{"stem":"वाणी","iast":"vāṇī","found":true,"koshas":20,"places":[{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.6.1","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मी तु भारती भाषा गीर्वाग्वाणी सरस्वती ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.6.1","synonyms":["ब्राह्मी","भारती","भाषा","गिर्","वाच्","सरस्वती"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.8","page":"0002","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वाग्वाणी भारती भाषा गौर्गीर्ब्राह्मी सरस्वती ।","ओङ्कारः प्रणवः प्रोक्तस्त्रयो वेदास्त्रयी स्मृताः ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.8","synonyms":["वाच्","भारती","भाषा","गो","गिर्","ब्राह्मी","सरस्वती","ओङ्कार","प्रणव","त्रयी"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.242","page":"0030","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वाणी केका शिखा चूडा चन्द्रको मेचकः स्मृतः ।","प्रचलाकः शिखण्डश्च कलापो वर्ह उच्यते ॥ २४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.87","synonyms":["केका","शिखा","चूडा","चन्द्रक","मेचक","प्रचलाक","शिखण्ड","कलाप","वर्ह"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"5.74","page":"0072","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मी तु भारती भाषा गीर्वाग्वाणी सरस्वती ।","ब्रह्मकैवर्तनी वाक्या वाकोवाक्यस्वरूपिणी ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.5.0.1","synonyms":["ब्राह्मी","भारती","भाषा","गिर्","वाच्","सरस्वती","ब्रह्मकैवर्तनी","वाक्या","वाकोवाक्यस्वरूपिणी"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.2.1","page":"0050","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शोणः कोकनदच्छवौ निगदितः शोणः समुद्रान्तरं","शोणो लोहितघोटकोऽपि च तयोर्भेदे च शोणः स्मृतः ।","वाणः स्यादसुरान्तरे कविवरे वाणी च वाग्देवता","वाणौ केवलकाण्डयोश्च कथितौ वाणा स्मृता झिण्टिका ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.2.1","meanings":["वाग्देवता"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.7","page":"0008","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कला वाणी महाविद्या मन्त्ररूपा महेश्वरी ।","ब्राह्मी तु भारती भाषा गीर्वाग्वाणी सरस्वती ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.7","synonyms":["कला","महाविद्या","मन्त्ररूपा","महेश्वरी","ब्राह्मी","भारती","भाषा","गिर्","वाच्","सरस्वती"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.26","page":"0441","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["लिड्गीर्भाषा वाणिगाथे जिह्वा वाणी द्वयोः पुमान् ।","घोषः स्वरः स्वनोऽपि स्याद्गणो धेनाऽपि कारिका ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.26","synonyms":["लिट्","भाषा","वाणि","गाथा","जिह्वा","घोष","स्वर","स्वन","गण","धेना","कारिका"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.55","page":"0059","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मी भाषा ब्राह्मणी गौर्गिरा गीर्-","वाणी वाचा वाक्सरस्वत्यपीडा ।","भारत्युक्ता शारदा शब्ददेवी","भेद्याधीनं वाङ्मयं तद्विकारे ॥ ५५ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.51","synonyms":["ब्राह्मी","भाषा","ब्राह्मणी","गो","गिरा","गिर्","वाचा","वाच्","सरस्वती","इडा","भारती","शारदा","शब्ददेवी","वाङ्मय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.2.50","page":"0100","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["क्षिपणिर्धारणी तूर्णा तिलपर्णी च सारणी ।","वारुणी काकिणी वाणी वणीः शिखरिणी तथा ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.2.23","synonyms":["क्षिपणि","धारणी","तूर्णा","तिलपर्णी","सारणी","वारुणी","काकिणी","वणी","शिखरिणी"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.3.90","page":"0163","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गौरर्वनाकक्रतुभेदरश्मि-","दृग्धेनुलोमाशनिनीरभूषु ।","दिग्बाणवाणीवृषभेषु गस्तु","गणेशगन्धर्वकगातृषु स्यात् ॥ ९० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.3.1","head":"गो"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.12.80","page":"0190","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पात्रे वाजिविभूषणे च तटिनीपात्रेऽथ गोभूबुध-","स्त्रीवाणीमखपात्रभित्स्वपि शिरासृष्ट्योरिडेले मते ।","क्रीडा खेलनहेलयोरथ भवेच्चूडा वलभ्यां शिखा-","दोर्भूषास्वथ मौलिमाल्यसरलानुक्रोशमर्दार्तिषु ॥ ८० ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.12.14","head":"इडा"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.16","page":"0196","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यूतौ स्त्री च निषङ्गके त्रिषु भवेत्तूणोऽथ नील्यां स्त्रियां","वाणी तु श्रुतिभारतीद्वयगता फाणिस्तु खर्वे गुडे ।","ऊर्म्यर्चिः किरणेषु पुंसि च घृणिः स्थाणुः पुमाञ्शंकरे","न स्त्री स ध्रुवकीलयोरथ नृपे वंशे च वेणुः पुमान् ॥ १६ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.16","meanings":["नीली","श्रुति","भारती"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.8","page":"0219","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्भारतं वृत्तिविभेदवाणी","सत्पक्षिणीवाचि तु तत्स्त्रियां स्यात् ।","दुर्जातमन्त्ये व्यसनेऽथ सम्य-","गज्ञातवस्तुन्यथ रस्य( ? )लिङ्गः ॥ ८ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.107","head":"भारती"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"61","page":"0017","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बल्वजादयः शब्दाः पुंसि भवन्ति । बहुत्वं चैषां सदैव । इमे बल्वजाः शष्पाः । इमे लाजा भ्रष्टधान्यानि । असवः प्राणाः । एते शब्दाः नपुंसके भवन्ति । इदं स्थलमरण्यप्रदेशः । शाद्वलं हरिततृणम् । शिबिरं शकटस्थानम् । पृतनाशब्दः स्त्रियां भवति । इयं पृतना सेना ।","ईर्ष्या रुचिः स्फुलिङ्गाः शय्या निःश्रेणी कोटिः कुटी वाणी ।","पेशी वरूथिनी च स्त्रियां कुथा नाडिका कन्था ॥ ६१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.64","synonyms":["ईर्ष्या","रुचि","स्फुलिङ्गा","शय्या","निःश्रेणी","कोटि","कुटी","पेशी","वरूथिनी","कुथा","नाडिका","कन्था"]},{"kosha":"NGSH","kosha_title":"निघण्टुशेष","kosha_latn":"Nighaṇṭuśeṣa","ref":"1.130","page":"0072","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अभ्रपुष्पः पत्रमाली वाणी वञ्जुलोऽपि च ।","स्यादम्बुवेतसे भीरुर्नादेयी बालभीरुकः ॥ १३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 प (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NGSH#NGSH.1.0.128","synonyms":["अभ्रपुष्प","पत्रमालिन्","वञ्जुल","भीरु","नादेयी","बालभीरुक"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"104","page":"0052","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिरो मूर्धोत्तमाङ्गं कम्प्रारभ्यं प्रेरितेरितम् ।","वाग्वचो वचनं वाणी भारती गीः सरस्वती ॥ १०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.104","synonyms":["शिरस्","मूर्धन्","उत्तमाङ्ग","कम्प्र","आरभ्य","प्रेरित","ईरित","वाच्","वचस्","वचन","भारती","गिर्","सरस्वती"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.52","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्गन्नान्नरसोत्साहबलेषु स्याच्चतुर्ष्वपि ।","ऋशब्दस्त्वदितौ स्वर्गेऽप्यृग्वाण्यां पद्यमात्रके ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.52","head":"ऋच्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.60","page":"0006","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाग्वाण्यां गौणवृत्त्या तु शब्दे वक्त्रे च केचन ।","श्रीरिन्दिरायां शोभायां स्यात् संपत्तिलवङ्गयोः ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.60","head":"वाच्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.31","page":"0012","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्राद्यूर्यादिप्रभृतिषु क्रियायुक्तेषु चेष्यते ।","गाथा तु वाण्यामार्यायां पिङ्गलानुक्तनामसु ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.31","head":"गाथा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1230","page":"0148","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्ञेयं हुडुक्कहिक्कायां वाणी तु गिरि सा स्त्रियाम् ।","वाद्यं तु क्लीबमातोद्ये त्रिर्वाद्ये वादनीयके ॥ १२३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1230","meanings":["गिर्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.14","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रश्मिवह्न्योश्च सत्याक्षिस्वर्गमातृषु भाषितः ।","गीश्च वाण्यां दिशाब्राह्म्योर्दुर्गायामथ घो घटे ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.14","head":"गी"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.23","page":"0004","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्विट् च वाण्यां प्रभायां च जिगीषाव्यवसाययोः ।","रुचौ तृट् च मता लोभतृष्णयोस्तुः स्मृतौ पुनः ॥ २३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.23","head":"त्विष्"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.27","page":"0009","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सरस्वती श्रुतदेवी ब्राह्मी गौर्गीश्च भारती ।","भाषा वाणी तु वाग्वाक्यं व्याहारवचने वचः ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.27","synonyms":["सरस्वती","श्रुतदेवी","ब्राह्मी","गो","गिर्","भारती","भाषा","वाच्","वाक्य","व्याहार","वचन","वचस्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.142","page":"0179","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कादम्बरी सुरा वाणी कोकिला सारिकापि च ।","कलध्वनिः कलायुक्ते परपुष्टमयूरयोः ॥ १४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.60","head":"कादम्बरी"},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"1.26","page":"0036","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भारती वाचका वाणी गीर्देवी परमेश्वरी ।","आजिर्मनोजवो धीरो नारदः कलहाशनः ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.1.0.26","synonyms":["भारती","वाचका","गीर्देवी","परमेश्वरी","आजि","मनोजव","धीर","नारद","कलहाशन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.342","page":"0045","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["देवी सरस्वती ब्राह्मी श्रुतदेवी च भारती ।","वाग्गीर्वाणी तथा गौश्च भाषा च वचनं तु वै ॥ ३४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.303","synonyms":["सरस्वती","ब्राह्मी","श्रुतदेवी","भारती","वाच्","गिर्","गो","भाषा","वचन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.347","page":"0025","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["इरा सरस्वती ब्राह्मी भाषा वाणी च शारदा ।","गिरा गीश्च गिरांदेवी गीर्देवी भारतीश्वरी ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.347","synonyms":["इरा","सरस्वती","ब्राह्मी","भाषा","शारदा","गिरा","गिर्","गिरांदेवी","गीर्देवी","भारती","ईश्वरी"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.86","page":"0088","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कुमारवाही दीप्ताङ्गो विचित्राङ्गो भुजङ्गभुक् ।","वाणी केका केकिका स्याच्चन्द्रे चन्द्रक-मेचकौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.86","synonyms":["कुमारवाहिन्","दीप्ताङ्ग","विचित्राङ्ग","भुजङ्गभुज्","केका","केकिका","चन्द्रक","मेचक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.8.47","page":"0156","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तत्त्रञ्च तन्त्रवापोऽस्त्री तच्छलाका प्रवाणिका ।","वाणिक्रियायां वाणिः स्त्री वाणी च व्यूतिरित्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.8.47","synonyms":["तन्त्र","तन्त्रवाप","प्रवाणिका","वाणि","व्यूति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.11","page":"0208","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["फाणिः करम्भे गुडे च वाणी भारतीभाषयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.11","meanings":["भारती","भाषा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.123","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्भास्वान् भास्करे सूर्ये भारतं ग्रन्थवर्षयोः ।","भारती वचने वाण्यां पक्षिवृत्तिप्रभेदयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.123","head":"भारती"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.175","page":"0226","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सदागतिर्ना वातार्कमोक्षेषु च सदीश्वरे ।","सरस्वान्नदभेदेऽब्धौ पुंसि स्याद्रसिकेऽन्यवत् ॥","सरस्वती च वाग्देवीवाणीस्त्रीरत्नगोषु च ।","सत्यवती व्यासमातृनारदर्च्चीकयोषिति ॥","समुद्रान्ता तु कार्यासीपृक्कादुरालभासु च ।","समाहितो निर्विवादे प्रतिज्ञातेऽभिधेयवत् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 व (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 दु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.175","head":"सरस्वती"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.127","page":"0246","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सदादानो गन्धहस्तिन्यैरावतगणेशयोः ।","सम्बदनं वशीकारे क्लीबमालोचनेऽपि च ॥","समादानं समीचीनग्रहे बौद्धाह्णिकेऽपि च ।","सम्वाहनन्तु भारादिवाहने चाङ्गमर्दने ॥","समापनं परिच्छेदप्रमापनसमाप्तिषु ।","सनातनो हरे विष्णौ नित्यपित्रतिथिष्वपि ॥","सनातनी भवान्यान्तु वाण्यब्धिसुतयोः स्त्रियाम् ।","स्तनयित्नुर्जलधरे विद्युति स्तनिते स्त्रियाम् ॥","सरोजिनी तु कमलाकरपङ्कजयोः स्त्रियाम् ।","समापन्नं वधे क्लिष्टे समाप्तप्राप्तयोरपि ॥","संयमनं व्रते बन्धे यमपूर्यामपि स्त्रियाम् ।","भवेत्सारसनं