{"stem":"वर्ण","iast":"varṇa","found":true,"koshas":22,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.645","page":"27","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कश्मीरजन्म घुसृणं वर्णं लोहितचन्दनम् ॥ ६४४ ॥","वाह्लीकं कुङ्कुमं वह्निशिखं कालेयजागुडे ।","संकोचपिशुनं रक्तं धीरं पीतनदीपने ॥ ६४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.392","synonyms":["कश्मीरजन्मन्","घुसृण","लोहितचन्दन","वाह्लीक","कुङ्कुम","वह्निशिख","कालेय","जागुड","संकोच","पिशुन","रक्त","धीर","पीतन","दीपन"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.443","page":"29","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कुथे वर्णपरिस्तोमप्रवेणीनवतास्तराः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.443","synonyms":["कुथ","परिस्तोम","प्रवेणी","नवत","आस्तर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.7.1","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सन्ततिर्गोत्रजननकुलान्यभिजनान्वयौ ।","वंशोऽन्ववायः सन्तानो वर्णाः स्युर्ब्राह्मणादयः ॥ १ ॥","विप्रक्षत्रियविट्शूद्राश्चातुर्वर्ण्यमिति स्मृतम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.7.1","synonyms":["सन्तति","गोत्र","जनन","कुल","अभिजन","अन्वय","वंश","अन्ववाय","सन्तान","चातुर्वर्ण्य"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.8.42","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रवेण्यास्तरणं वर्णः परिस्तोमः कुथो द्वयोः ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.8.71","synonyms":["प्रवेणी","आस्तरण","परिस्तोम","कुथ"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.94","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णो द्विजादौ शुक्लादौ स्तुतौ वर्णं तु वाक्षरे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.94","meanings":["द्विजादि","शुक्लादि","स्तुति","अक्षर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.308","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रवेण्यास्तरणं वर्णः परिस्तोमः कुथः कुथा ।","नवतं चेति तुल्यार्थाः प्रच्छदश्चोत्तरच्छदः ॥ ३०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.153","synonyms":["प्रवेणी","आस्तरण","परिस्तोम","कुथ","कुथा","नवत","प्रच्छद","उत्तरच्छद"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.543","page":"0062","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कुङ्कुमं घुसृणं वर्णं प्रोक्तं लोहितचन्दनम् ।","काश्मीरजं च विद्वद्भिः कालेयं जागुडं स्मृतम् ॥ ५४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.389","synonyms":["कुङ्कुम","घुसृण","लोहितचन्दन","काश्मीरज","कालेय","जागुड"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.860","page":"0098","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शुक्लादौ ब्राह्मणादौ च शोभायामक्षरे व्रते ।","गीतक्रमे स्तुतौ वेषे वर्णशब्दं प्रचक्षते ॥ ८६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.74","meanings":["शुक्ल","ब्राह्मण","शोभा","अक्षर","व्रत","गीतक्रम","स्तुति","वेष"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.863","page":"0099","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अकारादिषु वर्णेषु षड्जादिषु च सप्तसु ।","उदात्तादिषु विज्ञेयः प्राणिनां च स्वने स्वरः ॥ ८६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.77","head":"स्वर"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.83","page":"0099","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इराशब्दो बुधैर्ज्ञेयो भुवि वाच्यशनेऽम्भसि ।","निमेषादौ यमे वर्णे कालो मृत्यौ च कीर्त्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.83","head":"काल"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.3.9","page":"0057","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णो गुणाक्षरयशःशुक्लादिब्राह्मणादिषु ।","कुथास्तुत्यनुलेपेषु वर्णे स्याद्भेदरूपयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.3.9","meanings":["गुण","अक्षर","यशस्","शुक्लादि","ब्राह्मणादि","कुथ","स्तुति","अनुलेप","भेद","रूप"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.2.21","page":"0069","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पित्सन्पिपतिषञ्चैव पतनेच्छौ विहंगमे ।","हरित्ककुभि वर्णे च तृणवाजिविशेषयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.2.21","head":"हरित्"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.2.41","page":"0073","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विनता तार्क्षमाता स्यान्नम्रा च