{"stem":"वसा","iast":"vasā","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.624","page":"27","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मेदोऽस्थिकृद्वपा मांसात्तेजोजे गौतमं वसा ॥ ६२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.368","synonyms":["मेदस्","अस्थिकृत्","वपा","तेजोज","गौतम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.64","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बुक्काग्रमांसं हृदयं हृन्मेदस्तु वपा वसा ॥ ६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.112","synonyms":["बुक्का","अग्रमांस","हृदय","हृद्","मेदस्","वपा"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"3.635","page":"0072","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मस्तिष्कं मस्तकस्नेहो वपा मेदो वसा स्मृता ।","अन्त्रं पुरीतत्कथितं कालखण्डं यकृन्मतम् ॥ ६३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.3.0.13","synonyms":["मस्तिष्क","मस्तकस्नेह","वपा","मेदस्","अन्त्र","पुरीतत्","कालखण्ड","यकृत्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.229","page":"0045","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["गौतमं मांसतेजोजं हृन्मेदः स्त्री वसा वपा ।","मांसपर्यायतः स्नेहपर्यायमथ गोदकम् ॥ २२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.229","synonyms":["गौतम","मांसतेजोज","हृन्मेदस्","वपा","गोदक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.36","page":"0222","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["दन्तमांसे तु वेला स्त्री पूयो दूष्यं नपुंसकम् ।","वसा शुद्धामिषस्नेहोऽथान्तिमे मेद-मेदसी ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1008","synonyms":["वेला","पूय","दूष्य","मेद","मेदस्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"17","page":"0003","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।","अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । \"पदरुजवेगस्पृशो घञि\"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । \"येन विधिस्तदन्तस्ये\"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । \"एरजि\"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा \"ऋदोरप्\" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । \"नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।\"","प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।","जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.18","synonyms":["ऊर्मि","तरङ्ग","ध्वनि","शब्द","अञ्जलि","करपुट","ओष्ठ","अधर","दन्तच्छद","कपोल","गण्ड","गुल्फ","पादग्रन्थि","घुठ","घूंठ","पाद","रोग","वेग","स्पर्श","पाक","त्याग","योग","प्रसाद","भेद","छेद","दाह","दोष","प्रकार","विकार","जय","नय","कर","वर","भर","शर","नर","प्लव","पव","भव","अन्धकार","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","चूडा"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"18","page":"0004","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्राणो नाम वायुः सोऽस्यास्तीति प्राणी तस्याङ्गं प्राण्यङ्ग इकारः अन्ते यस्य तदिदन्तम् । तत्सर्वं स्त्रीलिङ्गं भवति । तद्यथा । इयं कटिः श्रोणिः अङ्गुलिः पङ्क्तिरित्यादि वस्तिकुक्षिपाणीनामपीदन्तत्वाच्च स्त्रीत्वे प्राप्ते बाधः क्रियते । एतान्विमुच्य वर्जयित्वेत्यर्थः । पुंसीत्यधिकारात्तेषां पुंस्त्वमेव भवति । अयं वस्तिः नाभेरधः । अयं कुक्षिरुदरस्थानम् । अयं पाणिर्हस्त इति । जङ्घादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं जङ्घा जानुनोरधस्तात् । पादस्योपरिस्था च । इयं शिरा देहधारिणी । इयं स्नुषा पुत्रवधूः ।","इयं नासिका गन्धहारिणी । इयं चूडा शिखा । इयं वसा शोणितविकारः स्नेहश्च ।","स्रक्स्रुक्स्फिक्त्वग्वाग्योषितो हि विद्यात्स्त्रियां द्युनावौ च ।","दीधितिमेकां[का] मुक्त्वा रश्म्यभिधानं तु पुंस्येव ॥ १८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.19","synonyms":["कटि","श्रोणि","अङ्गुलि","पङ्क्ति","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","चूडा","स्रज्","स्रुच्","स्फिज्","त्वच्","वाच्","योषित्","दिव्","नौ","रश्मि","दीधिति"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"29","page":"0009","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["एते पटादयः शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं पटः प्रावरणः । पुटः पत्रस्य । कटस्तृणस्य । कटो गजकुम्भश्च घटः कलशः । चण्टः फलनिबन्धनम् । वाटः मार्गः । जूटः केशबन्धनम् । वटो वृक्षविशेषः । अवटः कूपः । खटः शिरसि प्रहारः । पट्टः राजप्रसादः । किराटो वणिक् । कीटः कृमिः । कूटतटशब्दौ नपुंसके भवतः । इदं कूटं द्रव्यस्थानम् । इदं तटं नदीकूटम् ।","घण्टाजटासटानां प्रथमाप्रकृतिर्वसाशिफानां च ।","स्वर्नाम्नां पुंयोगस्त्रिविष्टपं स्यादुभयहीनम् ॥ २९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.32","synonyms":["घण्टा","जटा","सटा","शिफा","त्रिविष्तप"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.136","page":"0032","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्नेहो वसायां गोस्वाङ्गे स्तोमस्तु स्तोतृवृन्दयोः ।","सङ्ख्यायां यज्ञगस्तोत्रस्तोत्रियाणां क्रतावपि ॥ १३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.136","head":"स्नेह"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.912","page":"0120","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उक्ताद्युत्कृतिपर्यन्तच्छन्दः स्वेकाक्षराधिके ।","छन्दोभेदे वसायां च कश्चित् तु भुवि चावदत् ॥ ९१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.912","head":"भुरिज्"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.285","page":"0136","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["छादिनी त्वक् छविश्चापि वस्नसा स्नसया सह ।","स्नायुर्धमनयो नाड्यः कण्डरा महती वसा ॥ २८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.285","synonyms":["छादिनी","त्वच्","छवि","वस्नसा","स्नसा","स्नायु","धमनि","नाडी","कण्डरा"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.132","page":"0042","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["गोर्दं मस्तिष्कमस्तिष्यमस्तकालयमस्तिकाः ।","वसा शुक्रमसृङ्मज्जा मूत्रं विट्कर्णविण्नखाः ॥ १३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.132","synonyms":["गोर्द","मस्तिष्क","मस्तिष्य","मस्तकालय","मस्तिक","शुक्र","असृज्","मज्जन्","मूत्र","विष्","कर्णविष्","नख"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"1.2.11","page":"0002","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शृङ्गाटके च क्लीबं तु त्रिफलादित्रिकत्रये ।","वको वुको वङ्गसेने रक्तैरण्डे वसावपि ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.1.2.3","head":"वक"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1007","page":"0154","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अस्थिकृन्मांसजं मेदो मांसतेजश्च गौतमम् ।","तथा वपा वसा चेति मेदनामानि मन्यते ॥ १००७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.755","synonyms":["अस्थिकृत्","मांसज","मेदस्","मांसतेजस्","गौतम","वपा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.253","page":"0099","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वुक्का वुक्काऽग्रमांसं हृत् हृदयं वुक्क इत्यपि ।","वपा वसा च मेदस्तु मेद इत्यपि कुत्रचित् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.253","synonyms":["वुक्का","अग्रमांस","हृद्","हृदय","वुक्क","वपा","मेदस्","मेद"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.189","page":"0204","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वुक्काग्रमांसाग्रमांसे वृक्कः स्य्यात्पुंस्त्रिर्योर्वसा ।","मेदः सान्तं मेदोऽदन्तो मस्तिष्को मस्तुलुङ्गकः ॥ १८९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 स्त्रि (sub) pāda 3 syl. 5 मे (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.189","synonyms":["वृक्क","मेदस्","मेद","मस्तिष्क","मस्तुलुङ्गक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.3.539","page":"0070","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["देवी मूर्वा मधुश्रेणी गोकर्णी मोरटा वसा ।","मधूलिका तिक्तवल्का पीलुनी तेजनी च सा ॥ ५३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.3.105","synonyms":["देवी","मूर्वा","मधुश्रेणी","गोकर्णी","मोरटा","मधूलिका","तिक्तवल्का","पीलुनी","तेजनी"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1117","page":"0138","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मेदो वपा वसा नाडीसिराधमनयः समाः ।","पश्चाद्ग्रीवासिरा मन्या किट्टं तु मलमस्त्रियाम् ॥ १११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.87","synonyms":["मेदस्","वपा","नाडी","सिरा","धमनी","मन्या","किट्ट","मल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.8.1799","page":"0218","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सुदर्शनायां चक्राङ्गी दध्याली वृषपर्ण्यपि ।","कलम्ब्यां शतपर्वा स्यात् कलम्बूर्वायसी वसा ॥ १७९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.8.57","synonyms":["चक्राङ्गी","दध्याली","वृषपर्णी","शतपर्वा","कलम्बू","वायसी"]},{"kosha":"UTVD","kosha_title":"उत्पलिनी","kosha_latn":"Utpalinī","ref":"25","page":"0047","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिरसस्तु महाचित्ता स्मृता काकलिका वसा ।","मारिचिसूचिका चैव विद्युत्पर्णा तिलोत्तमा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 चि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/UTVD#UTVD.0.0.25","synonyms":["महाचित्ता","काकलिका","मारिचि","सूचिका","विद्युत्पर्णा","तिलोत्तमा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.114","page":"0182","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अग्रमांसं तु हृदयं हृद्वसा त्वामिषो रसः ।","कङ्कालोऽस्त्री तनोरस्थि करङ्कोऽप्यस्थिपञ्जरम् ॥ ११४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.114","synonyms":["अग्रमांस","हृदय","हृद्","आमिष","रस","कङ्काल","करङ्क","अस्थिपञ्जर"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}