{"stem":"वाचंयम","iast":"vācaṃyama","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"1.76","page":"6","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["महानन्दोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ।","शिवं निःश्रेयसं श्रेयो निर्वाणं ब्रह्म निर्वृतिः ॥ ७४ ॥","महोदयः सर्वदुःखक्षयो निर्याणमक्षरम् ।","मुक्तिर्मोक्षोऽपवर्गोऽथ मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥ ७५ ॥","वाचंयमो व्रती साधुरनगार ऋषिर्मुनिः ।","निर्ग्रन्थो भिक्षुरस्य स्वं तपोयोगशमादयः ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.1.0.23","synonyms":["महानन्द","अमृत","सिद्धि","कैवल्य","अपुनर्भव","शिव","निःश्रेयस","श्रेयस्","निर्वाण","ब्रह्मन्","निर्वृति","महोदय","सर्वदुःखक्षय","निर्याण","अक्षर","मुक्ति","मोक्ष","अपवर्ग","मुमुक्षु","श्रमण","यति","व्रतिन्","साधु","अनगार","ऋषि","मुनि","निर्ग्रन्थ","भिक्षु"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.7.76","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तपस्वी तापसः पारिकाङ्क्षी वाचंयमो मुनिः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.7.76","synonyms":["तपस्विन्","तापस","पारिकाङ्क्षिन्","मुनि"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.412","page":"0048","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऋषिस्त्रिकालदर्शी स्यान्मुनिर्वाचंयमो मतः ।","प्राचेतसस्तु वाल्मीकिर्मैत्रावरुण उच्यते ॥ ४१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.258","synonyms":["ऋषि","मुनि","प्राचेतस","वाल्मीकि","मैत्रावरुण"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.175","page":"0088","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वाचंयमो मुनिरपि द्वयोरेव मुनी स्त्रियाम् ।","स्यात्परिव्राजकश्चाथ शेते यः स्थण्डिले व्रतात् ॥ १७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.175","synonyms":["मुनि","मुनी","परिव्राजक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.1","page":"0242","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नीवरो रक्तवसन - परिव्राजक - तापसाः ।","साधन्तश्च भदन्तः स्यादथ वाचंयमो मुनिः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1206","synonyms":["नीवर","रक्तवसन","परिव्राजक","तापस","साधन्त","भदन्त","मुनि"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1010","page":"0129","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अगस्त्यसंज्ञवृक्षे च मण्डूके तु द्वयोस्त्रि तु ।","वाचंयमेऽथ मुष्टिः स्त्रीपुंसयोः फलकादिनः ॥ १०१० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1010","head":"मुनि"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.235","page":"0054","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कर्मन्दी मस्करी पाराशरी संन्यासिनि स्मृताः ।","तपस्वी तापसः पारिकाङ्क्षी वाचंयमो मुनौ ॥ २३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.235","synonyms":["कर्मन्दिन्","मस्करिन्","पाराशरिन्","तपस्विन्","तापस","पारिकाङ्क्षिन्"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"5.1.5","page":"0042","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गृहमेधी गृहपतिः यजमानो गृहीति च ।","ऋषिस्त्रिकालदर्शी स्यान्मौनी वाचंयमो मुनिः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.5.1.5","synonyms":["गृहमेधिन्","गृहपति","यजमान","गृहिन्","ऋषि","त्रिकालदर्शिन्","मौनिन्","मुनि"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"2.51","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वाचंयमोऽनगारश्च निर्ग्रन्थः श्रमणो मुनिः ।","ऋषिर्यतिर्यती साधुः मुमुक्षुर्भिक्षुकश्च सन् ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.2.0.44","synonyms":["अनगार","निर्ग्रन्थ","श्रमण","मुनि","ऋषि","यति","यतिन्","साधु","मुमुक्षु","भिक्षुक","सत्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.80","page":"0116","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वाचंयमो मुनिर्दान्तः तपःक्लेशसहे स्मृतः ।","वटुर्वर्णी ब्रह्मचारी शापास्त्रः सत्यवागृषिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.80","synonyms":["मुनि","दान्त","वटु","वर्णिन्","ब्रह्मचारिन्","शापास्त्र","सत्यवाच्","ऋषि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.2.1193","page":"0146","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वृत्ताध्ययनवान् ब्रह्मवर्चसी सत्यवाक् शुचिः ।","ऋषिस्त्रिकालसंदर्शी मुनिर्वाचंयमो व्रते ॥ ११९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.2.25","synonyms":["ब्रह्मवर्चसिन्","ऋषि","मुनि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1976","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मौलिस्तु संयते केशे चूडायां मकुटे द्वयोः ।","वाचंयमे वसिष्ठादौ बुद्धे वृक्षे जिने मुनिः ॥ १९७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.117","head":"मुनि"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.252","page":"0178","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मदनाः सिक्थधुस्तूरतरुभेदमनोभवाः ।","मुनिर्वाचंयमे बुद्धे छन्दश्चम्पा च मालिनी ॥ २५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.261","head":"मुनि"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.150","page":"0095","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["योगपट्टस्तु चीना स्यात् पर्यस्तिरवसक्थिका ।","ऋषिस्त्रिकालदर्शी स्यान्मौनी वाचंयमो मुनिः ॥ १५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.150","synonyms":["योगपट्ट","चीना","पर्यस्ति","अवसक्थिका","ऋषि","त्रिकालदर्शिन्","मौनिन्","मुनि"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}