{"stem":"वाच्","iast":"vāc","found":true,"koshas":23,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.241","page":"14","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वाग्ब्राह्मी भारती गौर्गीर्वाणी भाषा सरस्वती ।","श्रुतदेवी वचनं तु व्याहारो भाषितं वचः ॥ २४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.147","synonyms":["ब्राह्मी","भारती","गो","गीर्वाणी","भाषा","सरस्वती","श्रुतदेवि","वचन","व्याहार","भाषित","वचस्"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"2.7","page":"1","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भौमे व्योमोल्मुकैकाङ्गौ गीःपतिस्तु महामतिः ॥ १३ ॥","प्रख्याः प्रचक्षाः वाग्वाग्ग्मी गौरो दीदिविगीरथौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.2.0.7","synonyms":["व्योमोल्मुक","एकाङ्ग","महामति","प्रख्य","प्रचक्षस्","वाग्मिन्","गौर","दीदिवि","गीरथ"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.6.1","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मी तु भारती भाषा गीर्वाग्वाणी सरस्वती ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.6.1","synonyms":["ब्राह्मी","भारती","भाषा","गिर्","वाणी","सरस्वती"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.25","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वर्गेषुपशुवाग्वज्रदिङ्नेत्रधृणिभूजले ।","लक्ष्यदृष्ट्या स्त्रियां पुंसि गौर्लिङ्गं चिह्नशेफसोः ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.50","head":"गो"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.42","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्पमांसात्पशू व्याडौ गोभूवाचस्त्विडा इलाः ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.83","head":"इडा"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.176","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इरा भूवाक्सुराप्सुस्यात्तन्द्रा निद्राप्रमीलयोः ॥ १७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.334","head":"इरा"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.8","page":"0002","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वाग्वाणी भारती भाषा गौर्गीर्ब्राह्मी सरस्वती ।","ओङ्कारः प्रणवः प्रोक्तस्त्रयो वेदास्त्रयी स्मृताः ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.8","synonyms":["वाणी","भारती","भाषा","गो","गिर्","ब्राह्मी","सरस्वती","ओङ्कार","प्रणव","त्रयी"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.834","page":"0096","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शलाकायुधयोः शल्यं बाधा दुःखनिषेधयोः ।","स्थूणास्तब्धत्वयोः स्तम्भ इला वागघ्न्ययोरपि ॥ ८३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.48","head":"इला"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.854","page":"0098","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दिग्दृष्टिदीधितिस्वर्गवज्रवाग्वाणवारिषु ।","भूमौ पशौ च गोशब्दो विद्वद्भिर्दशसु स्मृतः ॥ ८५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.68","head":"गो"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.83","page":"0099","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इराशब्दो बुधैर्ज्ञेयो भुवि वाच्यशनेऽम्भसि ।","निमेषादौ यमे वर्णे कालो मृत्यौ च कीर्त्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.83","head":"इरा"},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"5.74","page":"0072","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मी तु भारती भाषा गीर्वाग्वाणी सरस्वती ।","ब्रह्मकैवर्तनी वाक्या वाकोवाक्यस्वरूपिणी ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.5.0.1","synonyms":["ब्राह्मी","भारती","भाषा","गिर्","वाणी","सरस्वती","ब्रह्मकैवर्तनी","वाक्या","वाकोवाक्यस्वरूपिणी"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"273","page":"0077","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्त्री हलन्त … स्युर्वाग्वाचादिग्दिशादयः ।","बाहुल्येन घञि प्रादेर्दीर्घमिच्छन्ति यत्नतः ॥ २७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.273","synonyms":["वाचा","दिश्","दिशा"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"3.3.1","page":"0024","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गोशब्दः पशुभूम्यंशुवाग्दिगर्थः प्रयुज्यते ।","स्वर्गलोचनबाणाम्बुकुलिशार्थोऽपि दृश्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.3.3.1","head":"गो"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"12.1.7","page":"0044","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इडा चन्द्रकलाद्यं स्यागवि भूमौ च वाचि च ।","जडो मूर्खे हिमग्रस्ते शूकशिम्बी जडा मता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.12.1.7","head":"इडा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.3.15","page":"0084","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बृहती क्षुद्रवार्ताकी बृहती कण्टकारिका ।","वाचि छन्दसि च ज्ञेया महत्यां बृहती तथा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.3.15","head":"बृहती"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.3.33","page":"0087","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सरस्वती सरिद्भेदे सरिन्मात्रे च वाचि च ।","सरस्वती गवि क्वापि सरस्वानम्बुधौ नदे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.3.33","head":"सरस्वत्"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"23.1.3","page":"0138","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जृम्भे