनो वातः ॥ ७५ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.75","synonyms":["पवन","श्वसन","वायु","अनिल","मारुत","जगत्प्राण","पृषदश्व","पवमान","प्रभञ्जन","स्पर्शन","वात"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.100","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आशाः ककुभः काष्ठा हरितश्च दिशः समाख्याताः ।","इन्द्रानलयमनैर्ऋतवरुणमरुद्धनदरुद्रदिक्पालाः ॥ १०० ॥"],"metre":"udgiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.100","synonyms":["आशा","ककुभ्","काष्ठा","हरित्","दिश्","इन्द्र","अनल","यम","नैरृत","वरुण","धनद","रुद्र"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"1.3","page":"0066","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अमरा मरुतो देवा निलिम्पास्त्रिदशाः सुराः ।","ब्रह्मा विधाता लोकेशः स्वयंभूश्चतुराननः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.1.0.3","synonyms":["अमर","देव","निलिम्प","त्रिदश","सुर","ब्रह्मन्","विधातृ","लोकेश","स्वयंभू","चतुरानन"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"24","page":"0055","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जातुधानो यातुधानो जातूधानश्च दृश्यते ।","वातिर्वाता च वातः स्यान्मारुतो मरुतो मरुत् ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.24","synonyms":["जातुधान","यातुधान","जातूधान","वाति","वाता","वात","मारुत","मरुत"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.23","page":"0112","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अयनं पथि सूर्यस्याप्युदग्दक्षिणतो गतौ ।","पाकस्थानं कुलालस्य पवनं पवनो मरुत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.23","head":"पवन"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.33","page":"0114","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शकुनिः करणे च स्याच्छकुनी पक्षिसौबलौ ।","स्पर्शनो मरुते ज्ञेयः स्पर्शनं स्पर्शदानयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.33","head":"स्पर्शन"},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.4","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सैरिको भोगभूमिः स्यादमर्त्यभवनं गिरिः ।","देवा निलिम्पा मरुतः सुराः सूर्या बुधा रथाः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.4","synonyms":["सैरिक","भोगभूमि","अमर्त्यभवन","गिरि","देव","निलिम्प","सुर","सूर्य","बुध","रथ"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.1.4","page":"0370","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["लेखा निलिम्पा गीर्वाणाः स्वर्गिणो मरुतो दितेः ।","अपत्यप्रत्ययार्थाः स्युस्तस्याः पुत्रार्थवाचकाः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.1.4","synonyms":["लेख","निलिम्प","गीर्वाण","स्वर्गिन्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.5","page":"0380","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शुचिर्नभस्वत्पवनपवमानप्रभञ्जनाः ।","वाहो मरुल्लोहघनः पश्चिमोत्तरदिक्पतिः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.5","synonyms":["शुचि","नभस्वत्","पवन","पवमान","प्रभञ्जन","वाह","लोहघन","पश्चिमोत्तरदिक्पति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.4","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["देवा निर्जरसः सुराः सुमनसोऽस्वप्ना अमर्त्त्या बुधाः","गीर्वाणा मरुतोऽमरा मखभुजः स्वाहाभुजो नाकिनः ।","आदित्या द्युषदस्तथा दिविषदो लेखाश्च बर्हिर्मुखाः","स्युर्वृन्दारकपूजितावपि सुपर्वा----र्भवः ॥ ४ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.4","synonyms":["देव","निर्जरस्","सुर","सुमनस्","अस्वप्न","अमर्त्त्य","बुध","गीर्वाण","अमर","मखभुज्","स्वाहाभुज्","नाकिन्","आदित्य","द्युषद्","दिविषद्","लेख","बर्हिर्मुख","वृन्दारक","पूजित","सुपर्वन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.11","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सूर्या विश्वे वसवस्तुषिता आभास्वरा हरा मरुतः ।","स-महाराजिकसाध्या गणदेवाः साधिकारकथिताः ॥ ११ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.11","synonyms":["सूर्य","विश्व","वसु","तुषित","आभास्वर","हर","महाराजिक","साध्य","गणदेव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.153","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मरुन्-मरुत-मारुत-श्वसन-गन्धवाहानिलाः","समीर-समिराशुग-क्षिपणवोऽङ्कतीश्चाञ्चतिः ।","समीरण-सदागती वहति-शुक्षि-वाताहतिर्-","नभस्वति महाबलः पवन-धूक-वीकाभृमिः ॥ १५३ ॥"],"metre":"prthvi","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.147","synonyms":["मरुत","मारुत","श्वसन","गन्धवाह","अनिल","समीर","समिर","आशुग","क्षिपणु","अङ्कति","अञ्चति","समीरण","सदागति","वहति","शुक्षि","वाताहति","नभस्वत्","महाबल","पवन","धूक","वीक","भृमि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.3.21","page":"0028","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["इन्द्रानल-यम-नैर्ऋत-वरुण-मरुद्वित्तपेशानाः ।","धर्णसि-भरथ-दृशाना दिक्पतयो लोकपालाश्च ॥ २१ ॥"],"metre":"upagiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.3.19","synonyms":["इन्द्र","अनल","यम","नैरृत","वरुण","वित्तप","ईशान","धर्णसि","भरथ","दृशान","दिक्पति","लोकपाल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.20","page":"0145","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["फणिज्जकः फणी प्रस्थपुष्पः मरुवको मरुत् ।","समीरणो मरुतको भवेन्मरिचकोऽपि सः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.118","synonyms":["फणिज्जक","फणिन्","प्रस्थपुष्प","मरुवक","समीरण","मरुतक","मरिचक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.96","page":"0167","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["[46b]स्पृक्का स्पृग्ब्राह्मणी देवी माला लङ्कोपिका मरुत् ।","निर्माल्या कोटिवर्षा च पिशुना ललनाह्वया ॥ ९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.401","synonyms":["स्पृक्का","स्पृक्","ब्राह्मणी","देवी","माला","लङ्कोपिका","निर्माल्या","कोटिवर्षा","पिशुना","ललना"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.23","page":"0221","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चन्द्रे पुंसि तृपद्द्वयेन रहितं छत्त्रेऽन्यवत्तृप्यति","स्याद्भेद्ये विपुले वृहन्नथ वृहत्युक्ताम्बुधान्यामपि ।","छन्दोवस्त्रभिदोश्च वाचि गदिता सिंह्योर्महत्क्षुद्रयो-","र्ना देवानिलयोर्मरुन्निगदितोऽथ ग्रन्थिपर्णेऽन्तिमे ॥ २३ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.122","meanings":["देव","अनिल","ग्रन्थिपर्ण"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"8","page":"0004","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दरीभृदचलः शृङ्गी पर्वतः सानुमान् गिरिः ।","नगः शिलोच्चयोऽद्रिश्च शिखरी त्रिककुन्मरुत् ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.8","synonyms":["दरीभृत्","अचल","शृङ्गिन्","पर्वत","सानुमत्","गिरि","नग","शिलोच्चय","अद्रि","शिखरिन्","त्रिककुद्"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"59","page":"0030","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विडौजाश्चाप्सरोनाथो वासवो हरिवाहनः ।","मरुतश्च मरुत्वाँश्च वृषा चैरावणाधिपः ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.59","synonyms":["विडौजस्","अप्सरोनाथ","वासव","हरिवाहन","मरुत्वत्","वृषन्","ऐरावणाधिप"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"62","page":"0032","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पवनः पवमानश्च वायुर्वातोऽनिलो मरुत् ।","समीरणो गन्धवाहः श्वसनश्च सदागतिः ॥ ६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.62","synonyms":["पवन","पवमान","वायु","वात","अनिल","समीरण","गन्धवाह","श्वसन","सदागति"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.972","page":"0126","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मरुत् तु ना देवभेदे पवने शिखरे गिरेः ।","केचित् तु मरुदेशेऽपि रूपे चर्त्विजि नप् पुनः ॥ ९७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.972","meanings":["देवभेद","पवन","गिरिशिखर","मरुदेश","रूप","ऋत्विज्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.973","page":"0126","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["हेम्नि स्याद्देवमात्रे तु द्वे स्पृक्कायां तु सा स्त्रियाम् ।","मद्वा पुंस्यृषिभेदे स्यात् क्रीडाकान्तिशिरः सु च ॥ ९७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.973","meanings":["हेमन्","देव","स्पृक्का"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.159","page":"0025","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दशानामपि तज्जातिभेदानां कुत्रचित् स्मृतः ।","परिज्वा तु मरुद्वह्न्योश्चन्द्रे प्राग्भारवाक् पुनः ॥ १५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.159","head":"परिज्वन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.32","page":"0009","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भेषजस्तम्बभेदे च प्रहस्ताख्ये च राक्षसे ।","अपांगर्भो मरुद्वह्न्योरथाथर्वणिरित्ययम् ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.89","head":"अपांगर्भ"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.51","page":"0012","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वृन्दारका निलिम्पाश्च आदितेयाश्च पूजिलाः ।","विबुधा मरुतो दानवारयोऽनिमिषा अपि ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.51","synonyms":["वृन्दारक","निलिम्प","आदितेय","पूजिल","विबुध","दानवारि","अनिमिष"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.15","page":"0053","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समीरः पवनो नित्यगतिः कम्पाकमारुतौ ।","[30] पृषदश्वो जगत्प्राणो नभस्वाननिलो मरुत् ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.15","synonyms":["समीर","पवन","नित्यगति","कम्पाक","मारुत","पृषदश्व","जगत्प्राण","नभस्वत्","अनिल"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.55","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विद्यानिधिः शाश्वतोऽर्यश्चार्येशो वटगो विभुः ।","पश्यल्ललाटः खट्वाङ्गधरो भूतप्रियो मरुत् ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.55","synonyms":["विद्यानिधि","शाश्वत","अर्य","आर्येश","वटग","विभु","पश्यल्ललाट","खट्वाङ्गधर","भूतप्रिय"]},{"kosha":"SAVD","kosha_title":"संसारावर्त","kosha_latn":"Saṃsārāvarta","ref":"9","page":"0467","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मारुतः श्वसनः प्राणः समीरो मरुतो मरुत् ॥ ९ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SAVD#SAVD.0.0.9","synonyms":["मारुत","श्वसन","प्राण","समीर","मरुत"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"1.3","page":"0034","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निलिम्पा मरुतो मर्त्याः गुरुशिष्या दिवौकसः ।","इन्द्रो विद्याधरस्वामी परमन्युर्युधिष्ठिरः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.1.0.3","synonyms":["निलिम्प","मर्त्य","गुरुशिष्य","दिवौकस्","इन्द्र","विद्याधरस्वामिन्","परमन्यु","युधिष्ठिर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.1.35","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विबुधा देवता देवास्त्रिदशा निर्जराः सुराः ।","आदित्या मरुतो लेखा निलिम्पा नाकिनोऽमराः ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.1.34","synonyms":["विबुध","देवता","देव","त्रिदश","निर्जर","सुर","आदित्य","लेख","निलिम्प","नाकिन्","अमर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.101","page":"0012","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वायुः समीरणो वातः समीरो मारुतो मरुत् ।","गन्धवाहो गन्धवहो मातरिश्वा प्रभञ्जनः ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.43","synonyms":["वायु","समीरण","वात","समीर","मारुत","गन्धवाह","गन्धवह","मातरिश्वन्","प्रभञ्जन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.70","page":"0041","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्पत्तिर्जन्म जननमुत्पादो जनिरुद्भवः ।","जीवितं चासवः प्राणाः श्वासश्च श्वसितं मरुत् ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.1","synonyms":["उत्पत्ति","जन्मन्","जनन","उत्पाद","जनि","उद्भव","जीवित","असु","प्राण","श्वास","श्वसित"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.67","page":"0011","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अमरा निर्जरा देवाः देवता दानवारयः ।","गीर्वाणा नाकिनोऽस्वप्नाः मरुतो विबुधाभिधाः ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.3","synonyms":["अमर","निर्जर","देव","देवता","दानवारि","गीर्वाण","नाकिन्","अस्वप्न","विबुध"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.4.1940","page":"0319","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संभृतः सृमरो मर्को मेघारिः मारुतो मरुत् ।","उत्तरदिक्पतिः शुचिः पश्चिमदिक्पतिः पुनः ॥ १९४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.4.3","synonyms":["संभृत","सृमर","मर्क","मेघारि","मारुत","उत्तरदिक्पति","शुचि","पश्चिमदिक्पति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.150","page":"0011","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पृषदश्वो मातरिश्वा समीरः पवनानिलौ ।","खश्वास आशुगो बाहो धूलिध्वजः फणिप्रियः ।","मरुत्वातिर्नभः प्राणो भोगिकान्तः सदागतिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 ध्व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.150","synonyms":["पृषदश्व","मातरिश्वन्","समीर","पवन","अनिल","खश्वास","आशुग","बाह","धूलिध्वज","फणिप्रिय","वाति","प्राण","भोगिकान्त","सदागति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.4.244","page":"0076","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पृक्का