{"stem":"यूथ","iast":"yūtha","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1412","page":"53","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["संघाते प्रकरौघवारनिकरव्यूहाः समूहश्चयः","संदोहः समुदायराशिविसरव्राताः कलापो व्रजः ।","कूटं मण्डलचक्रवालपटलस्तोमा गणः पेटकं","वृन्दं चक्रकदम्बके समुदयः पुञ्जोत्करौ संहतिः ॥ १४११ ॥","समवायो निकुरम्बं जालं निवहसंचयौ ।","जातं तिरश्चां तद्यूथं संघसार्थौ तु देहिनाम् ॥ १४१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 कु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.59","synonyms":["प्रकर","ओघ","वार","निकर","व्यूह","समूह","चय","संदोह","समुदाय","राशि","विसर","व्रात","कलाप","व्रज","कूट","मण्डल","चक्रवाल","पटल","स्तोम","गण","पेटक","वृन्द","चक्र","कदम्बक","समुदय","पुञ्ज","उत्कर","संहति","समवाय","निकुरम्ब","जाल","निवह","संचय","जात","संघ","सार्थ"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.5.41","page":null,"kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["सजातीयैः कुलं यूथं तिरश्चां पुन्नपुंसकम् ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.5.58","synonyms":["कुल"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.686","page":"0079","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निकरनिकायनिवहविसरव्रजपुञ्जसमूहसञ्चयाः,","समुदयसार्थयूथनिकुरम्बकदम्बकपूगराशयः ।","चयसमवायवृन्दसन्दोहसमाजवितानसंहति-","प्रकरघनौघसंघसंघातव्रातकुलोत्कराः स्मृताः ॥ ६८६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.1","synonyms":["निकर","निकाय","निवह","विसर","व्रज","पुञ्ज","समूह","सञ्चय","समुदय","सार्थ","निकुरम्ब","कदम्बक","पूग","राशि","चय","समवाय","वृन्द","सन्दोह","समाज","वितान","संहति","प्रकर","घन","ओघ","संघ","संघात","व्रात","कुल","उत्कर"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"16.1.2","page":"0089","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रन्थः शास्त्रे धने चैव पार्थौ ककुभपाण्डवौ ।","यूथौ जातकुरुण्टौ च गाथा वाग्भेदवृत्तयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.16.1.2","meanings":["जात","कुरुण्ट"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.162","page":"0107","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ईषार्थदन्तपर्याय उग्रपर्यायदन्तके ।","स्त्रियां समूहे घटना घटा यूथं नपुंसकम् ॥ १६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.162","synonyms":["ईषादन्त","उग्रदन्त","घटना","घटा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.161","page":"0479","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["गूथयूथमोथतीर्थपुलिन्दानां ततः पुनः ।","ककुदाम्बुदयोः कुन्दपदयोः ककुदस्य च ॥ १६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 थ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.161","synonyms":["गूथ","मोथ","तीर्थ","पुलिन्द","ककुद","अम्बुद","कुन्द","पद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.25","page":"0200","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["कुलं सजातिभिर्यूथं तिरश्चां पुंनपुंसकम् ।","समजस्तु पशूनां स्यात्समाजस्त्वन्यदेहिनाम् ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.792","synonyms":["कुल","समज","समाज"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.48","page":"0112","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["ऐरावतं पारत-लोहिते च","शुद्धान्त-वृत्ते धृत-दैवते च ।","द्यूतं वियूथं च वरूथ-गूथे","प्रस्थं तथा प्रोथ-सतीर्थ-यूथः ॥ ४८ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.16","synonyms":["ऐरावत","पारत","लोहित","शुद्धान्त","वृत्त","धृत","दैवत","द्यूत","वियूथ","वरूथ","गूथ","प्रस्थ","प्रोथ","सतीर्थ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.18.99","page":"0231","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आस्थावलम्बस्थितियत्नवाञ्छा-","सूक्ता च संस्था स्थितिनाशतौल्ये ।","व्यक्तौ च यूथं तु गणे तिरश्चां","बृंहेऽस्त्रियां स्त्री कुसुमप्रभेदे ॥ ९९ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.18.9","meanings":["गण","बृंह","कुसुमप्रभेद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.18.100","page":"0231","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["भवेत्कणायां च कुरण्टके च","तीर्थं मखोपायवधूरजः सु ।","क्षेत्रे गुरौ मन्त्रिणि चावतारे","मार्गे जले चर्षिगणेन जुष्टे ॥ १०० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.18.10","meanings":["कणा","कुरण्टक"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"73","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः पुंस्युक्ताः । अयं दर्पणः आदर्शः । मृदङ्गो मुरजः । जठरः कुक्षिः । कुन्तः प्रासः । कुतपः शस्त्रं कालविशेषश्च । धूमो वह्निसम्भवः । एते पुंसि भवन्ति । अयं व्रातः सङ्घः । हृदः सरः । दण्ड आज्ञा लकुटश्च । अङ्कुशः शृणिः । कटाक्षः अपाङ्गदृष्टिः । सङ्ग्रामो युद्धम् । विटपो लतागुल्मः ।","पामा स्त्रियां निगदिता पुंसि वेमा कुणपकूर्चौ च ।","कन्दरयूथप्रोथाश्च वंशरेणुध्वजाश्चैव ॥ ७३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.76","synonyms":["पामन्","वेमन्","कुणप","कूर्च","कन्दर","प्रोथ","वंश","रेणु","ध्वज"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1069","page":"0134","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["युद्धस्तु शत्रौ सङ्ग्रामे ना योद्धरि तु स त्रिषु ।","यूथमस्त्री तिरश्चां स्याद् बृन्दे यूथी पुनः स्त्रियाम् ॥ १०६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1069","meanings":["बृन्द"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.305","page":"0090","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["राशिर्विस[र]पुञ्जौ च संदोहो व्यूहपेटके ।","उत्करः समवायोऽपि यूथं तिर्यग्गणे मतम् ॥ ३०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.305","synonyms":["राशि","विसर","पुञ्ज","संदोह","व्यूह","पेटक","उत्कर","समवाय"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.140","page":"0228","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["निवातप्रयुते वृत्तं लोहितं क्ष्वेडितं शतम् ।","शुद्धान्तपलितौ प्रस्थं द्वियूथं प्रोथमेव च ॥ १४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.23","synonyms":["निवात","प्रयुत","वृत्त","लोहित","क्ष्वेडित","शत","शुद्धान्त","पलित","प्रस्थ","प्रोथ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.141","page":"0228","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["ऐरावतं दैवतमक्षतं च","हस्तोपवीतव्रतपुस्तबुस्तम् ।","द्यूतायुतध्वान्तवसन्तयूथ-","वरूथगूथानि मुहूर्ततीर्थे ॥ १४१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.24","synonyms":["ऐरावत","दैवत","अक्षत","हस्त","उपवीत","व्रत","पुस्त","बुस्त","द्यूत","अयुत","ध्वान्त","वसन्त","वरूथ","गूथ","मुहूर्त","तीर्थ"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.73","page":"0034","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["समूहः पुञ्जितश्चैव सजातीयगणे स्मृतः ।","यूथं तिर्यग्जातिवृन्दे समजः पशुसंहतौ ॥ ७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.73","synonyms":["समूह","पुञ्जित","समज"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.87","page":"0043","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["राशिः पुञ्जोत्करौ कूटं जातं यूथं भरः कुलम् ।","ग्रामो वर्गः समाहारो निकायो निचयोऽपि च ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.18","synonyms":["राशि","पुञ्ज","उत्कर","कूट","जात","भर","कुल","ग्राम","वर्ग","समाहार","निकाय","निचय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2566","page":"0415","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["खगव्राते तु यूथं स्यात् सङ्घः सार्थश्च देहिनाम् ।","सजातीनां कुलं तेषां निकायस्तु सधर्मिणाम् ॥ २५६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.106","synonyms":["सङ्घ","सार्थ","कुल","निकाय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.107","page":"0089","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वर्गः समानार्थगणैर्घटासार्थो तु जन्तुभिः ।","कुलं सजातीयगणैः यूथं तिर्यग्गणैरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.107","synonyms":["वर्ग","घटा","सार्थ","कुल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.5.830","page":"0105","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["तिरश्चां तु कुलं यूथमस्त्रियामथ जन्तुभिः ।","सजातीयैः सार्थवर्गौ कूटोऽस्त्री राशिरुत्करः ॥ ८३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.5.45","synonyms":["कुल","सार्थ","वर्ग","कूट","राशि","उत्कर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.1.4","page":"0186","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["बृन्दे तिरश्चां यूथोऽस्त्री निकायस्तु सधर्मणाम् ।","संघसार्थौ तु जन्तूनां वर्गस्तु सदृशां गणे ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.1.4","synonyms":["निकाय","संघ","सार्थ","वर्ग"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}