{"stem":"मातुल","iast":"mātula","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.553","page":"24","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जघन्यजे यविष्ठः स्यात्कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","स यवीयान्कनीयांश्च पितृव्यश्यालमातुलाः ॥ ५५२ ॥","पितुः पत्न्याश्च मातुश्च भ्रातरो देवृदेवरौ ।","देवा चावरजे पत्युर्जामिस्तु भगिनी स्वसा ॥ ५५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.271","synonyms":["यविष्ठ","कनिष्ठ","अवरज","अनुज","यवीयस्","कनीयस्","पितृव्य","श्याल","देवृ","देवर","देवन्","जामि","भगिनी","स्वसृ"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.4.121","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उन्मत्तः कितवो धूर्तो धत्तूरः कनकाह्वयः ॥ ७७ ॥","मातुलो मदनश्चास्य फले मातुलपुत्रकः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.4.121","synonyms":["उन्मत्त","कितव","धूर्त","धत्तूर","कनकाह्वय","मदन","मातुलपुत्रक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.31","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पितुर्भ्राता पितृव्यः स्यान्मातुर्भ्राता तु मातुलः ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.47","synonyms":["पितृव्य"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.2.38","page":"0196","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["श्रीफलो वृक्षभेदे स्याच्छ्रीफली नीलिका स्मृता ।","मातुलः स्यापितृश्याले धूस्तूरे मातुलो मतः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.2.38","meanings":["पितृश्याल","धूस्तूर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.71","page":"0028","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मातुर्भ्राता मातुलः स्यान्मामको मातृकेशरः ।","सकष्टमातुलो मातुः सपत्न्यास्तु सहोदरे ॥ ७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.71","synonyms":["मामक","मातृकेशर","सकष्टमातुल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.11.228","page":"0274","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["खर्जूघ्नः कालहा पुष्पः खरकण्टफलोऽपि सः ।","मोहनो मातुलः श्यामः शैवः कलभमत्तकौ ॥ २२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.11.228","synonyms":["खर्जूघ्न","कालहापुष्प","खरकण्टफल","मोहन","श्याम","शैव","कलभ","मत्तक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.62","page":"0148","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मातुलो बीजपुष्पश्च पुमान्मरुबकः फलम् ।","श्वेतस्त्वेष करञ्जः स्याच्चर्मकारतरुश्च सः ॥ ६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.162","synonyms":["बीजपुष्प","मरुबक","करञ्ज","चर्मकारतरु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.10","page":"0161","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धूर्त्तो धत्तूर उन्मत्तो देविता तरलः शठः ।","घाण्टिकः कनकाह्वश्च काहलापुष्प-मातुलौ ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.314","synonyms":["धूर्त्त","धत्तूर","उन्मत्त","देवितृ","तरल","शठ","घाण्टिक","कनकाह्व","काहलापुष्प"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.6","page":"0210","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भ्राता पितृव्यो मातुस्तु तत्र मातुल-मामकौ ।","मातुलानी मातुली च मामिका चास्य कामिनी ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.889","synonyms":["पितृव्य","मामक","मातुलानी","मातुली","मामिका"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.1.21","page":"0303","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्रह्मसर्पोऽश्वलाला स्यान्मालुधानस्तु मातुलः ।","सुरकस्तु सुरावर्णो दन्दशूको निगद्यते ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.1.21","synonyms":["ब्रह्मसर्प","अश्वलाला","मालुधान","सुरक","सुरावर्ण","दन्दशूक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.49","page":"0142","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ममत्वभाजि मामकस्त्रयेऽथ मातुले पुमान् ।","नृपद्विपे(?) च राजको नृपव्रजे तु न द्वयोः ॥ ४९ ॥"],"metre":"pancacamara","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.50","head":"मामक"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.9","page":"0346","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मातुलो मामके व्रीहिभेदे धत्तूरराठयोः ।","परवत्कुटिलं भुग्ने स्त्रियां तु सरिदन्तरे ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.65","meanings":["मामक","व्रीहिभेद","धत्तूर","राठ"]},{"kosha":"NGSH","kosha_title":"निघण्टुशेष","kosha_latn":"Nighaṇṭuśeṣa","ref":"2.253","page":"0139","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["घण्टापुष्पस्तलफलो मातुलः कनकाह्वयः ।","उन्मत्तो मदनश्चास्य फलं मातुलपत्रकम् ॥ २५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NGSH#NGSH.2.0.70","synonyms":["घण्टापुष्प","तलफल","कनकाह्वय","उन्मत्त","मदन","मातुलपत्रक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1408","page":"0170","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुरा भिन्दुर्युवेत्यस्यामृचि गीते हि सामनि ।","त्रिर्मरुद्योगिनि स्यात् तु धुर्धूरे मातुलः पुमान् ॥ १४०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1408","meanings":["धुर्धूर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1409","page":"0170","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मदनाख्यद्रुमे चाथ रभसः शब्दवित्तमः ।","मातुर्भ्रातरि च स्त्री तु भार्यायां तस्य मातुली ॥ १४०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1409","meanings":["मदन","मातृभ्रातृ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.217","page":"0128","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पितृव्यस्तु पितुर्भ्राता मातुलो मातृसोदरे ।","पत्नीभ्राता मतः श्यालो देवरः पतिबान्धवे ॥ २१७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.217","synonyms":["पितृव्य","श्याल","देवर"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.49","page":"0004","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मातुलो जननीभ्राता भगिनी सहजा स्वसा ।","शालको गृहिणीबन्धुः श्यालः पत्नीसहोदरः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.48","synonyms":["जननीभ्रातृ","भगिनी","सहजा","स्वसृ","शालक","गृहिणीबन्धु","श्याल","पत्नीसहोदर"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"23.2.469","page":"0043","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुन्द्रायां भस्मगन्धिन्यां मातुलः कनकाह्वये ।","फले राठस्य भङ्गायां मातुलानी च मातुली ॥ ४६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.23.2.22","meanings":["कनकाह्वय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.884","page":"0133","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पितुः पत्न्याश्च मातुश्च भ्राता लोके निगद्यते ।","पितृव्यश्च तथा श्यालः मातुलः क्रमशोऽत्र वै ॥ ८८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.584","synonyms":["पितृव्य","श्याल"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.5.2056","page":"0340","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धत्तूरो धुतुरो धूर्तो धुस्तूरो धुस्तुरस्तथा ।","धूस्तूरो मातुलश्चैव धुत्तूरः कनकाह्वयः ॥ २०५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.5.160","synonyms":["धत्तूर","धुतुर","धूर्त","धुस्तूर","धुस्तुर","धूस्तूर","धुत्तूर","कनकाह्वय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.4.151","page":"0068","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मदनोन्मत्तकितवा मातुलः कनकाह्वयः ।","धुस्तूरस्य फले सद्भिरुक्तो मातुलपुत्रकः ॥","फलपूरो वीजपूरः पूर्णको वीजपूरकः ।","च्छोलङ्गो मातुलुङ्गश्च रुचको मातुलुङ्गुके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.4.151","synonyms":["मदन","उन्मत्त","कितव","कनकाह्वय","मातुलपुत्रक","फलपूर","वीजपूर","पूर्णक","वीजपूरक","छोलङ्ग","मातुलुङ्ग","रुचक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.178","page":"0095","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पितुः कनिष्ठभ्राता तु खुल्लतातो विधीयते ।","मातुर्भ्राता मातुलः स्यान्मामको मातृकेशटः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.178","synonyms":["खुल्लतात","मामक","मातृकेशट"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.121","page":"0184","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मामकं स्यात् त्रिषु स्वीये भवेत् पुंसि च मातुले ।","मातृका जननी धात्री देवी भेदगृहाक्षरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.121","head":"मामक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.84","page":"0282","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["महिला फलिनीनार्य्योर्मदमत्तास्वपि स्त्रियाम् ।","मातुलो व्रीहिभेदे स्यान्मातृभ्रातरि धुस्तूरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 स्तू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.84","meanings":["व्रीहिभेद","मातृभ्रातृ","धुस्तूर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1125","page":"0139","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वस्त्रीयो भागिनेयः स्याद् दौहित्रो दुहितुः सुतः ।","जामाता दुहितुर्भर्ता मातुर्भ्राता तु मातुलः ॥ ११२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.95","synonyms":["स्वस्त्रीय","भागिनेय","दौहित्र","जामातृ"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2143","page":"0259","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मासे मद्ये हरौ पुष्पसमयेऽपि च माधवः ।","धुस्तूरे सर्पभेदे च मातृभ्रातरि मातुलः ॥ २१४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.284","meanings":["धुस्तूर","सर्पभेद","मातृभ्रातृ"]},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"107","page":"0537","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धूस्तुरस्तु पुरीमोहो धूस्तूरः कनकाह्वयः ।","धुस्तूरो मातुलश्चास्य फले मातुलपुत्रकः ॥ १०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.119","synonyms":["धूस्तुर","पुरीमोह","धूस्तूर","कनकाह्वय","धुस्तूर","मातुलपुत्रक"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.6.9","page":"0050","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्वश्रुर्वृद्धः शतानीको जरन्तः स्यादथांशकः ।","सगन्धाज्ञातिदायादा मातुलो मातुकेशटः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.6.9","synonyms":["श्वश्रू","वृद्ध","शतानीक","जरन्त","अंशक","सगन्ध","ज्ञाति","दायाद","मातुकेशट"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.405","page":"0235","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मेखलाद्रिनितम्बेऽपि ग्रहे ना मङ्गलं शुभे ।","निकटेऽपि च मूलं स्याद्धुस्तूरेऽपि च मातुलः ॥ ४०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.420","meanings":["धुस्तूर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.33","page":"0175","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["देवरो देवृदेवानौ मातुर्भ्राता तु मातुलः ।","दंपत्योरार्जिकोऽन्योन्यो वैमात्रेयो विमातृजः ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.33","synonyms":["देवर","देवृ","देवन","आर्जिक","वैमात्रेय","विमातृज"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.61","page":"0244","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धुर्तूरे सर्पभेदे च मातुलो मदनः पुनः ।","सिक्थे वसन्ते धुर्तुरे कन्दर्पेऽप्यथ माधवः ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 धु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.61","meanings":["धुर्तूर","सर्पभेद"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}