{"stem":"मर्कट","iast":"markaṭa","found":true,"koshas":24,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.5.1199","page":"46","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विषः क्ष्वेडो रसस्तीक्ष्णं गरलोऽथ हलाहलः ॥ ११९५ ॥","वत्सनाभः कालकूटो ब्रह्मपुत्रः प्रदीपनः ।","सौराष्ट्रिकः शौल्किकेयः काकोलो दारदोऽपि च ॥ ११९६ ॥","अहिच्छत्त्रो मेषशृङ्गकुष्टवालूकनन्दनाः ।","कैराटको हैमवतो मर्कटः करवीरकः ॥ ११९७ ॥","सर्षपो मूलको गौरार्द्रकः सक्तुककर्दमौ ।","अङ्कोल्लसारः कालिङ्गः शृङ्गिको मधुसिक्थकः ॥ ११९८ ॥","इन्द्रो लाङ्गुलिको विस्फुलिङ्गपिङ्गलगौतमाः ।","मुस्तको दालवश्चेति स्थावरा विषजातयः ॥ ११९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.5.133","synonyms":["विष","क्ष्वेड","रस","तीक्ष्ण","गरल","हलाहल","वत्सनाभ","कालकूट","ब्रह्मपुत्र","प्रदीपन","सौराष्ट्रिक","शौल्किकेय","काकोल","दारद","अहिच्छत्त्र","मेषशृङ्ग","कुष्ट","वालूक","नन्दन","कैराटक","हैमवत","करवीरक","सर्षप","मूलक","गौर","आर्द्रक","सक्तुक","कर्दम","अङ्कोल्लसार","कालिङ्ग","शृङ्गिक","मधुसिक्थक","इन्द्र","लाङ्गुलिक","विस्फुलिङ्ग","पिङ्गल","गौतम","मुस्तक","दालव"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.9.1292","page":"49","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पृथौ गृण्डिबलोपाकौ कोकस्त्वीहामृगो वृकः ।","अरण्यश्वा मर्कटस्तु कपिः कीशः प्लवंगमः ॥ १२९१ ॥","प्लवंगः प्लवगः शाखामृगो हरिर्बलीमुखः ।","वनौका वानरोऽथासौ गोलाङ्गूलोऽसिताननः ॥ १२९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ह (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.9.107","synonyms":["गृण्डि","बलोपाक","कोक","ईहामृग","वृक","अरण्यश्वन्","कपि","कीश","प्लवंगम","प्लवंग","प्लवग","शाखामृग","हरि","बलीमुख","वनौकस्","वानर","गोलाङ्गूल","असितानन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.5.4","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कपिप्लवङ्गप्लवगशाखामृगवलीमुखाः ।","मर्कटो वानरः कीशो वनौका अथ भल्लुके ॥ ३ ॥","ऋक्षाच्छभल्लभल्लूका गण्डके खड्गखड्गिनौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.5.4","synonyms":["कपि","प्लवङ्ग","प्लवग","शाखामृग","वलीमुख","वानर","कीश","वनौकस्","भल्लुक","ऋक्ष","अच्छभल्ल","भल्लूक","गण्डक","खड्ग","खड्गिन्"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.232","page":"0029","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गोलाङ्गूल इति प्रोक्तः कृष्णवक्त्रस्तु मर्कटः ।","कपेः क्रीडादिकं किञ्चित्कापेयमिति कथ्यते ॥ २३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.77","synonyms":["गोलाङ्गूल","कापेय"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.256","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["झिल्लीका चीरी स्यात्सरघा मधुमक्षिका भवेत्क्षुद्रा ।","लूतोर्णनाभमर्कटजालिककृमयश्च तुल्यार्थाः ॥ २५६ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.101","synonyms":["झिल्लीका","चीरी","सरघा","मधुमक्षिका","क्षुद्रा","लूता","ऊर्णनाभ","जालिक","कृमि"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.856","page":"0098","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्कमर्कटमण्डूकविष्णुवासववायवः ।","तुरङ्गसिंहशीतांशुयमाश्च हरयो दश ॥ ८५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.70","head":"हरि"},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"13.266","page":"0090","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अलसान्द्रे राजमाषो निष्पावः श्वेतशिम्बिका ।","कारण्युस्रा शोधनिका स्वल्पशिम्ब्यां तु मर्कटः ॥ २६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.13.0.9","synonyms":["अलसान्द्र","राजमाष","निष्पाव","श्वेतशिम्बिका","कारणी","उस्रा","शोधनिका","स्वल्पशिम्बी"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"15.314","page":"0094","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मृगमत्तः स्वभीरुः स्याज्जम्बुको ग्रन्धिलोऽपि च ।","वानरो मर्कटः कीशः कुरङ्गो भल्लुकोलिगुः ॥ ३१४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.15.0.9","synonyms":["मृगमत्त","स्वभीरु","जम्बुक","ग्रन्धिल","वानर","कीश","कुरङ्ग","भल्लुक","लिगु"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"10.3.8","page":"0040","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मर्कटः स्यादूर्णनाभे कपौ स्त्रीकरणेऽपि च ।","मर्कटी शूकशिम्बायां चक्राङ्ग्यां च करञ्जके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.10.3.8","meanings":["ऊर्णनाभ","कपि","स्त्रीकरण"]},{"kosha":"GBTV","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"58","page":"0006","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मर्कटे तु सुवेलः स्यात्क्ष्वीङ्कोसौ लोहिताननः ।","गोलाङ्गूलोऽसितास्यः स्याद्गोमायुमृगवञ्चकः ॥ ५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GBTV#GBTV.0.0.58","synonyms":["सुवेल","क्ष्वीङ्क","लोहितानन","गोलाङ्गूल","असितास्य","गोमायु","मृगवञ्चक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.12.46","page":"0322","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्तालो वानरः कीशो मर्कटोऽपि बलीमुखः ।","हरिः किखिः कपिः शोणो दधिर्वनगृहार्थकः ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.12.46","synonyms":["उत्ताल","वानर","कीश","बलीमुख","हरि","किखि","कपि","शोण","दधि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.11","page":"0189","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कपिलो मर्कटश्चाथ गोलाङ्गूलोऽसिताननः ।","वाली वालिः शक्रसुतः सुग्रीवस्त्वर्कनन्दनः ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.678","synonyms":["कपिल","गोलाङ्गूल","असितानन","वालिन्","वालि","शक्रसुत","सुग्रीव","अर्कनन्दन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.1.35","page":"0305","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कैराटिको हैमवतो मर्कटः करवीरकः ।","सर्षपो मूलको गारार्द्रकः सक्तुक-कर्द्दमौ ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.1.34","synonyms":["कैराटिक","हैमवत","करवीरक","सर्षप","मूलक","गारार्द्रक","सक्तुक","कर्द्दम"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.10.43","page":"0184","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पूगादिनूतनफले","[273a] प्लक्षे स्यात्पर्कटी योषित् ।","स्त्रीकरणे लूतायां","कपौ च ना मर्कटोऽथ स्त्री ॥ ४३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.10.42","meanings":["स्त्रीकरण","लूता","कपि"]},{"kosha":"NGSH","kosha_title":"निघण्टुशेष","kosha_latn":"Nighaṇṭuśeṣa","ref":"4.358","page":"0192","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विष्णुगुप्तमतो मिश्रो वालेयो मर्कटोऽपि च ।","हिलमोच्यां शङ्खधरा जलब्राह्मी च मोचिका ॥ ३५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NGSH#NGSH.4.0.23","synonyms":["विष्णुगुप्तमत","मिश्र","वालेय","हिलमोची","शङ्खधरा","जलब्राह्मी","मोचिका"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.83","page":"0018","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्वभीरुः सृगालो भेरुः क्रोष्टा च मृगमत्तकः ।","मर्कटः स्यान्महावेगः कुरङ्गो भल्लुकः पृथुः ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 गा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.83","synonyms":["श्वभीरु","सृगाल","भेरु","क्रोष्टु","मृगमत्तक","महावेग","कुरङ्ग","भल्लुक","पृथु"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"12","page":"0006","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तत्पर्य्यायचरो ज्ञेयो हरिर्वलिमुखः कपिः ।","वानरः प्लवगश्चैव गोलाङ्गूलोऽथ मर्कटः ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.12","synonyms":["हरि","वलिमुख","कपि","वानर","प्लवग","गोलाङ्गूल"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.705","page":"0103","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चण्डाले मर्कटे भेके पक्षिजात्यन्तरे तथा ।","यस्याख्या शकटबिल इत्यथ स्यात् त्रि पक्षिषु ॥ ७०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.705","head":"प्लव"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.814","page":"0112","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मर्कटे तु द्वयोः क्ली तु पृषत् पुण्ड्रे तु (?) विप्रुषि ।","तथा दध्युपसिक्ताज्ये पशुगात्रस्थबिन्दुषु ॥ ८१४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.814","head":"पृथु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.556","page":"0095","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मर्कटे ना तु कुतनुर्धनदे त्रि तु कुत्सिता ।","ननुर्यस्य भवेत् तत्र कुटरस्तु द्रुमान्तरे ॥ ५५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.556","head":"कुफाकु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.707","page":"0108","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तुरुष्काख्ये च निर्यासे मर्कटे तु द्वयोरथ ।","पिप्पलीविद्युतोस्तु स्त्री लक्ष्म्यां तु रभसेरिता ॥ ७०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.707","head":"चपल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1160","page":"0149","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ब्रह्मरीतिसमाख्ये च लोहभेदे नपि त्वदः ।","ह्रीबेरे द्वे तु मार्जारे नकुले मर्कटेऽप्यथ ॥ ११६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1160","head":"पिङ्गल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1344","page":"0165","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्णिकायां च तस्याश्च बह्वर्थत्वं निरुप्यताम् ।","मर्कटस्तु कपौ द्वे स्याल्लूतायां च स नपस्त्रियोः ॥ १३४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 4 च स (split)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1344","meanings":["कपि","लूता"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1345","page":"0165","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कवाटबन्धनार्थायाः सूचेर्विष्कम्भयन्त्रके ।","मर्कटं मर्कटी चेति स्त्रियां त्वेव हि मर्कटी ॥ १३४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1345","meanings":["विष्कम्भयन्त्रक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1346","page":"0165","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["आत्मगुप्ताख्यवल्ल्यां च करञ्जाख्यस्य शाखिनः ।","भेदेष्वेकत्र भेदे च मुद्गभेदे तु पुंस्ययम् ॥ १३४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1346","meanings":["मुद्गभेद"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1347","page":"0165","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["वन्यसंज्ञे तुरुष्काख्यनिर्यासे चाथ मन्थरम् ।","मन्दे वक्रे पृथौ च त्रि सूचके मन्दगामिनि ॥ १३४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1347","meanings":["वन्य","तुरुष्कनिर्यास"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1648","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वनौका वनवास्तव्ये मर्कटे तु द्वयोरयम् ।","वासन्तस्तु पुमाञ्ज्ञेयो वृक्षे कुरवकाह्वये ॥ १६४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1648","head":"वनौकस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1652","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तयोः क्लीबमथ द्वे स्याद् वानरो मर्कटेऽथ ना ।","तुरुष्कसंज्ञे निर्यासे वाटिका तु स्त्रियामियम् ॥ १६५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1652","head":"वानर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.115","page":"0066","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रदीपनश्च काकोलः सौल्किकेयस्तथापरः ।","सौराष्ट्रिकोऽप्यहिच्छत्रो मर्कटो मेषशृङ्गकः ॥ ११५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.115","synonyms":["प्रदीपन","काकोल","सौल्किकेय","सौराष्ट्रिक","अहिच्छत्र","मेषशृङ्गक"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.50","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["लूतायां तन्तुवायुः(यः?) स्यादूर्णनाभश्च मर्कटः ।","नीलङ्गुस्तु क्रिमौ कर्णजलूका शतपत्स्मृतः ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.50","synonyms":["तन्तुवाय","ऊर्णनाभ","नीलङ्गु","कर्णजलूका","शतपद्"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.3.134","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्लवङ्गमो वृक्षमृगो मर्कटो वानरः कपिः ।","शल्यः श्वाविच्छरलोमा मृदुकः शशकः शशः ॥ १३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.3.9","synonyms":["प्लवङ्गम","वृक्षमृग","वानर","कपि","शल्य","श्वाविध्","शरलोमन्","मृदुक","शशक","शश"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"3.16","page":"0039","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रसबीजं सुवर्णाद्यं वेदार्हं रससम्भवम् ।","ताम्रं काश्मीरकं द्रोणं प्लवङ्गास्यं तु मर्कटम् ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.3.0.16","synonyms":["रसबीज","सुवर्णाद्य","वेदार्ह","रससम्भव","ताम्र","काश्मीरक","द्रोण","प्लवङ्गास्य"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"8.2.133","page":"0013","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मर्कटी शूकशिम्बायां चक्राङ्ग्यां करजान्तरे ।","अपामार्गस्य भेदे च धान्यभेदे तु मर्कटः ॥ १३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.8.2.11","meanings":["धान्यभेद"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.164","page":"0018","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शाखामृगो मर्कटश्च वनौका वानरः कपिः ।","शृगालो जम्बुकः क्रोष्टा फेरुगोमायुफेरवः ॥ १६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.61","synonyms":["शाखामृग","वनौकस्","वानर","कपि","शृगाल","जम्बुक","क्रोष्टु","फेरु","गोमायु","फेरव"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.129","page":"0047","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्कमर्कटमण्डूकविष्णुवासववायवः ।","तुरङ्गसिंहशीतांशुयमाश्च हरयो दश ॥ १२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.60","head":"हरि"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.9.2335","page":"0378","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मर्कटो वानरश्चैव वनौकाश्च तथा हरिः ।","एतन्नामानि मन्यन्ते मर्कटस्य महीतले ॥ २३३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.9.150","synonyms":["वानर","वनौकस्","हरि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.7","page":"0082","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वानरो मर्कटो मर्कः प्लवङ्गः प्लवगः प्लवः ।","प्रवङ्ग प्रवगोऽपि स्यात् प्लवङ्गमप्रवङ्गमौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ङ्ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.7","synonyms":["वानर","मर्क","प्लवङ्ग","प्लवग","प्लव","प्रवङ्ग","प्रवग","प्लवङ्गम","प्रवङ्गम"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.30","page":"0084","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मूली ज्येष्ठी टुट्टुकी स्यात् शकुनज्ञा गृहपालिका ।","स्यान्मर्कटो मर्कटकस्तन्तुवायश्च लूतिका ।","ऊर्णनाभिरूर्णनाभो लूता शलक इत्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 भि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.30","synonyms":["मूली","ज्येष्ठी","टुट्टुकी","शकुनज्ञा","गृहपालिका","मर्कटक","तन्तुवाय","लूतिका","ऊर्णनाभि","ऊर्णनाभ","लूता","शलक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.56","page":"0086","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गलेगण्डो मर्कटः स्याद् गलगण्डाख्यपक्षिणि ।","शुकः कीरः वक्रतुण्डो मेधावी दाडिमप्रियः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.56","synonyms":["गलेगण्ड","शुक","कीर","वक्रतुण्ड","मेधाविन्","दाडिमप्रिय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.198","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षणिको मर्कटे चाम्बतन्त्रे वैनाशिको मतः ।","शूद्राद्वैथ्यासुते वाणिजके वैदेहको भवेत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.198","head":"वैनाशिक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.11.51","page":"0202","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मर्कटो लूतिके कीशे स्त्रियां शिखिकरञ्जयोः ।","मोचाट स्यान्मलयजे रम्भास्थिकृष्णाजीरके ॥","मोरटं स्यादिक्षुमूले तथाङ्कोठप्रसूनके ।","सप्तरात्रात्परक्षीरे भूर्विकायाञ्च मोरटा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.11.51","meanings":["लूतिक","कीश"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.49","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लूता पिपीलिकायान्तु मर्कटे च गदान्तरे ।","वप्तः