{"stem":"मातृ","iast":"mātṛ","found":true,"koshas":20,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.201","page":"12","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्म्याद्या मातरः सप्त प्रमथाः पार्षदा गणाः ॥ २०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.122","synonyms":["प्रमथ","पार्षद","गण"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.124","page":"12","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["गौरी काली पार्वती मातृमातापर्णा रुद्राण्यम्बिका त्र्यम्बकोमा ।","दुर्गा चण्डी सिंहयाना मृडानीकात्यायन्यौ दक्षजार्या कुमारी ॥ २०३ ॥","सती शिवा महादेवी शर्वाणी सर्वमङ्गला ।","भवानी कृष्णमैनाकस्वसा मेनाद्रिजेश्वरा ॥ २०४ ॥","निशुम्भशुम्भमहिषमर्दिनी भूतनायिका ।"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.124","synonyms":["गौरी","काली","पार्वती","अपर्णा","रुद्राणी","अम्बिका","त्र्यम्बका","उमा","दुर्गा","चण्डी","सिंहयाना","मृडानी","कात्यायनी","दक्षजा","आर्या","कुमारी","सती","शिवा","महादेवी","शर्वाणी","सर्वमङ्गला","भवानी","कृष्णस्वसृ","मैनाकस्वसृ","मेनाजा","अद्रिजा","ईश्वरा","निशुम्भमर्दिनी","शुम्भमर्दिनी","महिषमर्दिनी","भूतनायिका"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.277","page":"25","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पितामहस्तस्य पिता तत्पिता प्रपितामहः ।","मातुर्मातामहाद्येवं माताम्बा जननी प्रसूः ॥ ५५७ ॥","सवित्री जनयित्री च कृमिला तु बहुप्रसूः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.277","synonyms":["पितामह","प्रपितामह","मातामह","अम्बा","जननी","प्रसू","सवित्री","जनयित्री","कृमिला"]},{"kosha":"ACSJ","kosha_title":"अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaśiloñcha","ref":"3.42","page":"2","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शण्ठः शण्ढः पण्डुरपि क्लीबो माता जनित्र्यपि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACSJ#ACSJ.3.0.42","synonyms":["शण्ठ","शण्ढ","पण्डु","क्लीब","जनित्री"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.1.35","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कपर्दोऽस्य जटाजूटः पिनाकोऽजगवं धनुः ।","प्रमथाः स्युः पारिषदा ब्राह्मीत्याद्यास्तु मातरः ॥","ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा ।","वारीही च तथेन्द्राणी चामुण्डा सप्त मातरः ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 पा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.1.16","synonyms":["कपर्द","जटाजूट","पिनाक","अजगव","प्रमथ","ब्राह्मी","माहेश्वरी","कौमारी","वैष्णवी","वाराही","इन्द्राणी","चामुण्डा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.42","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["जनयित्री प्रसूर्माता जननी भगिनी स्वसा ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.42","synonyms":["जनयित्री","प्रसू","जननी","भगिनी","स्वसृ"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.66","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["माहेयी सौरभेयी गौरुस्रा माता च शृङ्गिणी ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.117","synonyms":["माहेयी","सौरभेयी","गो","उस्रा","शृङ्गिणी"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.504","page":"0058","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अम्बा सवित्री जननी च माता,","वप्ता च तातो जनकः पिता च ।","स्नुषा जनी पुत्रवधूर्वधूः स्यात्,","प्रजावती भ्रातृवधूः स्मृता च ॥ ५०४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.350","synonyms":["अम्बा","सवित्री","जननी","वप्तृ","तात","जनक","पितृ","स्नुषा","जनी","पुत्रवधू","वधू","प्रजावती","भ्रातृवधू"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"7.153","page":"0080","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अम्बाऽम्बिका च माता स्यादत्तिका भगिनी स्वसा ।","बालाबुसा कनिष्ठा स्यादावुत्तो भगिनीपतिः ॥ १५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.7.0.37","synonyms":["अम्बा","अम्बिका","अत्तिका","भगिनी","स्वसृ","बाला","बुसा","कनिष्ठा","आवुत्त","भगिनीपति"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.2.9","page":"0067","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["माता गवि जनन्यां च ब्राह्मण्याद्याश्च मातरः ।","स्वातिर्देवप्रिया ख्याता स्वातिर्नक्षत्रखड्गयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.2.9","meanings":["गो","जननी","ब्राह्मणी"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.2.43","page":"0073","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जगती छन्दसो भेदे पृथिव्यां विष्टपे