{"stem":"वाचिक","iast":"vācika","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.276","page":"15","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सुप्रलापः सुवचनं संदेशवाक्तु वाचिकम् ॥ २७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.195","synonyms":["सुप्रलाप","सुवचन"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.283","page":"16","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स चतुर्विध आहार्यो रचितो भूषणादिना ।","वचसा वाचिकोऽङ्गेनाङ्गिकः सत्त्वेन सात्त्विकः ॥ २८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.205","synonyms":["आहार्य","आङ्गिक","सात्त्विक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.6.17","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अस्त्री चाटु चटु श्लाघा प्रेम्णा मिथ्या विकत्थनम् ।","सन्देशवाग्वाचिकं स्याद्वाग्भेदास्तु त्रिषूत्तरे ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.6.30","synonyms":["चाटु","चटु","सन्देशवाच्"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"7.145","page":"0079","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["त्रिविक्रमाः स्युराहार्यवाचिकाङ्गिकसात्विकाः ।","नाटकं नाटिका भाणो वीथी प्रहसनं डिमः ॥ १४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.7.0.29","synonyms":["आहार्य","आङ्गिक","सात्विक","नाटक","नाटिका","भाण","वीथी","प्रहसन","डिम"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.52","page":"0422","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["स चतुर्विध आहार्यो रचितो भूषणादिभिः ।","वचसाङ्गेन सत्त्वेन वाचिकाङ्गिकसात्त्विकाः ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.52","synonyms":["आहार्य","आङ्गिक","सात्त्विक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.91","page":"0449","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अपह्नुतिर्निह्नुतिश्च निह्नुती स्यादपह्नुती ।","सुप्रलापः सुवचनं संदेशगिरि वाचिकम् ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.91","synonyms":["अपह्नुति","निह्नुति","निह्नुती","अपह्नुती","सुप्रलाप","सुवचन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.50","page":"0070","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विभाषा तु स्त्रियामुक्ता विकल्पवस(च?)नार्थकाः ।","अपलापो निह्नवः स्यात्संदेशोक्तिस्तु वाचिकम् ।","प्रसिद्धिशब्दे टंकारो म्लेच्छितं पारभाषिके ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.151","synonyms":["विभाषा","अपलाप","निह्नव","टंकार","म्लेच्छित"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.116","page":"0087","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["व्यञ्जकः स्यादभिनयो वाङ्निर्वृत्तः स वाचिकः ।","आङ्गिकस्त्वङ्गनिर्वृत्तः सत्त्वोत्थः सात्त्विको भवेत् ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.116","synonyms":["अभिनय","आङ्गिक","सात्त्विक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.22","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वागाशीर्दत्तकस्तादृग्वाचिकः परिकीर्तितः ।","देवदत्तग्रामणीकः कथितो देवदत्तकः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.191","synonyms":["वागाशीर्दत्तक","देवदत्तग्रामणीक","देवदत्तक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.55","page":"0041","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यपात्परो दिशिर्व्याजे नाम्नि प्रत्याङ्परः पुनः ।","निराकृतौ समोऽभ्यासे वाचिकेऽथ नितो दिशिः ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.43","head":"सम्-दिश्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.56","page":"0041","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आज्ञापनेऽन्तिके वाचि प्रतिनिर्युक्स संनिधौ ।","समाङ्भ्यां वाचिके शिष्टे व्याख्याज्ञापनयोर्निरः ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.44","head":"सम्-दिश्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.6.80","page":"0116","kind":"syn","gender":"स्त्रीक्ली","doubtful":false,"verse":["वक्रौष्ठिकं वंशिकं च कथानक-कशेरुके ।","वाचिकं मधुकं जायौ तादृशं तिन्दुकं फलम् ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.6.5","synonyms":["वक्रौष्ठिक","वंशिक","कथानक","कशेरुक","मधुक","जायु","तिन्दुक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1671","page":"0193","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ली तु सन्देशवाचि स्याद् वाचिकं त्रि तु वाक्कृते ।","गिरा चाभिनये ना तु वातघ्नो भूरुहान्तरे ॥ १६७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1671","meanings":["सन्देशवाच्","वाक्कृत","वागभिनय"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.192","page":"0028","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चर्भटी चापलापः स्यान्निह्नवोऽथ मुहुर्वचः ।","संभाषणं वाचिकं च संदेशवचनं विदुः ॥ १९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.192","synonyms":["चर्भटी","अपलाप","निह्नव","संभाषण"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.27","page":"0005","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":true,"verse":["निह्नवस्त्वपलापे स्यात्संदेशे वाच(चि?)कं गिरि ।","अत्यर्थं संगतं सात्वं सरसं च मनोहरम् ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.27","synonyms":["निह्नव","अत्यर्थ","संगत","सात्व","सरस","मनोहर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.101","page":"0029","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["संदेशो वाचिकं वाच्यं लेखः पत्रं च पत्रिका ।","प्रसादनमनुनयः सान्त्वनं चटु चाटु च ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.34","synonyms":["संदेश","वाच्य","लेख","पत्र","पत्रिका","प्रसादन","अनुनय","सान्त्वन","चटु","चाटु"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.400","page":"0051","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ज्ञेयं सुवचनं चापि सन्देशवाक् तु वाचिकम् ।","अथाऽऽज्ञा शासनं शिष्टिः निर्देशश्च नियोगकः ॥ ४०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.362","synonyms":["सुवचन","आज्ञा","शासन","शिष्टि","निर्देश","नियोगक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.409","page":"0052","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्राहार्योऽभिनयो ज्ञेयो रचितो भूषणादिना ।","वाचिको वचसा चैव तथाऽङ्गेनाऽऽङ्गिकः किल ॥ ४०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.371","synonyms":["आहार्य","आङ्गिक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.385","page":"0027","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वाचिकं तद्भवेद्यत्र दूतत्वेनाभिशंसनम् ।","उत्तरे सत्यपर्यन्ता वाग्भेदास्त्रिषु कीर्तिताः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.385","synonyms":[]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.7.907","page":"0114","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शास्त्रे शब्दो वाचको वाचिकं स्यात्","संदेशार्थः सुप्तिङन्तं पदं स्यात् ।","आशीः स्त्री वाङ्मङ्गलार्थानुरागा-","ज्जातः शब्दः स्यात् प्रणादः परौ तु ॥ ९०७ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.7.5","synonyms":["शब्द","वाचक","पद","आशिस्","प्रणाद"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.4.25","page":"0033","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आख्यायनी तु सन्देशो दिष्टं संवदनं च तत् ।","संवादनं वाचिकं च वलना त्वतिचाटुवाक् ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.4.25","synonyms":["आख्यायनी","सन्देश","दिष्ट","संवदन","संवादन","वलना"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.4.36","page":"0034","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["यशो जयोदाहरणं साधुवादो गुणावली ।","ख्यातिः कीर्तिः समज्ञा च संदेशगिरि वाचिकम् ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.4.36","synonyms":["यशस्","जयोदाहरण","साधुवाद","गुणावली","ख्याति","कीर्ति","समज्ञा","संदेशगिर्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.99","page":"0144","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["भूषणाद्यैर्गिरांगेन सत्त्वेनाभिनयाः कृताः ।","त्रिषु क्रमात्स्युराहार्यवाचिकांगिकसात्त्विकाः ॥ ९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.99","synonyms":["आहार्य","आङ्गिक","सात्त्विक"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}