{"stem":"वयस्","iast":"vayas","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.565","page":"25","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वयांसि तु दशाः प्रायाः सामुद्रं देहलक्षणम् ॥ ५६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.286","synonyms":["दशा","प्राय","सामुद्र"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.9.138","page":"50","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विहगो विहंगमखगौ पतगो विहंगः शकुनिः शकुन्तिशकुनौ विवयः शकुन्ताः ।","नभसंगमो विकिरपत्त्ररथौ विहायो द्विजपक्षिविष्किरपतत्रिपतत्पतङ्गाः ॥ १३१६ ॥","पित्सन्नीडाण्डजोगौकाश्चञ्चुश्चञ्चू सृपाटिका ।","त्रोटिश्च पत्त्रं पतत्रं पिच्छं वाजस्तनूरुहम् ॥ १३१७ ॥","पक्षो गरुच्छदश्चापि पक्षमूलं तु पक्षतिः ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.9.138","synonyms":["विहग","विहंगम","खग","पतग","विहंग","शकुनि","शकुन्ति","शकुन","वि","शकुन्त","नभसंगम","विकिर","पत्त्ररथ","विहायस्","द्विज","पक्षिन्","विष्किर","पतत्रिन्","पतत्","पतङ्ग","पित्सत्","नीडज","अण्डज","चञ्चु","चञ्चू","सृपाटिका","त्रोटि","पत्त्र","पतत्र","पिच्छ","वाज","तनूरुह","पक्ष","गरुत्","छद","पक्षति"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.231","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पापापराधयोरागः खगबाल्यादिनोर्वयः ॥ २३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.449","meanings":["खग","बाल्य"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.237","page":"0029","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पतन्पतङ्गः पतगः पतत्री,","पत्त्री शकुन्तिः शकुनिः शकुन्तः ।","वयो विहायो विहगो विहङ्गो,","विहङ्गमः पत्त्ररथो गरुत्मान् ॥ २३७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.82","synonyms":["पतत्","पतङ्ग","पतग","पतत्रिन्","पत्त्रिन्","शकुन्ति","शकुनि","शकुन्त","विहायस्","विहग","विहङ्ग","विहङ्गम","पत्त्ररथ","गरुत्मत्"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.2.6","page":"0221","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वयो बाल्यादि पक्षी च यौवनं च क्वचिद्वयः ।","सहो बलं सहो मार्गो हेमन्तश्च सहाः स्मृतः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.2.6","meanings":["बाल्यादि","पक्षिन्","यौवन"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.3.7","page":"0226","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नभाः स्याच्छ्रावणे मासि वर्षास्वथ नभोऽम्बरे ।","घ्राणे पलितशीर्षे च वयोमृणालसूत्रयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 मृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.3.7","head":"नभस्"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.12.83","page":"0326","kind":"syn","gender":"पुंस्त्री","doubtful":false,"verse":["विकिरो विष्किरः पत्रिर्नगौकाश्च नगौकसा ।","शरडश्च सरण्डापि पतगश्च वयो द्वयोः ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.12.83","synonyms":["विकिर","विष्किर","पत्रि","नगौकस्","नगौकस","शरड","सरण्ड","पतग"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.65","page":"0195","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पतेरो विष्किरोऽण्डोत्थो वलूकाङ्गः कठाकवः ।","वयोऽन्तिमेऽथ तुण्डं स्यात्सृपाटी त्रोटिरित्यपि ।","चञ्चू-चञ्च्वौ गरुत्त्वस्त्री पुंसौ पक्ष-च्छदावुभौ ॥ ६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.732","synonyms":["पतेर","विष्किर","अण्डोत्थ","वलूकाङ्ग","कठाकव","तुण्ड","सृपाटी","त्रोटि","चञ्चू","चञ्चु","गरुत्","पक्ष","छद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.2","page":"0381","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रजो गुणे रेणुपरागयोश्च","स्यादार्तवेऽन्त्येऽथ पुमानदन्तः ।","क्षीरे च नीरे च पयो वयस्तु","खगे च बाल्यादिषु यौवने च ॥ २ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.32","meanings":["खग","बाल्यादि","यौवन"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"123","page":"0062","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उदश्विन्मथितं तक्रं कालशेयं पिबेद्गुरुः ।","प्रायो वयो दशानेहा पूर्णं यौवनकं विदुः ॥ १२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.123","synonyms":["उदश्वित्","मथित","तक्र","कालशेय","प्राय","दशा","अनेहस्","यौवनक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.58","page":"0038","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लावण्येऽर्चिष्यथ वयो वत्सरे यौवने धने ।","अन्ने पक्षिणि बाल्यादौ जीवितेऽप्यथ वर्त्मवाक् ॥ ५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.58","meanings":["वत्सर","यौवन","धन","अन्न","पक्षिन्","बाल्यादि","जीवित"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.759","page":"0108","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बाहुल्येऽप्यशनत्यागे मृतौ प्रगमने तथा ।","बाल्यादिवयसि त्रिस्तु तुल्येऽर्थे प्राच्यवाक् पुनः ॥ ७५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.759","head":"प्राय"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.218","page":"0079","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शकुन्तिः शकुनिः [44] पत्ररथो द्विजविहंगमौ ।","विष्किरो विर्वयः पित्सन्नीडजश्चाण्डजः स्मृतः ॥ २१८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.218","synonyms":["शकुन्ति","शकुनि","पत्ररथ","द्विज","विहंगम","विष्किर","वि","पित्सत्","नीडज","अण्डज"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.110","page":"0008","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गेहच्छत्रं गृहोष्णीषं देहली गेहनासिका ।","कैशोरं शैशवं बाल्यं तारुण्यं यौवनं वयः ॥ ११० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.109","synonyms":["गेहच्छत्र","गृहोष्णीष","देहली","गेहनासिका","कैशोर","शैशव","बाल्य","तारुण्य","यौवन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.99","page":"0011","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विहायो विः पत्त्ररथो विकिरः पतगोऽण्डजः ।","नगौका नीडनिलयः खचरो विष्किरो वयः ॥ ९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.41","synonyms":["विहायस्","वि","पत्त्ररथ","विकिर","पतग","अण्डज","नगौकस्","नीडनिलय","खचर","विष्किर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.71","page":"0041","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["युवा वयःस्थस्तरुणस्तारुण्यं यौवनं वयः ।","जरीयान्स्थविरो वृद्धो वार्धक्यं विस्रसा जरा ॥ ७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.2","synonyms":["युवन्","वयःस्थ","तरुण","तारुण्य","यौवन","जरीयस्","स्थविर","वृद्ध","वार्धक्य","विस्रसा","जरा"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.904","page":"0137","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दशाः प्रायाः वयांसीह कथ्यन्ते काव्यशास्त्रयोः ॥ ९०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.619","synonyms":["दशा","प्राय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.9.2378","page":"0384","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पक्षी पत्री पतत्रिश्च पतत्री पतगः पतन् ।","पत्ररथः पतङ्गश्च पित्रान् वयो द्विजः पुनः ॥ २३७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.9.199","synonyms":["पक्षिन्","पत्रिन्","पतत्रि","पतत्रिन्","पतग","पतत्","पत्ररथ","पतङ्ग","पित्सत्","द्विज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.31","page":"0295","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लालसो लालसा तृष्णायाचनौत्सुक्यगाढयोः ।","वयो योवनबाल्याद्योः क्लीबं स्याद्विहगेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.31","meanings":["यौवन","बाल्य","विहग"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1058","page":"0131","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आयुर्जीवितकालः स्यादरिष्टं मृतिलक्षणम् ।","प्रायो वयोऽसवः प्राणाः पुंसि भूम्न्यथ जीविका ॥ १०५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.28","synonyms":["आयुस्","जीवितकाल","अरिष्ट","मृतिलक्षण","प्राय","असु","प्राण","जीविका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1952","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पायो वयसि बाहुल्ये तुल्यानशनमृत्युषु ।","पतिः स्वामिनि पत्यौ च पत्री श्येनपृषत्कयोः ॥ १९५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.93","head":"प्राय"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1994","page":"0242","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विधुर्निशाकरे विष्णौ वाज्यश्वे सायके खगे ।","वयः क्लीबे खगे प्राये वालः पुच्छे शिरोरुहे ॥ १९९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.135","meanings":["प्राय"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.41.133","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["नक्षत्रं भ्रमणा दीप्तिर्व(र्भू)यो भूमिः पयो नभः ।","नाभिर्भद्रं महाबाहुर्विश्वमूर्तिर्विभा(तु)ण्डकः ॥ १३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.41.2","head":"भ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.53","page":"0177","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["बन्धः प्रजानुकः कायो भूघनः संचरोऽपि च ।","प्राया वयांस्यस्य दशास्तारुण्यं यौवनं वयः ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.53","synonyms":["बन्ध","प्रजानुक","काय","भूघन","संचर","दशा","तारुण्य","यौवन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.36","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पार्श्वद्वारे विरोधेऽर्धमासे चुल्लिबिलेऽन्तिके ।","प्रायो वयसि बाहुल्ये तुल्यानशनमृत्युषु ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.36","head":"प्राय"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.30","page":"0226","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लिङ्गं शेफसि वेषेंऽशे चिह्ने बुद्ध्यादिसंहतौ ।","वयः खगेऽन्ने वर्षेऽर्थे शुभाकारे तनौ वपुः ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.30","meanings":["खग","अन्न","वर्ष","अर्थ"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}