{"stem":"वार्","iast":"vār","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.2.1","page":"42","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नीरं वारि जलं दकं कमुदकं पानीयमम्भः कुशं","तोयं जीवनजीवनीयसलिलार्णांस्यम्बु वाः संवरम् ।","क्षीरं पुष्करमेघपुष्पकमलान्यापः पयःपाथसी","कीलालं भुवनं वनं घनरसो यादोनिवासोऽमृतम् ॥ १०६९ ॥","कुलीनसं कबन्धं च प्राणदं सर्वतोमुखम् ।"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.2.1","synonyms":["नीर","वारि","जल","दक","क","उदक","पानीय","अम्भस्","कुश","तोय","जीवन","जीवनीय","सलिल","अर्णस्","अम्बु","संवर","क्षीर","पुष्कर","मेघपुष्प","कमल","अप्","पयस्","पाथस्","कीलाल","भुवन","वन","घनरस","यादोनिवास","अमृत","कुलीनस","कबन्ध","प्राणद","सर्वतोमुख"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.10.2","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आपः स्त्री भूम्नि वार्वारि सलिलं कमलं जलम् ।","पयः कीलालममृतं जीवनं भुवनं वनम् ॥ ३ ॥","कबन्धमुदकं पाथः पुष्करं सर्वतोमुखम् ।","अम्भोऽर्णस्तोयपानीयनीरक्षीराम्बुशम्बरम् ॥ ४ ॥","मेघपुष्पं घनरसस्त्रिषु द्वे आप्यमम्मयम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.10.2","synonyms":["अप्","वारि","सलिल","कमल","जल","पयस्","कीलाल","अमृत","जीवन","भुवन","वन","कबन्ध","उदक","पाथस्","पुष्कर","सर्वतोमुख","अम्भस्","अर्णस्","तोय","पानीय","नीर","क्षीर","अम्बु","शम्बर","मेघपुष्प","घनरस","आप्य","अम्मय"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"3.648","page":"0074","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आपस्तोयं घनरसपयः पुष्करं मेघपुष्पं,","कं पानीयं सलिलमुदकं वारि वाः शम्बरं च ।","अर्णः पाथः कुशजलवनं क्षीरमम्भोऽम्बु नीरं,","प्रोक्तं प्राज्ञैर्भुवनममृतं जीवनीयं दकं च ॥ ६४८ ॥"],"metre":"mandakranta","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.3.0.26","synonyms":["अप्","तोय","घनरस","पयस्","पुष्कर","मेघपुष्प","क","पानीय","सलिल","उदक","वारि","शम्बर","अर्णस्","पाथस्","कुश","जल","वन","क्षीर","अम्भस्","अम्बु","नीर","भुवन","अमृत","जीवनीय","दक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.7","page":"0344","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्त्रियां तृप्तिरिरापः स्त्री भूम्नि पुंसि रसो द्वयोः ।","गौः क्लीबे प्राणदं क्षीरं वाश्चापि सलिलं जलम् ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.7","synonyms":["तृप्ति","इरा","अप्","रस","गो","प्राणद","क्षीर","सलिल","जल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.1","page":"0379","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्पर्शनः कः समीरो यः स्पर्शनो मारुतो नभः ।","वायुस्ततो मातरिश्वा हरिरात्मा वहश्च वाः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.1","synonyms":["स्पर्शन","क","समीर","मारुत","नभस्","वायु","मातरिश्वन्","हरि","आत्मन्","वह"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.7.1","page":"0098","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्त्रियामापो वारो बहुषु सलिलं वारि सरिलं","जलं पाथः पीथं दकमुदकमम्भोऽम्बु च पयः ।","कबन्धं कं पाथं घृतममृतमर्णो जनहितं","कृपीटं पानीयं जलदकुसुमं पावन-वने ॥ १ ॥"],"metre":"sikharini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.7.1","synonyms":["अप्","सलिल","वारि","सरिल","जल","पाथस्","पीथ","दक","उदक","अम्भस्","अम्बु","पयस्","कबन्ध","क","पाथ","घृत","अमृत","अर्णस्","जनहित","कृपीट","पानीय","जलदकुसुम","पावन","वन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.7.3","page":"0099","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वार्जीवनं जीवनीयं दगर्णे(?) सर्वतोमुखम् ।","गवं(?)