{"stem":"वस्तु","iast":"vastu","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.166","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थोऽभिधेयरैवस्तुप्रयोजननिवृत्तिषु ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.166","head":"अर्थ"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.93","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदं व्यवसितित्राणस्थानलक्ष्माङ्घ्रिवस्तुषु ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.181","head":"पद"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"16.3.1","page":"0091","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थोऽभिधेये शब्दानां धनकारणवस्तुषु ।","प्रयोजने निवृत्तौ च विषये च प्रयुज्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.16.3.1","head":"अर्थ"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.3.1","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदं स्थानेऽपदेशे च लक्षे स्याद्वाक्यशब्दयोः ।","व्यवसाये परित्राणे पादतच्चिह्नवस्तुषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.3.1","head":"पद"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.39","page":"0239","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["भावः पदार्थो धर्मः स्यात्सत्त्वं तत्त्वं च वस्तु च ।","वर्धनं छेदनं व्युष्टिः फलमाम्नाय इत्यपि ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.39","synonyms":["भाव","पदार्थ","धर्म","सत्त्व","तत्त्व","वर्धन","छेदन","व्युष्टि","फल","आम्नाय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.18.97","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थोऽभिधेयद्रविणप्रकार-","प्रयोजने वस्तुनि कारणे च ।","निवर्तने स्याद्विषयेऽथ सार्थो","वणिग्गणे संहतिमात्रके च ॥ ९७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.18.7","head":"अर्थ"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"44","page":"0013","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुरादीनि नपुंसके विजानीयात् । इदं पुरं नगरम् । मधु क्षौद्रम् । जगद्विश्वम् । अर्च्चिःशब्दः स्त्रियां भवति वा । इयमर्चिः । इदमर्चिर्दीप्तिः । त्वतलौप्रत्ययौ यथासङ्ख्यं नपुंसकस्त्रीविधौ द्रष्टव्यौ । ब्राह्मणस्य भावो ब्राह्मणत्वं ब्राह्मणता । एवमिदं शूद्रत्वं इयं शूद्रता । अहःशब्दः यदा सङ्ख्यादिः तदा पुंल्लिङ्गो भवति । अयमेकाहः द्व्यहः त्र्यहः । सङ्ख्यादेरिति किम् । पुन्याहम्? । प्रत्यहम् ।","रुत्वन्ताः पुंसि कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तूभिस्त्यक्ताः ।","स्युः सग्रन्थिप्रस्था इसुसू ष्य[घ्य]ञन्तानां नपुंसकता ॥ ४४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.47","synonyms":["पुर","मधु","जगत्","अर्चिस्","एकाह","द्व्यह","त्र्यह","कशेरु","दारु","जतु","मस्तु","ग्रन्थि","प्रस्थ"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"46","page":"0013","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रुशब्दान्तास्तुशब्दान्तास्तु कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तुभिस्त्यक्ता रहिताः । सग्रन्थिप्रस्था पुंसि भवेयुरित्यर्थः । यथाऽयं त्सरुः खड्गमुष्टिः । भरुर्भर्त्ता । मरुर्निर्जलो देशः । चरुर्मन्त्रतप्तपाकः । शत्रुः रिपुः । तरुर्वृक्षः । मरुर्मृगः । मेरुः पर्वत इत्यादिः । अयं केतुरुत्पातः । सेतुः बन्धः । हेतुः कारणम् । तन्तुः षट्प्रकृतिः । धातुः श्लेष्मादिः । कशेरुप्रभृतयो नपुंसके भवन्ति । इदं कशेरु भूसम्भवम् । इदं दारु काष्ठम् । जतु लाक्षा । वस्तु वाक्यप्रबन्धहेतुः । मस्तु दधिसम्भवम् । ग्रन्थिप्रस्थौ च पुंसि भवतः । अयं ग्रन्थिः गाण्ठिरिति प्रसिद्धः । प्रस्थः परिमाणम् । इसन्तानामुसन्तानां च घ्यञन्तानां च नपुंसकता स्यात् । इदं सर्पिः घृतम् । हविर्देवान्नम् । बर्हिः पवित्रमित्यादि । इदं वपुः शरीरम् । आयुः जीवितपरिमाणम् । धनुः शस्त्रमित्यादिः । ष्य[घ्य]ञ्ग्रहणेन \"वर्णदृढादिभ्यः ष्य[घ्य]ञि\"ति गृह्यते । न ब्राह्मणादिभ्यः । सौकुमार्य्यं शौक्ल्यं[क्यं] कार्ष्ण्यं[र्त्स्न्यं] दाक्ष्यमित्यादि ।","पुंसि स्त्रियां च पाटलिगोमुष्ट्यशनिबाहुसिन्धुमणयः ।","आशीर्धूःपूक्षुत्तृ[तृ]ड्गिरः स्त्रियां मुद्रुषौ च ॥ ४६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.48","synonyms":["त्सरु","भरु","मरु","चरु","शत्रु","तरु","मेरु","केतु","सेतु","हेतु","तन्तु","धातु","कशेरु","दारु","जतु","मस्तु","ग्रन्थि","प्रस्थ","सर्पिस्","हविस्","बर्हिस्","वपुस्","आयुस्","धनुस्","सौकुमार्य","शौक्ल्य","कार्ष्ण्य","दाक्ष्य","पाटलि","गो","मुष्टि","अशनि","बाहु","सिन्धु","मणि","आशिस्","धुर्","पुर्","क्षुध्","तृष्","गिर्","मुद्","रुष्"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"95","page":"0047","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वित्तं वस्तु वसु द्रव्यं स्वार्थं रा द्रविणं धनम् ।","कस्वरं तत्पतिं प्राहुः कुवेरं चैकपिङ्गलम् ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.95","synonyms":["वित्त","वसु","द्रव्य","स्वार्थ","रै","द्रविण","धन","कस्वर","कुवेर","एकपिङ्गल"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.37","page":"0036","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चिह्नेऽङ्घ्रिचिह्नेऽङ्घ्रिन्यासे पद्यभागेंऽशुवस्तुनोः ।","स्थाने वाक्ये सुप्तिङन्ते माने पञ्चदशाङ्गुलौ ॥ ३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.37","head":"पद"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.56","page":"0038","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कानने गहने यज्ञे धनप्रीतिगभस्तिषु ।","वस्तु ग्रामनगर्यादिपदार्थे स्वापतेयके ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.56","meanings":["ग्रामनगर्यादिपदार्थ","स्वापतेयक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.57","page":"0038","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["पदार्थमात्रेऽप्यस्यार्थं पण्डितः शाकटायनः ।","सदित्याह स्म वर्चस्तु विष्ठायामन्नतेजसोः ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.57","meanings":["पदार्थमात्र"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.10","page":"0162","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्रः कोणे तथा केशेऽथाश्रं रक्ताश्रुणोर्मतम् ।","अर्थः कार्ये धने वस्त्वभिप्रायविषयेषु च ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.9","head":"अर्थ"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.316","page":"0202","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परिबर्हः परीवारे राज्ययोग्ये च वस्तुनि ।","स्मृतः पुष्कलकः स्थाणौ पूतिकाष्ठं सुरद्रुमे ॥ ३१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.34","head":"परिबर्ह"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.3.47","page":"0039","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मूलद्रव्यं परिपणो नीवी लाभोऽधिकं फलम् ।","सत्यापनं सत्यंकारो मूल्यवस्त्वर्थवक्रयाः ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.3.4","synonyms":["मूलद्रव्य","परिपण","नीवी","लाभ","अधिक","फल","सत्यापन","सत्यंकार","मूल्य","अर्थ","अवक्रय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"6.77","page":"0175","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["भगालं नरमुण्डे स्यात् चुलुकः प्रसृतौ पुमान् ।","भावे पदार्थो धर्मश्च तत्त्वं सत्त्वञ्च वस्तु च ।","स्यादाकूतमभिप्राये समुदाचार इत्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.6.0.77","synonyms":["भगाल","नरमुण्ड","चुलुक","प्रसृति","भाव","पदार्थ","धर्म","तत्त्व","सत्त्व","आकूत","अभिप्राय","समुदाचार"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.20","page":"0192","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वस्तूपायसन्नहने विश्रब्धघातकेऽपि च ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.20","head":"योग"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.2","page":"0227","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथोऽर्थने च विषये धने वस्तुनि कारणे ॥","अभिधेये निवृत्तौ च कुशले च प्रयोजने ।","आस्था चालम्बनास्थानयत्नापेक्षास्वपि स्त्रियाम् ॥","कन्था मृण्मयभित्तौ तु स्त्रियां प्रावरणान्तरे ।","क्वाथोऽतिदुःखे मूर्छायां निष्काके च द्रवस्य च ॥","कुथो वर्णे कथने स्यान्न क्लीबं पुंसि बर्हिषि ।","कोथस्तु शाटिते नेत्ररोगभेदे च पुंस्ययम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 थ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.2","head":"अर्थ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.3","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निन्दा स्थियान्तु कुत्सायामपवादे च दुष्कृतौ ।","पदं वाक्ये व्यवसाये शब्दप्रदेशयोरपि ॥","पादे च पादचिह्णो च स्थाने त्राणे च वस्तुनि ।","अङ्के च श्लोकपादे च क्लीबं स्यात्किरणे पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.3","head":"पद"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1863","page":"0227","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निवृत्तौ याचने मोक्षे विषयव्यवहारयोः ।","वस्तुन्यथाक्ष आधारे व्यवहारे कलिद्रुमे ॥ १८६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.4","head":"अर्थ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.2.8","page":"0087","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["श्रुत्थुको विक्रियामात्रादुद्भटायनमुच्यते ।","बुद्धद्रव्यं स्तौपिकं स्यात्सत्त्वं द्रव्यं च वस्तु च ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.2.8","synonyms":["श्रुत्थुक","उद्भटायन","बुद्धद्रव्य","स्तौपिक","सत्त्व","द्रव्य"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.2.21","page":"0089","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शालिनीकरणं न्यग्भावनं गन्धनसूचने ।","भावः पदार्थो धर्मः स्यात्सत्त्वं सत्त्वं च वस्तु च ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.2.21","synonyms":["शालिनीकरण","न्यग्भावन","गन्धन","सूचन","भाव","पदार्थ","धर्म","सत्त्व"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.3","page":"0214","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थः स्याद्विषये मोक्षे शब्दवाच्ये प्रयोजने ।","व्यवहारे धने शास्त्रे वस्तुहेतुनिवृत्तिषु ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.3","head":"अर्थ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.18","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदं स्थाने शरे त्राणे पादांके पादचिह्नयोः ।","शब्देंऽशुवस्तुवाक्येषु व्यवसायापदेशयोः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.18","head":"पद"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}