{"stem":"वास्तु","iast":"vāstu","found":true,"koshas":11,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.1.79","page":"39","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गेहभूर्वास्तु गेहे तु गृहं वेश्म निकेतनम् ॥ ९८९ ॥","मन्दिरं सदनं सद्म निकाय्यो भवनं कुटः ।","आलयो निलयः शाला सभोदवसितं कुलम् ॥ ९९० ॥","धिष्ण्यमावसथं स्थानं पस्त्यं संस्त्याय आश्रयः ।","ओको निवास आवासो वसतिः शरणं क्षयः ॥ ९९१ ॥","धामागारं निशान्तं च कुट्टिमं त्वस्य बद्धभूः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.1.79","synonyms":["गेहभू","गेह","गृह","वेश्मन्","निकेतन","मन्दिर","सदन","सद्मन्","निकाय्य","भवन","कुट","आलय","निलय","शाला","सभा","उदवसित","कुल","धिष्र्य","आवसथ","स्थान","पस्त्य","संस्त्याय","आश्रय","ओकस्","निवास","आवास","वसति","शरण","क्षय","धामन्","अगार","निशान्त","कुट्टिम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.2.19","page":null,"kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["समौ संवसथग्रामौ वेश्मभूर्वास्तुरस्त्रियाम् ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.2.32","synonyms":["संवसथ","ग्राम","वेश्मभू"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.290","page":"0035","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गृहभूमिस्तु वास्तुः स्याद्वाट आवेष्टको वृतिः ।","गृहस्थानं स्मृतं राज्ञामुपकार्योपकारिका ॥ २९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.135","synonyms":["गृहभूमि","वाट","आवेष्टक","वृति","उपकार्या","उपकारिका"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.291","page":"0035","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आवासावसथं गृहं च भवनं स्थानं निशान्तं कुलं,","संस्त्यायो निलयो निकाय्यमुटजं गेहं कुटं मन्दिरम् ।","धिष्ण्यं धाम निकेतनं च सदनं पस्त्यं च वास्तु क्षयः","शाला वेश्म निवेशनोदवसिते प्रोक्ते च सद्मौकसी ॥ २९१ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.136","synonyms":["आवास","आवसथ","गृह","भवन","स्थान","निशान्त","कुल","संस्त्याय","निलय","निकाय्य","उटज","गेह","कुट","मन्दिर","धिष्र्य","धामन्","निकेतन","सदन","पस्त्य","क्षय","शाला","वेश्मन्","निवेशन","उदवसित","सद्मन्","ओकस्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.51","page":"0117","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["कर्मान्तः कर्मभूमिः स्याद्यज्ञवाटस्तु यज्ञकः ।","वास्तुरस्त्री वेश्मभूमिर्गोष्ठं गोस्थानमीरितम् ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.0.51","synonyms":["कर्मान्त","कर्मभूमि","यज्ञवाट","यज्ञक","वेश्मभूमि","गोष्ठ","गोस्थान"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.1.33","page":"0122","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कुटिर्द्वयोः पुंसि न मन्दिरा स्यात्","स्त्रियां न गेहं भवनं च वास्तु ।","स्थानं च धानं वसतिश्च शाला","सभा निशान्तं च निकेतनं च ॥ ३३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.1.33","synonyms":["कुटि","मन्दिर","गेह","भवन","स्थान","धान","वसति","शाला","सभा","निशान्त","निकेतन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.46","page":"0112","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["पक्कण-कङ्कण-शिङ्घाणाः स्यु-","र्वर्णः शुक्लाद्यक्षरवाची ।","वास्तुः सक्तुर्जीवातुः स्या-","द्भूतः प्रेते पूर्त-निकेते ॥ ४६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.14","synonyms":["पक्कण","कङ्कण","शिङ्घाण","वर्ण","सक्तु","जीवातु","भूत","पूर्त","निकेत"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1245","page":"0149","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["जङ्घायां तु स्त्रियां शुष्कफले तु नरि मन्यते ।","षड्वर्गशबरस्वामी वास्तुस्तु नरशण्डयोः ॥ १२४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1245","synonyms":[]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1246","page":"0149","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["गृहभूमौ गृहे सीम्नि सुरुङ्गायां पुरेऽपि च ।","वाजी तु ना शरे वह्नौ पर्वतेऽपि धनञ्जयः ॥ १२४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1246","meanings":["गृहभूमि","गृह","सीमन्","सुरुङ्गा","पुर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.14","page":"0034","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्थानमुद्गमे वास्तौ तन्त्रेहापौरुषेषु च ।","औदरस्य मलस्यापि स्रुतौ स्याद्रभसः पुनः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.14","head":"उत्थान"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.165","page":"0231","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["सक्तवोऽप्यररिः कम्बुर्दोर्दार्वगुरुहिङ्गवः ।","पलाण्डुस्तितउर्वास्तुवेमप्रेमाणि लोम च ॥ १६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.48","synonyms":["सक्तु","अररि","कम्बु","दोस्","दारु","अगुरु","हिङ्गु","पलाण्डु","तितउ","वेमन्","प्रेमन्","लोमन्"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.15","page":"0027","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्राकारे तु करः कारो वप्रो वरण इत्यपि ।","गृहे तु वस्त्यं सं(प?)स्त्यं च वास्तु वासो निवासनम् ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.15","synonyms":["कर","कार","वप्र","वरण","वस्त्य","संस्त्य","वास","निवासन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.1.135","page":"0273","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गृहनिर्माणयोग्या भूः गेहभूर्वास्तु कथ्यते ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.1.135","synonyms":[]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.2.40","page":"0053","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["अथ संवसथग्रामौ तथावसथ इत्यपि ।","वास्त्वस्त्री वेश्मभूर्वाटी वाटिका गृहपोतकः ॥","ग्रामान्त उपशल्यञ्च द्वयं ग्रामसमीपके ।","द्वे स्त्रियौ सीमसीमे च ग्राम्यावधिनिश्चिते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None द्वे स्त्रियौ सीमसीमे (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.2.40","synonyms":["संवसथ","ग्राम","आवसथ","वेश्मभू","वाटी","वाटिका","गृहपोतक","ग्रामान्त","उपशल्य","सीमन्","सीमा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.11.26","page":"0201","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लाटो देशान्तरे वस्त्रे जीणेषु भूषणादिषु ।","वाटः पथि वृतिस्याने वाटी स्यात्कुटिवास्तुनोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 षु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.11.26","head":"वाटी"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.2.1","page":"0034","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गर्भागारापवरके वास्तु स्याद्गृहपोतकः ।","स्यात्प्रासादो देवकुलं पुत्रिका शालभञ्जिका ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.2.1","synonyms":["गर्भागार","अपवरक","गृहपोतक","प्रासाद","देवकुल","पुत्रिका","शालभञ्जिका"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.102","page":"0126","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लाटोंऽशुके च देशे च व्युष्टं कल्ये त्रिषूषिते ।","पथि वास्तुनि वाटः स्याद्विकटं विकृतं बृहद् ॥ १०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.105","head":"वाट"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.8","page":"0273","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["पुन्नपुंसकयोर्दारुजीवातुस्थाणुसीधवः ।","स्थाद्वास्तु हिङ्गु तितउ सानु कम्बु कमण्डलु ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.8","synonyms":["दारु","जीवातु","स्थाणु","सीधु","हिङ्गु","तितउ","सानु","कम्बु","कमण्डलु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.10","page":"0159","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["ग्रामादिभूमिर्वास्त्वस्त्री सन्दंशस्त्वस्य कोणभूः ।","ब्रह्मस्थली वास्तुमध्यं ब्रह्मधारा तदन्तभूः ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.10","synonyms":["सन्दंश","ब्रह्मस्थली","ब्रह्मधारा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.80","page":"0236","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वास्त्वस्त्री गृहभूपुर्योर्गृहे सीमसुरुंगयोः ।","वानं शुष्के गतौ व्यूतौ गन्धे वृद्धौ सुधीयमौ ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.80","meanings":["गृहभू","पुरी","गृह","सीमन्","सुरुंगा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.5","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्थानमुद्यमे वास्तौ तन्त्रेहापौरुषेषु च ।","उद्धानमुद्गमे चुल्ल्यामौशीरे दण्डचामरे ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.5","head":"उत्थान"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}