सरः कर्बुरं च पवित्रं पूतमङ्कुरः ।","कम्बलं तामरं कृत्स्नं क्षणदं स्यन्दनं मधु ।","क्षरं कंत्वलिगं * * न स्त्री कोडं(?)रसं विषम् ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.7.3","synonyms":["जीवन","जीवनीय","सर्वतोमुख","सरस्","कर्बुर","पवित्र","पूत","अङ्कुर","कम्बल","तामर","कृत्स्न","क्षणद","स्यन्दन","मधु","क्षर","रस","विष"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"14","page":"0002","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्थूणोर्ण इति । स्थूणा चोर्णा च स्थूणोर्णे स्त्रीयोगे स्तः स्त्रीलिङ्गे भवत इत्यर्थः । इयं स्थूणा काष्ठमयी द्विकर्णिका । इयमूर्णा मेषलोमा । तयोरेव स्थूणोर्णयोर्यथासङ्ख्यगृहशशपूर्वकयोर्नपुंसकत्वम् । इदं गृहस्थूणम् । इदं शशोर्णम् । शशपूर्वकयोरिति किम् । इह मा भूत् इयं स्थालास्थूणा । इयं मेषोर्णा । सर्वशब्दो निर्विशेषवाची । सर्वमक्षिनाम जलनाम च नपुंसके भवति । अक्षिनाम तावत् । इदमक्षि लोचनं नेत्रं नयनं चक्षुर्दृगम्बकमीक्षणादि ।","जलपर्याय इदं जलं तोयं सलिलमम्बु नीरं वार्वारि काननमुदकं वनमित्येवमादि । जलशब्दत्वादप्शब्दस्यापि नपुंसकत्वं प्राप्नोतीत्याह मुक्त्वापः अप्शब्दं वर्जयित्वेत्यर्थः । अस्य हि स्त्र्यधिकारात्स्त्रीत्वम् । इमा आपः बहुवचनान्तः सदैव ।","जलकुसुमनाम सर्वं नपुंसकं स्यात्पद्मस्तु विभाषया ।","अभ्रादृतेऽम्बुदाख्या हि केशनखदन्तसञ्ज्ञाश्च ॥ १४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.14","synonyms":["स्थूणा","ऊर्णा","गृहस्थूण","शशोर्ण","अक्षि","लोचन","नेत्र","नयन","चक्षुस्","दृश्","अम्बक","ईक्षण","जल","तोय","सलिल","अम्बु","नीर","वारि","कानन","उदक","वन","अप्","पद्म","अभ्र","अम्बुद","केश","नख","दन्त"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"15","page":"0007","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वार्वारि कं पयोऽम्भोऽम्बु पाथोऽर्णः सलिलं जलम् ।","सरं वनं कुशं नीरं तोयं जीवनमब्विषम् ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.15","synonyms":["वारि","क","पयस्","अम्भस्","अम्बु","पाथस्","अर्णस्","सलिल","जल","सर","वन","कुश","नीर","तोय","जीवन","अप्","विष"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.347","page":"0047","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अम्भो घनरसः पुंसि वाः क्लीबे रत्नमुच्यते ।","अगाधमतलस्पृक् चास्थागमस्ताघमेव च ॥ ३४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.347","synonyms":["अम्भस्","घनरस","रत्न","अगाध","अतलस्पृश्","अस्थाग","अस्ताघ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.2.69","page":"0219","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["दर्द्रुपर्शू ऋचा? नौश्च वार्दृशौ गीः पूरा सह ।","सपर्यायाः सभेदाश्चेत्यादयः स्युः स्त्रियां घनाः? ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 पू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.2.39","synonyms":["दर्द्रु","पर्शु","ऋच्","नौ","दृश्","गिर्","पुर्"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"3.27","page":"0125","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वार्वारि कीलं कीलालं कमलं कि(को?)मलं जलम् ।","जीवं च जीवनं चैव भुवनं वनमित्यपि ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.3.0.27","synonyms":["वारि","कील","कीलाल","कमल","कोमल","जल","जीव","जीवन","भुवन","वन"]},{"kosha":"SAVD","kosha_title":"संसारावर्त","kosha_latn":"Saṃsārāvarta","ref":"14","page":"0467","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कबन्धमुदकमापो नीरवार्वारिनारम् ॥ १४ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SAVD#SAVD.0.0.14","synonyms":["कबन्ध","उदक","अप्","नीर","वारि","नार"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.2.1856","page":"0303","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कबन्धं कमलं चाऽम्भः कमन्धं शम्बरं दकम् ।","अर्णोऽम्बु चाऽमृतं कं वाः आपोऽप् च सर्वतोमुखम् ॥ १८५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.2.3","synonyms":["कबन्ध","कमल","अम्भस्","कमन्ध","शम्बर","दक","अर्णस्","अम्बु","अमृत","क","अप्","सर्वतोमुख"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.2.39","page":"0039","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वार्वारि तोयमुदकं नीरपानीयसम्बरम् ।","अम्भः क्षीराम्बु सलिलं सर्वतोमुखजीवनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.2.39","synonyms":["वारि","तोय","उदक","नीर","पानीय","सम्बर","अम्भस्","क्षीर","अम्बु","सलिल","सर्वतोमुख","जीवन"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.90","page":"0225","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वणिग्द्रव्येऽपि, पानीये जीवनीयं च जीवनम् ।","नीरं नारं भीरं वा स्त्री-क्लीबयोर्वारे वार्दरे ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.90","synonyms":["जीवनीय","जीवन","नीर","नार","भीर","वार्दर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.10.318","page":"0043","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अम्भःपुष्करवारितोयजलवाःपाथोवनार्णःपयः-","पनीयोदकमेघपुष्पसलिलक्षीराम्बुनीरामृतम् ।","कीलालं भुवनं कबन्धकमले तज्जीवनं शम्बरं","नारः पुंसि कमव्यये धनरसो नापस्तु भूम्नि स्त्रियाम् ॥ ३१८ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sardulavikridita · pāda 2 syl. 1 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.10.24","synonyms":["अम्भस्","पुष्कर","वारि","तोय","जल","पाथस्","वन","अर्णस्","पयस्","पानीय","उदक","मेघपुष्प","सलिल","क्षीर","अम्बु","नीर","अमृत","कीलाल","भुवन","कबन्ध","कमल","जीवन","शम्बर","नार","कम्","घनरस","अप्"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"5.56","page":"0040","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्राणस्तेजः स्थिरा वार्द्युर्वायुश्चापि प्रभा च ज्या ।","कमभ्रं नाद-दावौ च कुः पाथो व्योम तो रयः ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.5.0.56","synonyms":["प्राण","तेजस्","स्थिरा","द्यु","वायु","प्रभा","ज्या","क","अभ्र","नाद","दाव","कु","पाथस्","व्योमन्","रय"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.52.59","page":"0060","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जलं वारि वनं वा कं पाथस्तोयं रसोऽम्बु हृत् ।","दशानां जलवर्णानां संज्ञोक्ता पूर्वसूरिभिः ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.52.7","synonyms":["जल","वारि","वन","क","पाथस्","तोय","रस","अम्बु","हृद्"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"9.4.1","page":"0060","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जलं-ऋ, वारि-ॠ, वनं-औ, वाः-घ, कं-झ, पाथः-ढ, तोयं-ध, रसः-भ, अम्बु-व, हृत्-स"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.9.4.1","synonyms":["जल","वारि","वन","क","पाथस्","तोय","रस","अम्बु","हृद्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.2.3","page":"0154","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वार्नपुंसि स्त्रियो भूमन्यापो घनरसः पुमान् ।","वल्लूरं तु सितं तोयमतिक्षारं तु किट्टिमम् ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.2.3","synonyms":["अप्","घनरस","वल्लूर","किट्टिम"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}