जृम्भणविकासे रम्भा वारयोषाप्सराः ।","सनाभिः सदृशे ज्ञातावात्मभूः स्मरवेधसोः ।","ककुभ् शास्त्रे दिशि ज्ञेया अनुष्टुब्वाचि छन्दसि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 चि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.23.1.3","head":"अनुष्टुभ्"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.1.11","page":"0163","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सिप्रः स्वेदो नदी सिप्रा इरा भूवाक्सुराप्सु च ।","हिंस्त्रा काकादनी चापि व्याघ्री निदिग्धिकापि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.1.11","head":"इरा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.2.3","page":"0190","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इला गोवाग्धरित्रीषु कलत्रे चन्द्रजस्य च ।","जलो जडमतिः ख्यातो जलं ह्रीवेरनीरयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.2.3","head":"इला"},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.7","page":"0008","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कला वाणी महाविद्या मन्त्ररूपा महेश्वरी ।","ब्राह्मी तु भारती भाषा गीर्वाग्वाणी सरस्वती ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.7","synonyms":["कला","वाणी","महाविद्या","मन्त्ररूपा","महेश्वरी","ब्राह्मी","भारती","भाषा","गिर्","सरस्वती"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.158","page":"0434","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पायूपस्थं हस्तपादं वाक् चैव दशमी पुनः ।","ज्ञानेन्द्रियाणि श्रोत्रादि पञ्च पाय्वादिकानि च ॥ १५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.158","synonyms":["पायु","उपस्थ","हस्त","पाद","ज्ञानेन्द्रिय"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.25","page":"0441","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अपि स्याद्गीर्गिरा वाक् च स्त्रियां लापः पुमानयम् ।","स्याद्वादरेला धिषणा गौर्जूः श्रीः पद्मलाञ्छना ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.25","synonyms":["गिर्","गिरा","लाप","वादरेला","धिषणा","गो","जू","श्री","पद्मलान्छना"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.3.105","page":"0037","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्र[च?]क्षाः प्रचक्षा वाग्वाग्मी [गी]रथश्च महामतिः ।","रविरिन्दुः कुजः सौम्यो वागीश उशनाः शनिः ।","राहुः केतुश्चेति नव ग्रहाः खेटाश्च कीर्त्तिताः ॥ १०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.3.105","synonyms":["प्रचक्षस्","प्रचक्षन्","वाग्मिन्","गीरथ","महामति","रवि","इन्दु","कुज","सौम्य","वागीश","उशनस्","शनि","राहु","केतु","ग्रह","खेट"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.25","page":"1205","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चित्तं नेत्रं रसना श्रोत्रं त्वग्गन्धज्ञाधीन्द्रियं चैतत् ।","पाणिः पादः पायुरुपस्थो वागिति कर्मेन्द्रियगण उक्तः ॥ २५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.24","synonyms":["चित्त","नेत्र","रसना","श्रोत्र","त्वच्","गन्धज्ञा","धीन्द्रिय","पाणि","पाद","पायु","उपस्थ","कर्मेन्द्रिय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.55","page":"0059","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मी भाषा ब्राह्मणी गौर्गिरा गीर्-","वाणी वाचा वाक्सरस्वत्यपीडा ।","भारत्युक्ता शारदा शब्ददेवी","भेद्याधीनं वाङ्मयं तद्विकारे ॥ ५५ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.51","synonyms":["ब्राह्मी","भाषा","ब्राह्मणी","गो","गिरा","गिर्","वाणी","वाचा","सरस्वती","इडा","भारती","शारदा","शब्ददेवी","वाङ्मय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.26","page":"0037","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खेटयति खेडयति ग्रसते ग्लसते च खोटयति ।","चरति चषतेऽपि चषति गलति तथाभ्यवहरत्यपि ।","उपाद्भुजिश्चोपभोगेऽथाङः पूर्णत्व-यत्नयोः ।","समो साभे नुतोमत्यां(?)न तु तङ्मान्स रक्षणे ॥","आङश्चमिरुपस्पर्शे चाभ्यधिभ्यां चरिः क्षये ।","अनोः सहायकेऽथोपादुपादाराधनार्थकः ॥","रोगस्य च चिकित्सायां शब्दवृत्तेर्विशेषणे ।","आङः कृतौ परेः सेवे वाच्युदः समुदः परः ॥","सहचारिण्यपावृत्तौ भूयः प्रत्याङ उत्तरः ।","अतेरुल्लङ्घनानीत्योः प्रात्प्रसिद्धावभेः पुनः ॥","अन्यथात्वेऽथोत्परोऽसौ कर्मवानात्मनेपदी ।","तथा तृतीयया युक्तः[183b]संपरश्च प्रकीर्तितः ॥","चलनप्राशनार्थेभ्यः स्यात्परस्मैपदं णिचि ।","आदेस्तु कर्त्रभिप्राये फले स्यादात्मनेपदम् ॥","परेर्मोहयतेर्वादेर्वासेः पाययतेर्दमेः ।","आङ्यासेरपि तद्वत्स्यात्तथा धापयतेरपि ॥","तद्वद्रोचेर्नर्तयतेर्ण्यन्तानां बुधयुध्नशाम् ।","प्रुद्रुस्रूणां जनेङोश्च परस्मैपदमीरितम् ॥","इच्छति वाङ्क्षति काङ्क्षति वाञ्छति माङ्क्षति च लष्यते लषति ।","लष्यति लषते लुभ्यति कामयते वष्टि चाशास्ते ।","प्रीणाति प्रीणीते गृध्यत्यनुरुध्यते च गर्धयति ।","आशंसते च हर्यति कनत्यवति खटति तद्वत्स्युः ।","वरयति लालयते च स्पृहयति लिप्सत्यपि चेच्छार्थाः ॥ २६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.24","head":"उद्-चर्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.5.9","page":"0172","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चोचेऽथ नीचनिम्न-","कार्त्स्नेषु न्यग्विशेष्यनिघ्नः स्यात् ।","भारत्यां भाषायां","वचने प्रोक्ता स्त्रियां वाक् च ॥ ९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.5.7","meanings":["भारती","भाषा","वचन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.23","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चन्द्रे पुंसि तृपद्द्वयेन रहितं छत्त्रेऽन्यवत्तृप्यति","स्याद्भेद्ये विपुले वृहन्नथ वृहत्युक्ताम्बुधान्यामपि ।","छन्दोवस्त्रभिदोश्च वाचि गदिता सिंह्योर्महत्क्षुद्रयो-","र्ना देवानिलयोर्मरुन्निगदितोऽथ ग्रन्थिपर्णेऽन्तिमे ॥ २३ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.122","head":"वृहत्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.17.82","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्पुष्पदन्तकरिणो भार्यायामथ सरस्वती वाचि ।","वाग्देव्यां च सुरभ्यां नदीविशेषेऽङ्गनारत्ने ॥ ८२ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.17.38","head":"सरस्वती"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.92","page":"0245","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुप्तस्य विज्ञान उदीरितोऽथ","श्रेष्ठे मणावप्युदितं च रत्नम् ।","द्रव्ये तु रस्नं चषके मचण्डे","धेनोऽम्बुधौ वाक्सरितोः स्त्रियां स्यात् ॥ ९२ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.12","head":"धेनु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.72","page":"0313","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तोये स्त्रियां वाग्गजबन्धभूमी-","घटीषु शारिस्तु पुमान्प्रदिष्टः ।","द्यूतार्थमूर्त्तिष्वथ योषिति स्या-","च्चित्रेक्षणायां(?) व्यवहारभेदे ॥ ७२ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.81","head":"वारि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.77","page":"0314","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जारो भवेच्चोपपतौ स्त्रियां तु","स्याद्यावनाले मुदि मद्रमन्त्ये ।","देशे पुमान्स्याद्विबुधैस्त्विरोक्ता","कादम्बरीवाग्वसुधासुधासु ॥ ७७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.86","head":"इरा"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.80","page":"0342","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवेत्तथा चामरदण्डकेऽर्थे","दोला तु यानान्तरनीलिकार्था ।","मेला मसौ मेलकवाचिका स्या-","दिला तु भूवाग्बुधदारगोषु ॥ ८० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.36","head":"इला"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.82","page":"0342","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीठ्यां गृहाणामपि दारुबन्धे","वेलाब्धितीरेऽम्बुविकारके च ।","अक्लिष्टमृत्यौ समये च सीम्नि","बुधस्त्रियां वाचि तथा च रागे ॥ ८२ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.38","head":"वेला"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"18","page":"0004","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्राणो नाम वायुः सोऽस्यास्तीति प्राणी तस्याङ्गं प्राण्यङ्ग इकारः अन्ते यस्य तदिदन्तम् । तत्सर्वं स्त्रीलिङ्गं भवति । तद्यथा । इयं कटिः श्रोणिः अङ्गुलिः पङ्क्तिरित्यादि वस्तिकुक्षिपाणीनामपीदन्तत्वाच्च स्त्रीत्वे प्राप्ते बाधः क्रियते । एतान्विमुच्य वर्जयित्वेत्यर्थः । पुंसीत्यधिकारात्तेषां पुंस्त्वमेव भवति । अयं वस्तिः नाभेरधः । अयं कुक्षिरुदरस्थानम् । अयं पाणिर्हस्त इति । जङ्घादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं जङ्घा जानुनोरधस्तात् । पादस्योपरिस्था च । इयं शिरा देहधारिणी । इयं स्नुषा पुत्रवधूः ।","इयं नासिका गन्धहारिणी । इयं चूडा शिखा । इयं वसा शोणितविकारः स्नेहश्च ।","स्रक्स्रुक्स्फिक्त्वग्वाग्योषितो हि विद्यात्स्त्रियां द्युनावौ च ।","दीधितिमेकां[का] मुक्त्वा रश्म्यभिधानं तु पुंस्येव ॥ १८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.19","synonyms":["कटि","श्रोणि","अङ्गुलि","पङ्क्ति","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","चूडा","वसा","स्रज्","स्रुच्","स्फिज्","त्वच्","योषित्","दिव्","नौ","रश्मि","दीधिति"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"19","page":"0005","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्रगादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । तद्यथा । इयं स्रक् माला । इयं स्रुक् यज्ञोपकरणभाण्डम् । इयं स्फिक् कटिप्रदेशः । इयं त्वक् बहिश्चर्म । इयं वाक् वाणी । इयं योषित् बाला । द्यौश्च नौश्च द्युनावौ च स्त्रियां भवतः इयं द्यौः स्वर्गः । इयं नौः जलतरणिः । हिशब्दः पादपूरणे । दीधितिमेकां वर्ज्जयित्वा रश्मिवाचकाः शब्दाः पर्यायाश्च ये ते पुंसि भवन्ति । तद्यथा इमे रश्मयः प्रग्रहाः किरणाः अंशवः पादाः मयूखाः अभीषवः गभस्तयः घृणय इत्येवमादयः । तुशब्दः पादपूरणे ।","मूर्द्ध्नोऽक्षतक्षमज्जश्लेष्मात्माश्मयु[यू]वपूषराजभी रहितम् ।","सर्वं द्व्यच्कं नान्तं नपुंसकं पुंसि वा भवेद्ब्रह्मा ॥ १९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.20","synonyms":["स्रज्","स्रुच्","स्फिज्","त्वच्","योषित्","दिव्","नौ","दीधिति","रश्मि","प्रग्रह","किरण","अंशु","पाद","मयूख","अभीषु","गभस्ति","घृणि","मूर्धन्","उक्षन्","तक्षन्","मज्जन्","श्लेष्मन्","आत्मन्","अश्मन्","युवन्","पूषन्","राजन्","ब्रह्मन्"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"104","page":"0052","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिरो मूर्धोत्तमाङ्गं कम्प्रारभ्यं प्रेरितेरितम् ।","वाग्वचो वचनं वाणी भारती गीः सरस्वती ॥ १०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.104","synonyms":["शिरस्","मूर्धन्","उत्तमाङ्ग","कम्प्र","आरभ्य","प्रेरित","ईरित","वचस्","वचन","वाणी","भारती","गिर्","सरस्वती"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.53","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ष्माशब्दो भुवि नद्यां च गिर्शब्दो वाचि योषिति ।","ज्या भूमिमौर्व्योस्त्वग्गन्धद्रव्ये चर्मणि वल्कले ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.53","head":"गिर्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.56","page":"0006","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["साम्नां द्रष्टृषु चैकेषु नौर्वाक्कालतरिष्वथ ।","पूर्देहे नगरे बुद्धौ भास्तु रश्मौ रुचावपि ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.56","head":"नौ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.60","page":"0006","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाग्वाण्यां गौणवृत्त्या तु शब्दे वक्त्रे च केचन ।","श्रीरिन्दिरायां शोभायां स्यात् संपत्तिलवङ्गयोः ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.60","meanings":["वाणी","शब्द","वक्त्र"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.12","page":"0011","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपीच्छायामिरा तु स्यात् सुरायां सलिले दिवि ।","दैत्यान्ने न क्षितौ वाचि स्यादिला तु गवि क्षितौ ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.12","head":"इरा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.13","page":"0011","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दिवि वाच्यार्घ्यनाड्योश्च देवताबुधभार्ययोः ।","इज्या तु यागे पूजायां जनन्यामपि सज्जनः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.13","head":"इला"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.23","page":"0011","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाचि चैकान्नपञ्चाशद्रात्रे सत्रे तु भूमनि ।","कान्तिः शोभेच्छयोः काञ्ची मेखलापुरभेदयोः ॥ २३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.23","head":"ककुभ्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.39","page":"0013","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वभावे प्रभवे छन्दोभेदेष्वार्यादिकेष्वपि ।","ज्यानिस्तु हानौ बुद्धौ च रोगे जिह्वा तु वाचि च ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.39","head":"जिह्वा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.51","page":"0014","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धारा प्रवाहे नद्यादेः सैन्याग्रे द्रवसन्ततौ ।","वाचि शस्त्रमुखेऽश्वानां गतिष्वास्कन्दितादिषु ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.51","head":"धारा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.80","page":"0016","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुक्तिः स्वर्गेऽपवर्गे च मूर्तिः काठिन्यकाययोः ।","काकप्रतिमयोश्चाथ सङ्कल्पे वाचि मेनिवाक् ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.80","head":"मेनि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.116","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संभाषणे क्रियाकारे ज्ञानतोषणयोरपि ।","संपद्भूतौ गुणोत्कर्षे स्वाहाग्नेय्यां च वाचि च ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.116","head":"स्वाहा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.122","page":"0031","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रथस्य शीघ्रवहनसाधने चापि वस्तुनि ।","श्लोकः पद्ये यशोवाचोः षण्ड इट्चरपण्डयोः ॥ १२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.122","head":"श्लोक"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.87","page":"0050","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बुधपत्न्यां नाडिभेदे भुव्यन्ने दिवि वाचि च ।","धनञ्जयस्य वचने दृष्टं भा देवता प्रसूः ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.87","head":"इडा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.335","page":"0071","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गर्दा स्त्री द्रवधारायां धमनीषु च वाचि ना ।","गतं तु क्ली गतौ ना तु प्रकारे त्रि तु ढौकिते ॥ ३३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.335","head":"गर्द"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.392","page":"0076","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मर्त्यजात्यन्तरे वैश्यघर्घरीजे द्वयोरथ ।","घोष आभीरपल्लौ ना शब्दे वाचि स्वरे परे ॥ ३९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.392","head":"घोष"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.853","page":"0115","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मत्स्याक्ष्याख्यतृणस्तम्बे वाचि ब्राह्मी पुमान् पुनः ।","रात्रेः स्यात् पश्चिमे यामे पुमांस्त्वश्रुणि वाष्पवाक् ॥ ८५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.853","head":"ब्राह्मी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.873","page":"0117","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विश्वावसोः स्त्री वीणायां बृहती पठति त्विमाम् ।","अजयो वा(पि?चि) च क्लीबं पुनर्बोलमिति ध्वनिः ॥ ८७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 वा (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.873","head":"बृहती"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.928","page":"0122","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वराणामपि सप्तानां स्वरे षष्ठेऽथ स त्रिषु ।","गम्भीरशब्दे मन्द्रा तु वाचि स्त्री मन्दवाक् तु ना ॥ ९२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.928","head":"मन्द्रा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.942","page":"0123","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["महः पुंम्युत्सवे स्त्री तु मही वाचि गवि क्षितौ ।","सज्जनस्तु नदीभेदेऽप्याह द्विवचनेन तु ॥ ९४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.942","head":"मही"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1206","page":"0146","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वसिराख्ये च भैषज्ये क्षीरस्वामी वचोऽपठीत् ।","वल्गु तु त्रिषु चारौ च मधुरे वाचि तु स्त्रियाम् ॥ १२०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1206","head":"वल्गु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1224","page":"0147","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आटरूषे वाचि तु स्याद् वाशी नैरुक्तसम्मता ।","आदित्यस्य गभस्तीनां शतानि त्रीणि सृष्टये ॥ १२२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1224","head":"वाशा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1535","page":"0173","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शक्तौ त्वेकत्र शक्तीनां नवानां शार्ङ्गधन्वनः ।","सूक्ष्मा स्त्री ना तु सूर्यः स्याद् भास्करे वाचि तु स्त्रियाम् ॥ १५३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1535","head":"सूर्या"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1553","page":"0175","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सृत्वरी तु स्त्रियां वाचि जननीवैश्ययोरपि ।","सेव्यं तु सेवनीये त्रिर्वातव्येऽप्यथ नब्जले ॥ १५५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1553","head":"सृत्वरी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1607","page":"0180","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शस्त्रेऽथ हेम क्ली तोये कनकेऽप्यथ पुंसि सः ।","हेमन्ते स्त्री तु होता स्यात् वाचि यज्ञे तथार्त्विजि ॥ १६०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1595","head":"होत्रा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.1.8","page":"0001","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाचि सम्भावनायां तु स्यादाशङ्का भयेऽपि च ।","आकृतिस्तु शरीरे स्यादाकारव्यक्तिजातिषु ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.1.8","head":"आशङ्का"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.1.49","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विज्ञेया चतुराशीतिस्वरे च प्रसृतिः पुनः ।","तन्तौ वाचि च जाले वा तात्पर्येऽपि च बन्धने ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.1.49","head":"प्रसृति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.1.84","page":"0008","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मत्तयोषिति नर्तक्यां विदग्धायां च कीर्तिता ।","वाणीचिस्तु स्मृता योगे छायायामपि वाचि च ॥ ८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.1.84","head":"वाणीचि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.6","page":"0047","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ली तु वाचि विधौ धर्मे वर्णेऽम्बुतमसो क्रतौ ।","अक्षराख्ये सामभेदे खे मोक्षे मूलकारणे ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.6","head":"अक्षर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.146","page":"0059","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्ञेया शैलेन्द्रकन्यायां पृथिव्यामपि सूरिभिः ।","देवमातरि गावाचोर्होमार्थसमिदुक्षणे ॥ १४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.146","head":"अदिति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.630","page":"0101","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गीतसत्यां च काञ्च्यां च स्त्रीत्येवमजयोऽपठीत् ।","बहुवेदी गभीरं तु त्रिर्निम्ने वाचि तु स्त्रियाम् ॥ ६३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.630","head":"गभीरा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.632","page":"0102","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ब्रूते दुरवगाहे तद् गम्भीरा तु स्त्रियामियम् ।","वाचि द्यावापृथिव्योश्च गम्भीरे इति ना पुनः ॥ ६३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.632","head":"गम्भीरा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.668","page":"0105","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गीतभेदेऽथ वाचि स्त्री गान्धर्वी गारडं पुनः ।","विषशास्त्रप्रभेदे क्ली रत्ने मरतकाह्वये ॥ ६६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.668","head":"गान्धर्वी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.974","page":"0132","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धमनी तु स्त्रियामेषा विज्ञेया वाचि वाग्मिभिः ।","तथा हट्टविलासिन्यां सिरायां रमसोऽपठीत् ॥ ९७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.974","head":"धमनी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1934","page":"0216","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सरस्वती नदीभेदे नदीमात्रे च वाचि च ।","गङ्गायां गवि मेदिन्यां स्त्रीरत्ने च वचस्यपि ॥ १९३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1934","head":"सरस्वती"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.13","page":"0002","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गीतगात्रोरथाख्यातो गौर्जले वज्रबाणयोः ।","वृषधेन्वोर्गिरौ वाचि नेत्रदिग्भूमुखेषु च ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.13","head":"गो"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.18","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जूर्व्योमवाचि जवनपिशाच्योः कीटकेऽपि च ।","झो मञ्जुलसमीरे स्यान्नष्टेऽपि परिकीर्तितः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.18","head":"जू"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.32","page":"0004","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विः पक्षिनभसोर्वस्तु प्रचेतसि च शंकरे ।","वाग्वचःश्रुतदेव्योः स्याद्वौपम्येऽव्ययमीरितम् ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.32","meanings":["वचस्","श्रुतदेवी"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.27","page":"0009","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सरस्वती श्रुतदेवी ब्राह्मी गौर्गीश्च भारती ।","भाषा वाणी तु वाग्वाक्यं व्याहारवचने वचः ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.27","synonyms":["सरस्वती","श्रुतदेवी","ब्राह्मी","गो","गिर्","भारती","भाषा","वाणी","वाक्य","व्याहार","वचन","वचस्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.2.57","page":"0168","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इला बुधस्य भार्यायां भूमिश्रीगोषु वाच्यपि ।","इरा मह्यां जले मद्ये भारत्यामशनेऽपि च ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.2.2","head":"इला"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.18.266","page":"0196","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नन्दा तिथ्यन्तरे वाचि मणिकेऽथ नलं कजे ।","पितृदेवे कपौ वृक्षे नालं काण्डमृणालयोः ॥ २६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.18.8","head":"नन्दा"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.16","page":"0003","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मी भगवती शाब्दी गौरी काषायमोहिनी ।","गीर्गीर्वाणी गिरा बाला सा(ना?)दिनी वाग्वचाभ्रभा ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.16","synonyms":["ब्राह्मी","भगवती","शाब्दी","गौरी","काषायमोहिनी","गिर्","गीर्वाणी","गिरा","बाला","सादिनी","वचा","अभ्रभा"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.102","page":"0029","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["व्याहारो भाषितं चोक्तिर्वाग्वाक्यं वचनं स्मृतम् ।","प्रश्नः पृच्छानुयोगश्च प्रतिवाक्यं तदुत्तरम् ॥ १०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.35","synonyms":["व्याहार","भाषित","उक्ति","वाक्य","वचन","प्रश्न","पृच्छा","अनुयोग","प्रतिवाक्य","उत्तर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.130","page":"0047","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दिग्दृष्टिदीधितिस्वर्गवज्रवाग्बाणवारिषु ।","भूमौ पशौ च गोशब्दो विद्वद्भिर्दशधा मतः ॥ १३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.61","head":"गो"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.342","page":"0045","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["देवी सरस्वती ब्राह्मी श्रुतदेवी च भारती ।","वाग्गीर्वाणी तथा गौश्च भाषा च वचनं तु वै ॥ ३४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.303","synonyms":["सरस्वती","ब्राह्मी","श्रुतदेवी","भारती","गिर्","वाणी","गो","भाषा","वचन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.330","page":"0023","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["इन्द्रियार्थगोचराः स्युर्विषयाः परिकीर्तिता ।","स्यादिन्द्रियस्तु करणं हृषीकं विषयि स्मृतम् ।","गुदोपस्थं हस्तपादं वाक् च कर्मेन्द्रियं भवेत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.330","synonyms":["इन्द्रियार्थ","गोचर","विषय","इन्द्रिय","करण","हृषीक","विषयिन्","गुद","उपस्थ","हस्त","पाद","कर्मेन्द्रिय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.348","page":"0025","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वाक् वाचा वचसामीशा वाग्देवी वर्णमातृका ।","वचनं भाषितञ्चोक्तिर्व्याहारो लपितं वचः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.348","synonyms":["वाचा","वचसामीशा","वाग्देवी","वर्णमातृका","वचन","भाषित","उक्ति","व्याहार","लपित","वचस्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.1","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गौ पुंसि वृषभे रश्मौ कुलिशे त्रिदिवेऽपि च ।","स्त्रियां गवीषु दृग्-वाग्-भूदिक्षु वारिणि भूम्नि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.1","head":"गो"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.6.8","page":"0196","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पिचुर्ना दैत्यभित्कुष्ठभेदयोः कर्षतूलयोः ।","मोचः शोभाञ्जने मोचा शाल्मलीरम्भयोः स्त्रियाम् ॥","रुचिर्दीप्तौ च शोभायामभिलाषाभिषङ्गयोः ।","रुचा रुग्दीप्तिशोभेछाशारिकाशुकवाक्सु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.6.8","head":"रुचा"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.6.9","page":"0196","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाग्वाचा च समानार्थे भारतीवचसोः स्त्रियौ ।","वीचिस्तरङ्गावकाशसुखस्वल्पेषु च द्वयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.6.9","meanings":["भारती","वचस्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.13.2","page":"0204","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इडा बुधस्त्री वाक् पृथ्वी स्वर्मतीषु च गोषु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.13.2","head":"इडा"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.121","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बृहती