{"stem":"वर्तक","iast":"vartaka","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.1.171","page":"41","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सौराष्ट्रके पञ्चलौहं वर्तलोहं तु वर्तकम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.1.171","synonyms":["सौराष्ट्रक","पञ्चलौह","वर्तलोह"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.5.35","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तेषां विशेषा हारीतो मद्गुः कारण्डवः प्लवः ॥ ३४ ॥","तित्तिरिः कुक्कुभो लावो जीवञ्जीवश्चकोरकः ।","कोयष्टिकष्टिट्टिभको वर्तको वर्तिकादयः ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.5.49","synonyms":["हारीत","मद्गु","कारण्डव","प्लव","तित्तिरि","कुक्कुभ","लाव","जीवञ्जीव","चकोरक","कोयष्टिक","टिट्टिभक","वर्तिका"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.11","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जैवातृकः शशाङ्केऽपि खुरेऽप्यश्वस्य वर्तकः ।","व्याघ्रेऽपि पुण्डरीको ना यवान्यामपि दीपकः ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.17","meanings":["खुर"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"1.1.7","page":"0003","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जम्बुकौ क्रोष्टुवरुणौ कृषकौ फालकर्षकौ ।","वञ्चको जम्बुके धूर्ते वर्तकोऽश्वखुरे खगे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.1.1.7","meanings":["अश्वखुर","खग"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"5.6","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वैश्यो भूमिस्पृशोरव्यो महीभृल्लाङ्गलायुधः ।","तुलाधारो भैरकश्च वर्तको वृत्तिजीवनः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.5.0.6","synonyms":["वैश्य","भूमिस्पृश्","उरव्य","महीभृत्","लाङ्गलायुध","तुलाधार","भैरक","वृत्तिजीवन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.98","page":"0197","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["खरकोणश्चित्रपक्षो गौरस्त्वेष कपिञ्जलः ।","वार्त्तिरस्तु सचित्रः स्याद्वर्तकस्तु ततोऽल्पकः ॥ ९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.766","synonyms":["खरकोण","चित्रपक्ष","कपिञ्जल","वार्त्तिर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.52","page":"0258","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निघृष्वो वर्तकस्त्वश्वशफश्च चटकोऽपि च ।","खुरप्रान्ते[116b] नखशिखा खुराधस्तलमस्त्रियाम् ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1383","synonyms":["निघृष्व","अश्वशफ","चटक","नखशिखा","तल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.46","page":"0142","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्तको हयखुरे द्वितयस्मि-","न्नेष पक्षिणि मतोऽथ कुलाये ।","जालिनीफलककोरकदम्भा-","नायवाचि किल जालकमन्त्ये ॥ ४६ ॥"],"metre":"svagata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.47","meanings":["हयखुर","पक्षिन्"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.99","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["करभश्च मयस्तूष्ट्रो महाग्रीवस्तु वर्तकः ।","भषकः सारमेयः स्याच्छ्वा शुनो मृगदंशकः ॥ ९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.99","synonyms":["करभ","मय","उष्ट्र","महाग्रीव","भषक","सारमेय","श्वन्","शुन","मृगदंशक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1607","page":"0187","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वल्लवस्तु द्वयोः सूपकारगोपालयोर्भवेत् ।","वर्तकस्तु पुमानश्वखुरे पक्ष्यन्तरे पुनः ॥ १६०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1607","meanings":["अश्वखुर","पक्ष्यन्तर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1608","page":"0187","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्तिका व(र्ति?र्त)का च स्त्री त्रि तु वर्तितरि स्मृतः ।","वर्तनं तु तुरङ्गस्य क्ली धूलिलुठने तथा ॥ १६०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None वर्तिका व(र्ति?र्त)का च स्त्री (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1608","meanings":["वर्तितृ"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.68","page":"0034","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कोयष्टिकष्टिट्टिभकष्टिट्टिः कष्टक्रियाकरः ।","पल्यङ्कपत्री पाराशो वर्तकः कङ्कमोचकः ॥ ६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.68","synonyms":["कोयष्टिक","टिट्टिभक","टिट्टि","कष्टक्रियाकर","पल्यङ्कपत्रिन्","पाराश","कङ्कमोचक"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"5.3.40","page":"0045","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ऊरव्यश्वोरुजो विट् च तुलाधाराग्रजीवनः ।","वार्ता तु वर्तकं वार्ता वृत्तिर्वर्तनजीवने ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.5.3.2","synonyms":["ऊरव्य","ऊरुज","विश्","तुलाधार","अग्रजीवन","वार्ता","वृत्ति","वर्तन","जीवन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.41","page":"0085","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वर्तिका विष्णुलिङ्गी च वर्तका वर्तकोऽपि च ।","मयूरसदृशो लावो लावको लघुजङ्गलः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.41","synonyms":["वर्तिका","विष्णुलिङ्गी","वर्तका","मयूरसदृश","लाव","लावक","लघुजङ्गल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.137","page":"0185","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्वयोर्नील्यादिषु क्लीबे चन्दने च विलेपने ।","वर्तको ना खुरेऽश्वस्य विहङ्गे वर्तिका द्वयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.137","meanings":["अश्वखुर","विहङ्ग"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.355","page":"0247","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["किकिः किकीः किकिदिविः दैविः, शकुनिभिद्यथ ।","वर्तको वर्तवत् प्रोक्तो वर्तका वर्तिका स्त्रियाम् ॥ ३५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.355","synonyms":["किकि","किकी","किकिदिवि","दैवि","वर्त","वर्तका","वर्तिका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.5.812","page":"0103","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कुकरः कर्करः केकी कृकवाकुः कपिञ्जलः ।","वर्तिका वर्तको बालो गोनर्दो गिरिनर्तिका ॥ ८१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.5.27","synonyms":["कुकर","कर्कर","केकिन्","कृकवाकु","कपिञ्जल","वर्तिका","बाल","गोनर्द","गिरिनर्तिका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.4.1412","page":"0171","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्राजनं तोत्रमाबन्धो योत्रयोक्त्रे नपुंसके ।","अथ दात्रं लवित्रं स्त्री शङ्कुलास्य तु वर्तकः ॥ १४१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.4.19","synonyms":["प्राजन","तोत्र","आबन्ध","योत्र","योक्त्र","दात्र","लवित्र","शङ्कुला"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2160","page":"0261","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वरणो भूरुहे वप्रे वर्तकोऽश्वखुरे खगे ।","वारणः सेतुगजयोर्वञ्चकौ धूर्तजम्बुकौ ॥ २१६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.301","meanings":["अश्वखुर","खग"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.17","page":"0281","kind":"syn","gender":"पुंस्त्री","doubtful":false,"verse":["गण्डूषगर्जजागर-भुजकीलज्वालवर्तकव्रीडाः ।","उत्कण्ठशटवराटक-रभसाः स्त्रीत्वे तु टाबन्ताः ॥ १७ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.17","synonyms":["गण्डूष","गर्ज","जागर","भुज","कील","ज्वाल","व्रीड","उत्कण्ठ","शट","वराटक","रभस"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.3.40","page":"0029","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पक्षिभेदाः खिलिखिलश्रीकर्णीयकवर्तकाः ।","लावकुक्कुटहारीतजीवञ्जीवादयोऽपि च ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.3.40","synonyms":["खिलिखिल","श्रीकर्णीयक","लाव","कुक्कुट","हारीत","जीवञ्जीव"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.3.201","page":"0061","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जलमुस्ते तु प्लवनं गोदर्भं परिपेलवम् ।","कुटन्नटं दशपुरं गोपुरं वर्तकं प्लवम् ॥ २०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.3.201","synonyms":["जलमुस्त","प्लवन","गोदर्भ","परिपेलव","कुटन्नट","दशपुर","गोपुर","प्लव"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.64","page":"0244","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रुचको भूषणे दन्ते रुवथः कुक्कुटे ध्वनौ ।","वञ्चथः कोकिले काले वर्तकोऽश्वखुरे खगे ॥ ६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.64","meanings":["अश्वखुर","खग"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}