{"stem":"विकार","iast":"vikāra","found":true,"koshas":12,"places":[{"kosha":"ACSJ","kosha_title":"अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaśiloñcha","ref":"6.21","page":"5","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जातौ जातमपि स्पर्धा सङ्घर्षोऽप्यथ विक्रिया ॥ १३६ ॥","विकारो विकृतिश्चापि विलम्भस्तु समर्पणम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACSJ#ACSJ.6.0.21","synonyms":["जात","सङ्घर्ष","विकृति","विलम्भ"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.1.13","page":"0163","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विस्तारौ विततस्तम्बौ तुषारौ हिमशीकरौ ।","भास्करौ वह्निमार्तण्डौ विकारौ रोगवैकृतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.1.13","meanings":["रोग","वैकृत"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"34.10.1","page":"0238","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अधीश्वरे चाधिकारे तथाधीनविकारयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.34.10.1","head":"अधि"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.303","page":"0054","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथ रोगे गदो व्याधिरुपतापः क्षयोऽपि च ।","क्रमः क्रामो विकारः स्यान्मृत्युपर्यायसेवकः ॥ ३०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.303","synonyms":["गद","व्याधि","उपताप","क्षय","क्रम","क्राम"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.53","page":"0240","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बन्धनं प्रसितिश्चारः स्पृष्टिः स्पशोपतप्तता ।","विकारो विप्रकारः स्यादाकारस्त्विङ्ग इङ्गितम् ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स्प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.53","synonyms":["बन्धन","प्रसिति","चार","स्पृष्टि","स्पश","उपतप्तता","विप्रकार","आकार","इङ्ग","इङ्गित"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.54","page":"0240","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परिणामो विकारः स्याद्विकृतिर्विक्रिया समे ।","अपहारस्त्वपचर्या समाहारः समुच्चयः ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.54","synonyms":["परिणाम","विकृति","विक्रिया","अपहार","अपचर्या","समाहार","समुच्चय"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.99","page":"0416","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अक्षं च नियतं चाथ भूतानि तनवः पुनः ।","घोरा विकारा भूतानि विशेषा विग्रहा अपि ॥ ९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.99","synonyms":["अक्ष","नियत","तनु","घोर","भूत","विशेष","विग्रह"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.2","page":"0306","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पाप्माबाधो विकारश्च यक्ष्मा यक्ष्मश्च जन्म(क्ष्म?)वत् ।","व्याधिर्ना दुःखमाकल्पं मान्द्यं खिद्रोऽप्यपाटवम् ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.2","synonyms":["पाप्मन्","आबाध","यक्ष्मन्","यक्ष्म","व्याधि","दुःख","आकल्प","मान्द्य","खिद्र","अपाटव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.4.28","page":"0032","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्पाशश्चाथ विवर्तः स्यादपवर्तनमित्यपि ।","परिणामो विकारो द्वे समे विकृति-विक्रिये ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.4.27","synonyms":["स्पाश","विवर्त","अपवर्तन","परिणाम","विकृति","विक्रिया"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.39","page":"0070","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आच्छादने चिलति च निवासयति कोतति ।","प्रपञ्चे वेः स्तृणोति स्यात्प्राद्विकारे परेः स्तुतौ ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.330","head":"प्रस्तृणोति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.92","page":"0084","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गर्भग्रह-प्रसूत्योः प्राद्वेर्विकार-विजन्मनोः ।","वन्दनेऽवादथोत्पत्ति-प्रसूत्योरभितो जनिः ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.493","meanings":["विजायते"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.4","page":"0131","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निःक्षेपे नियमे निवेशभ(भृ?)शयोर्दानेऽन्तिके दर्शने-","न्तर्भावोपरमाश्रयाम्बुषु तयोधा(?)भावविन्यासके ।","हर्षे चौर्यनिकृष्टवर्जनविपर्यासप्रमोदेष्वप","स्याद्विश्लेषविकारयोरुप पुनर्हीनेऽधिके चान्तिके ॥ ४ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.117","head":"अप"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.36","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवेत्स्रवन्त्यौषधिसिन्धुभेदे","वाते त्वमात्ये वहतिर्वृषे ना","स्त्री दुर्गतिः स्यान्निरये च निःस्वे ।","डिम्बे गदे स्याद्विकृतिर्विकारे","शठे तु शाठ्ये निकृतिर्निकारे ॥ ३६ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.134","head":"विकृति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.43","page":"0323","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रोगे विकारो विकृतावथेङ्गे","व्यापार उक्तो नरि संस्थितौ च ।","पुमान्निकारः परिभूतिवाची","तथैव धान्योत्किरणे प्रदिष्टः ॥ ४३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.153","meanings":["रोग","विकृति"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"17","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।","अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । \"पदरुजवेगस्पृशो घञि\"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । \"येन विधिस्तदन्तस्ये\"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । \"एरजि\"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा \"ऋदोरप्\" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । \"नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।\"","प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।","जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.18","synonyms":["ऊर्मि","तरङ्ग","ध्वनि","शब्द","अञ्जलि","करपुट","ओष्ठ","अधर","दन्तच्छद","कपोल","गण्ड","गुल्फ","पादग्रन्थि","घुठ","घूंठ","पाद","रोग","वेग","स्पर्श","पाक","त्याग","योग","प्रसाद","भेद","छेद","दाह","दोष","प्रकार","जय","नय","कर","वर","भर","शर","नर","प्लव","पव","भव","अन्धकार","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","चूडा","वसा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.4.13","page":"0041","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विकारेऽप्यासमुद्रान्तद्वीपसम्बन्धिवस्तुनि ।","अन्यत्र मानुषात् तत्स्थाच्चाथ कश्चित् स्वतन्त्रधीः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.4.13","head":"द्वैप"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.204","page":"0029","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["रोगे चाप्यन्यथाभावे विवधस्तृदितः पथि ।","पर्याहारे च भारे च विश्वप्सा त्वन्तरेऽनिले ॥ २०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.204","meanings":["रोग","अन्यथाभाव"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.390","page":"0100","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नाशोऽभावस्तथा संनिवेशः संस्थानमीक्ष्यते ।","विस्रम्भोऽप्यथ विश्वासो विकारः परिणामतः ॥ ३९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.390","synonyms":["नाश","अभाव","संनिवेश","संस्थान","विस्रम्भ","विश्वास","परिणाम"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2766","page":"0451","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परिणामो विकारश्च विकृतिर्विक्रिया पुनः ॥ २७६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.395","synonyms":["परिणाम","विकृति","विक्रिया"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.88","page":"0256","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जलतरणेऽपि, परिणामे विकृति-विक्रिये ।","विकारः, घूर्णने घूर्णिर्भ्रान्तिर्भ्रमि-भ्रमावपि ॥ ८८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.88","synonyms":["परिणाम","विकृति","विक्रिया","घूर्णन","घूर्णि","भ्रान्ति","भ्रमि","भ्रम"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.7.1717","page":"0207","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परिणामो विकारः स्याच्छन्दोऽभिप्राय आशयः ।","उपभोगस्तु निर्वेशः संनिधिः संनिकर्षणम् ॥ १७१७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.7.25","synonyms":["परिणाम","छन्द","अभिप्राय","आशय","उपभोग","निर्वेश","संनिधि","संनिकर्षण"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.373","page":"0222","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विकारो विकृतौ रोगे विश्वकद्रू श्वभित्खलौ ।","बेरोऽङ्गे कुङ्कुमे बेरं वठरः शठमन्दयोः ॥ ३७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.387","meanings":["विकृति","रोग"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.2.35","page":"0043","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वैकृन्तः स्याद्रसवरो रसज्ञो व्योमधारणः ।","रसकस्त्वयसस्मारो विकारो लोहजः कुशी ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.2.35","synonyms":["वैकृन्त","रसवर","रसज्ञ","व्योमधारण","रसक","अयःसार","लोहज","कुशी"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.2.22","page":"0193","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विकारो विप्रकारः स्यादाकारस्त्विंग इंगितम् ।","उपक्रियोपकारः स्यादपकारोऽन्यतः कृतिः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.2.22","synonyms":["विप्रकार","आकार","इङ्ग","इङ्गित","उपक्रिया","उपकार","अपकार"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.66","page":"0244","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विस्रंभौ स्नेहविश्वासौ विबुधौ सुरपण्डितौ ।","विकारौ रोगविकृती विष्किरौ शिखिकुक्कुटौ ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.66","meanings":["रोग","विकृति"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.4.10","page":"0275","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पौरुषेयं वधे पुंसो बृन्दे कार्यविकारयोः ।","ब्रह्मबन्धुरधिक्षेप्ये निर्देश्ये ब्राह्मणाधमे ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.4.10","head":"पौरुषेय"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}