{"stem":"लिप्सा","iast":"lipsā","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.431","page":"20","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["गृध्नुस्तु गर्धनस्तृष्णग्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ॥ ४२९ ॥","लोलुपो लोलुभो लोभस्तृष्णा लिप्सा वशः स्पृहा ।","काङ्क्षाशंसागर्धवाञ्छाशेच्छेहातृण्मनोरथाः ॥ ४३० ॥","कामोऽभिलाषोऽभिध्या तु परस्वेहोद्धतः पुनः ।","अविनीतो विनीतस्तु निभृतः प्रश्रितोऽपि च ॥ ४३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.109","synonyms":["गृध्नु","गर्धन","तृष्णज्","लिप्सु","लुब्ध","अभिलाषुक","लोलुप","लोलुभ","लोभ","तृष्णा","वश","स्पृहा","काङ्क्षा","शंसा","गर्ध","वाञ्छा","आशा","इच्छा","ईहा","तृष्","मनोरथ","काम","अभिलाष","अभिध्या","उद्धत","अविनीत","विनीत","निभृत","प्रश्रित"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.7.39","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रेमा ना प्रियता हार्दं प्रेम स्नेहोऽथ दोहदम् ।","इच्छा काङ्क्षा स्पृहेहा तृड्वाञ्छा लिप्सा मनोरथः ॥ २७ ॥","कामोऽभिलाषस्तर्षश्च सोऽत्यर्थं लालसा द्वयोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.7.39","synonyms":["प्रेमन्","प्रियता","हार्द","स्नेह","दोहद","इच्छा","काङ्क्षा","स्पृहा","ईहा","तृष्","वाञ्छा","मनोरथ","काम","अभिलाष","तर्ष","लालसा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.107","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रतियत्नावुभौ लिप्सोपग्रहावथ सादिनौ ।","द्वौ सारथिहयारोहौ वाजिनोऽश्वेषुपक्षिणः ॥ १०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.205","head":"प्रतियत्न"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.364","page":"0043","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तृष्णाभिलाषो लिप्साशा धनाया गर्धनोच्यते ।","अधरो हीनवादी स्यात्प्रसक्तः प्रसृतः स्मृतः ॥ ३६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.209","synonyms":["तृष्णा","अभिलाष","आशा","धनाया","गर्धना","अधर","हीनवादिन्","प्रसक्त","प्रसृत"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.843","page":"0096","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रतियत्नः संस्कारे लिप्सोपग्रहणयोश्च निर्दिष्टः ।","अभिहारः सन्नाहे स्यादभियोगे परस्वहरणे च ॥ ८४३ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.57","head":"प्रतियत्न"},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.98","page":"0075","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अभिलाषश्च लिप्सा तु घना सेर्ष्या तु गन्धना ।","गर्भिण्याः पुनरिच्छायां श्रद्धा दोहददौहृदम् ॥ ९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.12","synonyms":["अभिलाष","घना","गन्धना","श्रद्धा","दोहद","दौहृद"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.1.2","page":"0048","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["घृणा कृपा जुगुप्सा च तृष्णा लिप्सापिपासयोः ।","कर्णौ श्रवणराधेयावुष्णौ ग्रीष्मातपौ स्मृतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.1.2","head":"तृष्णा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"18.1.3","page":"0099","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गाधः स्थाने च लिप्सायां व्याधो मृगयुदुष्टयोः ।","मुग्धः स्यात्सुन्दरे मूढे स्निग्धे वत्सलचिक्कणे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.18.1.3","head":"गाध"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.65","page":"0120","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनूचानो विनीतः स्यात्साङ्गवेदज्ञ एव च ।","प्रतियत्नस्तु संस्कारे उपग्रहणलिप्सयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.65","head":"प्रतियत्न"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.137","page":"0432","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रेमास्त्रियां प्रियत्वं षण् हार्दं स्यादथ दोहदः ।","पुंसि क्लीबे स्पृहा लिप्सा वाञ्छा तृष्णा तृषा रुचिः ॥ १३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.137","synonyms":["प्रेमन्","प्रियत्व","हार्द","दोहद","स्पृहा","वाञ्छा","तृष्णा","तृषा","रुचि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.200","page":"0097","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तर्षोऽभिलाषोऽपि मनोरथोऽस्त्री","कामो वशः स्त्री तु तृषा तृडाशा ।","काङ्क्षा स्पृहेहापि च कान्तिरिच्छा-","ऽऽशंसा च वाञ्छा कविरन्न(?)लिप्सा ॥ २०० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.209","synonyms":["तर्ष","अभिलाष","मनोरथ","काम","वश","तृषा","तृष्","आशा","काङ्क्षा","स्पृहा","ईहा","कान्ति","इच्छा","आशंसा","वाञ्छा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.200","page":"0055","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संगतौ मन्त्रकरणे मैत्रे तद्वत्पथिष्वपि ।","लिप्सायां वा तथाकर्मकोऽपि स्यादात्मनेपदी ॥ २०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.180","head":"उपतिष्ठते"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.23","page":"0264","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपग्रहे संस्करणे तथैव","लिप्साह्वये च प्रतियत्न उक्तः ।","घटोद्भवे तूदयनस्तथार्के","श्रीवत्सराजे च बुधैः प्रदिष्टः ॥ २३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.143","head":"प्रतियत्न"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.36","page":"0370","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्स्पर्धनव्याजगतं मिषं च","लिप्सापिपासासु पुमांश्च तर्षंः ।","वर्षं तु न स्त्री किल वत्सरे स्या-","द्वृष्टौ तथा स्याद्भरतादिखण्डे ॥ ३६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[{"rule":"sign","found":"ांश्च तर्षंः ।"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.39","head":"तर्ष"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.72","page":"0012","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रतियत्नस्तु संस्कार उपग्रहणलिप्सयोः ।","प्रतिश्रयस्तु विज्ञेयः स्थाने गोष्ठ्यां च सूरिभिः ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.129","head":"प्रतियत्न"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.91","page":"0112","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["लोभः स्पृहा वशो लिप्सा तृष्णा काङ्क्षेच्छया सह ।","आशंसा गर्धवाञ्छे चाशेहा तृट् तु मनोरथः ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.91","synonyms":["लोभ","स्पृहा","वश","तृष्णा","काङ्क्षा","इच्छा","आशंसा","गर्ध","वाञ्छा","आशा","ईहा","तृष्","मनोरथ"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.86","page":"0027","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["लोभस्तृष्णा स्पृहा लिप्सा काङ्क्षा सेहा च लालसा ।","कामस्तर्षोऽभिलाषस्तृडिच्छा वाञ्छा मनोरथः ॥ ८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.19","synonyms":["लोभ","तृष्णा","स्पृहा","काङ्क्षा","ईहा","लालसा","काम","तर्ष","अभिलाष","तृष्","इच्छा","वाञ्छा","मनोरथ"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.650","page":"0086","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["लोभस्तृष्णा स्पृहा लिप्सा गर्द्धः काङ्क्षा वशस्तथा ।","आशा वाञ्छा धनाया च रुचिः कामश्च कामना ॥ ६५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.195","synonyms":["लोभ","तृष्णा","स्पृहा","गर्ध","काङ्क्षा","वश","आशा","वाञ्छा","धनाया","रुचि","काम","कामना"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.479","page":"0033","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उत्तमे चरिते शीलं उन्मादश्चित्तविभ्रमे ।","प्रेम क्लीबे पुमान् प्रेमा स्नेहः प्रणय इत्यपि ॥","हार्दं प्रियत्वं प्रियता स्निग्धतायां निगद्यते ।","इच्छाकाङ्क्षा स्पृहा वाञ्च्छा लिप्सा कामो मनोरथः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.479","synonyms":["शील","उन्माद","प्रेमन्","स्नेह","प्रणय","हार्द","प्रियत्व","प्रियता","इच्छा","आकाङ्क्षा","स्पृहा","वाञ्च्छा","काम","मनोरथ"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.5","page":"0231","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गन्ध