विनता मता ।","हरिता च स्मृता दूर्वा हरितो वर्णवाचकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.2.41","head":"हरित"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.1.21","page":"0165","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रवरं संततौ श्रेष्ठे चाक्षरं ब्रह्मवर्णयोः ।","प्रतीहारो द्वारि द्वाःस्थे संप्रहारः सृते हतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 द्वा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.1.21","head":"अक्षर"},{"kosha":"ESSK","kosha_title":"एकादिसंख्यासंज्ञाकोष","kosha_latn":"Ekādisaṃkhyāsaṃjñākoṣa","ref":"4.9","page":"0200","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्रह्ममुख-वेद-हरिभुज-सुरगजरद-वर्ण-चतुरिकास्तम्भाः ।","सङ्घ-समुद्राशमघात(?)-गोस्तना-ऽऽश्रम-कषाय-दिशः ॥ ९ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ESSK#ESSK.4.0.1","synonyms":["ब्रह्ममुख","वेद","हरिभुज","सुरगजरद","चतुरिकास्तम्भ","सङ्घ","समुद्र","आशा","गोस्तन","आश्रम","कषाय","दिश्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.380","page":"0062","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["असृक्पर्यायि काश्मीरं सूर्यपर्यायि दीपनम् ।","संकोचं सौरमं धीरं वर्णं स्यात्पीतचन्दनम् ॥ ३८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.380","synonyms":["दीपन","संकोच","सौरम","धीर","पीतचन्दन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.177","page":"0108","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रवेणिः स्त्री प्रवेणी च परिस्तोमः पुमानयम् ।","वर्णः षणास्तरणं स्यात् कण्ठबन्धः कलापकः ॥ १७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.177","synonyms":["प्रवेणि","प्रवेणी","परिस्तोम","षणास्तरण","कण्ठबन्ध","कलापक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.521","page":"0190","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नाक्षो हंसपदं वर्णं विडालपदमित्यपि ।","उदुम्बरं षोडशी स्यात् कवलग्रहकः पुनः ॥ ५२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.521","synonyms":["अक्ष","हंसपद","विडालपद","उदुम्बर","षोडशी","कवलग्रहक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.48","page":"0444","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्लीबेऽक्षरं तु वर्णोर्णो ग्रन्थो द्वात्रिंशदक्षरी ।","अपि प्रबन्धः सन्दर्भः सूत्रं सूचनकारि यत् ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.48","synonyms":["अक्षर","अर्ण","ग्रन्थ","प्रबन्ध","सन्दर्भ","सूत्र"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.138","page":"0476","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["उष्णे धर्मस्तपो माघे हृदि वस्तो वरो भवेत् ।","तुल्ये गोले च भक्ष्ये च वर्णः शुक्लादिकेषु च ॥ १३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.138","synonyms":["घर्म","तपस्","वस्त","वर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.26","page":"0056","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रूपे चाक्षुषमब्ज इत्यनुभवेर्वर्योपि(?) वर्णो स्त्रियां","श्वेतादित्रिषु तद्युतेष्वथ सितः शुक्लोऽवदातः शुचिः ।","श्येनः शुभ्र-वलक्ष-शुद्ध-धवलाः श्वेतश्च गौरोऽर्जुनः","स्यादस्मिन्खरु-पाण्डरौ च विशदः शौक्लं तु भावेऽन्तिमे ॥ २६ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.25","synonyms":["रूप","सित","शुक्ल","अवदात","शुचि","श्येन","शुभ्र","वलक्ष","शुद्ध","धवल","श्वेत","गौर","अर्जुन","खरु","पाण्डर","विशद","शौक्ल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.61","page":"0060","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["त्रिष्वार्थिकं तथार्थ्यं च भवेदर्थान्वितं हि यत् ।","* * * * * * * * वर्णोऽस्त्र्यक्षरमन्तिमे ।","अचः स्वरा व्यञ्जनं हल् वर्गाः स्पर्शास्तथोहितः ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.58","synonyms":["आर्थिक","आर्थ्य","अक्षर","अच्","स्वर","व्यञ्जन","हल्","वर्ग","स्पर्श"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.40","page":"0069","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्लोको वर्णो ना यशोऽन्ते समाज्ञा-","भिक्षा(ख्या) कीर्तिः सा समज्ञा प्रशस्तिः ।","श्लाघा क्रीडा स्त्री स्तुतिः स्यान्नुतिश्च","स्तोत्रं नूतिः स्त्री स्तवश्चार्थवादः ॥ ४० ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.140","synonyms":["श्लोक","यशस्","समाज्ञा","आभिख्या","कीर्ति","समज्ञा","प्रशस्ति","श्लाघा","क्रीडा","स्तुति","नुति","स्तोत्र","नूति","स्तव","अर्थवाद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.92","page":"0227","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["औरभ्रः कम्बलो द्वंद्वे परिस्तोमास्तरौ तथा ।","वर्णः प्रवेणिर्नवता सूची-वान-कुथास्त्रिषु ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1059","synonyms":["औरभ्र","कम्बल","परिस्तोम","आस्तर","प्रवेणि","नवत","सूची","वान","कुथ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.12","page":"0229","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कश्मीरजन्म घुसृणं वर्णं बाह्लीक - बाह्लिके ।","कालेयं[94b] जागुडं चाग्निशिखं च कुसुमान्त(त्म)कम् ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1078","synonyms":["कश्मीरजन्मन्","घुसृर","बाह्लीक","बाह्लिक","कालेय","जागुड","अग्निशिख","कुसुमात्मक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.4","page":"0231","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["[96b]दौष्कुलेयो दुष्कुलीनः पांसनेऽमी विशेष्यगाः ।","वर्णा नरि ब्राह्मणाद्याश्चातुर्वर्ण्यं पुनः स्मृतम् ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1108","synonyms":["दौष्कुलेय","दुष्कुलीन","चातुर्वर्ण्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.46","page":"0112","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["पक्कण-कङ्कण-शिङ्घाणाः स्यु-","र्वर्णः शुक्लाद्यक्षरवाची ।","वास्तुः सक्तुर्जीवातुः स्या-","द्भूतः प्रेते पूर्त-निकेते ॥ ४६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.14","synonyms":["पक्कण","कङ्कण","शिङ्घाण","वास्तु","सक्तु","जीवातु","भूत","पूर्त","निकेत"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.3","page":"0135","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अकं तु दुःखे दुरितेऽपि शस्तम् ।","शकस्तु देशे भुजगे च वर्णे","शुको भवेद्व्याससुते च कीरे ॥ ३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.3","head":"शक"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.8","page":"0194","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षारे पुंस्यथ कर्ण आदिमगतो राधासुते च श्रुतौ","चूर्णस्त्विन्दुपलाशिनोरथ मखे स्वर्णं तथा हेम्नि च ।","********** यशःस्तुत्योः कुथायां गुणे","वर्णोऽस्त्री तु विलेपनाक्षरभिदा रूपे द्विमुक्कुङ्कुमे ॥ ८ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.7","meanings":["यशस्","स्तुति","कुथा","गुण","विलेपन","अक्षरभिद्","रूप","कुङ्कुम"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.84","page":"0259","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शक्रे च यक्षे भुजगे च वर्णे","द्युवा रवौ चाभिगमे च पुंसि ।","स्युर्वाजिनो बाणविहंगमाश्वाः","प्रेत्वा तु वायावपि वासवे च ॥ ८४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.106","head":"राजन्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.60","page":"0269","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णे विसर्जनीयेऽप्यभिनिष्टानः स्मृतो विज्ञैः ।","स्नाने स्पर्शे चोपस्पर्शनमुक्तं तथाचमने ॥ ६० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.179","head":"अभिनिष्टान"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.87","page":"0315","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्त्यक्षरं ब्रह्मणि वर्णमुक्त्यो-","रन्त्ये ध्रुवेऽन्योपममृक्षरो ना ।","स्यात्कण्टकेऽप्यृत्विजि वारिधारा-","वाची तु षण्ढे प्रवरस्तु न स्त्री ॥ ८७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.96","head":"अक्षर"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"25","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सुमनस् अप्सरस् इत्येताभ्यां विरहितमुज्झितमित्यर्थः । अस् अन्ते यस्य तदिदमसन्तं पुंसि भवेदित्यर्थः । अयमङ्गिराः चन्द्रमाः स्थूलशिराः । पुरूरवाः उच्चैःश्रवाः दुर्वासाः पृथुयशा इत्यादयः । सुमनसोऽप्सरसश्च स्त्र्यधिकारात्स्त्रियां प्रवृत्तिः । इमाः सुमनसः कुसुमानि । इमा अप्सरसो देवस्त्रियः । द्व्यच्कमसन्तं नपुंसकं भवति । इदमोजः तेजः वर्चः शिरः यशः छन्दः श्रोतः चेतः पयः तपः अम्भः । जरस्शब्दस्यापि नपुंसकता स्यादित्यत आहान्यत्र वै जरसः । नपुंसकात्प्रकृताच्च पुंल्लिङ्गादन्यस्मिन् जरस् शब्दो भवति । स्त्रियाम् । इयं जरा वृद्धभावः ।","पुंसि क्षुरखुरबिन्द्विक्षुपायुमणिकीलकेलिबलयः ।","निघसङ्घोद्घोपघ्नौघविघ्नघर्मार्घवर्णाश्च ॥ २५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"sibilant","found":"जरस्शब्दस्यापि"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.26","synonyms":["अङ्गिरस्","चन्द्रमस्","स्थूलशिरस्","पुरूरवस्","उच्चैःश्रवस्","दुर्वासस्","पृथुयशस्","सुमनस्","अप्सरस्","ओजस्","तेजस्","वर्चस्","शिरस्","यशस्","छन्दस्","स्रोतस्","चेतस्","पयस्","तपस्","अम्भस्","जरस्","जरा","क्षुर","खुर","बिन्दु","इक्षु","पायु","मणि","कील","केलि","बलि","निघ","सङ्घ","उद्घ","उपघ्न","ओघ","विघ्न","घर्म","अर्घ"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"26","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निघादयःशब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं निघः पर्वतः । अयं सङ्घः समूहः । अयमुद्घः प्रशस्तः । अयमुपघ्न आश्रयः पर्वतश्च । अयमोघो नदीवेगः पुरुषारम्भश्च । विघ्नः कर्मनिघातः । घर्मो निदाघः । अर्घः पूजा मूल्यविशेषः । वर्णो हरितपीतादिः ब्राह्मणादिः अकारादीनि चाक्षराणि ।","पणगुणगणकणशोणाः किणफणघुणशाणबाणचूर्णाश्च ।","नित्यं हि पुंसि पन्था बाष्पोष्माध्वानश्च विज्ञेयाः ॥ २६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.28","synonyms":["निघ","सङ्घ","उद्घ","उपघ्न","ओघ","विघ्न","घर्म","अर्घ","पण","गुण","गण","कण","शोण","किण","फण","घुण","शाण","बाण","चूर्ण","पथिन्","बाष्प","ऊष्मन्","अध्वन्"]},{"kosha":"NGSH","kosha_title":"निघण्टुशेष","kosha_latn":"Nighaṇṭuśeṣa","ref":"2.235","page":"0129","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कश्मीरजं वह्निशिखं वर्णं लोहितचन्दनम् ।","जात्यां तु रजनिः पुष्पा मालती तैलभाविनी ॥ २३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NGSH#NGSH.2.0.52","synonyms":["कश्मीरज","वह्निशिख","लोहितचन्दन","रजनि","पुष्पा","मालती","तैलभाविनी"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"153","page":"0074","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जनोदाहरणं कीर्तिं साधुवादं यशो विदुः ।","वर्णं गुणावलिं ख्यातिमवधानं तु साहसम् ॥ १५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.153","synonyms":["जनोदाहरण","कीर्ति","साधुवाद","य्शस्","गुणावलि","ख्याति","अवधान","साहस"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.38","page":"0013","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जातिः समूहे मालत्यां सामान्ये जन्मगोत्रयोः ।","ब्राह्मणादिषु वर्णेषु वेदार्थे सर्वजन्तुषु ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.38","head":"जाति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.170","page":"0057","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पाकस्थानेऽथ कद्रुर्ना वर्णे पिङ्गलसंज्ञके ।","त्रि तु तद्वति भूमौ तु नागमातरि च स्त्रियाम् ॥ १७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.170","head":"कद्रु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.702","page":"0103","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गजबिन्दुष्वष्टकायां नागराजान्तरे तु ना ।","निधिभेदे व्यूहभेदे वर्णे पीतसितासिते ॥ ७०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.702","head":"पद्म"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.765","page":"0108","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णभेदे तद्वति तु त्रिः खर्जूरफले तु नप् ।","पातुः पुंसि विरिञ्चेऽन्यस्त्वाह रक्षितरि त्रिषु ॥ ७६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.765","head":"पाण्डु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.888","page":"0118","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भ्रमिः स्त्री भ्रमणे धात्वोर्भ्रमतौ भ्राम्यतौ च ना ।","भरुस्तु भर्तरि त्रिर्ना वर्णे भर्तृ त्रि पोष्टरि ॥ ८८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.888","head":"भरु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.917","page":"0121","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भृङ्गराजे परस्त्वाह भृङ्गारेऽन्यो लवङ्गके ।","अन्ये तु वर्णभेदे त्रिः पुनस्तद्वति नप् पुनः ॥ ९१७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.917","head":"भृङ्ग"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1097","page":"0136","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रामो दाशरथौ विष्णौ रतौ परशुरामके ।","बलभद्रे ध्वजे शब्दे मौलौ लक्ष्मणि वर्णयोः ॥ १०९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1097","head":"राम"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1155","page":"0141","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णस्त्वक्षर एवास्त्री केषांचिदपरे पुनः ।","विलेपने प्रकारे च शोभायां चास्त्रियां विदुः ॥ ११५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1155","meanings":["अक्षर","विलेपन","प्रकार","शोभा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1156","page":"0141","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ना तु द्रव्याश्रितगुणमात्रे शुक्लादिके पुनः ।","विशेषादथ विप्रादौ स्तुतौ गीतिक्रमे कुथे ॥ ११५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1156","meanings":["द्रव्याश्रितगुण","शुक्लादिक","विप्रादि","स्तुति","गीतिक्रम","कुथ"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1157","page":"0141","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["अजयस्त्वाह चित्रेऽपि उक्तिमात्रे च दृश्यते ।","आकृत्यां माल्ययशसोर्वृते वेषे परे पुनः ॥ ११५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1157","meanings":["चित्र","उक्ति","आकृति","माल्य","यशस्","वृत","वेष"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1158","page":"0142","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ब्रह्मचर्ये च वर्णा तु तुवरीसंज्ञधान्यके ।","पृथुबीजे स्त्रियां वज्रं त्वस्त्री कुलिशशस्त्रयोः ॥ ११५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1158","meanings":["ब्रह्मचर्य"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1368","page":"0159","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शिम्बी निष्पाववल्लीति शितं तु त्रिषु तेजिते ।","ना तु बाणे शितिस्तु स्त्री तेजने ना तु वर्णयोः ॥ १३६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1368","head":"शिति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.6","page":"0047","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ली तु वाचि विधौ धर्मे वर्णेऽम्बुतमसो क्रतौ ।","अक्षराख्ये सामभेदे खे मोक्षे मूलकारणे ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.6","head":"अक्षर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.101","page":"0055","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अरुषस्तु पुमान् सूर्येऽरोषे वर्णेऽपरे पुनः ।","रूपवत्याहुरश्वे तु द्वयोरुषसि तु स्त्रियाम् ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.101","head":"अरुष"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1001","page":"0135","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऋषिभेदे वर्णभेदे योः वर्णो नकुले स्थित ।","तद्वति त्रिरथो क्लीबं पुंस्यन्ये नमनं विदुः ॥ १००१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1001","head":"नकुल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1596","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्त्री हलसमाख्येषु वर्णेषु स्यादथास्त्रियाम् ।","वलयं कटके ना तु महोदर्याख्यमुस्तके ॥ १५९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1596","head":"व्यञ्जन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.174","page":"0041","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्तरेऽनन्तरे वर्षे हेमकूटापराह्वये ।","किकिदीविस्तु ना वर्णे द्वे तु चापाह्वये खगे ॥ १७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.440","head":"किकिदीवि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.1","page":"0088","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथ पञ्चाक्षरनरा अभिनिष्टान इत्यमुम् ।","विद्याद्विसर्जनीये च वर्णमात्रेऽप्यथोभयोः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.15","head":"अभिनिष्टान"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.12","page":"0002","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चन्द्रबिम्बे वर्णखण्डसंवित्स्वर्गसुखेषु च ।","खो रवौ कथितं गीते गं गस्तु गणनायके ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.12","head":"ख"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.297","page":"0138","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["काश्मीरजन्मवर्णे तु घुसृणं रक्तचन्दनम् ।","कालेयजागुडे वह्निशिखं वाह्लीकमप्यदः ॥ २९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.297","synonyms":["काश्मीरजन्मन्","घुसृण","रक्तचन्दन","कालेय","जागुड","वह्निशिख","वाह्लीक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.21","page":"0163","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनन्तस्तु हरौ शेषबलयोरक्षरं शिवे ।","परब्रह्मणि धर्मे चाध्वरवर्णनभःस्वपि ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.20","head":"अक्षर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.28","page":"0164","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रसायने यज्ञशेषे तोये हृद्ये च गोरसे ।","माक्षीकवर्णयोरन्ने सुधाकैवल्ययोरथ ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.27","head":"अमृत"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.90","page":"0173","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रोडः