जने ।","रेवती हलिपत्न्यां स्यादृक्षभेदे च मातरि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.2.43","head":"रेवती"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.2.21","page":"0168","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["[80] मन्त्रोऽतिगुप्तवादे स्याद्वेददेवविशेषयोः ।","धात्री मातोपमाता च वसुधामलकी स्मृता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.2.21","head":"धात्री"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.1.2","page":"0219","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसूर्मातरि चाश्वायां त्रासो भीमणिदोषयोः ।","शंसा तु वचनं वाञ्छा हिंसा चौर्यादिकं वधः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.1.2","head":"प्रसू"},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"4.42","page":"0003","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["विक्रमं त्रिश्च दुश्चिक्यं चतुर्थं हि बुकं जलम् ।","जननी मातृपातालं बन्धुतूर्यं सुखं सुहृत् ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.4.0.7","synonyms":["विक्रम","दुश्चिक्य","हिबुक","जल","जननी","पाताल","बन्धु","तूर्य","सुख","सुहृद्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.103","page":"0031","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["जनयित्र्यपि माताथ पितुर्माता पितामही ।","मातुर्मातामहीत्याद्या उन्नेयास्ताः क्रमादथ ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.103","synonyms":["जनयित्री","पितामही","मातामही"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.454","page":"0183","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["षोडन् द्विदन् क्रमात् षड्द्विजातदन्ते वृषेऽथ च ।","उस्रा स्त्रियां मही माता सुरभी सुरभिर्गवी ॥ ४५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.454","synonyms":["षोडन्","द्विदन्","उस्रा","मही","सुरभी","सुरभि","गवी"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.11.408","page":"0294","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["गवाक्षी सुफला माता तारिका विषवल्लरी ।","वृषलाक्षी क्षुद्रफला विषघ्नी चामृताऽप्यथ ॥ ४०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 क्षु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.11.408","synonyms":["गवाक्षी","सुफला","तारिका","विषवल्लरी","वृषलाक्षी","क्षुद्रफला","विषघ्नी","अमृता"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.11.539","page":"0309","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मुण्डा छिन्ना ग्रन्थिनिका माता लोभन्यलंबुषा ।","स्थविराऽथ मणिच्छिद्रा शल्यपर्ण्यपि जीवनी ॥ ५३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.11.539","synonyms":["मुण्डा","छिन्ना","ग्रन्थिनिका","लोभनी","अलंबुषा","स्थविरा","मणिच्छिद्रा","शल्यपर्णी","जीवनी"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.31","page":"0347","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्रवन्ती निम्नगा स्रोत्या सिन्धुः सस्नुत्सरस्वती ।","ऋषिकुल्यापगा माता धेना कूलंकषा शिफा ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.31","synonyms":["स्रवन्ती","निम्नगा","स्रोत्या","सिन्धु","सस्नु","सरस्वती","ऋषिकुल्या","आपगा","धेना","कूलंकषा","शिफा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.105","page":"0391","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मी माहेश्वरी चैन्द्रा कौमारी वैष्णवी तथा ।","वाराही चण्डी चामुण्डा मातरोऽष्टावतः पराः ॥ १०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ण्डी (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.105","synonyms":["ब्राह्मी","माहेश्वरी","ऐन्द्रा","कौमारी","वैष्णवी","वाराही","चण्डी","चामुण्डा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.124","page":"0393","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["हिमाद्रिदक्षनन्दानां पर्यायेभ्यः सुतार्थका ।","चण्डिश्च बाभ्रवी माता चर्या शिखरवासिनी ॥ १२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.124","synonyms":["हिमाद्रिसुता","दक्षसुता","नन्दसुता","चण्डि","बाभ्रवी","चर्या","शिखरवासिनी"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.60","page":"0164","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वर्षपुष्पा च मङ्गल्या माता गोरक्षतन्दुला ।","अर्थप्रसाधनी च स्यात्सरणी तु प्रसारिणी ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.366","synonyms":["वर्षपुष्पा","मङ्गल्या","गोरक्षतन्दुला","अर्थप्रसाधनी","सरणी","प्रसारिणी"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.16","page":"0177","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्याद्भूरिनवनीता च भवेत्कुक्कुटमर्दकः ।","कुमारी कुण्डला माता फलमत्स्याक्षिकारिका ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.526","synonyms":["भूरिनवनीता","कुक्कुटमर्दक","कुमारी","कुण्डला","फलमत्स्याक्षिकारिका"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.89","page":"0209","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मातुर्मातामहाद्येवं स्त्रियां तु स्यात्पितामही ।","एवं मातामही च स्यात्तद्वच्च प्रपितामही ॥","जनयित्री जनित्री च जनन्यम्बा प्रसूश्च सूः ।","माता सवित्री चाक्काल्ला धात्री तु पृथिवी मता ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.881","synonyms":["मातामह","पितामही","मातामही","प्रपितामही","जनयित्री","जनित्री","जननी","अम्बा","प्रसू","सू","सवित्री","अक्का","अल्ला","धात्री"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.40","page":"0285","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["नाथस्तु नासारज्जुर्या सास्ना तु गलकम्बलः ।","गौरुस्राध्न्याप्यनड्वाही माता माहानडुह्यपि ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1646","synonyms":["नाथ","नासारज्जु","सास्ना","गलकम्बल","गो","उस्रा","अध्न्या","अनड्वाही","माहा","अनडुही"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.22","page":"0152","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मातृकाकरणे धात्रीमात्रोश्च परमात्मनि ।","यावतूलिकपाञ्चालीकन्यकास्वपि पुत्रिका ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.122","head":"मातृका"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.40","page":"0210","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वप्ता तु ताते दहनेऽथ धाता","रवौ विरिञ्चौ नरि भेद्यवत्तु ।","स्यात्पालकेऽथो जननीधरण्यो","र्ब्राह्म्यादिषु स्याद्गवि चैव माता ॥ ४० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.38","meanings":["जननी","धरणी","ब्राह्मी","गो"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.41","page":"0210","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["खे त्वन्तिमे मानकृतित्रये च","पिता तु तातेऽप्यभयादिदे च ।","भर्ता प्रभौ धातरि चाथ नेता","[289a] स्यान्नायके प्राप्तिकरे च भेद्ये ॥ ४१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.39","meanings":["ख","मानकृत्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.41","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["समर्थनावसान[297b]योः स्त्रियां समाप्तिरीरिता ।","स्त्रियां प्रलम्बवैरिणो भमातृगा च रेवती ॥ ४१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.139","head":"रेवती"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.1","page":"0279","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मश्चन्द्रे च शिवे च वेधसि मतो मा मातृलक्ष्म्योर्भवेत्"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.1","head":"मा"},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"38","page":"0018","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सवित्री जननी माता जनकः सविता पिता ।","देहापघनकायाङ्गं वपुः संहननं तनुः ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.38","synonyms":["सवित्री","जननी","जनक","सवितृ","पितृ","देह","अपघन","काय","अङ्ग","वपुस्","संहनन","तनु"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.2","page":"0010","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मातुस्तु गवि पेषण्यां पार्वत्यां चाथ योषितः ।","प्रियङ्गुवृक्षेऽथाम्बा स्याज्ज्येष्ठस्वसरि मातरि ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.2","head":"अम्बा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.3","page":"0010","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाचां मध्यमिकानां स्यात् सप्तानामेकवाचि च ।","अर्चा पूजाप्रतिमयोरत्ताश्वश्र्वां च मातरि ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.3","head":"अत्ता"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.67","page":"0015","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पक्तिस्तु गौरवे पाकेऽथाश्वायां मातरि प्रसूः ।","पारिः सृणिगुणे घण्ट्यां पालिश्चिह्नाश्रिपङ्क्तिषु ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.67","head":"प्रसू"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.181","page":"0058","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षारकीटेऽपि सप्तानां मातॄणामेकमातरि ।","अर्हत्तीर्थकराणां तु याः स्युः शासनदेवताः ॥ १८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.181","head":"काली"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.915","page":"0121","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नृशण्डो मातरि त्वस्य भूता स्त्री भूरिवाक् पुनः ।","प्रचुरे त्रिषु हेम्न्यस्त्री भूर्णिस्तु स्त्री भृतौ तथा ॥ ९१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.915","head":"भूता"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.995","page":"0128","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मृत्यौ मरणसंज्ञे स्त्री मारिर्मारयतौ पुनः ।","धातौ ना मातृशब्दस्तु पार्वत्यां जननीगवोः ॥ ९९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.995","meanings":["पार्वती","जननी","गो"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.996","page":"0128","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ब्राह्म्याद्यासु च देवीषु वेषणीसरितोरपि ।","अकारादिकवर्णानामाम्नाये तारकासु च ॥ ९९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.996","meanings":["ब्राह्मी","देवी","वेषणी","सरित्","वर्णाम्नाय","तारका"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.997","page":"0128","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अश्विन्यादिषु पौष्याख्यपौर्णमास्यां च सा स्त्रियाम् ।","मानकारिणि तु त्रि स्यात् स्त्र्यर्थे मात्रीति तत्र च ॥ ९९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.997","meanings":["अश्विनी","पौर्णमासी","मानकारिन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1127","page":"0139","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पार्वत्यां तु स्त्रियां रौद्री शिवशक्त्यन्तरेऽपि च ।","उग्रतायां च सप्तानां मातृणामेकमातरि ॥ ११२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1127","head":"रौध्री"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.1.47","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रकृतिः पञ्चभूतेषु स्वभावे मूलकारणे ।","कारणे शिश्नयोन्योश्च जन्त्वमात्यादिमातृषु ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.1.47","head":"प्रकृति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.1.76","page":"0007","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्येकं स्युस्तृचे चापि रेवतीर्नउपक्रमे ।","मातृष्वप्याह रभसः शब्दवेदी सुधीरथ ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.1.76","head":"रेवती"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.781","page":"0115","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धनञ्जयेन तु प्रोक्ता जनित्री मातरि स्त्रियाम् ।","जनकः पुंसि पितरि सीताताते च राजनि ॥ ७८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.781","head":"जनित्री"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.782","page":"0115","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्पादके तु त्रिषु स क्लीबं तु जननं कुले ।","उत्पत्तौ च स्त्रियां त्वेषा जननी मातरि स्मृता ॥ ७८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.782","head":"जननी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1124","page":"0145","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मासादिनि प्रसत्वा तु वायौ नाथ प्रसत्वरी ।","मातरि प्रतिपत्तौ च स्त्री प्ररीत्वा तु मारुते ॥ ११२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1124","head":"प्रसत्वरी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1312","page":"0162","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्रीनपोर्भेरवं तु -(-?र्मी)मे स्याद्भैरवी पुनः ।","सतानामापे मातृणामेकं या मातरि स्मृता ॥ १३१२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1312","head":"भैरवी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1411","page":"0170","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["माहेन्द्री तु स्त्रियां ज्ञेया सप्तानामेकमातरि ।","मातॄणां कदलीजातिभेदे च पृथुदीर्घकम् ॥ १४११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1411","head":"माहेन्द्री"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1687","page":"0194","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाराहकन्दसंज्ञे स्यादन्यस्यां क्वापि चौषधौ ।","सप्तानां चैव मातृणामेकस्यामपि मातरि ॥ १६८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 तृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1687","head":"वाराही"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1758","page":"0200","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सप्तानामपि मातृणामेकस्यां स्यात् तथैव सा ।","नवानां विष्णुशक्तीनामेकस्यामपि नप् पुनः ॥ १७५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 तृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1758","head":"वैष्णवी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.239","page":"0046","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जाते जघन्यादथ ना ताते जनयिता तथा ।","जनयित्री मातरि स्त्री त्रि तुत्पादकमात्रके ॥ २३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.505","head":"जनयित्री"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.431","page":"0063","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भट्टारको ना नाट्योक्तौ राज्ञि पूज्ये च पूरुषे ।","स्त्री तु भट्टारिका ज्ञेया नाट्योक्तावेव मातरि ॥ ४३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.697","head":"भट्टारिका"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.14","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रश्मिवह्न्योश्च सत्याक्षिस्वर्गमातृषु भाषितः ।","गीश्च वाण्यां दिशाब्राह्म्योर्दुर्गायामथ घो घटे ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.14","head":"गो"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.34","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मः शिवे चन्द्रविध्योश्च मा लक्ष्म्यां मातृमानयोः ।","निषेधे माव्ययं ख्यातं मा निशाकरमासयोः ॥ ३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.34","head":"मा"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.36","page":"0010","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मीप्रभृतयः सप्त मातरः प्रमथा गणाः ।","सुखंसुणस्तु खट्वाङ्गो अथाष्टैश्वर्यमेव हि ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.36","synonyms":["प्रमथ","गण","खट्वाङ्ग"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.222","page":"0128","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रपितामहतत्तातौ स्त्रीत्वे मातामहादयः ।","जनन्यम्बा प्रसूर्माता सवित्री जनयित्र्यपि ॥ २२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.222","synonyms":["प्रपितामह","मातामह","जननी","अम्बा","प्रसू","सवित्री","जनयित्री"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.53","page":"0167","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बुद्धौ चित्ते धृतावार्या दुर्गामात्रोस्तथैव च ।","आजिर्युद्धे समक्ष्मायामाधिर्मानसवेदना ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.52","head":"आर्या"},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.52","page":"0004","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रजावती भ्रातृजाया ननन्दा श्व[स्व]श्रुजस्वसा ।","जनयित्री प्रसूर्माता जननी जन्मदायिनी ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None ननन्दा श्व[स्व]श्रुजस्वसा (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.51","synonyms":["प्रजावती","भ्रातृजाया","ननन्दृ","श्वश्रुजा","जनयित्री","प्रसू","जननी","जन्मदायिनी"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.10","page":"0020","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पिता तु जनकस्तातो वप्ता जनयितापि च ।","अम्बा माता सवित्री च जनयित्री जनन्यपि ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.10","synonyms":["पितृ","जनक","तात","वप्तृ","जनयितृ","अम्बा","सवित्री","जनयित्री","जननी"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.892","page":"0135","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["माताऽम्बा जननी जानी जनयित्री प्रसूस्तथा ॥ ८९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.598","synonyms":["अम्बा","जननी","जानी","जनयित्री","प्रसू"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.9.2283","page":"0371","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अनड्वाही च माहेयी माहा चाऽनडुही पुनः ।","उषा माता सप्तदशनामानि प्रथितानि वै ॥ २२८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.9.91","synonyms":["अनड्वाही","माहेयी","माहा","अनडुही","उषा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.83","page":"0007","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["महेशस्य पारिषदाः प्रमथाः पशवो गणाः ।","मातरस्त्वस्य कथिताः शब्दशास्त्रानुसारतः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 स्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.83","synonyms":["पारिषद","प्रमथ","पशु","गण"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.173","page":"0094","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["माता सवित्री जननी जनयित्री जनिर्जनी ।","जनित्र्यक्का प्रसूरम्वा