{"stem":"मूर्ख","iast":"mūrkha","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.18","page":"18","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दानशीलः स वदान्यो वदन्योऽप्यथ बालिशः ॥ ३५१ ॥","मूढो मन्दो यथाजातो बालो मातृमुखो जडः ।","मूर्खोऽमेधो विवर्णाज्ञौ वैधेयो मातृशासितः ॥ ३५२ ॥","देवानांप्रियजाल्मौ च दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.18","synonyms":["दानशील","वदान्य","वदन्य","बालिश","मूढ","मन्द","यथाजात","बाल","मातृमुख","जड","अमेध","विवर्ण","अज्ञ","वैधेय","मातृशासित","देवानांप्रिय","जाल्म","दीर्घसूत्र","चिरक्रिय"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.88","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अज्ञे मूढयथाजातमूर्खवैधेयबालिशाः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.88","synonyms":["अज्ञ","मूढ","यथाजात","वैधेय","बालिश"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.105","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूतात्मानौ धातृदेहौ मूर्खनीचौ पृथग्जनौ ॥ १०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.202","head":"पृथग्जन"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.387","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मूर्खेऽर्भकेऽपि बालः स्याल्लोलश्चलसतृष्णयोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.387","head":"बाल"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.336","page":"0040","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वैधेयो बालिशो बालो जडो जाल्मो यथोद्गतः ।","मूढो मन्दो विवर्णश्च मूर्खः स्यान्मातृशासितः ॥ ३३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.181","synonyms":["वैधेय","बालिश","बाल","जड","जाल्म","यथोद्गत","मूढ","मन्द","विवर्ण","मातृशासित"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.842","page":"0096","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अव्यक्तः परमात्मनि मूर्खे स्पष्टेतरे च निर्दिष्टः ।","कक्षा गुह्यपिधाने काञ्च्यां गेहे प्रकोष्ठे च ॥ ८४२ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.56","head":"अव्यक्त"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"12.1.7","page":"0044","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इडा चन्द्रकलाद्यं स्यागवि भूमौ च वाचि च ।","जडो मूर्खे हिमग्रस्ते शूकशिम्बी जडा मता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.12.1.7","head":"जड"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.1.22","page":"0108","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रयोजनं कार्यहेत्वोरायोधनं रणे हतौ ।","पृथग्जनौ नीचमूर्खौ आत्मयोनी विधिस्मरौ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ध (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.1.22","head":"पृथग्जन"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"29.1.2","page":"0211","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्पशौ प्रणिधिसंग्रामावाशू च व्रीहिसत्वरौ ।","निस्त्रिंशौ क्रूरखड्गौ तु बालिशो मूर्खशावकौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.29.1.2","head":"बालिश"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.119","page":"0033","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["लोहलोस्फुटवाचि स्याज्जडे नामविवर्जितः ।","मूर्खो मन्दोऽपि तुन्दस्य पर्यायपरिमार्जकः ॥ ११९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.119","synonyms":["लोहल","मन्द","तुन्दपरिमृज"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.15","page":"0002","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["ज्ञाता तु विदुरो विन्दुर्यथाजातस्तु बालिशः ।","देवानांप्रिय-मूर्खाज्ञ-मूढ-वैधेय-पामराः ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.118","synonyms":["ज्ञातृ","विदुर","विन्दु","यथाजात","बालिश","देवानांप्रिय","अज्ञ","मूढ","वैधेय","पामर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.3.92","page":"0163","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["श्रीकीर्तिमाहात्म्यसमर्थतासु","ज्ञानस्पृहामुक्तिवृषेषु नार्के ।","युगं चतुष्के च करस्य सीर-","रथाङ्गयोर्युग्मकृतादिकेषु ।","यूपेऽस्त्रियां मानपरः पुमान्स्या-","न्मूर्खे पराभं लिगु मानसेऽन्त्ये ॥ ९२ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.3.3","head":"लिगु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.12.69","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जडोऽन्यवन्मूर्खहिमातुरेषु","शूकस्य शिम्बी गदिता जडेति ।","ग्रन्थौ तु पृष्ठस्य गडुश्च कुब्जे","व्याडिस्तु हिंस्रेऽपि पशौ भुजंगे ॥ ६९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.12.3","head":"जड"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.18.96","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नील्यां च सूक्ष्मत्रुटिगश्च स स्त्री","दुःस्थोऽन्यवद्दुर्गत मूर्खवाची ।","मन्थस्तु मन्थानकदृ[2b]ग्गदार्थे","ग्रन्थस्तु संदर्भधनप्रबन्धे ॥ ९६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 1 syl. 8 दृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.18.6","head":"दुःस्थ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.90","page":"0245","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शीनस्तु मूर्खेऽजगरेऽन्यवत्तु","स्त्यानेऽथ चीनो मृगवस्त्रभेदे ।","व्रीहिप्रभेदेऽपि च तन्तुभेदे","वेनो विरिञ्चावपि राजभेदे ॥ ९० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.9","head":"शीन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.6","page":"0262","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचे च मूर्खेऽथ कृ[20b]तौ च हेतौ","प्रयोजनं स्याद्बलिदानवे तु ।","वैरोचनः स्यात्सुगतेऽर्कपुत्रे","विरोचनस्त्वग्निरवीन्दुषु स्यात् ॥ ६ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.126","head":"पृथग्जन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.92","page":"0316","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["माणिक्यखण्डेऽपि सुदाडिमाभे","ऽथो विष्टरः पुंसि महीरुहे स्यात् ।","अस्त्र्यासने स्यादपि दर्भमुष्टौ","मूर्खे शठे स्याद्वठरश्च वस्त्रे ॥ ९२ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.101","head":"वठर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.64","page":"0340","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मूर्खे पुमान्वारणवाजिपुच्छे","करेऽप्युदीच्ये गदितः स्त्रियां न ।","वाली तु मेधावपि कर्णभूषा-","न्तरेऽथ बाला त्रिपुटास्त्रियोः स्यात् ॥ ६४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.20","head":"बाल"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.71","page":"0341","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्थूलं तु कूटे [त्रिषु] पीव्नि मूर्खे","थाम्लो[67a]ऽम्लवत्पुंसि रसान्तरे स्यात् ।","चाङ्गेरिकायां पुनरीरिता स्त्री","शुक्लस्तु योगे धवले पुमान्स्यात् ॥ ७१ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.28","head":"स्थूल"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.16","page":"0367","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बाले च मूर्खेऽथ मुनौ सलोम्नि","स्याल्लोमशो मद्रकवाचकश्च ।","कासीसकेऽन्त्ये जटिलाशृगाल्योः","स्त्री शूकशिम्ब्यामपि मर्कटीषु ॥ १६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.16","head":"बालिश"},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"166","page":"0080","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मुग्धो मूढो जडो नेडो मूको मूर्खश्च कद्वदः ।","स देवानां प्रियोऽप्राज्ञो मन्दः धीनामवर्जितः ॥ १६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.166","synonyms":["मुग्ध","मूढ","जड","नेड","मूक","कद्वद","देवानांप्रिय","अप्राज्ञ","मन्द","धीनामवर्जित"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.850","page":"0115","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ककुभाख्ये नृशण्डस्तु शरतद्भेदयोरथ ।","वाणा नृस्त्री नीलझिण्ट्यां बालस्तु शिशुमूर्खयोः ॥ ८५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.850","head":"बाल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.21","page":"0043","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मूर्खे च कामुके चाथ कनीयांस्तु जघन्यजे ।","युवतरे चाल्पतरे क्षुल्लकस्त्वल्पनीचयोः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 2 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.21","head":"कमर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.43","page":"0044","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रोक्षितं निहते सिक्ते बहुलं त्वपि पुष्कले ।","सान्द्रे च बालिशस्तु स्याद् बाले मूर्खेऽथ बेटकः ॥ ४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.43","head":"बालिश"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.45","page":"0050","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रधानाख्ये त्रिषु पुनरस्पष्टे मूर्ख एव च ।","रभसस्तु प्रमाद्याह परमात्मन्यमुं नपि ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.45","head":"अव्यक्त"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1783","page":"0202","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रागद्रव्यविशेषे च वल्कलेऽप्यथ भेद्यवत् ।","शकलो मूर्खधनिनोर्नीवृद्भेदे नृभूमनि ॥ १७८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1783","head":"शकल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.93","page":"0014","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुरुभोजास्तु मेघे च गिरौ चाथ पृथग्जनः ।","मूर्खे नीचे तथा पोटगलस्तु नडसंज्ञके ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.150","head":"पृथग्जन"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.17","page":"0103","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वदन्यो दानशीले स्याद्वदान्योऽपि च दृश्यते ।","मूर्खो बालो जडोऽमेधो विवर्णो मातृशासितः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.17","synonyms":["वदन्य","वदान्य","बाल","जड","अमेध","विवर्ण","मातृशासित"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.16.240","page":"0192","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मेघे [25] मूर्खे द्विजो विप्रे दन्तनीडजयोरपि ।","द्रुमो रत्ने तरौ दिष्टिर्हर्षे मानेऽपि कथ्यते ॥ २४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.16.7","head":"देव"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.27.363","page":"0207","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सीता तु जानकी देवसिन्धुर्लाङ्गलपद्धतिः ।","सालिर्भुजंगमे कीले मूर्खे रोगे युगान्तरे ॥ ३६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.27.3","head":"सालि"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.117","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मूर्खो मन्दो जडो मूढो बालोऽज्ञो जाल्मबालिशौ ।","शठः कुण्ठश्च वठरो निर्बुद्धिश्च निरक्षरः ॥ ११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.4","synonyms":["मन्द","जड","मूढ","बाल","अज्ञ","जाल्म","बालिश","शठ","कुण्ठ","वठर","निर्बुद्धि","निरक्षर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.520","page":"0066","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वदान्यस्तु वदन्यश्च दानशीलः स कथ्यते ।","अथ मूर्खो यथाजातो बालिशो मातृशासितः ॥ ५२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.27","synonyms":["वदान्य","वदन्य","यथाजात","बालिश","मातृशासित"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"4.1.65","page":"0163","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मूर्खो मूढाज्ञवैधेययथाजाताश्च वालिशः ।","कदर्ये कृपणः क्षुद्रः किम्पचानः मितम्पचः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.4.1.65","synonyms":["मूढ","अज्ञ","वैधेय","यथाजात","वालिश","कृपण","क्षुद्र","किम्पचान","मितम्पच"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.31","page":"0178","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अम्लिकाऽम्लोद्गारचिञ्चापाचाचाङ्गेरिकासु च ।","अर्भकः स्यात् कृशे स्वल्पे तथा मूर्खे च वालके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.31","head":"अर्भक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.112","page":"0183","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बालकः स्यात् शिशौ मूर्खे पुच्छे च हयहस्तिनोः ।","अङ्गुरीये च ह्रीवेरे निर्वणे वलये पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.112","head":"बालक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.10.2","page":"0199","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अज्ञो जडे च मूर्खे च प्राज्ञः पण्डितदक्षयोः ।","प्रज्ञा बुद्धिसरस्वत्यो राज्ञी छायानृपस्त्रियोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.10.2","head":"अज्ञ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.12.4","page":"0203","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्थानमात्रे दिशि स्त्री तु काष्ठं दारुणि न द्वयोः ।","कुण्ठः स्यादलसे मूर्खे कुष्ठं पुष्कररोगयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.12.4","head":"कुण्ठ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.12.8","page":"0203","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शोठो मूर्खेऽलसे धूर्ति नीचे पापरतेऽपि च ।","षष्ठी रेमवतीतिथ्योः षण्णाञ्च पूरणे त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ञ्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.12.8","head":"शोठ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.13.15","page":"0205","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जडो मूकहिमग्रस्तमूर्खेषु शिखिषु स्त्रियाम् ।","ताडी पत्रद्रुमे ना तु ताडने मुष्टिशब्दयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.13.15","head":"जड"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.3","page":"0227","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गन्थः शास्त्रे धने वर्णसंख्याते ग्रथनेऽपि च ।","ग्रन्थिर्ना पर्वरुग्भेदग्रन्थिपर्णेषु वल्कले ॥","गाथा