{"stem":"रन्ध्र","iast":"randhra","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"5.5","page":"52","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रन्ध्रं बिलं निर्व्यथनं कुहरं शुषिरं शुषिः ॥ १३६३ ॥","छिद्रं रोपं विवरं च निम्नं रोकं वपान्तरम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.5.0.5","synonyms":["बिल","निर्व्यथन","कुहर","शुषिर","शुषि","छिद्र","रोप","विवर","निम्न","रोक","वपान्तर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.8.1","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अधोभुवनं पातालं बलिसद्म रसातलम् ।","नागलोकोऽथ कुहरं शुषिरं विवरं बिलम् ॥ १ ॥","छिद्रं निर्व्यथनं रोकं रन्ध्रं श्वभ्रं वपा शुषिः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 नं (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.8.1","synonyms":["अधोभुवन","पाताल","बलिसद्मन्","रसातल","नागलोक","कुहर","शुषिर","विवर","बिल","छिद्र","निर्व्यथन","रोक","श्वभ्र","वपा","शुषि"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.148","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्ययोऽधीनशपथज्ञानविश्वासहेतुषु ।","रन्ध्रे शब्देऽथानुशयो दीर्घद्वेषानुतापयोः ॥ १४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.282","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"3.624","page":"0071","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निम्नमगाधो गर्तः श्वभ्रं शुषिरं वपा बिलं विवरम् ।","अन्तरमवटुच्छिद्रं निर्व्यथनं रन्ध्ररोककुहरदराः ॥ ६२४ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.3.0.2","synonyms":["निम्न","अगाध","गर्त","श्वभ्र","शुषिर","वपा","बिल","विवर","अन्तर","अवटु","छिद्र","निर्व्यथन","रोक","कुहर","दर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.835","page":"0096","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्चनामूल्ययोरर्घो विसर्गो मुक्तिवर्चसोः ।","मुनिकुक्कुटयोर्दक्षः सन्धिः संश्लेषरन्ध्रयोः ॥ ८३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.49","head":"सन्धि"},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"8.158","page":"0080","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["बिलं रन्ध्रं तु सुषिरं विवरं कुहरं तथा ।","सर्पः पताकः पृथगुर्भुजङ्गोऽहिर्भुजङ्गमः ॥ १५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.8.0.2","synonyms":["बिल","सुषिर","विवर","कुहर","सर्प","पताक","पृथगु","भुजङ्ग","अहि","भुजङ्गम"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.2.27","page":"0169","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शिशिरं शीतलं विद्यात्सुषीमऋतुभेदयोः ।","विवरच्छिद्ररन्ध्रादीनाहुर्दूषणगर्तयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.2.27","meanings":[]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.15.2","page":"0361","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नागपर्यायलोकार्थं स्यादधोऽव्ययमित्यपि ।","रोकं विरोकं छिद्रं च रन्ध्रं श्वभ्रं च पुंसि वा ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.15.2","synonyms":["नागलोक","अधस्","रोक","विरोक","छिद्र","श्वभ्र"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.55","page":"0259","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अधोऽनयोः पृष्ठभागे रन्ध्रौ नरि च कीर्तितौ ।","रन्ध्राधरे चक्रसंधी स्थूरे ऊर्वोरधोऽस्त्रियौ ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1386","synonyms":["चक्रसन्धि","स्थूर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.1.4","page":"0302","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["छिद्रं तु कुहरं रोकं रन्ध्रं[148b] निर्व्यथनं बिलम् ।","निम्नं रोपं च विवरं भूकं श्वभ्रं तथान्तरम् ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.1.4","synonyms":["छिद्र","कुहर","रोक","निर्व्यथन","बिल","निम्न","रोप","विवर","भूक","श्वभ्र","अन्तर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.15","page":"0137","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["न स्त्री तु कन्दा[248a]दिदशप्रकारे","धाको वृषे पुंसि तथाश्रये च ।","मूकस्तु दीनावचसोस्त्रिलिङ्ग्यां","भूकं तु रन्ध्रे समये तु पुंसि ।","बको बकोटे बकपुष्पके च","धनाधिनाथे च निशाचरे च ।","शूकोऽपि धान्याद्यतितीक्ष्णकाग्रे","शुद्धे कृपायामपि न स्त्रियां स्यात् ॥ १५ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.14","head":"भूक"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.24","page":"0208","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यान्मूर्तं मूर्छाले मूर्तियुते भेद्यलिङ्गस्थम् ।","गर्तो देशविशेषे नर्यथ रन्ध्रे ककुन्दरे द्वंद्वे ॥ २४ ॥"],"metre":"udgiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.22","head":"गर्त"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.61","page":"0295","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विश्वासे शपथे प्रसिद्धिविलयो रन्ध्रे त[था] कारणे","ज्ञानाचारविधीयमानविषयेऽधीने तथा प्रत्ययः ।","दण्डोत्पातविनाशदोष उदितः कृच्छ्रे तथातिक्रमे","विद्वद्भिर्गदितोऽत्ययोऽथ हृदयाकूताश्रयेष्वाशयः ॥ ६१ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.62","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.4","page":"0303","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कार्पासके स्यादपि कूलके च","स्त्रियां तु गर्भाशयभूमिवाची ।","मेदस्यथाम्भोमुचि च क्षरः स्या-","न्नीरेऽन्तिमेऽथ त्रिषु रन्ध्रभीत्योः ॥ ४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.13","head":"क्षर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.84","page":"0315","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनूर्ध्व[51b]हीने परगोऽध्वरस्तु","स्यात्सावधाने वसुभिन्मखार्थः ।","अस्त्र्यन्तरं रन्ध्रविनावकाशा-","न्तरात्मभेदावधिमध्यवाचि ॥ ८४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.93","head":"अन्तर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.2","page":"0317","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्री मक्षिकाया[53a]मपि भम्भराल्यां","द्वेषेऽन्यभूतेः कृपणेऽन्यवत्स्यात् ।","सङ्घे प्रसृत्यां विसरोऽथ रन्ध्रे","स्यात्कोटरोऽन्त्ये कुहरोऽथ पुंसि ॥ २ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.111","head":"कोटर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.7","page":"0318","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["न मन्दिरं ना सदने पुरेऽन्त्ये","पुमान्समुद्रे विवरं तु गर्त्ते ।","स्याच्छिद्ररन्ध्रप्रतिमं च दोषे","पूगे पुमान्स्यात्खपुरोऽलसेऽपि ॥ ७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.116","head":"विवर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.42","page":"0350","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्ताम्रकुम्भे नृपतौ तु गोपे","गोपाल उक्तोऽप्यथ नागलोके ।","और्वेऽपि पातालमुशन्ति रन्ध्रे-","ऽथास्त्री प्रवालो नवपल्लवेऽपि ॥ ४२ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.98","head":"पाताल"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"57","page":"0016","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मांसाभिधानं विवराभिधानं च तीर्थतुण्डे च नपुंसके विद्धि जानीहि । यथा मांसं पलं पललं क्रव्यमित्यादि । इदं विवरं बिलं छिद्रं रन्ध्रं कुहरं सुषिरमित्यादि । इदं तीर्थं पुण्यस्थानम् । तुण्डं वक्त्रम् । यवमाषाद्या व्रीहयः पुंसि । यथा इमे माषाः मुद्गाः कुलत्थाः सोष्टाः गोधूमाः तिलाः कलापाः मसूराः सर्षपाः । प्रियङ्गवश्च स्त्रियामेव । इमाः प्रियङ्गवः ।","पल्लव उक्तः पुंसि नपुंसके किसलयं स्त्रियां लाक्षा ।","ऋग्रोचना पिडका कण्डूः क्षपा चैव ॥ ५७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.60","synonyms":["मांस","पल","पलल","क्रव्य","विवर","बिल","छिद्र","कुहर","सुषिर","तीर्थ","तुण्ड","यव","माष","मुद्ग","कुलत्थ","सोष्ट","गोधूम","तिल","कलाप","मसूर","सर्षप","प्रियङ्गु","पल्लव","किसलय","लाक्षा","ऋच्","रोचना","पिडका","कण्डू","क्षपा"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"190","page":"0089","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शुषिरं विवरं रन्ध्रं छिद्रं गर्ता च गह्वरम् ।","श्वभ्रं रस्यं च पातालं नरकं यान्त्यमेधसः ॥ १९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.190","synonyms":["शुषिर","विवर","छिद्र","गर्ता","गह्वर","श्वभ्र","रस्य","पाताल","नरक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.94","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रन्ध्रे मेदसि च व्रज्या वर्गे पर्यटने गतौ ।","वलिर्जठररेखायां जराप्रशिथिलत्वचि ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.94","head":"वपा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.8","page":"0043","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सङ्ख्याभेदे तु शङ्खस्य शस्त्रस्यायसि लक्षयेत् ।","अपराधे तु रन्ध्रस्य व्याधेः कुष्ठाख्यभेषजे ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.8","meanings":["अपराध"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.287","page":"0067","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कृताकृते हेमरूप्ये सुषिरे सज्जनस्त्वमुम् ।","रन्ध्रे चारङ्ग(?) इत्याह स्त्री तु कोशी विवक्षिते ॥ २८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.287","head":"कोश"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.445","page":"0080","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छिद्रं रन्ध्रेऽपराधे च दूषणे त्वजयोऽब्रवीत् ।","एतेषु क्लीबलिङ्गं स्यात् त्रिषु तुच्छिद्रवत्यदः ॥ ४४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.445","head":"छिद्र"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.680","page":"0101","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ली तु रन्ध्रे च शेफे च नादो ना स्तोतरि ध्वनौ ।","नदसम्बन्धिनि त्रिः स्यान्नाट्यं घोषाख्यलोहके ॥ ६८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.680","head":"नाल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1093","page":"0136","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["विवरे चापराधे च भूषणे त्वपरे विदुः ।","लग्नादप्यष्टमे राशौ विदुः सांवत्सरा इदम् ॥ १०९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1093","meanings":["विवर","अपराध","भूषण","अष्टमराशि"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1094","page":"0136","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["मर्त्यजात्यन्तरे तु द्वे विप्रमैत्रीसमुद्भवे ।","रयिस्तु तोयधनयोर्नृस्त्रियोरथ रश्मिवाक् ॥ १०९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1094","meanings":["मर्त्यजात्यन्तर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1122","page":"0138","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्रीपुंसयोस्तु पांसौ स्यात् त्रसरेण्वष्टकेऽपि च ।","रोको रश्मौ पुमान् क्ली तु रन्ध्रे रोहित् पुनर्नरि ॥ ११२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1122","head":"रोक"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1400","page":"0162","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्वे तु विप्रे सुन्दरे तु त्र्यथ स्त्री शोषणे शुषिः ।","रन्ध्रे च ना तु धातौ स्याच्छुष्यतौ शुण्ठिवाक् तु ना ॥ १४०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1400","head":"शुषि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.1.38","page":"0004","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नवहस्तप्रमाणे च मुनिभिः परिभाषिता ।","चुल्लीरन्ध्रे च रन्ध्रे च नाले काले तथैव च ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.1.38","head":"नालिका"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.123","page":"0022","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रन्ध्रे च प्रथितत्वे चाप्याचारप्रतियानयोः ।","सनादिशब्दावयवे तथैव स्यात् सुबादिषु ॥ १२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.123","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.321","page":"0053","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ली तु निर्व्यथनं रन्ध्रे समासाद्यत्र पूर्ववत् ।","त्रिर्निराकृतिराकृत्या हीने स्वाध्यायवर्जिते ॥ ३२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.587","head":"निर्व्यथन"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.253","page":"0083","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रसातलं बलेर्वेश्माधोजगद्वडवामुखम् ।","रोपं छिद्रं तथा रन्ध्रं विवरं शुषिरं शुषिः ॥ २५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.253","synonyms":["रसातल","बलिवेष्मन्","अधोजगत्","वडवामुख","रोप","छिद्र","विवर","शुषिर","शुषि"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.9.166","page":"0183","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गर्जितं मेघजे शब्दे गह्वरं दम्भरन्ध्रयोः ।","[21] गैरिकं धातुभेदेऽपि स्वर्णे स्पाद्गालवो मुनौ ॥ १६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.9.18","head":"गह्वर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.18.262","page":"0195","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वर्गे व्योम्नि मतो नाको नीचः पामरखर्वयोः ।","नाकुर्मुनीश्वरे रन्ध्रे पर्वते कृमिपर्वते ॥ २६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.18.4","head":"नाकु"},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"2.253","page":"0018","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गर्त्तो वटो भूमिखातो भूककुद्भूच्चकस्थलम् ।","रन्ध्रं रोकं बिलं छिद्रं सुषिरं विवरं वषा ॥ २५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.2.0.36","synonyms":["गर्त्त","वट","भूमिखात","भूककुद्","भूच्चकस्थल","रोक","बिल","छिद्र","सुषिर","विवर","वपा"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.92","page":"0043","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उच्चं प्रांशून्नतं तुङ्गं निम्नं नीचं न्यगानतम् ।","विवरं कुहरं छिद्रं रन्ध्रं गर्तावटौ बिलम् ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.23","synonyms":["उच्च","प्रांशु","उन्नत","तुङ्ग","निम्न","नीच","न्यच्","आनत","विवर","कुहर","छिद्र","गर्त","अवट","बिल"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"6.2478","page":"0400","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निम्नं निर्व्यथनं रन्ध्रं विवरं च वपाऽन्तरम् ।","रोकं रोपं बिलं छिद्रं सुषिरं शुषिरं शुषिः ॥ २४७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.6.0.15","synonyms":["निम्न","निर्व्यथन","विवर","वपा","अन्तर","रोक","रोप","बिल","छिद्र","सुषिर","शुषिर","शुषि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.2.3","page":"0037","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रन्ध्रं निर्व्यथनं श्वभ्रं च्छिद्रं रोकं दरो बिलम् ।","विवरं कुहरञ्चैव शुषिरञ्च वपाशुषिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.2.3","synonyms":["निर्व्यथन","श्वभ्र","छिद्र","रोक","दर","बिल","विवर","कुहर","शुषिर","वपा","शुषि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.15","page":"0177","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पङ्कोऽस्त्री कर्दमे पाके भूकः स्यात् कालरन्ध्रयोः ।","वकः कह्वे धनेशे च बहुपुष्पे च रक्षसि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.15","head":"भूक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.71","page":"0181","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चतुष्की मशहर्यान्तु यष्टिभेदे च न द्वयोः ।","चारकश्चारके रन्ध्रे हयादीनाञ्च पालके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.71","head":"चारक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.40","page":"0267","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["रन्घ्रं छिद्रे भूषणे च रुरुर्ना मृगदैत्ययोः ।","रेत्रसूतकपीयूषपटवासेषु तेजसि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.40","meanings":["छिद्र","भूषण"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.63","page":"0270","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कान्तारी नेक्षुभेदेऽस्त्री बिलदुर्गाधकानने ।","किशोरोऽश्वशावके स्यात्तरुणावस्थसूर्ययोः ॥","किर्मीरः कर्वुरे नागरङ्गे च कौणपान्तरे ।","किंशारुः शस्यशूके ना कङ्कपक्षिणि सायके ॥","कुहरः सर्पभेदेनो क्लीबं गह्वररन्ध्रयोः ।","कुक्कुरं ग्रन्थिपर्णे स्यात्सारमेये भवेत्पुमान् ॥","कर्पूरः कफोणौ पुंसि जानुन्यपि निगद्यते ।","कुञ्जरो ना कटे नागे धातक्यां पाटले स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 श्व (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 फो (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.63","head":"कुहर"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.10.296","page":"0040","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कुहरं तु रन्ध्रविवरछिद्रबिलश्वभ्ररोकनिर्व्यथनम् ।","अपि सुषिवपे स्त्रियौ स्यादवटो गर्तश्च भूतलश्वभ्रे ॥ २९६ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.10.2","synonyms":["कुहर","विवर","छिद्र","बिल","श्वभ्र","रोक","निर्व्यथन","सुषि","वपा","अवट","गर्त"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1923","page":"0234","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छन्दः पद्यश्रूतीच्छासु च्छद्म सद्मनि कैतवे ।","छिद्रं तु रन्ध्रावसरापदेशेष्वथ संहतौ ॥ १९२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 श्रू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.64","head":"छिद्र"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2019","page":"0245","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्री सिन्धुरापगायां ना देशभेदसमुद्रयोः ।","संधिः सुरुङ्गानाट्याङ्गरन्ध्रसंश्लेषयोनिषु ॥ २०१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.160","head":"सन्धि"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.5.7","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भृज्जकण्ठी तु सौधातं शनकी तु बहिर्गरम् ।","वैदेहकी कारुविन्दं मैत्री रन्ध्रं भटी सटम् ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.5.7","synonyms":["सौधात","बहिर्गर","कारुविन्द","सट"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.1.2","page":"0148","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अगाधो भुवनं रोकं रन्ध्रं निर्व्यथनं बिलम् ।","कुहरं सुषिरं छिद्रं श्वभ्रोऽस्त्र्यक्ली सुषिर्वपा ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.1.2","synonyms":["अगाध","भुवन","रोक","निर्व्यथन","बिल","कुहर","सुषिर","छिद्र","श्वभ्र","सुषि","वपा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.63","page":"0219","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सन्धिः श्लेषे सुरुंगायां नाट्यांगे योनिरन्ध्रयोः ।","स्वरोऽकाराद्युदात्ताद्योः षड्जादौ प्राणिनां स्वने ॥ ६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.63","head":"सन्धि"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.9","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["छन्दः श्रुतीच्छापद्येषु च्छिद्रं रंध्रापराधयोः ।","जालं गवाक्ष आनाये क्षारके कपटे गणे ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.9","head":"छिद्र"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.51","page":"0243","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्ययस्तु ख्यातिरन्ध्रविश्वासाधीनहेतुषु ।","विज्ञाने शपथे शब्दे प्रस्तरोऽश्मा मणिः कुशः ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.51","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.3.21","page":"0274","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खमिन्द्रिये दिवि व्योम्नि रन्ध्रनक्षत्रयोरपि ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.3.21","head":"ख"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.6.9","page":"0281","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पिण्डारे त्ववटोः पाणेश्चायुधस्य त्वयस्यपि ।","अपराधे तु रन्ध्रस्य बदरस्य तु नागरे ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.6.9","meanings":["अपराध"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}