काञ्च्यामुरस्तेन तनुत्रिणाम्(?) ॥","सामयोनिर्ग्रजब्रह्मसामोत्थेषु भवेत्पुमान् ।","सुदर्शनो विष्णुचक्रे जम्बूवृक्षे सुरलाये ॥","क्लीबं महेन्द्रनगरे प्रज्ञौषधिभिदोः स्त्रियाम् ।","सुयामुनोऽच्युते मेघे प्रासादवत्सराजयोः ॥","सुकर्मा योगभेदे स्यात्सत्कर्मविधिकर्मणोः ।","सुधन्वा वीरभेदे स्याद्धानुष्के विश्वकर्मणि ॥","सुपर्वा पुंसि वंशे तु धूमपर्वामरेषु च ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 3 द (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 म (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 द (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.127","head":"सनातनी"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.36","page":"0267","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["देशभेदे पुमानेव पिङ्गलेऽपि च वाच्यवत् ।","वक्रः शनौ पुटे क्लीबं कुटिलक्रूरयोस्त्रिषु ॥","वारी मतङ्गवन्धन्यां कलस्यामपि च स्त्रियाम् ।","वारिर्वाणीभ-वन्धन्योः स्त्रियां क्लीबेऽम्बुवालयौः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.36","head":"वारि"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.58","page":"0269","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आशरो राक्षसे पुंसि तथा वैश्वानरेऽपि च ।","इत्वरी कुलटायां स्त्री पथिकक्रूरयोस्त्रिषु ॥","ईश्वरः शङ्करे कामे नाट्ये स्वामिनि वाच्यवत् ।","ईश्वरा चेश्वरी गौर्य्यां लक्ष्मीवाण्यादिशक्तिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.58","head":"ईश्वरी"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.3","page":"0277","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इला स्याद्बुधनार्याञ्च भूमिवाण्योरपि स्त्रियाम् ।","ओलः स्याच्छूरणेऽप्यार्द्रे ओलमप्यत्र न द्वयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.3","head":"इला"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"9.8","page":"0308","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["नदी सरित् शैवलिनी वाणी गीर्गोश्च वागपि ।","वीणा विपञ्ची दिक्ककुप् स्याद्भूर्भूमिरवणि क्षितिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None वीणा विपञ्ची दिक्ककुप् स्या (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.9.0.8","synonyms":["नदी","सरित्","शैवलिनी","गिर्","गो","वाच्","वीणा","विपञ्ची","दिश्","ककुभ्","भू","भूमि","अवनि","क्षिति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"9.33","page":"0310","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["विषाणी वीरणीपूगी चज्जूरी च नदादिषु ।","पुटिकेन्मालिकाद्यास्तु स्त्रियामादादिषु स्मृता ।","लक्ष्मीर्वाणी भवानी रजनिजविरतिकान्तिसीता जुगुप्सा ।","चिन्ताऽसूयाविभूतिद्युतितरणिमतिक्षेपणीविष्टि पीडा ।","तन्त्रीस्तन्द्री विपञ्चिद्रुणिविपणिकृपावेदनामुक्तिविद्या ।","ज्योत्स्ना वेश्या कलावाक्सरणिविषहरीहूतिकाकूप्रपाश्च ।","…वदितिकथादेवताद्योदिवौ च ।","ढक्काव्रीडावहित्थासुरभिकुमुदिनीपद्मिनीपूर्णिमाश्च ।","ताराश्रेणी च वीथीद्युतिरवनि नदीपुष्करिण्यम्बिकोम्रा ।","निद्राहेला च लीलायुवतिरनुमतिर्दिक्कुहुः पक्षतिश्च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.9.0.33","synonyms":["विषाणी","वीरणी","पूगी","खर्जूरी","पुटिका","मालिका","लक्ष्मी","भवानी","रजनि","विरति","कान्ति","सीता","जुगुप्सा","चिन्ता","असूया","विभूति","द्युति","तरणि","मति","क्षेपणी","विष्टि","पीडा","तन्त्री","तन्द्री","विपञ्चि","द्रुणि","विपणि","कृपा","वेदना","मुक्ति","विद्या","ज्योत्स्ना","वेश्या","कला","वाच्","सरणि","विषहरी","हूति","काकू","प्रपा","कथा","देवता","द्यो","दिव्","ढक्का","व्रीडा","अवहित्था","सुरभि","कुमुदिनी","पद्मिनी","पूर्णिमा","तारा","श्रेणी","वीथी","अवनि","नदी","पुष्करिणी","अम्बिका","निद्रा","हेला","लीला","युवति","अनुमति","दिश्","कुहू","पक्षति"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.100","page":"0185","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["दैत्येऽसुर आसुरश्च सरस्वत्यां गिरा गिरौ ।","वाग्-वाचे वाणि-वाण्यौ च तालव्याद्या च शारदा ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.100","synonyms":["असुर","आसुर","गिरा","गिर्","वाच्","वाचा","वाणि","शारदा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.2.12","page":"0002","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मी गौर्भारती भाषा वाग्वाणी गीः सरस्वती ।","मरीचिरङ्गिरा दक्षः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.2.3","synonyms":["ब्राह्मी","गो","भारती","भाषा","वाच्","गिर्","सरस्वती","मरीचि","अङ्गिरस्","दक्ष","पुलस्त्य","पुलह","क्रतु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2007","page":"0244","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाणी वाग्देवतावाचोर्वीतं दुर्गजवाजिनोः ।","शङ्खो निधौ ललाटास्थ्नि नागे कम्बौ तु न स्त्रियाम् ॥ २००७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.148","meanings":["वाग्देवता","वाच्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2141","page":"0259","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भरतं नाट्यशास्त्रे स्याद्भरतो मुनिभूभृतोः ।","भारती तुलसीवाण्योर्भैरवो रुद्रघोरयोः ॥ २१४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.282","head":"भारती"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.9.26","page":"0008","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ॠः क्रोधोऽतिथीशो वाणी वामनः श्रीश्च गोधृती ।","ऊर्ध्वमुखी निशानाथः पद्ममाला विनष्टधीः ॥ २६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 थी (sub) pāda 3 syl. 3 मु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.9.1","head":"ॠ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.14.43","page":"0009","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आप्यायनी चोर्ध्वदन्तो लक्ष्मीर्वाणी सु(मु)खी द्विजः ।","उद्देश्यदर्शकस्तीव्रः कैलासो वसुधाक्षरः ॥ ४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.14.2","head":"ओ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.23.72","page":"0012","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चः पुष्करो हली वाणी चात्मशक्तिः सुदर्शनः ।","चतुर्मुण्डधरो भौमो महिषाचारसम्बिनी ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.23.1","head":"च"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.43.139","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यो वाणी वसुधा वायुर्विकृतिः पुरुषोत्तमः ।","युगान्तः श्वसनः शीघ्रं धूम्रार्चिः प्राणिसेवकः ॥ १३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.43.1","head":"य"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.45.149","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खड्गी नादोऽमृतं देवी लवणं वारुणी पतिः ।","शिखा वाणी क्रिया माता भामिनी कामिनीप्रिया ॥ १४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.45.2","head":"ल"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.52.5","page":"0022","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्द्धमात्रा कला वाणी नादोऽर्द्धेन्दुः सदाशिवः ।","अनुचर्या तुरीय च विश्वमातृकला परा ॥नादः॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.52.5","head":"नाद"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"5.44","page":"0039","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["क्षुधा वाणी च वायुस्त्वग् हृद्गतः पुरुषोत्तमः ।","यमुना यामुनेयश्च य-कारो मान्तिमः स्मृतः ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.5.0.44","synonyms":["क्षुधा","वायु","त्वच्","हृद्गत","पुरुषोत्तम","यमुना","यामुनेय","यकार","मान्तिम"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"10.30","page":"0063","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अर्द्धमात्रा कला वाणी नादोऽर्धेन्दुः सदाशिवः ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.10.0.30","synonyms":["अर्धमात्रा","कला","नाद","अर्धेन्दु","सदाशिव"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.134","page":"0137","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रन्थे कार्षापणे चास्त्री पुराणमनवे त्रिषु ।","पाणिः पादे व्यूहपृष्ठे वाणी व्यूतिश्च भारती ॥ १३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.141","meanings":["व्यूति","भारती"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.283","page":"0189","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वर्णारम्भाववष्टम्भौ वाणी छन्दोऽप्यनुष्टुभौ ॥ २८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.295","head":"अनुष्टुभ्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.1.9","page":"0003","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पद्मभूः प्राणदो वेधा द्रुघणो नाभिजो विधिः ।","वाग्वाणी भारती भाषा गौर्गीर्ब्राह्मी सरस्वती ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.1.9","synonyms":["पद्मभू","प्राणद","वेधस्","द्रुघण","नाभिज","विधि","वाच्","भारती","भाषा","गो","गिर्","ब्राह्मी","सरस्वती"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}