श्लोकगेपवृत्तसंस्कृतेतरभाषिते ।","तीर्थं शास्त्रे कृतौ(?) क्षेत्रे पात्रे नारीरजस्यपि ॥","उपाध्यायोपायमन्त्रितटषिजुष्टजलेष्वपि ।","तुत्थं क्लीबमञ्जने स्यान्नीलीसूक्ष्मैलयोः स्त्रियाम् ॥","दुःस्थो मूर्खे दुर्गते स्यात्पुंसि दुःखस्थिते त्रिषु ।","प्रस्थोऽस्त्रियां मितद्रव्ये सानुमानभिदोरपि ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 क (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 1 तट (split) pāda 3 syl. 4 ब (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.3","head":"दुःस्थ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.13","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दमथुर्ना दमे दन्ते निशीथो रात्रितद्भिदोः ।","निर्ग्रन्थो नग्नके निःस्वे मूर्खेऽपि निःसहायके ॥","प्रमथा स्त्री तु पथ्यायां तुरङ्गे पार्षदे पुमान् ।","वरूथो रथगुप्तौ ना क्लीबन्तु गेहचर्मणोः ॥","मन्मथः कामदेवे स्यात्कामचिन्ताकपित्थयोः ।","भवेद्वयस्था सूक्ष्मैलाकाकल्यामलकीषु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 पि (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.13","head":"निर्ग्रन्थ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.6","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भेदो विदारणे द्वैधे स्याद्विशेषोपजापयोः ।","मदो गर्वे च कस्तूर्यां वीर्ये च हर्षदानयोः ॥","मन्दः स्वैरे च तीक्ष्णे च मूर्खे चाभाग्यरोगिणोः ।","अल्पे च त्रिषु पुंसि स्यात्कविजात्यान्तरे शतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.6","head":"मन्द"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.23","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अगाधमतलस्पर्शो त्रिषु छिद्रे तु न द्वयोः ।","आविद्धः कुटिले मूर्खे वाच्यलिङ्गः पराहते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.23","head":"आविद्ध"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.27","page":"0233","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जले क्लीबं पुंसि कुक्षौ राहौ च राक्षसान्तरे ।","दुर्विधः पिशुने मूर्खे दुर्गते वाच्यलिङ्गकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.27","head":"दुर्विध"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.19","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वानं शुष्के शुष्कफले स्यूतिकर्मकरे गतौ ।","शानस्त्वजगरे मूर्खे श्येनः पाण्डौपतत्रिणि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.19","head":"शान"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.118","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसाधनी स्त्री कङ्कत्यां क्लीबन्तु सिद्धिवेशयोः ।","पयस्विनी विभावर्य्यां धेनौ नद्यामपि स्त्रियाम् ॥","पुण्यजनः सज्जने स्याद्यक्षराक्षसयोरपि ।","पृण्यजनस्तु पुंसि स्यान्नीचे मूर्खे च पापिनि ॥","फलकी मीनभेदे ना त्रिषु स्यात्फलकान्विते ।","वार्वकी वे विचित्राश्वपर्ण्यजीवशरान्विषु (?) ॥","भूतात्मा पुंसि भूतेशे देहे बुद्धे विधातरि ।","महाधनं महामूल्यसुवर्णसिह्लकादिषु ॥","महासेनः कुमारे स्यान्महासैन्यपतौ पुमान् ।","मदयित्नुः स्मरे शौण्डे पुमान्मद्ये तु न द्वयोः ॥","महामुनिः कुम्भयोनिबुद्धयोः क्लीबमोषधे ।","मातुलानी तु भङ्गायां कलायं मातुलस्त्रियाम् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्तु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 ज (sub) pāda 3 syl. 3 ज (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र्ण (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.118","head":"पृथग्जन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.96","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मसूरा मसुरा वेश्यास्वथ व्रीहौ पुमानयम् ।","पापरोगे मसूरी स्यात्तथा मसुरिकेत्यपि ॥","मर्मरः पीतकाष्ठे स्याद्वस्त्रपर्णादिनिस्वने ।","मञ्जरं मञ्जरी च स्यान्मुक्तातिलकवल्लीषु ॥","मदिरा तु सुरायां स्त्री मदिरो मत्तखञ्जने ।","मुकुरः कुलवृक्षे स्याद्दर्पणे दण्डभिद्यपि ॥","मार्जार ओतौ खट्टासे मिहिरो वृद्धसूर्ययोः ।","मुदिरः कामुके मेघे मुहिरो मूर्खकामयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 ल्ली (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.96","head":"मुहिर"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.28","page":"0278","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बालः केशे शिशौ मूर्खे वालधौ वालमौषधौ ।","बालाऽलङ्कारभेदे स्याद्योषिति स्त्रीत्रुटावपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.28","head":"बाल"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.30","page":"0279","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भेलः प्लवे मुनौ भीरौ मूर्खेऽपि चञ्चलेऽपि च ।","मलं पापे विटकिट्टे कृपणे वाच्यवत्क्वचित् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 