दैवीलता पृक्का समुद्रान्ता लघुर्वधूः ।","कोटीवर्षा कोटिवर्षा मरुन्माला लता मरुत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.4.244","synonyms":["पृक्का","दैवीलता","समुद्रान्ता","लघु","वधू","कोटीवर्षा","कोटिवर्षा","मरुन्माला","लता"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.126","page":"0221","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मरुत्समीरे देवे ता ग्रन्थिपर्णे नपुंसकम् ।","मूर्च्छितं चोच्छ्रये मूढे मूषितं खण्डते भिदि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.126","meanings":["समीर","देव","ग्रन्थिपर्ण"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.117","page":"0227","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आकालिकी चाकालिका, वायौ मरुत-मारुतौ ।","मरुत् समीर-समरौ सृमरोऽप्यनलानिलौ ॥ ११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 का (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.117","synonyms":["आकालिकी","आकालिका","मरुत","मारुत","समीर","समर","सृमर","अनल","अनिल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.3.76","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विबुधामर्त्यदिवौकस्त्रिदशसुपर्वादितेयमरुदृभवः ।","षण्डे न देवताः स्युर्नरि च तयोरेव दैवतानि स्युः ॥ ७६ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.3.11","synonyms":["विबुध","अमर्त्य","दिवौकस्","त्रिदश","सुपर्वन्","आदितेय","ऋभु","देवता","दैवत"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.3.125","page":"0017","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पवनसमीरसमीरणमारुतपृषदश्ववायुगन्धवहाः ।","स्पर्शनपवमानानिलवातमरुच्छ्वसनमातरिश्वानः ॥ १२५ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.3.60","synonyms":["पवन","समीर","समीरण","मारुत","पृषदश्व","वायु","गन्धवह","स्पर्शन","पवमान","अनिल","वात","श्वसन","मातरिश्वन्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.3.600","page":"0077","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तिष्यान्ता तु लघुः स्पृक्का लतालंकारिका मरुत् ।","मरुन्माला च पिशुना श्वदंष्ट्रा स्वादुकण्टका ॥ ६०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.3.166","synonyms":["तिष्यान्ता","स्पृक्का","लतालंकारिका","मरुन्माला","पिशुना","श्वदंष्ट्रा","स्वादुकण्टका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1974","page":"0240","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नरकाङ्गारकौ भौमौ भेकौ वर्षाभ्वि कातरे ।","मन्युः कोपेऽध्वरे शोके मरुद्देवसमीरयोः ॥ १९७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.115","meanings":["देव","समीर"]},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"19","page":"0532","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मारुतः स्पर्शनः प्राणः समीरो मरुतो जगत् ॥ १९ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.19","synonyms":["मारुत","स्पर्शन","प्राण","समीर","जगत्"]},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"131","page":"0537","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्पृक्का तु ब्राह्मणी देवी मरुन्माला लता लघुः ।","समुद्रान्ता वधूः कोटिवर्षा लङ्कोपिका मरुत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.131","synonyms":["स्पृक्का","ब्राह्मणी","देवी","मरुन्माला","लता","लघु","समुद्रान्ता","वधू","कोटिवर्षा","लङ्कोपिका"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.2.6","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["महाब्राह्मी वासुदेवो धनेशः केशवोऽमृतम् ।","कीर्त्तिर्निवृत्तिर्वागीशो नरकारिर्हरो मरुत् ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.2.2","synonyms":["महाब्राह्मी","वासुदेव","धनेश","केशव","अमृत","कीर्त्ति","निवृत्ति","वागीश","नरकारि","हर"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.12.35","page":"0009","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ए-कारो वाग्भ(स्त)वः शक्तिर्झिण्टीशोष्ठौ भगो मरुत् ।","सूक्ष्मभूतोर्ध्वकेश्यौ च ज्योत्स्ना श्रद्धा प्रमर्दनः ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.12.1","head":"ए"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.28.91","page":"0014","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["राज(जा)गिरिर्महाधनुर्घ्राणात्मा सुमुखो मरुत् ॥ ९१ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.28.3","head":"ट"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.33.104","page":"0015","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुगतोऽर्धमुखी(खा) बुद्ध(र्ध्व)जानुश्च क्रोडपुच्छकः ।","-----------------------------------","गन्धो बिम्बं(श्वा) मरुच्छत्रश्चानुराधा च सौरकः ॥ १०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.33.3","head":"त"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"5.55","page":"0040","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वातो मरुच्चाग्निवह्निधरा क्ष्मा जल-वारिणी ।","विभुः खञ्च चरः शुचिर्भूर्वनं स्वञ्च शक्तियुक् ॥ ५५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 7 शु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.5.0.55","synonyms":["वात","अग्नि","वह्नि","धरा","क्ष्मा","जल","वारि","विभु","ख","चर","शुचि","भू","वन","स्व","शक्तियुज्"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"6.13","page":"0042","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अधो धरेन्द्र-वागीशा वासुदेवोऽथ भौतिकः ।","त्रैपुरः प्रणतो वर्म-मरुतौ द्वादशस्वरः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.6.0.13","synonyms":["अधोधर","इन्द्र","वागीश","वासुदेव","भौतिक","त्रैपुर","प्रणत","वर्मन्","द्वादशस्वर"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.3.4","page":"0053","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मुखवृत्तं गुरुः शेषो दीर्घोऽनन्तो मरुत् तथा ।","नारायणो विघ्नराजः प्रतिष्ठा च द्वितीयकः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.3.1","synonyms":["मुखवृत्त","गुरु","शेष","दीर्घ","अनन्त","नारायण","विघ्नराज","प्रतिष्ठा","द्वितीयक"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.43.44","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["त्वग्गतो हृद्गतो मत्तो वाहनः पुरुषोत्तमः ।","क्षुधा मृगेन्द्रो यमुना बालीशो यामुनो मरुत् ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.43.1","synonyms":["त्वग्गत","हृद्गत","मत्त","वाहन","पुरुषोत्तम","क्षुधा","मृगेन्द्र","यमुना","बालीश","यामुन"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.52.56","page":"0060","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथ कादिमते प्रोक्ता संज्ञा भूतलिपेः क्रमात् ।","वातो मरुच्चरः प्राणो वायुर्नादो रयो जवी ।","व्याप्तं स्पर्शो वायुजानां संज्ञा प्रोक्ता मनीषिभिः ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.52.4","synonyms":["वात","चर","प्राण","वायु","नाद","रय","जविन्","व्याप्त","स्पर्श"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"9.1.1","page":"0060","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वातः-अ, मरुत्-आ, चरः-ए, प्राणः-क, वायुः-ख, नादः-ट, रयः-त, जवी-प, व्याप्तं-य, स्पर्शः-ष"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.9.1.1","synonyms":["वात","चर","प्राण","वायु","नाद","रय","जविन्","व्याप्त","स्पर्श"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.1.2","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अमर्त्यभवनं गौश्च त्रिदिवः स्यात् खरव्ययम् ।","देवा निलिंपा मरुतो गीर्वाणा वायुनाः सुराः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.1.2","synonyms":["अमर्त्यभवन","गो","त्रिदिव","ख","देव","निलिम्प","गीर्वाण","वायुन","सुर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.2.49","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आशुगः पवनः स्पर्शः पवमानः प्रभञ्जनः ।","मरुद्धूलिध्वजो मर्कः समीरोऽग्निसखश्चलः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.2.49","synonyms":["आशुग","पवन","स्पर्श","पवमान","प्रभञ्जन","धूलिध्वज","मर्क","समीर","अग्निसख","चल"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.3.117","page":"0054","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वर्षा लंकायिका स्पृक्का मरुन्माला लता मरुत् ।","कच्छूरके द्राविडकः काल्यको वेधमुख्यकः ॥ ११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.3.117","synonyms":["वर्षा","लंकायिका","स्पृक्का","मरुन्माला","लता","कच्छूरक","द्राविडक","काल्यक","वेधमुख्यक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.47","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मृगस्तु मृगशीर्षेऽपि मोक्षो मृत्यौ मरुद्गिरौ ।","यन्ता हस्तिपके सूते यज्ञोऽग्न्यात्महरीष्टिषु ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.47","head":"मोक्ष"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}