{"stem":"मानुष","iast":"mānuṣa","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.337","page":"17","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मर्त्यः पञ्चजनो भूस्पृक्पुरुषः पूरुषो नरः ।","मनुष्यो मानुषो ना विट् मनुजो मानवः पुमान् ॥ ३३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.1","synonyms":["मर्त्य","पञ्चजन","भूस्पृश्","पुरुष","पूरुष","नर","मनुष्य","नृ","विश्","मनुज","मानव","पुंस्"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.1","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्या मानुषा मर्त्या मनुजा मानवा नराः ।","स्युः पुमांसः पञ्चजनाः पुरुषाः पूरुषा नरः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.1","synonyms":["मनुष्य","मर्त्य","मनुज","मानव","नर","पुंस्","पञ्चजन","पुरुष","पूरुष"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.331","page":"0039","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।","पुमान्पञ्चजनो ना च पुरुषः पूरुषश्च विट् ॥ ३३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.176","synonyms":["मनुष्य","मर्त्य","मनुज","मानव","नर","पुंस्","पञ्चजन","नृ","पुरुष","पूरुष","विश्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.1","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भूपर्यायस्पृशो मर्त्त्या मानवा मनुजा विशः ।","मनुष्याः पृतना मर्ताः क्षितयो मानुषा अपि ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.1","synonyms":["मर्त्य","मानव","मनुज","विश्","मनुष्य","पृतना","मर्त","क्षिति"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.32","page":"0072","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मणिबन्धात्पुरो ब्राह्मं मानुषं करभान्तरा ।","अङ्गुल्यग्रेषु दैवं स्यात्तर्जनीमध्यमान्तरा ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.32","synonyms":["ब्राह्म","दैव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.1","page":"0200","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्यान्मानवो मानुष-भूस्पृशौ विट् ।","नरः पुमान्पञ्चजनोऽङ्गनेष्टः","स्यात्पूरुषो ना पुरुषैधतू च ॥ १ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.796","synonyms":["मानव","भूस्पृश्","विश्","नर","पुंस्","पञ्चजन","अङ्गनेष्ट","पूरुष","पुरुष","एधतु"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.103","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हिंस्रो व्याघ्रादिको व्यालः श्वापदो मरुलः शिरिः ।","मनुष्या मानवा मर्त्या मनुजा मानुषा नराः ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.103","synonyms":["हिंस्र","व्याल","श्वापद","मरुल","शिरि","मनुष्य","मानव","मर्त्य","मनुज","नर"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"28","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।","ना पुमान् पुरुषो गोधा धवः स्यात्तत्पतिर्नृपः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.28","synonyms":["मनुष्य","मर्त्य","मनुज","मानव","नर","नृ","पुंस्","पुरुष","गोधा","धव"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1165","page":"0142","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जने स्पृहायां त्रिस्त्वेष आयत्ते द्वे तु मानुषे ।","करणीवैश्यसम्भूते स्यादथो वर्षमस्त्रियाम् ॥ ११६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1165","head":"वश"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1205","page":"0146","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रशस्तेऽथाजयः प्राह स्वादौ च द्वे तु मानुषे ।","स आह शण्डलङ्गं तु सलिले द्रविणे मणौ ॥ १२०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1205","head":"वसु"},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.13","page":"0001","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।","ना पुमान् पुरुषो गोध्मः पाञ्चजन्यजपूरुषौ? ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.12","synonyms":["मनुष्य","मर्त्य","मनुज","मानव","नर","नृ","पुंस्","पुरुष","गोध्म","पाञ्चजन्य","पूरुष"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"5.1.1","page":"0041","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्या मानुजा मान्या मानुषा मानवाः स्मृताः ।","द्विपादो नहुषो गोधाः प्रातः पञ्चजना नरः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.5.1.1","synonyms":["मनुष्य","मानुज","मान्य","मानव","द्विपाद्","नहुष","गोध","प्रात","पञ्चजन","नर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.1","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्यो मानवो मर्त्यो मनुजो मानुषो नरः ।","ना विट् पञ्चजनो भूस्पृक् पुरुषः पूरुषः पुमान् ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.1","synonyms":["मनुष्य","मानव","मर्त्य","मनुज","नर","नृ","विश्","पञ्चजन","भूस्पृश्","पुरुष","पूरुष","पुंस्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.496","page":"0063","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।","भूस्पृक् पञ्चजनो ना विट् पूरुषः पुरुषः पुमान् ॥ ४९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1","synonyms":["मनुष्य","मर्त्य","मनुज","मानव","नर","भूस्पृश्","पञ्चजन","नृ","विश्","पूरुष","पुरुष","पुंस्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.111","page":"0091","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्यो मानवो मर्त्यो नरो ना मानुषः पुमान् ।","मनुर्मन्तुः पञ्चजनः पूरुषः पुरुषोऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.111","synonyms":["मनुष्य","मानव","मर्त्य","नर","पुंस्","मनु","मन्तु","पञ्चजन","पूरुष","पुरुष"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.36","page":"0216","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मतं ज्ञाते सम्मते च मतिबुद्धीच्छयोः स्मृता ।","मन्तुः पुंस्यपराधे स्याद् विद्यातरि च मानुषे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.36","head":"मन्तु"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.12","page":"0285","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्यौः स्त्रियां स्वर्गनभसोर्दिवञ्चापि नपुंसकम् ।","ध्रुवो धूर्ते वृक्षभेदे पतिमानुषयोरपि ।","ध्रुवः शङ्कौ हरे विष्णौ भर्भदे वटयोगयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.12","head":"ध्रुव"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.30.30","page":"0290","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीवितेशः प्राणनाथे यमे विधुविवस्वतोः ।","नागपाशः स्त्रीकरणे दुर्बुद्धौ वरुणायुधि ॥","पञ्चदशी पौर्णमास्यां अमावस्यातिथावपि ।","प्रतिष्कशः पुरोगे स्याद्वार्ताहरसहाययोः ॥","परिवेशः सूर्यपार्श्वमण्डले परिवेष्टने ।","पादपाशी खुतुक्कायां शृङ्खलायामपि स्त्रियाम् ॥","पुरोडाशो हविर्भेदे पिष्टके हुतशेषके ।","भूमिस्पृक्मानुषे वैश्ये चौरभेदेऽन्धखञ्जयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 5 स्त्री (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 द (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.30.30","head":"भूमिस्पृश्"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1","page":"0188","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुंसि पूरुष-पुरुषौ पुलषो ना नरोऽपि च ।","मुनुष्यो मानुषो मर्त्यो मर्तोऽपि बालिशः शिशौ ॥ १ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 रु (sub) pāda 4 syl. 3 पि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.1","synonyms":["पूरुष","पुरुष","पुलष","नर","मनुष्य","मर्त्य","मर्त","बालिश"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1031","page":"0128","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मानवा मनुजा मर्त्या मनुष्या मानुषा नराः ।","पुरुषाः स्युः पञ्चजनाः पुमांसः पूरुषा नरः ॥ १०३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.1","synonyms":["मानव","मनुज","मर्त्य","मनुष्य","नर","पुरुष","पञ्चजन","पुंस्","पूरुष"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.5.1","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्या मानुषा मर्त्या मनुजा मानवा नरः ।","द्विपादो नहुषा गोधा व्राताः पञ्चजना नराः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.5.1","synonyms":["मनुष्य","मर्त्य","मनुज","मानव","नर","द्विपाद","नहुष","गोधा","व्रात","पञ्चजन"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}