{"stem":"वर्य","iast":"varya","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1439","page":"54","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मुख्यं प्रकृष्टं प्रमुखं प्रबर्हं वर्यं वरेण्यं प्रवरं पुरोगम् ।","अनुत्तरं प्राग्रहरं प्रवेकं प्रधानमग्रेसरमुत्तमाग्रे ॥ १४३८ ॥","ग्रामण्यग्रण्यग्रिमजात्याग्र्यानुत्तमान्यनवरार्ध्यवरे ।","प्रेष्ठपरार्ध्यपराणि श्रेयसि तु श्रेष्ठसत्तमे पुष्कलवत् ॥ १४३९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.95","synonyms":["मुख्य","प्रकृष्ट","प्रमुख","प्रबर्ह","वरेण्य","प्रवर","पुरोग","अनुत्तर","प्राग्रहर","प्रवेक","प्रधान","अग्रेसर","उत्तम","अग्र","ग्रामणी","अग्रणी","अग्रिम","जात्य","अग्र्य","अनुत्तम","अनवरार्ध्य","वर","प्रेष्ठ","परार्ध्य","पर","श्रेयस्","श्रेष्ठ","सत्तम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.103","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["क्लीबे प्रधानं प्रमुखप्रवेकानुत्तमोत्तमाः ।","मुख्यवर्यवरेण्याश्च प्रवर्होऽनवरार्ध्यवत् ॥ ५७ ॥","परार्ध्याग्रप्राग्रहरप्राग्र्याग्र्याग्रीयमग्रियम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.103","synonyms":["प्रधान","प्रमुख","प्रवेक","अनुत्तम","उत्तम","मुख्य","वरेण्य","प्रवर्ह","अनवरार्ध्य","परार्ध्य","अग्र","प्राग्रहर","प्राग्र्य","अग्र्य","अग्रीय","अग्रिय"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.689","page":"0079","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्राग्र्यं प्राग्रहरं प्रवेकमपरं वर्यं वरेण्यं वरं,","श्रेष्ठं प्रेष्ठमनुत्तमं च मधुरं मञ्जु प्रियं मञ्जुलम् ।","हृद्यं हारि मनोहरं च रुचिरं कान्तं परं सुन्दरं,","सौम्यं साधु च वल्गु चारु सुषमं वामं शुभं पेशलम् ॥ ६८९ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.4","synonyms":["प्राग्र्य","प्राग्रहर","प्रवेक","वरेण्य","वर","श्रेष्ठ","प्रेष्ठ","अनुत्तम","मधुर","मञ्जु","प्रिय","मञ्जुल","हृद्य","हारिन्","मनोहर","रुचिर","कान्त","सुन्दर","सौम्य","साधु","वल्गु","चारु","सुषम","वाम","शुभ","पेशल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.108","page":"0226","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मुख्यं वर्यं वरेण्यं च प्रबर्हं च प्रबर्हणम् ।","परार्ध्यानवरार्ध्यौ द्वे पूरणः पूरकः समौ ॥ १०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.108","synonyms":["मुख्य","वरेण्य","प्रबर्ह","प्रबर्हण","परार्ध्य","अनवरार्ध्य","पूरण","पूरक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.128","page":"0358","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["महाकपर्दो भल्लूकः कपर्दोऽस्त्री वराटकः ।","चराचरचरो वर्यो बालक्रीडनकश्च सः ॥ १२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.128","synonyms":["महाकपर्द","भल्लूक","कपर्द","वराटक","चराचरचर","बालक्रीडनक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.64","page":"0018","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उत्कृष्टं च प्रकृष्टं च ******** ।","मुख्यं प्रमुखं वर्यं प्रवरं प्राग्र्यं वरेण्यमग्र्यं च ।","उत्तममग्राग्रीय-प्राग्रहराग्रिय-परार्ध्य-जात्यानि ॥ ६४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.234","synonyms":["उत्कृष्ट","प्रकृष्ट","मुख्य","प्रमुख","प्रवर","प्राग्र्य","वरेण्य","अग्र्य","उत्तम","अग्र","अग्रीय","प्राग्रहर","अग्रिय","परार्ध्य","जात्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.16","page":"0288","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तथार[36a]भट्यां मदने तु वर्यः","पतिंवरायां तु भवेत्स्त्रियां सः ।","त्रय्यां वरेण्ये कमठे तु दम्भे","गुह्योऽप्युपस्थे रहसि द्वयोनः ॥ १६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 1 syl. 1 त (sub) pāda 2 syl. 1 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.16","meanings":["मदन","पतिंवरा","त्रयी","वरेण्य"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1169","page":"0142","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्ये स्याद्वक्षसि त्वस्त्री ना वस्नो मूल्यमेढ्रयोः ।","आगमे क्ली तु लवणे रुमाजे वप्रवाक् पुनः ॥ ११६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1169","head":"वत्स"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1186","page":"0144","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वंश्या कुस्तुम्बरीसंज्ञभेषजे स्यात् तु वर्यवाक् ।","त्रिषु श्रेष्ठे स्त्रियां वर्या तत्र या स्यात् पतिंवरा ॥ ११८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1186","meanings":["श्रेष्ठ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.327","page":"0092","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वर्य्यं मुख्यं प्रकृष्टं च वरेण्यप्रवरे वरम् ।","प्रवेकानुत्तरेऽग्र्यं चाग्रेसरं प्रमुखं तथा ॥ ३२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.327","synonyms":["मुख्य","प्रकृष्ट","वरेण्य","प्रवर","वर","प्रवेक","अनुत्तर","अग्र्य","अग्रेसर","प्रमुख"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.685","page":"0115","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शून्ये वशी(शि?)कं वावीरं तुच्छं रिक्तं च रिक्तकम् ।","मुख्ये वर्यो वरेण्यश्च प्रधानप्रमुखोत्तमाः ॥ ६८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.685","synonyms":["वशिक","वावीर","तुच्छ","रिक्त","रिक्तक","वरेण्य","प्रधान","प्रमुख","उत्तम"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.98","page":"0044","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मुख्यः प्रधानः प्रवरो वर्योऽग्र्योऽग्रेसरोऽग्रणीः ।","प्रकृष्टश्च परार्ध्यश्च पुंगवः सत्तमः परः ॥ ९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.29","synonyms":["मुख्य","प्रधान","प्रवर","अग्र्य","अग्रेसर","अग्रणी","प्रकृष्ट","परार्ध्य","पुंगव","सत्तम","पर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2615","page":"0422","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रधानं चोत्तमं जात्यमनुत्तममनुत्तरम् ।","बर्य्यं चाऽनवरार्ध्यं वै परार्ध्थं ग्रामणीः पुनः ॥ २६१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.167","synonyms":["प्रधान","उत्तम","जात्य","अनुत्तम","अनुत्तर","अनवरार्ध्य","परार्ध्य","ग्रामणी"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.19","page":"0258","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रायस्तुल्ये च बाहुल्ये मृत्यावनशनेऽपि च ।","प्रियो वृद्धौषधे पुंसि हृदये स्यादभिधेयवत् ॥","पीयुर्यूके रवौ काले पुंसि क्लीबं रतस्वने ।","पुण्यं धर्मे च सुकृते क्लीबं स्याच्छोभने त्रिषु ॥","पुष्यो मासे ऋक्षभेदे तथा कलियुगे पुमान् ।","पूज्यस्तु श्वशुरे पुंसि वन्द्ये च भवति त्रिषु ॥","वन्ध्या स्यादप्रजस्त्रीषु पुमानफलभूरुहे ।","वर्या पतिम्बरायां स्त्री श्रेष्ठे त्रिषु पुमान् स्मरे ॥","बल्यं प्रधानधातौ स्यात्क्लीबं बलकरेऽन्यवत् ।","वीर्यं तेजसि सामर्थ्ये दीप्तौ शुक्रप्रभावयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 1 हृद (split)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.19","meanings":["श्रेष्ठ","स्मर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1573","page":"0190","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अर्घ्यः परार्घ्यः प्रवरो वरेण्यः प्राग्र्यः प्रवेकः प्रमुखः प्रकृष्टः ।","अनुत्तमः प्राग्रसरः प्रबर्हः श्रेष्ठोत्तमाग्रीयवरिष्ठवर्याः ॥ १५७३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.3","synonyms":["अर्घ्य","परार्घ्य","प्रवर","वरेण्य","प्राग्र्य","प्रवेक","प्रमुख","प्रकृष्ट","अनुत्तम","प्राग्रसर","प्रबर्ह","श्रेष्ट","उत्तम","अग्रीय","वरिष्ट"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.63","page":"0206","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मुख्यवर्यवरेण्याश्च प्रवेकोऽनपरार्थ्यवत् ।","श्रेष्ठः प्राग्रहरं प्राग्रमग्रमग्रीयमग्रियम् ॥ ६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.63","synonyms":["मुख्य","वरेण्य","प्रवेक","अनपर","आर्थ्यवत्","श्रेष्ठ","प्राग्रहर","प्राग्र","अग्र","अग्रीय","अग्रिय"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}