{"stem":"वर्चस्","iast":"varcas","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.9","page":"8","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रकाशस्तेज उद्योत आलोको वर्च आतपः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.9","synonyms":["प्रकाश","तेजस्","उद्योत","आलोक","आतप"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.634","page":"27","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुष्पिका तु लिङ्गमलं विड्विष्ठावस्करः शकृत् ।","गूथं पुरीषं शमलोच्चारौ वर्चस्कवर्चसी ॥ ६३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.381","synonyms":["पुष्पिका","लिङ्गमल","विष्","विष्ठा","अवस्कर","शकृत्","गूथ","पुरीष","शमल","उच्चार","वर्चस्क"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.450","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तेजःपुरीषयोर्वर्चो महस्तूत्सवतेजसोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.450","meanings":["तेजस्","पुरीष"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.65","page":"0009","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अर्चिः कीला ज्वाला वर्चस्तेजस्त्विषस्तथा ज्योतिः ।","हेतिद्युतिदीप्तिरुचः शिखाप्रभारश्मयः समानार्थाः ॥ ६५ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.65","synonyms":["अर्चिस्","कीला","ज्वाला","तेजस्","त्विष्","ज्योतिस्","हेति","द्युति","दीप्ति","रुच्","शिखा","प्रभा","रश्मि"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"3.637","page":"0072","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उच्यते वर्च उच्चारो वर्चस्कोऽवस्करः शकृत् ।","गूथं कीटं च विट् विष्ठा पुरीषं शमलं मलम् ॥ ६३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.3.0.15","synonyms":["उच्चार","वर्चस्क","अवस्कर","शकृत्","गूथ","कीट","विष्","विष्ठा","पुरीष","शमल","मल"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.835","page":"0096","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्चनामूल्ययोरर्घो विसर्गो मुक्तिवर्चसोः ।","मुनिकुक्कुटयोर्दक्षः सन्धिः संश्लेषरन्ध्रयोः ॥ ८३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.49","head":"विसर्ग"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.1.3","page":"0219","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वेधा विद्वानपि ब्रह्मा वर्चांसि रूपविट्त्विषः ।","एनोऽपराधे दुरिते आगः पापापराधयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 सि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.1.3","meanings":["रूप","विष्","त्विष्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.248","page":"0047","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्लीबे गूथं पुनर्वर्चः पुरीषं शमलोऽस्त्रियाम् ।","पर्दनं गुदजे शब्दे तत्र कुस्मितमित्यपि ॥ २४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.248","synonyms":["गूथ","पुरीष","शमल","पर्दन","कुस्मित"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.1.18","page":"0437","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गभस्तिश्च गभस्ती च पुंस्त्रियोः परिकीर्तिते ।","क्लीबे तेजो महर्वर्चो ज्योतिर्धाम वपुः पुनः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.1.18","synonyms":["गभस्ति","गभस्ती","तेजस्","महस्","ज्योतिस्","धामन्","वपुस्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.58","page":"0224","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उल्बमस्त्री च कललं शुक्रार्तवघनेऽस्त्रियाम् ।","मूत्रं वस्तिमलं किट्टोत्थ (?) मनुष्यजलं स्रवः ॥","प्रस्रावश्च भवेन्मेहोऽथोच्चारावस्करौ समौ ।","वर्चः पुरीषं लेण्डं च शकृच्छमलमन्तिमे ॥","विष्ठा न स्त्री गूथ-मल-वर्चस्का विड्विषौ न ना ॥ ५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1026","synonyms":["उल्ब","कलल","मूत्र","वस्तिमल","किट्टोत्थ","मनुष्यजल","स्रव","प्रस्राव","मेह","उच्चार","अवस्कर","पुरीष","लेण्ड","शकृत्","शमल","विष्ठा","गूथ","मल","वर्चस्क","विश्","विष्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.99","page":"0381","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विष्णौ बुधे ब्रह्मणि चाथ पापे-","ऽपराध आगोऽथ पुरीषदीप्त्योः ।","रूपेऽपि वर्चोऽथ सुधांशुपुत्रे","पुमांश्च वेदे त्वभिलाषके च ॥ ९९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.29","meanings":["पुरीष","दीप्ति","रूप"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"25","page":"0007","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सुमनस् अप्सरस् इत्येताभ्यां विरहितमुज्झितमित्यर्थः । अस् अन्ते यस्य तदिदमसन्तं पुंसि भवेदित्यर्थः । अयमङ्गिराः चन्द्रमाः स्थूलशिराः । पुरूरवाः उच्चैःश्रवाः दुर्वासाः पृथुयशा इत्यादयः । सुमनसोऽप्सरसश्च स्त्र्यधिकारात्स्त्रियां प्रवृत्तिः । इमाः सुमनसः कुसुमानि । इमा अप्सरसो देवस्त्रियः । द्व्यच्कमसन्तं नपुंसकं भवति । इदमोजः तेजः वर्चः शिरः यशः छन्दः श्रोतः चेतः पयः तपः अम्भः । जरस्शब्दस्यापि नपुंसकता स्यादित्यत आहान्यत्र वै जरसः । नपुंसकात्प्रकृताच्च पुंल्लिङ्गादन्यस्मिन् जरस् शब्दो भवति । स्त्रियाम् । इयं जरा वृद्धभावः ।","पुंसि क्षुरखुरबिन्द्विक्षुपायुमणिकीलकेलिबलयः ।","निघसङ्घोद्घोपघ्नौघविघ्नघर्मार्घवर्णाश्च ॥ २५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"sibilant","found":"जरस्शब्दस्यापि"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.26","synonyms":["अङ्गिरस्","चन्द्रमस्","स्थूलशिरस्","पुरूरवस्","उच्चैःश्रवस्","दुर्वासस्","पृथुयशस्","सुमनस्","अप्सरस्","ओजस्","तेजस्","शिरस्","यशस्","छन्दस्","स्रोतस्","चेतस्","पयस्","तपस्","अम्भस्","जरस्","जरा","क्षुर","खुर","बिन्दु","इक्षु","पायु","मणि","कील","केलि","बलि","निघ","सङ्घ","उद्घ","उपघ्न","ओघ","विघ्न","घर्म","अर्घ","वर्ण"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.57","page":"0038","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदार्थमात्रेऽप्यस्यार्थं पण्डितः शाकटायनः ।","सदित्याह स्म वर्चस्तु विष्ठायामन्नतेजसोः ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.57","meanings":["विष्ठा","अन्न","तेजस्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.58","page":"0038","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["लावण्येऽर्चिष्यथ वयो वत्सरे यौवने धने ।","अन्ने पक्षिणि बाल्यादौ जीवितेऽप्यथ वर्त्मवाक् ॥ ५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.58","meanings":["लावण्य","अर्चिस्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.94","page":"0017","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अभीशुः शुचिभाभानुवसूपधृतयो विभा ।","प्रकाशो वर्च आलोकोद्योतावातपतेजसी ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.94","synonyms":["अभीशु","शुचि","भा","भानु","वसु","उपधृति","विभा","प्रकाश","आलोक","उद्योत","आतप","तेजस्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.289","page":"0137","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विष्ठा गूथपुरीषे च वर्चस्कं वर्चसा सह ।","विट् शकृच्छमलोच्चारौ [75] परिकर्म त्वलंकृतिः ॥ २८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.289","synonyms":["विष्ठा","गूथ","पुरीष","वर्चस्क","विष्","शकृत्","शमल","उच्चार","परिकर्मन्","अलंकृति"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.88","page":"0012","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["घृणिर्घृष्टिर्मयूखश्च रुगर्चिर्वर्च इत्यपि ।","शोचिः केतुः पदः पादस्तेजः कान्तिर्भगो रुचिः ॥ ८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.88","synonyms":["घृनि","घृष्टि","मयूख","रुच्","अर्चिस्","शोचिस्","केतु","पद","पाद","तेजस्","कान्ति","भग","रुचि"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.72","page":"0009","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शोचिर्दीप्तिर्महो वर्चो रोचिर्भा रुग्रुचिर्वसुः ।","शिशिरः शीतलः शीतस्तुषारश्च हिमो जडः ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.14","synonyms":["शोचिस्","दीप्ति","महस्","रोचिस्","भा","रुच्","रुचि","वसु","शिशिर","शीतल","शीत","तुषार","हिम","जड"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1025","page":"0157","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उच्चारोऽवस्करो वर्चो वर्चस्कं शमलं शकृत् ।","विट् विष्ठाऽशुचि गूथं वै पुरीषं चेति मन्यते ॥ १०२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.777","synonyms":["उच्चार","अवस्कर","वर्चस्क","शमल","शकृत्","विष्","विष्ठा","अशुचि","गूथ","पुरीष"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.261","page":"0100","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उच्चारावस्करौ कल्कं पुरीषं मलवर्चसा ।","कर्परः स्यात् कपालोऽस्त्री ललाटास्थि च कल्वनः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.261","synonyms":["उच्चार","अवस्कर","कल्क","पुरीष","मल","कर्पर","कपाल","ललाटास्थि","कल्वन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.32","page":"0296","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्चस्तेजोरूपविष्ठास्वपि क्लीबं बुधे पुमान् ।","बर्हिः पुमान् वीतिहोत्रे भवेद्दर्भेऽपि न स्त्रियाम् ।","वाहसोऽजगरे नीरनिर्याणे सुनिषण्णके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.32","meanings":["तेजस्","रूप","विष्ठा","बुध"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.196","page":"0204","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सृणीका सृणिका गूथो विड्-विषौ शान्त-षान्तगौ ।","वर्चस्क-वर्चसी तुल्ये विष्ठा वर्गद्वितीयभाक् ॥ १९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.196","synonyms":["सृणीका","सृणिका","गूथ","विश्","विष्","वर्चस्क","विष्ठा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.4.169","page":"0023","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रुक्छविद्युतिभास्त्विड्भाप्रभागोरुचिदीप्तयः ।","रोचिः शोचिर्महो वर्चो ज्योतिस्तेजश्च धाम च ॥ १६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.4.11","synonyms":["रुच्","छवि","द्युति","भास्","त्विष्","भा","प्रभा","गो","रुचि","दीप्ति","रोचिस्","शोचिस्","महस्","ज्योतिस्","तेजस्","धामन्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1118","page":"0138","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुरीषं शमलं वर्चः शकृद्विष्ठाविशौ स्त्रियौ ।","गूथवर्चस्कमस्त्री स्यादुच्चारावस्करौ समौ ॥ १११८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.88","synonyms":["पुरीष","शमल","शकृत्","विष्ठा","विश्","गूथ","वर्चस्क","उच्चार","अवस्कर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1932","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पात्रोपायावतारेषु स्त्रीपुष्पे योनियज्ञयोः ।","तेजः पराक्रमे प्राणे वर्चस्यर्चिषि तेजसि ॥ १९३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.73","head":"तेजस्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2000","page":"0243","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हरे राहौ च वर्चोऽर्चीरूपविड्भाःसु तेजसि ।","वरो नावृतिजामात्रोर्देवताभ्यः समीप्सिते ॥ २००० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.141","meanings":["अर्चिस्","रूप","विष्","भास्","तेजस्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.31","page":"0226","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्चोऽर्चीरूपविड्भाः सु वनं भास्यप्सु कानने ।","व्रतं विष्ण्वृतुवर्षेज्यातपोमासाग्निभुक्तिषु ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.31","meanings":["अर्चिस्","रूप","विष्","भास्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.70","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विकीर्णोऽर्थश्च विकिरौ विसर्गौ मुक्तिवर्चसी ।","विनयो धर्मविद्याधीशिक्षाचारप्रशान्तिषु ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.70","head":"विसर्ग"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}