कोले शनावङ्के कृष्णो विष्णौ पिकेऽर्जुने ।","काके वर्णे तथा व्यासे कृष्णं मरिचलोहयोः ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.8","head":"कृष्ण"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.95","page":"0173","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कन्तुः कामे कुसूलेऽथ कान्तिः शोभेच्छयोर्मता ।","कान्तः प्रिये मनोज्ञे च कालो वर्णे यमे मृतौ ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.13","head":"काल"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.24.348","page":"0206","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णः कीर्तौ द्युतौ गीतक्रमे शुक्लद्विजादिके ।","बाणो दैत्ये शरे वृक्षे वाणिर्मेघः सरस्वती ॥ ३४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.24.1","meanings":["कीर्ति","द्युति","गीतक्रम","शुक्ल","द्विजादि"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.123","page":"0226","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["संपरायो रणे तल्पः पर्यङ्केऽपि तथैव च ।","प्रेते भूत उडावृक्षो वर्णः श्वेतस्वरादिके ॥ १२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.6","synonyms":["सम्पराय","तल्प","भूत","उडु"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.25","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्णःशब्दोऽक्षरं वर्णः श्लोकः पद्यं सुभाषितम् ।","मसीधेनुर्मषीपात्रं लेखनी वर्णतूलिका ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.24","synonyms":["अर्ण","शब्द","अक्षर","श्लोक","पद्य","सुभाषित","मसीधेनु","मषीपात्र","लेखनी","वर्णतूलिका"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.126","page":"0032","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रशंसा वर्णना श्लाघा स्तवः स्तोत्रं स्तुतिर्नुतिः ।","कीर्तिः श्लोको यशो वर्णः साधुवादः समाज्ञया ॥ १२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.13","synonyms":["प्रशंसा","वर्णना","श्लाघा","स्तव","स्तोत्र","स्तुति","नुति","कीर्ति","श्लोक","यशस्","साधुवाद","समाज्ञा"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.128","page":"0047","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["श्रीसिंहे च कपौ शुके हरिहरे चामीकरे भार्गवे","चन्द्रेभे कविराजवाजिवहने वंशे यमे पारदे ।","नागे वर्णसमीरणेऽपि दहने स्कन्दे च संक्रन्दने","मार्तण्डेऽशनिपन्नगेश्वरदिने खड्गे हरिः कीर्तितः ॥ १२८ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.59","head":"हरि"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1044","page":"0160","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रियङ्गु पीतकाबेरं पीतनं चापि दीपनम् ।","वाह्लीकं वाह्निकं वर्ण्यं वर्णं लोहितचन्दनन् ॥ १०४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.799","synonyms":["प्रियङ्गु","पीतकाबेर","पीतन","दीपन","वाह्लीक","वाह्निक","वर्ण्य","लोहितचन्दन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1105","page":"0171","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वर्णो वणपरिस्तोमः परिस्तोमः कुथस्तथा ।","आस्तर आस्तरञ्च प्रवेणी नवतं पुनः ॥ ११०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.880","synonyms":["परिस्तोम","कुथ","आस्तर","आस्तरण","प्रवेणी","नवत"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.14","page":"0208","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रणोऽस्त्री समरे पुंसि स्वने कणे गतावपि ।","वर्णो यशोगुणकुथाद्विजशुक्लादिषु स्तुतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.14","meanings":["यशस्","गुण","कुथ","द्विज","शुक्ल","स्तुति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.15","page":"0208","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["पुमांस्तु न स्त्रियां रूपभेदाक्षरविलेपने ।","वारणो दैत्यान्तरे काण्डे केवले गोस्तनेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None ण्डे केवले गोस्तनेऽपि च (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.15","meanings":["रूपभेद","अक्षर","विलेपन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.150","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुनृतं मङ्गले क्लीबं सत्यप्रियवचस्यपि ।","हरिद्दिशि स्त्रियामस्त्री तृणे ना हयवर्णयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.150","head":"हरित्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.2","page":"0227","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथोऽर्थने