त्वभ्विकाम्बालिकापि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.173","synonyms":["सवित्री","जननी","जनयित्री","जनि","जनी","जनित्री","अक्का","प्रसू","अम्बा","अम्बिका","अम्बालिका"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.131","page":"0146","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["गवी गौः सुरभिर्माता माहेयी शृङ्गिनी महा ।","उस्रा निलिम्पा सुरभी सौरभेयी च रोहिनी ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.131","synonyms":["गवी","गो","सुरभि","माहेयी","शृङ्गिनी","महा","उस्रा","निलिम्पा","सुरभी","सौरभेयी","रोहिणी"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.37","page":"0216","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["माता गौर्यां जनन्याञ्च ब्राह्मणीगोविभूतिषु ।","मितिर्माने च विज्ञानेऽप्यवच्छेदेऽपि च स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.37","meanings":["गौरी","जननी","ब्राह्मणी","गो","विभूति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.56","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः ।","जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥","जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च ।","जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥","ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् ।","जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥","जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके ।","तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥","तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् ।","तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥","तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु ।","त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥","तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् ।","तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥","तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 षु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.56","head":"जननी"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.24.13","page":"0252","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वल्लभोऽध्यक्षदयितशुभलक्षपावाजिषु ।","वर्षाभूः स्त्री तु शोथघ्न्या भूवल्ली भेकयोः पुमान् ॥","विष्कम्भः प्रतिबन्धे च विस्तारयोगभेदयोः ।","योगिबन्धभेदेऽर्गलारूपकाङ्गप्रभेदयोः ॥","विस्रम्भः प्रणये केलिकोपविश्वासयोरपि ।","विष्टभ्यो रोगभेदे स्यात्प्रतिबन्धे भवेत्पुमान् ॥","वैदर्भं वाक्यवक्तत्वे वेदर्भी रीतिभिद्यपि ।","शरभः पशुभेदे स्यात्करमे वानरेऽपि च ॥","सनाभिः सदृशे पुंसि ज्ञातौ स्नेहयुतेऽपि च ।","सुरभिः शल्लकीमातृसुरागोष्वपि च स्त्रियाम् ॥","वसन्ते चम्पके जातीफलगन्धफले पुमान् ।","क्लीबं गन्धाश्मनि स्वर्गे सुगन्धिकान्तयोस्त्रिषु ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 पा (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्धि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.24.13","head":"सुरभि"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.25.1","page":"0252","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मो ब्रह्मणि शिवे चन्द्रे मा लक्ष्मीमानमातृषु ।","मूर्बन्धने स्त्रियामेव मा निषेधे बदव्ययम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.25.1","head":"मा"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.1","page":"0256","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यकारो वायुयशसोर्योगे याने च यातरि ।","ज्या मातरि क्षितौ मौर्व्यां द्यु क्लीबं गगणे दिने ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.1","head":"ज्या"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.16","page":"0266","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धरा मेदसि मेदिन्यां स्त्री गर्भाशययोषितीः ।","धात्री पृथिव्यामामलक्यामुपमातरि मातरि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None धात्री पृथिव्यामामलक्या (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.16","head":"धात्री"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.5","page":"0294","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसूर्मातरि कन्दल्यामश्वायां विरुधि स्त्रियाम् ।","वसुरत्ने धने क्लीबं दीप्तौ वृद्ध्यौषधे स्त्रियाम् ।","नाग्नौ देवे बके श्यामे योक्तभूपालसाधुषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.5","head":"प्रसू"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"9.6","page":"0308","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["योनिमत्प्राणिनामपि स्त्रियां माता स्वसा वधूः ।","ननान्दा दुहिता धेनुर्योषिदित्याद्यश्च दिक् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 म (sub) pāda 4 syl. None र्योषिदित्याद्यश्च