{"stem":"वत्सर","iast":"vatsara","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.158","page":"10","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अयने द्वे गतिरुदग्दक्षिणार्कस्य वत्सरः ॥ १५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.76","synonyms":[]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.13","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अयने द्वे गतिरुदग्दक्षिणार्कस्य वत्सरः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.22","synonyms":[]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.20","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संवत्सरो वत्सरोऽब्दो हायनोऽस्त्री शरत्समाः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.34","synonyms":["संवत्सर","अब्द","हायन","शरद्","समा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.88","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभिप्रायवशौ छन्दावब्दौ जीमूतवत्सरौ ॥ ८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.171","head":"अब्द"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.180","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धर्मे रहस्युपनिषत्स्यादृतौ वत्सरे शरत् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.180","head":"शरद्"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.432","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्वृष्टौ लोकधात्र्यंशे वत्सरे वर्षमस्त्रियाम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.432","head":"वर्ष"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.2.1","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रासः स्याद्गोदुहां क्रीडा रासो ध्वनिरुदाहृतः ।","वत्सं वक्षसि वत्सस्तु शिशुके वत्सरेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.2.1","head":"वत्स"},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"22.89","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पक्षद्वयेन मास स्यात् ऋतुर्मासद्वयेन च ।","ऋतुत्रयेणायनः स्यादयनद्वयेन वत्सरः ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None दयनद्वयेन वत्सरः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.22.0.1","synonyms":["मास","ऋतु","अयन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.72","page":"0413","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शिशिराद्यैश्च ऋतुभिरयनं स्यात्स्त्रिभिश्च षण् ।","अयने द्वे गतिरुदग्दक्षिणार्कस्य वत्सरः ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.72","synonyms":["अयन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.4.97","page":"0050","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संवत्सरो वत्सर-काल-पर्व-","युगांशकाः शारदमासमासौ ।","अब्दोऽत्र वर्षं च न हायनः स्त्री","समाः स्त्रियां भूम्नि च वा शरदः स्त्री ॥ ९७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 2 syl. None समाः स्त्रियां भूम्नि च वा शरदः स्त्री (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.4.99","synonyms":["संवत्सर","काल","पर्वन्","युगांशक","शारद","माससमास","अब्द","वर्ष","हायन","समा","शरद्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.24","page":"0234","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अब्दः पयोदाचलमुस्तकेऽथा-","स्त्री वत्सरे स्त्री तु न माध्यपुष्पे ।","चक्रभ्रमौ स्याच्च निघौ च कुन्दो","विष्टौ च ना स्वेदनघर्मयोस्तु ॥ २४ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.8","head":"अब्द"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.36","page":"0370","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्स्पर्धनव्याजगतं मिषं च","लिप्सापिपासासु पुमांश्च तर्षंः ।","वर्षं तु न स्त्री किल वत्सरे स्या-","द्वृष्टौ तथा स्याद्भरतादिखण्डे ॥ ३६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[{"rule":"sign","found":"ांश्च तर्षंः ।"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.39","head":"वर्ष"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.7","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उरस्यर्घस्तु पूजायां मूल्येऽप्यब्दस्तु वारिदे ।","वत्सरे मुस्तकेऽथाब्दः(?) पुरोडाशर्षिभेदयोः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.7","head":"अब्द"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.58","page":"0038","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लावण्येऽर्चिष्यथ वयो वत्सरे यौवने धने ।","अन्ने पक्षिणि बाल्यादौ जीवितेऽप्यथ वर्त्मवाक् ॥ ५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.58","head":"वयस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.81","page":"0050","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सान्तं जीवितकालेऽन्ने घने वत्सरनीरयोः ।","अपि स्याद्विश्वतोदावन्नित्यारण्यकसामनि ॥ ८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.81","head":"आयुस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1178","page":"0143","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ली त्वृतौ वत्सरे मासे विष्णावग्नौ धनान्नयोः ।","भुक्तौ कर्मणि चाथाह विधाने चापि सज्जनः ॥ ११७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1178","head":"व्रत"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1295","page":"0153","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तरङ्गे वत्सरे काले व्यवस्थायामपि स्त्रियाम् ।","वेल्ला तु वेल्लने नृस्त्री विडङ्गे तु नपुंसकम् ॥ १२९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1295","head":"वेला"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1442","page":"0165","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्वशब्दस्य पर्यायः सर्वनामसु सा त्वियम् ।","स्त्री समा वत्सरे केचित् स्त्रीभूम्न्यर्थेऽत्र मन्वते ॥ १४४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1442","head":"समा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.235","page":"0031","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संवर्तस्त्वृषिभेदे स्याद् वत्सरे च जगत्क्षये ।","संवर्तनायां संवृत्तौ सङ्घर्षः स्पर्धने तथा ॥ २३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.235","head":"संवर्त"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.2035","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वत्सरेऽर्चि(ष्य ? षि) ना तु स्याच्छालिभेदे द्विषत्यपि ।","हारिता त्वविवाह्यासु कन्यकासु कचित् स्त्रियाम् ॥ २०३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None वत्सरेऽर्चि(ष्य ? षि) ना तु स्या (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.2035","head":"हायन"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.146","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऋतुभिश्च त्रिभिश्चैकमयनं परिकीर्तितम् ।","अयने द्वे भवेद्वर्षं वत्सरो हायनः समाः ॥ १४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.146","synonyms":["अयन","वर्ष","हायन","समा"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.144","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समः संवत्सरे प्रोक्तः शरदब्दोऽपि वत्सरः ।","संवर्तः प्रलये पापे वृजिनं कलुषं विघम् ॥ १४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.144","synonyms":["सम","शरद्","अब्द","संवर्त","वृजिन","कलुष","विघ"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.83","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शिशिरश्चेति विज्ञेया ऋतवः षट् द्विमासिकाः ।","अब्दः संवत्सरो वर्षं वत्सरो हायनः शरत् ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.25","synonyms":["शिशिर","अब्द","संवत्सर","वर्ष","हायन","शरद्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.157","page":"0022","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्तरायणकालेन संयुक्तं दक्षिणायनम् ।","स्यादेको वत्सरो नाम्ना वर्षं संवत्सरं शरत् ॥ १५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.98","synonyms":["उत्तरायण","दक्षिणायन","वर्ष","संवत्सर","शरद्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.279","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विषुवाभ्यां वत्सरः स्यादिति शब्दविदां मतम् ।","तथा स्याज्जलविषुवं क्रमादाश्विनचिह्णितम् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 4 ज्ज (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.279","synonyms":["जलविषुव"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.294","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संवत्सरो हायनोऽस्त्री वत्सरः शरदा शरत् ।","अब्दो वर्षञ्च वरिषं समाः स्त्री संवदित्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.294","synonyms":["संवत्सर","हायन","शरदा","शरद्","अब्द","वर्ष","वरिष","समा","संवत्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.85","page":"0212","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परवाणिर्वत्सरे ना धर्माध्यक्षजनेऽपि च ।","परायणन्तु साकल्ये समासङ्गे गतावपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.85","head":"परवाणि"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.99","page":"0242","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हस्तिनी हस्तिकामिन्यां योषिज्जातिभिदि स्त्रियाम् ।","हसन्यङ्गारधान्यां स्त्री हासे हसनमित्यपि ।","हायनोऽस्त्री वत्सरे ना वहयर्चिर्व्रीहिभेदयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.99","head":"हायन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.25.26","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शुष्मं वीर्ये रवौ पुंसि समा स्याद्वत्सरे स्त्रियाम् ।","साधुसर्वसमानेषु समं स्याद्वाच्यलिङ्गकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.25.26","head":"समा"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.49","page":"0181","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रावृषि प्रावृषा वर्षा बहुत्वे वरिषास्तथा ।","घनात्यये तु शरदा शरच्चाब्दे तु वत्सरः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.49","synonyms":["प्रावृषा","वर्षा","वरिषा","शरदा","शरद्"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.50","page":"0181","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उद्वत्सर-संवत्सर-परिवस्तर-वत्सराः ।","अनुसंवत्सरो विवत्सरो वस्तोऽपि वर्षवत् ॥ ५० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.50","synonyms":["उद्वत्सर","संवत्सर","परिवस्तर","अनुसंवत्सर","विवत्सर","वस्त","वर्ष"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.8.247","page":"0034","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्तरं दक्षिणं यानमुष्णांशोरयने उभे ।","चैत्रादयः फाल्गुनान्ता मासा द्वादश वत्सराः ॥ २४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.8.18","synonyms":["अयन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.8.259","page":"0035","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समाः स्त्रियः शरत्स्त्री स्यादस्त्रियौ वर्षहायनौ ।","संवत्सरो वत्सरोऽब्दः कृताद्यं तु चतुर्युगम् ॥ २५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.8.30","synonyms":["समा","शरद्","वर्ष","हायन","संवत्सर","अब्द","चतुर्युग"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2104","page":"0255","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दूषणं तु कलङ्कार्थे दूषणो रजनीचरे ।","दुन्दुभिर्वत्सरे भेर्यां गन्धर्वे राक्षसान्तरे ॥ २१०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.245","head":"दुन्दुबि"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"1.4.28","page":"0019","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सुवसन्तः काममहो वासन्ती कर्दमी स्त्रियौ ।","श्रामस्तु मासो वर्षांशो वत्सरस्तु युगांशकः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 का (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.1.4.8","synonyms":["सुवसन्त","काममह","वासन्ती","कर्दमी","श्राम","मास","वर्षांश","युगांशक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.1.90","page":"0024","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्तरायणमाग्नेयं विषुवान्विषुवोऽस्त्रियौ ।","संवत्सरोऽब्द आग्नेयो वत्सरः परिवत्सरः ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.1.90","synonyms":["उत्तरायण","आग्नेय","विषुवत्","विषुव","संवत्सर","अब्द","परिवत्सर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.38","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शक्तिः कासूर्बलं लक्ष्मीः शरदावृतुवत्सरौ ।","शंका वितर्कभययोः श्रद्धास्तिक्याभिलाषयोः ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.38","head":"शरद्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.95","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["समा स्त्री वत्सरे साधुसर्वतुल्येषु वाच्यवत् ।","परमार्थेऽर्थवत्सत्यं षण्डः शपथतथ्ययोः ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.95","head":"सम"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}