स्यात्पुंसि जनके वापके वाच्यलिङ्गकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.49","head":"लूता"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.24","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अष्टापदी चन्द्रमाल्यां मर्कटे शरभे पुमान् ।","अववादः समाज्ञायां निन्दाविश्रम्भयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.24","head":"अष्टापद"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.225","page":"0236","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बाष्पीका पृथु-पृथ्व्यौ च स्यान्मयूरशिखोऽप्यसौ ।","मयूरो लोचतः ख्यातो मस्तको मर्कटोऽपि च ॥ २२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.225","synonyms":["बाष्पीका","पृथु","पृथ्वी","मयूरशिख","मयूर","मस्तक"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.284","page":"0241","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तत्न्रवाय ऊर्णनाभ उर्णनाभिश्च मर्कटः ।","मर्कटको जालिकश्च जालकारकवत् कृमिः ॥ २८४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 य (sub) pāda 3 syl. 3 ट (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.284","synonyms":["तन्त्रवाय","ऊर्णनाभ","उर्णनाभि","मर्कटक","जालिक","जालकारक","कृमि"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.325","page":"0245","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्लवङ्गः प्रवगोपेतः प्रवङ्गोऽथ मृगे भवेत् ।","मर्कटः कर्मटास्तद्वत् कुरङ्गश्च कुरङ्गमः ॥ ३२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.325","synonyms":["प्लवङ्ग","प्रवग","प्रवङ्ग","कर्मट","कुरङ्ग","कुरङ्गम"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.4.695","page":"0089","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नाहलोऽप्यथ कस्तूरी राजार्हं शितिचन्दनम् ।","वनौका मर्कटः कीशो वानरः प्लवगः कपिः ॥ ६९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.4.20","synonyms":["नाहल","कस्तूरी","राजार्ह","शितिचन्दन","वनौकस्","कीश","वानर","प्लवग","कपि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"7.1.2320","page":"0282","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तर्कसंपर्कगल्वर्कालर्कोदर्कार्कमर्कटाः ।","भर्गगर्गस्वर्गवर्गसर्गपुत्स(द्ग)लमुद्गराः ।","दारबल्बजलाजायु(सु?)प्राणाः पुंसि च भूम्नि च ॥ २३२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.7.1.18","synonyms":["तर्क","सम्पर्क","गल्वर्क","अलर्क","उदर्क","अर्क","भर्ग","गर्ग","स्वर्ग","वर्ग","सर्ग","पुद्गल","मुद्गर","दार","बल्बज","लाज","असु","प्राण"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.5.16","page":"0045","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भद्रनामा रतनिधिः काष्ठकुट्टः शतच्छदे ।","दीर्घपात्रस्तु कङ्कः स्याद्गलगण्डस्तु मर्कटः ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.5.17","synonyms":["भद्रनामन्","रतनिधि","काष्ठकुट्ट","शतच्छद","दीर्घपात्र","कङ्क","गलगण्ड"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.5.28","page":"0047","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्यान्मर्कटस्तु शलक आशाबन्धोऽस्य जालके ।","फालखेलागरुद्गोधा भारती व्योमनासिका ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.5.29","synonyms":["शलक","आशाबन्ध","फालखेला","गरुद्गोधा","भारती","व्योमनासिका"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.4.39","page":"0068","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["किखिः स्त्री क्रोष्टुभेदेऽल्पे पृथौ लोपाशगृण्डिवौ ।","वानरो मर्कटः कीशः कपिः शाखामृगो हरिः ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.4.39","synonyms":["किखि","लोपाश","गृण्डिव","वानर","कीश","कपि","शाखामृग","हरि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.48","page":"0162","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सूचिस्त्वयोऽर्गलैषा चेद्द्वारोर्ध्वे तूर्ध्वसूचिका ।","मर्कटं मर्कटी सूची विष्कंभार्थमथांकुटः ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.48","synonyms":["सूचि","ऊर्ध्वसूचिका","मर्कटी","सूची","अङ्कुट"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}