दिक् (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.9.0.6","synonyms":["स्वसृ","वधू","ननान्दृ","दुहितृ","धेनु","योषित्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"9.42","page":"0311","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["याता माता स्वसा भार्या नारी नप्रीतिपादिका ।","दूती ननान्दा विधवा योनिः श्रोणिः सभा वृषी ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.9.0.42","synonyms":["याता","स्वसृ","भार्या","नारी","नप्त्री","त्रिपादिका","दूती","ननान्दृ","विधवा","योनि","श्रोणि","सभा","वृषी"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.4.749","page":"0095","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शुनकी विश्वकद्रुस्तु शुनको मृगयापटुः ।","अर्जुन्यघ्न्या रोहिणी सौरभेयी","माहेय्युस्रा शृङ्गिणी गौश्च माता ।","गव्या गोत्रा गोगणे वत्सधेन्वो-","र्वृन्दे स्यातां वात्सकं धैनुकं द्वे ॥ ७४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.4.74","synonyms":["शुनकी","विश्वकद्रु","अर्जुनी","अघ्न्या","रोहिणी","सौरभेयी","माहेयी","उस्रा","शृङ्गिणी","गो","गव्या","गोत्रा","वात्सक","धैनुक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1122","page":"0138","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["त्वक् स्त्रिायमजिनं चर्म माता तु जननी प्रसूः ।","जनयित्री सवित्री च तातो जनयिता पिता ॥ ११२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"sign","found":"्वक् स्त्रिायमजिनं"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None त्वक् स्त्रिायमजिनं चर्म (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.92","synonyms":["त्वच्","अजिन","चर्मन्","जननी","प्रसू","जनयित्री","सवित्री","तात","जनयितृ","पितृ"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1979","page":"0241","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["माता ब्राह्म्याद्यकाराद्योरुमायां गवि मातरि ।","अक्षरावयवे माने प्रवृत्तौ कर्णभूषणे ॥ १९७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.120","meanings":["ब्राह्म्यादि","अकारादि","उमा","गो"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2130","page":"0258","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वभावजन्त्वमात्यादिच्छन्दोभूतेषु मातरि ।","पक्षतिः पक्षमूले स्याद् द्वयोः प्रतिपदोरपि ॥ २१३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.271","head":"प्रकृति"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.9.27","page":"0008","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शशिनी मोचिका श्रेष्ठा दैत्यमाता प्रतिष्ठिता ।","एकदन्ताह्वयो माता हरिता मिथुनोदया ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.9.2","head":"ॠ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.11.33","page":"0008","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["का(शा)न्तिकृत् स्वस्तिका शक्रो मायावी लोलुपो वियत् ।","दशमी सुस्थिरो माता नीलपीतो गजाननः ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.11.2","head":"ॡ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.24.78","page":"0013","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["माता निशाचरः पायुर्विक्षतः स्थितिशब्दकः ॥ ७८ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.24.3","head":"छ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.40.129","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पृष्ठवंशोऽभया माता शिखिवाहो युगन्धरः ।","मु(सु)खबिन्दुर्बली घण्टा योद्धा त्रिलोचनप्रियः ॥ १२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 त्रि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.40.2","head":"ब"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.42.136","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कालभद्रो जया मेधा विश्वदा दीप्तसंज्ञकः ।","-----------------------------------","जठरञ्च भ्रमा मानं लक्ष्मीर्मातोग्र-बन्धने ॥ १३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.42.2","head":"म"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.43.142","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्व(वे)गात्मा मलयो माता हंसिनी भृङ्गनायकः ।","चेतना शोषको मीनो धनिष्ठाऽनङ्गवेदिनी ॥ १४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.43.4","head":"य"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.45.149","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खड्गी नादोऽमृतं देवी लवणं वारुणी पतिः ।","शिखा वाणी क्रिया माता भामिनी कामिनीप्रिया ॥ १४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.45.2","head":"ल"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"3.3","page":"0023","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऋ-कारो देवमाता स्याद् ॠ-कारो दनुजप्रसूः ।","ऌ-कारो देवयोनिः स्याल् ॡ-र्माता सद्भिरुच्यते ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.3.0.3","head":"ॡ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"3.10","page":"0024","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गौर्मातापि समुद्दिष्टा पृथिव्यां गौः प्रकीर्त्तिता ।","घो घण्टायां समाख्यातः किङ्किणी घा प्रकीर्त्तिता ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.3.0.10","head":"गो"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"3.28","page":"0025","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मा च मातरि माने च बन्धने मूः प्रकीर्त्तिता ।","यशो यः कथितः शिष्टैर्यो वायुरिति शब्दितः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.3.0.28","head":"मा"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"11.25","page":"0067","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यत्र बिन्दुद्वयं मन्त्रे अन्यत् पूर्णार्थकं मतम् ।","स्वाहा मात्रार्थिका देवि परार्था वा प्रकीर्त्तिता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.11.0.25","head":"स्वाहा"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.3","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अन्तिकं निकटे चुल्ल्यां नाटयोक्तौ चाग्रजन्तिका ।","अनीकोऽत्री रणे सैन्ये गौर्यां मातरि चाम्बिका ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None नाटयोक्तौ चाग्रजन्तिका (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.3","head":"अम्बिका"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.177","page":"0152","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पृथिवीजननीगावो ब्रह्माण्याद्याश्च मातरः ।","मूर्धाभिषिक्तोऽमात्येऽपि मुक्तौ निर्वृतमोचितौ ॥ १७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.184","meanings":["पृथिवी","जननी","गो","ब्रह्माणी"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.1.74","page":"0023","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["आग्रायणी शंकुमूली पौर्णमास्याग्रहायणी ।","पौषी तु महिषी माता माघी स्यादग्निपूर्णिमा ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.1.74","synonyms":["आग्रायणी","शंकुमूली","आग्रहायणी","पौषी","महिषी","माघी","अग्निपूर्णिमा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.163","page":"0172","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उपला तु दृषत्पुत्रः शिला माता दृषत्समाः ।","दर्विस्तु कंविस्तर्डूः स्यात् खजाका दारुहस्तकः ॥ १६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.163","synonyms":["उपला","दृषत्पुत्र","शिला","दृषद्","दर्वि","कंवि","तर्डू","खजाका","दारुहस्तक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.26","page":"0175","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["दासी तु चेटिका चेटा वडबा कुंभधारिका ।","जनयित्री जनन्यंबा माताथ भगिनी स्वसा ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.26","synonyms":["दासी","चेटिका","चेटा","वडबा","कुंभधारिका","जनयित्री","जननी","अंबा","भगिनी","स्वसृ"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.28","page":"0222","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["माता तु गव्यकारादौ ब्राह्म्याद्यासु प्रसूमयोः ।","मूर्तिर्देहप्रतिमयोः काककाठिन्ययोरपि ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.28","meanings":["गव्यकार","ब्राह्मी","प्रसू","मा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.27","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जगलो मेदके पिष्टमद्येऽपि कितवेऽपि च ।","जनिमा मातापितरावुत्पत्तिस्तनयोऽपि च ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ता (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.27","head":"जनिमन्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.2.13","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छन्दःकारणगुह्येषु जन्त्वमात्यादिमातृषु ।","पक्षतिर्गरुतो मूले द्वयोः प्रतिपदोरपि ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.2.13","head":"प्रकृति"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.6.8","page":"0281","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाट्यालकेऽस्य सान्नस्य शोणितस्य तु कुंकुमे ।","कुष्ठाख्यभेषजे व्याधेर्मातुर्गौर्यां दृषद्गवोः ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.6.8","meanings":["गौरी","दृषद्","गो"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}