पि (sub) pāda 3 syl. 6 ट (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.30","head":"भेल"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.30.22","page":"0290","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बालिशी बालके मूर्खे भूकेशः शैवले वटे ।","भूकेशी वल्लजेऽपि स्याद्भुकेश राक्षसीभिदि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.30.22","head":"बालिश"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.31.11","page":"0292","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भिक्षा तु भिक्षितद्रव्ये याञ्चासेवागतिष्वपि ।","माषो मूर्खे व्रीहिभेदे मानत्वग्दोषयोरपि ॥","मिषं छले क्लीबलिङ्गं स्पर्द्धायां ना मिषाव्ययम् ।","मेषो भैषज्यभेदे स्यात्पशुभिद्राशिभेदयोः ॥","मोक्षो मुक्तौ मोचने स्यात्पाटलौ भवेत्पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.31.11","head":"माष"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1638","page":"0197","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["स्तुतनुतशस्तपनायितपनितेडितपणायितं पणितम् ।","मूढे मूर्खवृथाजातमातृशिष्टाज्ञबालिशाः ॥ १६३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.68","synonyms":["स्तुत","नुत","शस्त","पनायित","पनित","ईडित","पणायित","पणित","मूढ","वृथाजात","मातृशिष्ट","अज्ञ","बालिश"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.9.5","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मूर्खः पुरीषलो माषो राजमाषस्तु वर्वटः ।","फुल्लपालः शूर्पवाते न स्त्री तितउ चालनी ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.9.5","synonyms":["पुरीषल","माष","राजमाष","वर्वट","फुल्लपाल","शूर्पवात","तितउ","चालनी"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.89","page":"0121","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अज्ञस्त्रिषु जडे मूर्खे कृतज्ञः कुक्कुरेऽपि च ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.91","head":"अज्ञ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.109","page":"0128","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ताम्रे चोरुतरे चाऽथ मध्यस्थखलयोः शठः ।","शोठोऽलसे च मूर्खे च सूत्रकण्ठो द्विजन्मनि ॥ १०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.113","head":"शोठ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.440","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पक्षौ मासार्द्धपार्श्वौ च महिषी राजपत्न्यपि ।","मूर्खे माने फले माषो मेषौ राश्यन्तरोरणौ ॥ ४४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.456","head":"माष"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.21","page":"0202","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मूर्खे त्वनेडो देवानांप्रियो यो नामवर्जितः ।","अपि वैधेयमूढाज्ञा मातृशिष्टयथोद्गतौ ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.21","synonyms":["अनेड","देवानांप्रिय","वैधेय","मूढ","अज्ञ","मातृशिष्ट","यथोद्गत"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.4.11","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बालो मूर्खे शिशौ भव्यो भावी योग्यः शुभोऽपि च ।","मिश्रेऽपि भिन्नं म्लिष्टं तु म्लानाविस्पष्टवाक्ययोः ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.4.11","head":"बाल"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.20","page":"0255","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मिश्रास्निग्धौ च परुषौ प्रगाढो गहने दृढे ।","पामरोऽपशदेऽज्ञे च बालिशो बालमूर्खयोः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.20","head":"बालिश"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.24","page":"0256","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विगतौ वीतनिस्पृहौ विविक्तौ शुद्धनिर्जनौ ।","विवर्णौ मूर्खदुर्वर्णौ व्यायतो व्यापृते दृढे ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 स्पृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.24","head":"विवर्ण"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.13","page":"0258","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रधानेऽव्यक्तमव्यक्तो ब्रह्मण्यस्पष्टमूर्खयोः ।","अमरेन्द्रपुरी स्थूणा गुडूची चामराः सुराः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.13","head":"अव्यक्त"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.1.26","page":"0267","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अग्निरुद्रौ पशुपती नाशावज्ञे पराभवौ ।","रक्षः सन्तौ पुण्यजनौ नीचमूर्खौ पृथग्जनौ ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.1.26","head":"पृथग्जन"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}