आमोदे सम्बन्धे प्रतिवेशिनि गन्धके ।","गोधा तले निहाकायां गाधः स्यात्स्थानलिप्सयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 दे (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.5","head":"गाध"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.117","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रस्फाटनं ताडने स्यात्सूर्वेऽपि च विकाशने ।","प्रतिमानं प्रतिच्छायादन्तिदन्तान्तरालयोः ॥","प्रतियत्नस्तु लिप्सोपग्रहसंस्कारकर्मसु ।","प्रत्यर्थी तु भवच्छत्रौ प्रतिवादिनि वाच्यवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.117","head":"प्रतियत्न"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.44","page":"0302","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अप चौर्ये च निर्देशे विकृतौ च विपर्यये ।","विनियोगे वर्जनार्थे हर्षापकृष्टयोरपि ॥","अपि सम्भावनाशङ्काप्रश्नगर्हासमुच्चये ।","कामचारक्रियायुक्तपदार्थे च निगद्यते ॥","उप दाक्षिण्यसामर्थ्यहीवात्मय … ।","अधिकार्थे समीपे च दाषाख्याननिदर्शने ।","आश्चर्यकरणे दाने मारणे व्याप्तिलिप्सयोः ॥","उपमारम्भपूजासु भवेदुद्योग इत्यपि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 र्थे (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.44","head":"उप"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.975","page":"0122","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ईप्सा लिप्सा स्पृहा वाञ्छा काङ्क्षेहेच्छातृषः समाः ।","तर्षो मनोरथः कामोऽभिलाषो लालसा द्वयोः ॥ ९७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.40","synonyms":["ईप्सा","स्पृहा","वाञ्छा","काङ्क्षा","ईहा","इच्छा","तृष्","तर्ष","मनोरथ","काम","अभिलाष","लालसा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2246","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लिप्साज्वालाकान्तिवाञ्छाभङ्गरोगेषु रुक् स्त्रियाम् ।","भारतीवचसोर्वाक् स्याद् विः पक्षिपरमात्मनोः ॥ २२४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.387","head":"रुच्"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.438","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पापे च कलुषं घोषः शब्दाभीरनिवासयोः ।","शुचौ दक्षे च चोक्षः स्यात्तर्षो लिप्सापिपासयोः ॥ ४३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.454","head":"तर्ष"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.180","page":"0098","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अभिलाषश्च लिप्सा तु धनायेप्सा च गर्धना ।","गर्भिण्याः पुनरिच्छायां श्रद्धा दोहलदौहृदे ॥ १८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.180","synonyms":["अभिलाष","धनाया","ईप्सा","गर्धना","श्रद्धा","दोहल","दौहृद"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.5","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अन्ने च स्यादथो ईतिरुपसर्गप्रवासयोः ।","ईहा तु लिप्सोद्यमयोरूतिः सूत्यभिरक्षयोः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.5","head":"ईहा"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.1.31","page":"0267","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रतियत्नस्तु संस्कार उपग्रहणलिप्सयोः ।","स्थाने गोष्ठ्यां सत्रशाले प्रत्याहारे प्रतिश्रयः ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.1.31","head":"प्रतियत्न"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.2.19","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लक्ष्मीरिव लवंगे श्रीः पद्मायां कान्तिसंपदोः ।","रुग्ज्वालाकान्तिवांछासु तृट् तु लिप्सापिपासयोः ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.2.20","head":"तृष्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.2.21","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["यथा तृष्णा यथा तर्षस्त्वग्गन्धद्रव्यवल्कयोः ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.2.21","head":"तृष्णा"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}