च विषये धने वस्तुनि कारणे ॥","अभिधेये निवृत्तौ च कुशले च प्रयोजने ।","आस्था चालम्बनास्थानयत्नापेक्षास्वपि स्त्रियाम् ॥","कन्था मृण्मयभित्तौ तु स्त्रियां प्रावरणान्तरे ।","क्वाथोऽतिदुःखे मूर्छायां निष्काके च द्रवस्य च ॥","कुथो वर्णे कथने स्यान्न क्लीबं पुंसि बर्हिषि ।","कोथस्तु शाटिते नेत्ररोगभेदे च पुंस्ययम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 थ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.2","head":"कुथ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.55","page":"0269","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजिरं प्राङ्गने देहे दर्द्दूरे विषयेऽनिले ।","अक्षरं न द्वयोर्ब्रह्मवर्णयोर्ना हरे हरौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.55","head":"अक्षर"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.205","page":"0205","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["संकोचपिशुनं तद्वत्संकोचं पिशुनं समे ।","वर्णं वर्ण्यं, देवसुमे लवङ्गं लवसंयुतम् ॥ २०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.205","synonyms":["संकोचपिशुन","संकोच","पिशुन","वर्ण्य","लवङ्ग"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.226","page":"0207","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पर्यस्तिश्चापि पर्यङ्कः पल्यङ्कोऽपि, कुथे पुनः ।","वर्णपरिस्तोम-वर्णौ परिस्तोमवदास्तरः ॥ २२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.226","synonyms":["पर्यस्ति","पर्यङ्क","पल्यङ्क","वर्णपरिस्तोम","परिस्तोम","आस्तर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.4.713","page":"0091","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रवेणी तु परिस्तोमो वर्णः शारिः कुथो द्वयोः ।","वप्रक्रिया परिणतिः कल्पना सज्जना समे ॥ ७१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.4.38","synonyms":["प्रवेणी","परिस्तोम","शारि","कुथ","वप्रक्रिया","परिणति","कल्पना","सज्जना"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.2.1242","page":"0152","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["बद्धदर्भा देवयष्टिश्चर्या त्वीर्यापथे स्थितिः ।","व्रज्याटाट्याटनं क्लीबे त्वक्षरं वर्णमस्त्रियाम् ॥ १२४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.2.74","synonyms":["बद्धदर्भा","देवयष्टि","चर्या","व्रज्या","अटाट्या","अटन","अक्षर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1880","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कालः शनैश्चरेऽनेहस्यन्तकेऽत्ययवर्णयोः ।","शिक्ये दृग्रुचि मृद्भेदे काचः काशः शरे त्विषि ॥ १८८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.21","head":"काल"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1998","page":"0243","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वेणी तु देवताली स्यात् केशबन्धोऽम्बुसंततिः ।","वर्णो विप्रादिशुक्लाद्योर्व्रते गीतिक्रमे कुथे ॥ १९९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.139","meanings":["विप्रादि","शुक्लादि","व्रत","गीतिक्रम","कुथ"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1999","page":"0243","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कीर्तौ स्तवेऽक्षरे त्वस्त्री प्रकारालेपभाःसु च ।","वीरोऽग्नौ तनये शूरे शक्रे स्कन्दकुबेरयोः ॥ १९९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.140","meanings":["कीर्ति","स्तव","अक्षर","प्रकार","आलेप","भास्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2030","page":"0246","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हरिदर्कहये वर्णे पुंसि स्यात् ककुभि स्त्रियाम् ।","हेतिः स्त्रीपुंसयोर्ज्वाले किरणायुधयोरपि ॥ २०३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.171","head":"हरित्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2043","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अक्षरः पुरुषे ब्रह्मवर्णनिःश्रेयसेऽक्षरम् ।","आलोकौ दर्शनद्योतावाहवौ समराध्वरौ ॥ २०४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.184","head":"अक्षर"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2076","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्त्री त्वह्नोऽष्टमे भागे कर्बुरः पुंसि राक्षसे ।","वर्णे च कर्बुरं हेम्नि करीरस्तु घटे पुमान् ॥ २०७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.217","head":"कर्बुर"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2080","page":"0252","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बकुलेऽस्त्री तु किञ्जल्के कपिलो मुनिवर्णयोः ।","कटीरं कन्दरे कट्यां कुशिको मुनिवृक्षयोः ॥ २०८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.221","head":"कपिल"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2183","page":"0264","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सारङ्गो हरिणो वर्णश्चातकः षट्पदोऽपि च ।","सैन्धवं लवणेऽश्वे ना सौवीरं काञ्चिकेऽञ्जने ॥ २१८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.324","head":"सारङ्ग"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2240","page":"0271","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["एकाक्षरा इहोच्यन्ते पूर्वं नोक्ता यथाक्रमम् ।","अस्तु विष्णौ वर्णमात्रे स्यादिः काम उरीश्वरे ॥ २२४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.381","head":"अ"},{"kosha":"SSNA","kosha_title":"शब्दसारनिघण्टु","kosha_latn":"Śabdasāranighaṇṭu","ref":"10","page":"0045","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कर्को दर्पणभेदे स्यात् स्वर्णे वर्ण इतीर्यते ।","शर्करायां तु वलयं शकलं खण्डमित्यपि ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SSNA#SSNA.0.0.10","synonyms":["कर्क","वलय","शकल","खण्ड"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.123","page":"0133","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["करणं पुसि सङ्कीर्णे कल्याणं काञ्चने शुभे ।","कृष्णो वर्णे हरौ व्यासे कृष्णं मरिचलोहयोः ॥ १२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.130","head":"कृष्ण"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.243","page":"0175","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दर्शनं वर्णमुकुरचक्षुःशास्त्रोपलब्धिषु ।","स्त्री दीर्घकोष्यां दुर्नामाऽर्शसि द्युम्नं बले धने ॥ २४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.252","head":"दर्शन"},{"kosha":"UTVD","kosha_title":"उत्पलिनी","kosha_latn":"Utpalinī","ref":"73","page":"0051","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कृत्यज्ञेयो यथा वर्णश्चारः प्रणिधिरेव च ॥ ७३ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/UTVD#UTVD.0.0.106","synonyms":["चार","प्रणिधि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.4.21","page":"0032","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["निष्ठुरा परुषा क्षेपे त्रिषु स्युस्तुमुलादयः ।","अस्त्रियौ वर्णमर्णं च वाक्यं तु वचनं वचः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.4.21","synonyms":["निष्ठुरा","परुषा","अर्ण","वाक्य","वचन","वचस्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.5.2","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रा इति वर्णाश्चतुष्टये ।","उपवर्णास्तु संकीर्णा विवर्णास्त्वन्त्यजातयः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.5.2","synonyms":["ब्रह्मन्","क्षत्रिय","विश्","शूद्र","उपवर्ण","संकीर्ण","विवर्ण","अन्त्यजाति"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.166","page":"0172","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कटः किलिञ्जो वर्णस्तु परिस्तोमः कुथा त्रयी ।","नमतं चाप्यास्तरणं प्रच्छदस्तूत्तरच्छदः ॥ १६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 प्या (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.166","synonyms":["कट","किलिञ्ज","परिस्तोम","कुथा","नमत","आस्तरण","प्रच्छद","उत्तरच्छद"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.70","page":"0235","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णो नीलादिविप्राद्योः कीर्तौ गीतिक्रमे स्तुतौ ।","कुथे वृतेऽक्षरे त्वस्त्री प्रकारे लेपशोभयोः ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.70","meanings":["नीलादि","विप्रादि","कीर्ति","गीतिक्रम","स्तुति","कुथ","वृत","अक्षर","प्रकार","लेप","शोभा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.3","page":"0257","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अक्षरोऽसौ हरौ धातर्यक्षरं प्रणवे विधौ ।","धर्मे वर्णे तपःक्रत्वोः खे मोक्षे मूलकारणे ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.3","head":"अक्षर"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.9.32","page":"0292","kind":"syn","gender":"स्त्रीक्ली","doubtful":false,"verse":["अपुंसि चालनी दाम वणिज्याश्मन्तिका स्थली ।","शरव्यार्च्चिर्गुडा पत्री स्यात्कुथे वर्णतर्णिका ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.9.33","synonyms":["चालनी","दामन्","वणिज्या","अश्मन्तिका","स्थली","शरव्य","अर्चिस्","गुडा","पत्री","तर्णिका"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}