क्षुद्रवार्ताकीच्छन्दोभिद्वसनान्तरे ।","कन्टकारी-वारिधानी-महतीषु च वाचि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.121","head":"बृहती"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.31.7","page":"0291","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तर्षो वाञ्छातृषोः पुंसि त्विट् स्त्री वाक्द्युतिकात्तिषु ।","तुषो विभीतकतरौ धान्यादित्वचि पुंस्ययम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.31.7","head":"त्विष्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.10","page":"0294","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रासः कोलाहले गोपक्रीडाशृङ्खलवाक्सु च ।","वत्सं वक्षसि वत्सः स्याद्वर्षपुत्रादितर्णके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.10","head":"रास"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"9.8","page":"0308","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["नदी सरित् शैवलिनी वाणी गीर्गोश्च वागपि ।","वीणा विपञ्ची दिक्ककुप् स्याद्भूर्भूमिरवणि क्षितिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None वीणा विपञ्ची दिक्ककुप् स्या (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.9.0.8","synonyms":["नदी","सरित्","शैवलिनी","वाणी","गिर्","गो","वीणा","विपञ्ची","दिश्","ककुभ्","भू","भूमि","अवनि","क्षिति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"9.33","page":"0310","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["विषाणी वीरणीपूगी चज्जूरी च नदादिषु ।","पुटिकेन्मालिकाद्यास्तु स्त्रियामादादिषु स्मृता ।","लक्ष्मीर्वाणी भवानी रजनिजविरतिकान्तिसीता जुगुप्सा ।","चिन्ताऽसूयाविभूतिद्युतितरणिमतिक्षेपणीविष्टि पीडा ।","तन्त्रीस्तन्द्री विपञ्चिद्रुणिविपणिकृपावेदनामुक्तिविद्या ।","ज्योत्स्ना वेश्या कलावाक्सरणिविषहरीहूतिकाकूप्रपाश्च ।","…वदितिकथादेवताद्योदिवौ च ।","ढक्काव्रीडावहित्थासुरभिकुमुदिनीपद्मिनीपूर्णिमाश्च ।","ताराश्रेणी च वीथीद्युतिरवनि नदीपुष्करिण्यम्बिकोम्रा ।","निद्राहेला च लीलायुवतिरनुमतिर्दिक्कुहुः पक्षतिश्च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.9.0.33","synonyms":["विषाणी","वीरणी","पूगी","खर्जूरी","पुटिका","मालिका","लक्ष्मी","वाणी","भवानी","रजनि","विरति","कान्ति","सीता","जुगुप्सा","चिन्ता","असूया","विभूति","द्युति","तरणि","मति","क्षेपणी","विष्टि","पीडा","तन्त्री","तन्द्री","विपञ्चि","द्रुणि","विपणि","कृपा","वेदना","मुक्ति","विद्या","ज्योत्स्ना","वेश्या","कला","सरणि","विषहरी","हूति","काकू","प्रपा","कथा","देवता","द्यो","दिव्","ढक्का","व्रीडा","अवहित्था","सुरभि","कुमुदिनी","पद्मिनी","पूर्णिमा","तारा","श्रेणी","वीथी","अवनि","नदी","पुष्करिणी","अम्बिका","निद्रा","हेला","लीला","युवति","अनुमति","दिश्","कुहू","पक्षति"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.100","page":"0185","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["दैत्येऽसुर आसुरश्च सरस्वत्यां गिरा गिरौ ।","वाग्-वाचे वाणि-वाण्यौ च तालव्याद्या च शारदा ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.100","synonyms":["असुर","आसुर","गिरा","गिर्","वाचा","वाणि","वाणी","शारदा"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.5","page":"0218","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इडेले सर्ग-नाडी-गो-बुध-स्त्री-वाक्ष्वपीरिते ।","द्यावाभूम्योस्तु रोदस्यौ रोदसी रोदसी तथा ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.5","head":"इडा"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.2.12","page":"0002","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मी गौर्भारती भाषा वाग्वाणी गीः सरस्वती ।","मरीचिरङ्गिरा दक्षः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.2.3","synonyms":["ब्राह्मी","गो","भारती","भाषा","वाणी","गिर्","सरस्वती","मरीचि","अङ्गिरस्","दक्ष","पुलस्त्य","पुलह","क्रतु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.289","page":"0039","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उपस्थं वागपानं चेत्येतत्कार्मणमिन्द्रियम् ।","त्वगसृङ्मांसमेदोऽस्थिमज्जाशुक्लानि धातवः ॥ २८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.26","synonyms":["उपस्थ","अपान","त्वच्","असृज्","मांस","मेदस्","अस्थि","मज्जन्","शुक्ल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1874","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आशीः स्यादभिलाषेऽथ स्यादिनः स्वामिसूर्ययोः ।","इरा सुराम्बुभूवाक्षु सगोनडीषु तास्विडा ॥ १८७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.15","head":"इरा"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1875","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इला तु तासु सार्घ्यासु स्यादिष्टिर्यजनेच्छयोः ।","सुत्रामसूर्ययोरिन्द्र ईतिः क्लेशोपसर्गयोः ॥ १८७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.16","head":"इला"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2007","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाणी वाग्देवतावाचोर्वीतं दुर्गजवाजिनोः ।","शङ्खो निधौ ललाटास्थ्नि नागे कम्बौ तु न स्त्रियाम् ॥ २००७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.148","head":"वाणी"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2241","page":"0271","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कः समीरार्कवेधःसु खमुडौ व्योम्नि चेन्द्रिये ।","गौवृषे ना स्त्रियां गोभूवाग्दिग्दृष्टिमरीचिषु ॥ २२४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.382","head":"गो"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2246","page":"0272","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लिप्साज्वालाकान्तिवाञ्छाभङ्गरोगेषु रुक् स्त्रियाम् ।","भारतीवचसोर्वाक् स्याद् विः पक्षिपरमात्मनोः ॥ २२४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.387","meanings":["भारती","वचस्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"7.1.2311","page":"0281","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["आगूयवागूवाक्सृ(स्र?)क्त्वक्स्फिग्ज्योग्नौदिगृगुष्णिहः ।","संध्या कथा[शीः] कन्था द्वाः पूर्धूर्गी[र्विट्] पिपीलिका ॥ २३११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.7.1.8","synonyms":["आगू","यवागू","स्रज्","त्वच्","स्फिज्","ज्योक्","नौ","दिश्","ऋच्","उष्णिह्","सन्ध्या","कथा","आशीस्","कन्था","द्वार्","पुर्","धुर्","गिर्","विश्","पिपीलिका"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.39.127","page":"0017","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["-----------------------------------","फुत्कारो यामिनी व्यक्ता पावनो मोहवर्धनः ।","निष्फला वागहङ्कारः प्रयागो ग्रामणीः फलम् ॥ १२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.39.3","head":"फ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.13.14","page":"0054","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ज्ञानामृता वर्म-शुची दामोदर-निरञ्जनौ ।","वागधरौ भौतिकेशो वागीशस्त्रिपुरश्च ऐ ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 ध (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.13.1","synonyms":["ज्ञानामृता","वर्मन्","शुचि","दामोदर","निरञ्जन","अधर","भौतिकेश","वागीश","त्रिपुर"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"10.9","page":"0061","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["-----------------------------------","नादबिन्दु-समायुक्तो द्वादशस्तु स्वरो भगः ।","योनिः सरस्वतीबीजमधरं वाग्भवं च वाक् ॥ऐं॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.10.0.9","synonyms":["भग","योनि","सरस्वतीबीज","अधर","वाग्भव"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.60","page":"0112","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्रीबाणरोहिणीदृग्दिग्वाग्भूमिष्वप्सु भूम्नि च ।","वैधव्ये नृपनाशे च छत्रभङ्गः प्रकीर्तितः ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.61","head":"गो"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.175","page":"0151","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सेवाविभागयोर्भक्तिर्भवद्युष्मत्सदर्थयोः ।","पक्षिण्यां वाचि वृत्तौ च भारती भारतं पुनः ॥ १७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.182","head":"भारती"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.382","page":"0226","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आलिः सेतुः सखी यज्वा शौण्डिकश्चाऽसुतीवलः ।","आभीलं भीषणे कृच्छ्रे इला भूवाग्बुधाङ्गनाः ॥ ३८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.397","head":"इला"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.1.9","page":"0003","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पद्मभूः प्राणदो वेधा द्रुघणो नाभिजो विधिः ।","वाग्वाणी भारती भाषा गौर्गीर्ब्राह्मी सरस्वती ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.1.9","synonyms":["पद्मभू","प्राणद","वेधस्","द्रुघण","नाभिज","विधि","वाणी","भारती","भाषा","गो","गिर्","ब्राह्मी","सरस्वती"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.3","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आलिः सेतौ सखीपङ्क्त्योराशा दिगतितृष्णयोः ।","आजिः समेऽपि भूभागे गोनाडीभूद्युवाक्ष्विडा ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.3","head":"इडा"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.4","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इलाप्येतासु चार्घे च स्यादिज्या यागपूजयोः ।","इष्टिः स्पृहायजनयोरिरा भूवाक्सुरांबुषु ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.4","head":"इला"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.15","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अलक्ष्म्यग्रजयोर्ज्येष्ठा गृहगोल्यृक्षभेदयोः ।","जिह्वा वाग्रसनार्चिःषु तन्द्रा निद्राप्रमीलयोः ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.15","head":"जिह्वा"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.2.17","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पाताली वागुरा स्थाली बन्धकी तु करिण्यपि ।","बृहती पद्यवार्ताक्योः कण्टकार्यां च वाचि च ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.2.17","head":"बृहती"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.5.35","page":"0280","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मत्स्याक्ष्यां वाचि गंगायां सरस्वानंबुधौ नदे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.5.35","head":"सरस्वती"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.5.37","page":"0280","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्युपश्विष्वंशुवज्रांबुभूवाग्दिग्दृक्षु गौर्न षण् ।","दृक् स्त्री स्याद्दर्शने बुद्धौ नेत्रे द्रष्टरि तु त्रिषु ॥ ३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.5.40","head":"गो"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}