{"stem":"वर्त्तन","iast":"varttana","found":true,"koshas":5,"places":[{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.43","page":"0073","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वार्त्ता वृत्तिः पुनः क्लीबे वर्त्तनं जीवनं पुनः ।","पुंस्याजीवोऽपि यद्भेद्यगाम्येषां त्रिष्वितः पुनः ॥ ४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.43","synonyms":["वार्त्ता","वृत्ति","जीवन","आजीव"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.61","page":"0221","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["भूष्णुर्भविष्णुर्भविता वर्त्तिष्णुर्वृष्णुवर्त्तनौ ।","निराकरिष्णुः क्षिप्नुः स्यात्प्रभूष्णुस्तु सहाः पुनः ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.61","synonyms":["भूष्णु","भविष्णु","भवितृ","वर्त्तिष्णु","वृष्णु","निराकरिष्णु","क्षिप्नु","प्रभूष्णु","सह"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.578","page":"0074","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मण्डनोऽलङ्कारिष्णुः स्याद् भूष्णुस्तु भाविता तथा ।","भविष्णुर्वर्त्तनस्तु वै वर्तिष्णुः कथ्यते बुधैः ॥ ५७८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.97","synonyms":["मण्डन","अलङ्कारिष्णु","भूष्णु","भावितृ","भविष्णु","वर्तिष्णु"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.56","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः ।","जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥","जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च ।","जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥","ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् ।","जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥","जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके ।","तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥","तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् ।","तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥","तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु ।","त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥","तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् ।","तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥","तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 षु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.56","head":"जीवन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.68","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मार्जनो लोध्रवृक्षे स्यात्क्लीबं मार्ष्टौ तु मार्जनम् ।","मानिनी तु स्त्रियां फल्यां मानी मानवति त्रिषु ॥","मैथुनं सङ्गते क्लीबं सुरते च नपुंसकम् ।","यमनो ना यमे क्लीबं बन्धे चोपरतावपि ॥","यवनो जातिभिद्देशभिदोर्वेगाश्वयोरपि ।","यवन्योषधिभेदे स्त्री वेगिनि त्वभिधेयवत् ॥","यापनं स्यान्निरसने कालक्षेपे च वर्त्तने ।","युवा श्रेष्ठे च तरुणे निसर्गबलसंयुते ॥","योजनं स्याच्चतुष्क्रोश्यां योगमाने परात्मनि ।","रसनं स्वादने शब्दे स्याद्रास्नाजिह्वयोः स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.68","head":"यापन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.71","page":"0240","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वसनं छादने वस्त्रे निवासे चापि कुत्रचित् ।","वर्द्धनं वृद्धिषुच्छेदे खय्यान्तु वर्द्धनी स्त्रियाम् ॥","व्यञ्जनं स्याद्धिने चिह्ने श्मश्रुण्यवयवेऽपि च ।","व्यसनन्तु विपत्तौ स्यात्पापे च निष्फलोद्यमे ॥","पानस्त्रीमृगयासङ्गाशुभदैवादिभूषने (?) ।","वर्त्तनं वर्त्तने पुंसि ह्रस्वे स्त्री पथि पेषणे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्तु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.71","meanings":["ह्रस्व"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.263","page":"0182","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्तनी तर्कुपीठेऽपि स्त्रियां वर्त्तनवर्त्मनोः ।","वनश्वा जम्बुके व्याघ्रे विपन्नोऽहौ विपद्गते ॥ २६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.272","head":"वर्तनी"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.40","page":"0204","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["लज्जाशीलोऽपत्रपिष्णुर्वर्तिष्णुर्वर्त्तनः समौ ।","निराकरिष्णुः क्षिप्नुः स्यात् वर्धिष्णुर्वर्धनः समौ ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.40","synonyms":["लज्जाशील","अपत्रपिष्णु","वर्तिष्णु","निराकरिष्णु","क्षिप्नु","वर्धिष्णु","वर्धन"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}