{"stem":"वर्जन","iast":"varjana","found":true,"koshas":10,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.36","page":"19","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["व्यापादनं विशरणं प्रमयः प्रमापणं निर्ग्रन्थनं प्रमथनं कदनं निबर्हणम् ।","निस्तर्हणं विशसनं क्षणनं परासनं प्रोज्जासनं प्रशमनं प्रनिघातनं वधः ॥ ३७० ॥","प्रवासनोद्वासनघातनिर्वासनानि संज्ञप्तिनिशुम्भहिंसाः ।","निर्वापणालम्भनिसूदनानि निर्यातनोन्मन्थसमापनानि ॥ ३७१ ॥","अपासनं वर्जनमारपिञ्जा निष्कारणाक्राथविशारणानि ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.36","synonyms":["व्यापादन","विशरण","प्रमय","प्रमापण","निर्ग्रन्थन","प्रमथन","कदन","निबर्हण","निस्तर्हण","विशसन","क्षणन","परासन","प्रोज्जासन","प्रशमन","प्रनिघातन","वध","प्रवासन","उद्वासन","घात","निर्वासन","संज्ञप्ति","निशुम्भ","हिंसा","निर्वापण","आलम्भ","निसूदन","निर्यातन","उन्मन्थ","समापन","अपासन","आरपिञ्जा","निष्कारण","आक्राथ","विशारण"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.477","page":"0055","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मारणं निशरणं निवर्हणं,","सूदनं निरसनं निशुम्भनम् ।","घातनं प्रशमनं प्रमापणं,","वर्जनं विशसनं प्रवासनम् ॥ ४७७ ॥"],"metre":"rathoddhata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.323","synonyms":["मारण","निशरण","निवर्हण","सूदन","निरसन","निशुम्भन","घातन","प्रशमन","प्रमापण","विशसन","प्रवासन"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.1.14","page":"0107","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["[54] सेवनं सीवनोपास्त्योर्वर्जनं त्यागहिंसयोः ।","तलिनं विरले स्तोके सदनं भवने जले ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.1.14","meanings":["त्याग","हिंसा"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"34.11.2","page":"0238","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ननु प्रश्नेऽप्यनुनये चानुज्ञानेऽवधारणे ।","नाना तु वर्जने प्रोक्तं नानानेकोभयार्थयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.34.11.2","head":"नाना"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"34.12.1","page":"0239","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अप स्यादपकृष्टार्थो वर्जनार्थोऽप्यप स्मृतः ।","उप समीपवाची स्यादुप हीनेऽधिकेऽप्युप ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 स (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.34.12.1","head":"अप"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"34.16.2","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निर्निश्चये[113] क्रान्ताद्यर्थे निर्निःशेषनिषेधयोः ।","परि स्यात्सर्वतोभावे वर्जने लक्षणादिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.34.16.2","head":"परि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.68","page":"0269","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुंस्यालम्भ-निशुम्भ-पिञ्ज-विशरोन्माथाश्च घातो वधो","मारोऽपि प्रथमोऽस्त्रियां निगदिते संज्ञप्ति-हिंसे स्त्रियौ ।","क्लीबे स्युः प्रतिघातनं विशसनं व्यापादनं वर्जनं","किंचापासन-मारण-प्रशमन-प्रोज्जासनोद्वासनम् ॥ ६८ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1493","synonyms":["आलम्भ","निशुम्भ","पिञ्ज","विशर","उन्माथ","घात","वध","मार","संज्ञप्ति","हिंसा","प्रतिघातन","विशसन","व्यापादन","अपासन","मारण","प्रशमन","प्रोज्जासन","उद्वासन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.4.31","page":"0033","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आदानं स्यादवचयः परिहारस्तु वर्जनम् ।","संहारः स्यात्संहरणं निर्हारोऽभ्यवकर्षणम् ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.4.30","synonyms":["आदान","अवचय","परिहार","संहार","संहरण","निर्हार","अभ्यवकर्षण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.18","page":"0077","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उदः सामान्यहान्योः स्यादपात्स्याद्दानवर्जने ।","न्यासस्वभावयोर्नेस्तावनुज्ञानेऽन्ववद्वयात् ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.411","meanings":[]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.41","page":"0079","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्याङः स उपादाने संक्षेपे श्राद्धसे ? परेः ।","वर्जने प्राद्युद्धहिंसागतौ स्यात्संवृतौ समः ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.442","head":"परिहृ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.65","page":"0082","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वण्टयति वण्डयति च","स्मृता विभागे वण्डयते ।","युङ्गति जुङ्गति वृक्ते","वृणक्ति वर्जति च व[214a]र्जयति ॥ ६५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.467","meanings":["युङ्गति","जुङ्गति","वृक्ते","वृणक्ति","वर्जति","वर्जयति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.4","page":"0131","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निःक्षेपे नियमे निवेशभ(भृ?)शयोर्दानेऽन्तिके दर्शने-","न्तर्भावोपरमाश्रयाम्बुषु तयोधा(?)भावविन्यासके ।","हर्षे चौर्यनिकृष्टवर्जनविपर्यासप्रमोदेष्वप","स्याद्विश्लेषविकारयोरुप पुनर्हीनेऽधिके चान्तिके ॥ ४ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.117","head":"अप"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.16","page":"0133","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्वतोभवनभूषणपूजा-","दोषवादपरिरम्भगदेषु ।","लक्षणादिषु च शोकनिवास-","व्याप्तिवर्जनवधेषु परि स्यात् ॥ १६ ॥"],"metre":"svagata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.129","head":"परि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.3.17","page":"0167","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["याम्यायने विसर्गो","विसर्जनीये मलच्युतौ च स्यात् ।","उत्सर्गः सामान्ये","न्याये दाने च वर्जने कथितः ॥ १७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.3.27","head":"उत्सर्ग"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.32","page":"0199","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निर्वाणं गजमज्जने स्तिमितके मुक्तौ च निर्वर्तने","कुर्वाणस्त्रिषु कारके भृतिभुजि प्रोन्मृष्टपर्णे पुनः ।","दौर्वीणं हरितारसे त्रिषु पुनः स्याद्वर्जने वारणं","नागे पुंस्यथ यातनाकरणयोर्हेतौ वधे कारणम् ॥ ३२ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.33","head":"वारण"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.60","page":"0255","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["[16b] स्याद्वर्जनं हिंसनदानवाचि","स्यान्मार्जनं शुद्धिषु लोचने न (?)","स्यात्सज्जनं सैन्यकगुल्मवाचि","साधौ त्रये योषिति कल्पनायाम् ॥ ६० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.82","meanings":["हिंसन","दान"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.809","page":"0117","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जुङ्गितस्तु द्वयोर्हीनवर्णे त्रिषु तु वर्जिते ।","क्लीबं तु वर्जनेऽथ क्ली जृम्भितं स्याद्विचेष्टिते ॥ ८०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.809","head":"जुङ्गित"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.548","page":"0070","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रोज्जासनं प्रवासनं समापनमपासनम् ।","विशरणं विशारणं विशसनं च वर्जनम् ॥ ५४८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.64","synonyms":["प्रोज्जासन","प्रवासन","समापन","अपासन","विशरण","विशारण","विशसन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.6","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गाङ्गः पुंसि गुहे भीष्मे स्याद्गङ्गासम्भवे त्रिषु ।","चङ्गो दक्षे शोभने च सारङ्गे हलयाजके ॥","टङ्गोऽस्त्री तु खनित्रे स्याद् जङ्घा खङ्गभिदोरपि ।","त्यागो दाने वर्जने च विवेकिपुरुषेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.6","head":"त्याग"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.70","page":"0240","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रोचना स्त्री तु गोपित्ते रक्तकह्लारयोषितोः ।","रोचनः कूटशाल्मल्यां पुंसि स्याद्रोचके त्रिषु ॥","रोही वटद्रुमेऽश्वत्थे तया रोहितके पुमान् ।","लङ्घनं क्रमणे चोपवासे प्लवनेऽपि च ॥","ललना स्त्री शिवाभेदरसनाकामिनीषु च ।","लेखनन्तु लिपिन्यासे भूर्जे च छर्दनेऽपि च ॥","वर्जनं हिंसने दाने तथा त्यागविशेषके ।","वपनं मुण्डने क्लीबं वीजाधानेऽपि तत्स्मृतम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None लङ्घनं क्रमणे चो (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.70","meanings":["हिंसन","दान","त्यागविशेषक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.52","page":"0303","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्र प्रकर्षे गताद्यर्थे अरे सम्बोधने क्रुधि ॥","उर्य्युरी चोररी च स्याद्विस्तारेऽङ्गीकृतावपि ।","दुर्निषेधे च दुःखे च निर्निषेधे च निश्चये ॥","परि स्यात्सर्वतीभावभागवर्जनदूषणे ।","व्याप्ति वीप्सालक्षणेत्थम्भूतदोषप्रकाशने ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.52","head":"परि"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.111","page":"0186","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सन्ध्या स्यात् सन्धया साकं संप्रत्याङ्भ्यः परः श्रवः ।","वर्जे वर्जनं वृजनं, नृत्ये नृत्तं च नर्त्तनम् ॥ १११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 र्ज (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.111","synonyms":["सन्ध्या","सन्धा","संश्रव","प्रतिश्रव","आश्रव","वृजन","नृत्त","नर्त्तन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.2.2273","page":"0276","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वीप्सायां परितोभागे वर्जनेऽप्यपवत् परि ।","परा विहीनेऽनावृत्तौ हिते चामन्त्रणेऽद्भुते ॥ २२७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.2.14","head":"परि"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.2.40","page":"0195","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विधूननं विधुवनं त्यागो हानं च वर्जनम् ।","आवर्जनं द्रवक्षेपे निधानं क्षेपणासने ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.2.40","synonyms":["विधूनन","विधुवन","त्याग","हान","आवर्जन","निधान"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.29","page":"0252","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लांगूलं वालधौ मेढ्रे वर्जनं त्यागहिंसयोः ।","वरांगं स्त्रीभगे मूर्ध्नि च्छेदे वृद्धौ च वर्धनम् ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.29","meanings":["त्याग","हिंसा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.7.25","page":"0286","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भागे प्रकारकथने वीप्सायां लक्षणे प्रति ।","भागादिष्वेषु परि च वर्जनेऽप्यपवत् परि ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.7.25","head":"परि"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}