{"stem":"मातरिश्वन्","iast":"mātariśvan","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.4.1107","page":"43","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वायुः समीरसमिरौ पवनाशुगौ नभःश्वासो नभस्वदनिलश्वसनाः समीरणः ।","वातोऽहिकान्तपवमानमरुत्प्रकम्पनाः कम्पाङ्कनित्यगतिगन्धवहप्रभञ्जनाः ॥ ११०६ ॥","मातरिश्वा जगत्प्राणः पृषदश्वो महाबलः ।","मारुतः स्पर्शनो दैत्यदेवो झञ्झा स वृष्टियुक् ॥ ११०७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.4.1","synonyms":["वायु","समीर","समिर","पवन","आशुग","नभःश्वास","नभस्वत्","अनिल","श्वसन","समीरण","वात","अहिकान्त","पवमान","मरुत्","प्रकम्पन","कम्पाङ्क","नित्यगति","गन्धवह","प्रभञ्जन","जगत्प्राण","पृषदश्व","महाबल","मारुत","स्पर्शन","दैत्यदेव","झञ्झा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.1.43","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्वसनः स्पर्शनो वायुर्मातरिश्वा सदागतिः ॥ ६१ ॥","पृषदश्वो गन्धवहो गन्धवाहानिलाशुगाः ।","समीरमारुतमरुज्जगत्प्राणसमीरणाः ॥ ६२ ॥","नभस्वद्वातपवनपवमानप्रभञ्जनाः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.1.43","synonyms":["श्वसन","स्पर्शन","वायु","सदागति","पृषदश्व","गन्धवह","गन्धवाह","अनिल","आशुग","समीर","मारुत","मरुत्","जगत्प्राण","समीरण","नभस्वत्","वात","पवन","पवमान","प्रभञ्जन"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.76","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नभस्वान्मातरिश्वा च समीरश्च समीरणः ।","सदागतिर्गन्धवहो हरिः प्रोक्तो महाबलः ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.76","synonyms":["नभस्वत्","समीर","समीरण","सदागति","गन्धवह","हरि","महाबल"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"1.28","page":"0068","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गौरी तस्य प्रियायां स्यात्सुखा स्यात्तस्य पत्तने ।","वातो वायुर्जगत्प्राणो मातरिश्वा समीरणः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.1.0.28","synonyms":["गौरी","सुखा","वात","वायु","जगत्प्राण","समीरण"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.1","page":"0379","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्पर्शनः कः समीरो यः स्पर्शनो मारुतो नभः ।","वायुस्ततो मातरिश्वा हरिरात्मा वहश्च वाः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.1","synonyms":["स्पर्शन","क","समीर","मारुत","नभस्","वायु","हरि","आत्मन्","वह","वार्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.67","page":"0468","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्थेमोष्मपक्ष्मणामात्मपाप्मनोर्मातरिश्वनः ।","कठणथपभोपान्ता यद्यदन्ता अमी पुनः ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 ण (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.67","synonyms":["स्थेमन्","ऊष्मन्","पक्ष्मन्","आत्मन्","पाप्मन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.154","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गन्धवहः पवमानः पृषदश्व-वहन्त-मातरिश्वानः ।","वायु-प्रभञ्जन-जगत्प्राण-नभःश्वास-सर्पकान्त-सृकाः ॥ १५४ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.148","synonyms":["गन्धवह","पवमान","पृषदश्व","वहन्त","वायु","प्रभञ्जन","जगत्प्राण","नभःश्वास","सर्पकान्त","सृक"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"63","page":"0032","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नभस्वान् मातरिश्वा च चरण्युर्जवनस्तथा ।","प्रभञ्जनः अस्य पर्यायपुत्रौ भीमाञ्जनात्मजौ ॥ ६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None यपुत्रौ भीमाञ्जनात्मजौ (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.63","synonyms":["नभस्वत्","चरण्यु","जवन","प्रभञ्जन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.121","page":"0031","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथ शुक्षिर्निदाघे स्यान्मातरिश्वनि चाप्यथ ।","श्लेष्मा कफे चर्मणश्च विकारे दृढकाह्वये ॥ १२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.121","head":"शुक्षि"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.14","page":"0053","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्रीमद्गढमलाङ्गोद्भूस्तेजोवर्गमरूपयत् ।","वायुःसमीरणो वातो मातरिश्वा प्रभञ्जनः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.14","synonyms":["वायु","समीरण","वात","प्रभञ्जन"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"5.328","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नभस्वाननिलो वातः पवमानः सदागतिः ।","मातरिश्वा जगत्प्राणः पृषदश्वोऽग्निसख्यभृत् ॥ ३२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.5.0.2","synonyms":["नभस्वत्","अनिल","वात","पवमान","सदागति","जगत्प्राण","पृषदश्व","अग्निसख्यभृत्"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.101","page":"0012","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वायुः समीरणो वातः समीरो मारुतो मरुत् ।","गन्धवाहो गन्धवहो मातरिश्वा प्रभञ्जनः ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.43","synonyms":["वायु","समीरण","वात","समीर","मारुत","मरुत्","गन्धवाह","गन्धवह","प्रभञ्जन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.4.1939","page":"0319","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जगत्प्राणश्चलः प्राणः पृषदश्वः समीरणः ।","समीरः समिरश्चैव मातरिश्वा महाबलः ॥ १९३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.4.2","synonyms":["जगत्प्राण","चल","प्राण","पृषदश्व","समीरण","समीर","समिर","महाबल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.150","page":"0011","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पृषदश्वो मातरिश्वा समीरः पवनानिलौ ।","खश्वास आशुगो बाहो धूलिध्वजः फणिप्रियः ।","मरुत्वातिर्नभः प्राणो भोगिकान्तः सदागतिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 ध्व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.150","synonyms":["पृषदश्व","समीर","पवन","अनिल","खश्वास","आशुग","बाह","धूलिध्वज","फणिप्रिय","मरुत्","वाति","प्राण","भोगिकान्त","सदागति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.3.125","page":"0017","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पवनसमीरसमीरणमारुतपृषदश्ववायुगन्धवहाः ।","स्पर्शनपवमानानिलवातमरुच्छ्वसनमातरिश्वानः ॥ १२५ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.3.60","synonyms":["पवन","समीर","समीरण","मारुत","पृषदश्व","वायु","गन्धवह","स्पर्शन","पवमान","अनिल","वात","मरुत्","श्वसन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.2.47","page":"0012","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वातो वायुर्जगत्प्राणः शुषिलः श्वसनोऽनिलः ।","गन्धवाहो गन्धवहो मातरिश्वा समीरणः ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.2.47","synonyms":["वात","वायु","जगत्प्राण","शुषिल","श्वसन","अनिल","गन्धवाह","गन्धवह","समीरण"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}