{"stem":"युवन्","iast":"yuvan","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.3","page":"17","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शिशुत्वं शैशवं बाल्यं वयस्थस्तरुणो युवा ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.3","synonyms":["शिशुत्व","शैशव","बाल्य","वयस्थ","तरुण"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.67","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बालस्तु स्यान्माणवको वयस्थस्तरुणो युवा ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.67","synonyms":["बाल","माणवक","वयस्थ","तरुण"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.458","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृद्धप्रशस्ययोर्ज्यायान्कनीयांस्तु युवाल्पयोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.458","head":"कनीयस्"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.503","page":"0057","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रवयाः स्थविरो वृद्धो यातयामश्च कथ्यते ।","जरा तु विस्रसा प्रोक्ता दारकस्तरुणो युवा ॥ ५०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.349","synonyms":["प्रवयस्","स्थविर","वृद्ध","यातयाम","जरा","विस्रसा","दारक","तरुण"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"11.2.7","page":"0042","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["प्रकोष्ठः कूर्पराधः स्यात्प्रकोष्ठं च गृहान्तरम् ।","कनिष्ठोऽल्पेऽनुजे यूनि कनिष्ठा काचिदङ्गुली ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.11.2.7","head":"कनिष्ठ"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.2.23","page":"0054","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["करुणः सदये वृक्षभेदे च करुणा दया ।","तरुणं विदुरेरण्डं तरुणौ युवनूतनौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.2.23","head":"तरुण"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.2.18","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कनीयाननुजे प्रोक्तो यूनि चाल्पे च कीर्तितः ।","विहायसं विदुर्व्योम पक्षिणश्च विहायसः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.2.18","head":"कनीयस्"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.94","page":"0030","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सुकुमारो माणवकः पौगण्डस्तु दशावधि ।","कैशोर आपञ्चदशाद्युवा तु त्रिंशदब्दकः ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 मा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.94","synonyms":["सुकुमार","माणवक","पौगण्ड","कैशोर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.96","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तरुणस्तु वयस्थः स्याद्युवोत्पन्नवया अथ ।","प्रवयाः स्थविरो वृद्धो जीनो जीर्णो जरन्नपि ॥ ९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.96","synonyms":["तरुण","वयस्थ","उत्पन्नवयस्","प्रवयस्","स्थविर","वृद्ध","जीन","जीर्ण","जरत्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.150","page":"0105","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["षष्टिवर्षो युवार्थः स्याच्छुण्डारोऽपि मतः स च ।","स्यादशीतेस्तु वृद्धोऽथ यद्गन्धाघ्राणतोऽपरे ॥ १५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.150","synonyms":["शुण्डार","वृद्ध"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.91","page":"0209","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मातापितृभ्यां यः शून्यश्छेमण्डः स प्रकीर्तितः ।","नरौ नरश्च नारी च युवानौ युवतिर्युवा ॥","भ्राता स्वसा च गदितौ भ्रातरावथ सोदरः ।","सहोदरः सगर्भ्यश्च समानोदर्य इत्यपि ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.883","synonyms":["छेमण्ड","नर","नारी","युवति","भ्रातृ","स्वसृ","सोदर","सहोदर","सगर्भ्य","समानोदर्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.14","page":"0210","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["माणव्यं तत्समूहेऽन्त्येऽथ भूते मासमीरितौ ।","मासीन-मास्यौ षाण्मास्यो भवेत्षण्मास इत्यपि ।","षाण्मासिकोऽस्त्री * * * वयःस्थस्तरुणो युवा ।","किशोरस्तलुनोऽथ स्याद्वेकटो जातयौवनः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.897","synonyms":["माणव्य","मासीन","मास्य","षाण्मास्य","षण्मास","षाण्मासिक","वयःस्थ","तरुण","किशोर","तलुन","वेकट"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.11.61","page":"0187","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["वरे वरीयस्यपि तित्तिरौ च","क्लीबे तु ताम्रे मरिचे तथैव ।","साधिष्ठ आर्येऽतिदृढे कनिष्ठ-","स्त्वल्पेऽनुजे यूनि तथाङ्गुलौ स्त्री ॥ ६१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.11.11","head":"कनिष्ठ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.18","page":"0196","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["मञ्जिष्ठातिविषात्रिवृत्सु वनिता तद्रागवत्स्वन्यव-","द्वृक्षे पुंसि रसान्तरे च करुणः प्रोक्तो दयायां स्त्रियाम् ।","सूर्ये वारिपतौ तरौ च वरुणोऽथो कुब्जपुष्पे भवे-","देरण्डे तरुणः स यूनि परवत्स्याद्दारुणो ना रसे ॥ १८ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.20","head":"तरुण"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.27","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["स्यात्पुंसि वायौ तलुनोऽथ यूनि","भेद्योऽयमथो तलिनं तथाल्पे ।","तुच्छे पराभं विरले च शस्तं","मलीमसे स्यान्मलिनं च कृष्णे ॥ २७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 2 syl. 4 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.48","head":"तलुन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.88","page":"0260","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्वा हयेऽथ त्रिषु कुत्सिते स्या-","द्वृषा महेन्द्रेऽपि च कर्ण उक्तः ।","यक्ष्मा क्षये स्यादपि रोगमात्रे","युवा वयःस्थे बलिनि स्वभावे ॥ ८८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.110","meanings":["वयःस्थ","बलिन्","स्वभाव"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"19","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["स्रगादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । तद्यथा । इयं स्रक् माला । इयं स्रुक् यज्ञोपकरणभाण्डम् । इयं स्फिक् कटिप्रदेशः । इयं त्वक् बहिश्चर्म । इयं वाक् वाणी । इयं योषित् बाला । द्यौश्च नौश्च द्युनावौ च स्त्रियां भवतः इयं द्यौः स्वर्गः । इयं नौः जलतरणिः । हिशब्दः पादपूरणे । दीधितिमेकां वर्ज्जयित्वा रश्मिवाचकाः शब्दाः पर्यायाश्च ये ते पुंसि भवन्ति । तद्यथा इमे रश्मयः प्रग्रहाः किरणाः अंशवः पादाः मयूखाः अभीषवः गभस्तयः घृणय इत्येवमादयः । तुशब्दः पादपूरणे ।","मूर्द्ध्नोऽक्षतक्षमज्जश्लेष्मात्माश्मयु[यू]वपूषराजभी रहितम् ।","सर्वं द्व्यच्कं नान्तं नपुंसकं पुंसि वा भवेद्ब्रह्मा ॥ १९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.20","synonyms":["स्रज्","स्रुच्","स्फिज्","त्वच्","वाच्","योषित्","दिव्","नौ","दीधिति","रश्मि","प्रग्रह","किरण","अंशु","पाद","मयूख","अभीषु","गभस्ति","घृणि","मूर्धन्","उक्षन्","तक्षन्","मज्जन्","श्लेष्मन्","आत्मन्","अश्मन्","पूषन्","राजन्","ब्रह्मन्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"20","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मूर्द्धन् उक्षन् तक्षन् मज्जन् श्लेष्मन् आत्मन् अश्मन् युवन् पूषन् इत्येतैः शब्दै रहितं वर्जितं यदन्यत् द्व्यच्कं द्विस्व[श्व]रं च नान्तं प्रातिपदिकं तत्सर्वं नपुंसकं भवति । यथा इदं चर्म वर्म शर्म भस्म सद्म लोम इत्येवमादयः । मूर्द्धादयोऽपि नान्तत्वात् द्व्यच्का अतस्तेषामपि नपुंसकता प्राप्नोति । तदर्थमिति प्रतिषेधः कृतः मूर्द्धोऽक्षतक्षेत्यादि पुंल्लिङ्गाधिकारात्पुंसि भवन्ति । यथा अयं मूर्द्धा शिरः । उक्षा वृषभः । मज्जा सारः । तक्षा वर्द्धकिः । श्लेष्मा धातुविकारः । आत्मा शरीरस्थः । अश्मा नीलः । युवा तरुणः । पूषादित्यः पुंसि वा भवेद्ब्रह्मेति । द्वच्कत्वान्नान्तत्वाच्च ब्रह्मशब्दस्य नपुंसकत्वे प्राप्ते पुंस्त्वं वा विधीयते ब्रह्मशब्दो वा नपुंसकलिङ्गो भवति । इदं ब्रह्मा वेदाध्ययनमीश्वरश्च । अयं ब्रह्मा प्रजापतिः । यद्येवं यत् द्व्यच्कं नान्तं तन्नपुंसकम् । एवं सति राजन् शब्दस्यापि नपुंसकता स्यात् पुंस्यन्तर्भावो द्रष्टव्यः ।","त्रुटिसीमसन्ध्यारात्रयः स्त्रियां धूलिवेणिखार्यश्च ।","पुंसि निशीथो ज्योत्स्नादयाशलाका स्त्रियां नित्यम् ॥ २० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.21","synonyms":["चर्मन्","वर्मन्","शर्मन्","भस्मन्","सद्मन्","लोमन्","मूर्धन्","उक्षन्","मज्जन्","तक्षन्","श्लेष्मन्","आत्मन्","अश्मन्","पूषन्","ब्रह्मन्","राजन्","त्रुटि","सीमन्","सन्ध्या","रात्रि","धूलि","वेणि","खारि","निशीथ","ज्योत्स्ना","दया","शलाका"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.822","page":"0113","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["प्रोथोऽस्त्री हयघोणायां त्रिः प्रिये यूनि तु द्वयोः ।","प्रोष्ठः पुंस्यृषभे प्रोष्ठी शफर्यां स्त्र्यथ पौरवाक् ॥ ८२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.822","head":"प्रोथ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.821","page":"0119","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तरुणस्तु द्वयोर्यूनि नवीने त्वभिधेयवत् ।","एरण्डवृक्षे तु पुमान् रभसस्त्वन्यथावदत् ॥ ८२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.821","head":"तरुण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1215","page":"0153","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["पोगण्डस्तु द्वयोर्यूनि विकलाङ्गे तु भेद्यवत् ।","प्रोक्षण्यस्तु स्त्रियोः यज्ञकारिणामप्सु कासुचित् ॥ १२१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1215","head":"पोगण्ड"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1647","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["वनश्वा क्रोष्टरि व्याघ्रे रभसोक्तोऽथ स द्वयोः ।","वयोधा युन्यथ त्रि स्याद् वयसो धातरि त्रि तु ॥ १६४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1647","head":"वयोधस्"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.4","page":"0101","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शैशवं शिशुता बाल्यं युवा स्यात्तरुणः समः ।","वयःस्थोऽप्यथ वृद्धे तु स्थविरः प्रवया जरन् ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.4","synonyms":["शैशव","शिशुता","बाल्य","तरुण","वयःस्थ","स्थविर","प्रवयस्","जरत्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.15.230","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तक्षको भुजगे तक्ष्णि तरणी रविबेडयोः ।","तरुणो नूतने यूनि तारकं नेत्रतारयोः ॥ २३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.15.17","head":"तरुण"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.71","page":"0041","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["युवा वयःस्थस्तरुणस्तारुण्यं यौवनं वयः ।","जरीयान्स्थविरो वृद्धो वार्धक्यं विस्रसा जरा ॥ ७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.2","synonyms":["वयःस्थ","तरुण","तारुण्य","यौवन","वयस्","जरीयस्","स्थविर","वृद्ध","वार्धक्य","विस्रसा","जरा"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.499","page":"0063","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वयस्थस्तरुणश्चैव युवाऽपि कथ्यते बुधैः ।","तारुण्यं यौवनं चैव यौवनिकाऽपि मन्यते ॥ ४९९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 पि (sub) pāda 4 syl. 3 नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.4","synonyms":["वयस्थ","तरुण","तारुण्य","यौवन","यौवनिका"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.202","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वयस्थश्च वयःस्थोपि तरुणस्तलुनो युवा ।","स्थविरः प्रवया वृद्धो जीर्णो जीनो जरन्नपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.202","synonyms":["वयस्थ","वयःस्थ","तरुण","तलुन","स्थविर","प्रवयस्","वृद्ध","जीर्ण","जीन","जरत्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.37","page":"0210","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तरुणः कुब्जपुष्पे ना चित्रके यूनि च त्रिषु ।","तरणिः पुंसि मार्तण्डे कुमारीनौकयोः स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.37","head":"तरुण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.56","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः ।","जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥","जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च ।","जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥","ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् ।","जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥","जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके ।","तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥","तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् ।","तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥","तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु ।","त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥","तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् ।","तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥","तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 षु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.56","head":"तलुन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.68","page":"0240","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मार्जनो लोध्रवृक्षे स्यात्क्लीबं मार्ष्टौ तु मार्जनम् ।","मानिनी तु स्त्रियां फल्यां मानी मानवति त्रिषु ॥","मैथुनं सङ्गते क्लीबं सुरते च नपुंसकम् ।","यमनो ना यमे क्लीबं बन्धे चोपरतावपि ॥","यवनो जातिभिद्देशभिदोर्वेगाश्वयोरपि ।","यवन्योषधिभेदे स्त्री वेगिनि त्वभिधेयवत् ॥","यापनं स्यान्निरसने कालक्षेपे च वर्त्तने ।","युवा श्रेष्ठे च तरुणे निसर्गबलसंयुते ॥","योजनं स्याच्चतुष्क्रोश्यां योगमाने परात्मनि ।","रसनं स्वादने शब्दे स्याद्रास्नाजिह्वयोः स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.68","meanings":["श्रेष्ठ","तरुण","निसर्गबलसंयुत"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.53","page":"0297","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["वरीयान् योगभेदे स्याद्युनि श्रेष्ठवरिष्ठयोः ।","विहायाश्च खगे पुंसि गगणे पुनरस्त्रियाम् ॥","विभावसुर्दिनकरे हारभेदे च पावके ।","श्वश्रेयसन्तु कल्याणे सुखे च परमात्मनि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.53","head":"वरीयस्"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3","page":"0188","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बाल्यवद्बालिमा पाकं पाकिमा ना, वयस्यके ।","युवा युवानस्तरुणस्तलुनश्चाथ यौवनम् ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.3","synonyms":["बाल्य","बालिमन्","पाक","पाकिमन्","युवान","तरुण","तलुन","यौवन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1144","page":"0141","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जघन्यजकनीयांसौ कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","यवीयांश्च यविष्ठश्च वयस्थस्तरुणो युवा ॥ ११४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.114","synonyms":["जघन्यज","कनीयस्","कनिष्ठ","अवरज","अनुज","यवीयस्","यविष्ठ","वयस्थ","तरुण"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2097","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिधामा दहने विष्णौ त्रिशङ्कुरुडुतार्क्ष्ययोः ।","एरण्डे यूनि तरुणस्तरुणी युवतिः सहा ॥ २०९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.238","head":"तरुण"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.237","page":"0173","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गहनं गह्वरे दुःखे वनेऽथाम्बुदमुस्तयोः ।","घनः युवा घनं वाद्यं चर्म स्यात्फलकत्वचोः ॥ २३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.246","head":"घन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.3","page":"0201","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वटुर्माणवकोऽथ स्याद्वयः स्थस्तरुणो युवा ।","जीनो जीर्णो वृद्धवयाः प्रवयाः स्थविरो जरन् ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.3","synonyms":["वटु","माणवक","वयस्स्थ","तरुण","जीन","जीर्ण","वृद्धवयस्","प्रवयस्","स्थविर","जरत्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.9","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["द्वौ कनिष्ठकनीयांसौ यून्यत्यल्पेऽनुजेऽपि च ।","क्षुल्लका नीचनिः स्वाल्पाः कलितो ज्ञातबद्धयोः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.9","head":"कनिष्ठ"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}