{"stem":"विवर्ण","iast":"vivarṇa","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.18","page":"18","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दानशीलः स वदान्यो वदन्योऽप्यथ बालिशः ॥ ३५१ ॥","मूढो मन्दो यथाजातो बालो मातृमुखो जडः ।","मूर्खोऽमेधो विवर्णाज्ञौ वैधेयो मातृशासितः ॥ ३५२ ॥","देवानांप्रियजाल्मौ च दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.18","synonyms":["दानशील","वदान्य","वदन्य","बालिश","मूढ","मन्द","यथाजात","बाल","मातृमुख","जड","मूर्ख","अमेध","अज्ञ","वैधेय","मातृशासित","देवानांप्रिय","जाल्म","दीर्घसूत्र","चिरक्रिय"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.932","page":"37","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उन्माथः कूटयन्त्रं स्याद्विवर्णस्तु पृथग्जनः ।","इतरः प्राकृतो नीचः पामरो बर्बरश्च सः ॥ ९३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.809","synonyms":["उन्माथ","कूटयन्त्र","पृथग्जन","इतर","प्राकृत","नीच","पामर","बर्बर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.10.16","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विवर्णः पामरो नीचः प्राकृतश्च पृथग्जनः ।","निहीनोऽपसदो जाल्मः क्षुल्लकश्चेतरश्च सः ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.10.28","synonyms":["पामर","नीच","प्राकृत","पृथग्जन","निहीन","अपसद","जाल्म","क्षुल्लक","इतर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.336","page":"0040","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वैधेयो बालिशो बालो जडो जाल्मो यथोद्गतः ।","मूढो मन्दो विवर्णश्च मूर्खः स्यान्मातृशासितः ॥ ३३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.181","synonyms":["वैधेय","बालिश","बाल","जड","जाल्म","यथोद्गत","मूढ","मन्द","मूर्ख","मातृशासित"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.8.30","page":"0205","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वार्त्तावहो वैवधिको भारवाहस्तु भारिकः ।","भारवाडथ नीचस्तु विवर्णः पामरेतरौ ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.8.30","synonyms":["वार्त्तावह","वैवधिक","भारवाह","भारिक","भारवाह्","नीच","पामर","इतर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.4.42","page":"0298","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["डिङ्गरः किंकरो गोप्य-परजात-परैधिताः ।","प्रेष्यः श्लिकुश्चाथ नीचो विवर्णश्च पृथग्जनः ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.4.39","synonyms":["डिङ्गर","किंकर","गोप्य","परजात","परैधित","प्रेष्य","श्लिकु","नीच","पृथग्जन"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.105","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपवर्णास्तु संकीर्णा विवर्णास्त्वन्त्यजातयः ।","एकवर्णाः स्ववर्णाः स्युर्हीनवर्णास्तु जुङ्गिताः ॥ १०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.105","synonyms":["उपवर्ण","संकीर्ण","अन्त्यजाति","एकवर्ण","स्ववर्ण","हीनवर्ण","जुङ्गित"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.17","page":"0103","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वदन्यो दानशीले स्याद्वदान्योऽपि च दृश्यते ।","मूर्खो बालो जडोऽमेधो विवर्णो मातृशासितः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.17","synonyms":["वदन्य","वदान्य","मूर्ख","बाल","जड","अमेध","मातृशासित"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.586","page":"0101","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नीचे विवर्णो जाल्मश्च प्राकृतः पामरो जडः ।","पृथग्जनो निहीनश्चापशदः क्षुल्लकेतरौ ॥ ५८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.586","synonyms":["जाल्म","प्राकृत","पामर","जड","पृथग्जन","निहीन","अपशद","क्षुल्लक","इतर"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"5.1.2","page":"0041","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्रह्मक्षत्रियविट्छूद्रा इति वर्णचतुष्टयम् ।","उपवर्णास्तु सङ्कीर्णा विवर्णास्त्वन्त्यजातयः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.5.1.2","synonyms":["ब्रह्मन्","क्षत्रिय","विश्","शूद्र","उपवर्ण","सङ्कीर्ण","अन्त्यजाति"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.521","page":"0066","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मातृमुखश्च मूढोऽज्ञो मन्दश्च नामवर्जितः ।","बालोऽमेधाः विवर्णश्च वैधेयश्च यथोद्गतः ॥ ५२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.28","synonyms":["मातृमुख","मूढ","अज्ञ","मन्द","नामवर्जित","बाल","अमेधस्","वैधेय","यथोद्गत"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1580","page":"0253","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["इतरः पामरो नीचः प्राकृतश्च पृथग्जनः ।","विवर्णो बर्बरश्चेति नामानि विलसन्ति वै ॥ १५८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1547","synonyms":["इतर","पामर","नीच","प्राकृत","पृथग्जन","बर्बर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.8.25","page":"0154","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["नीचे निहीनहीनापसदजान्मपृथग्जनाः ।","विवर्णः प्राकृतक्षुल्लक्षुल्लकेतरपामराः ।","भृत्ये भुजिष्यदासेयदासेरपरिचारकाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.8.25","synonyms":["नीच","निहीन","हीन","अपसद","जाल्म","पृथग्जन","प्राकृत","क्षुल्ल","क्षुल्लक","इतर","पामर","भृत्य","भुजिष्य","दासेय","दासेर","परिचारक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1575","page":"0190","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["नीचे निहीनापशदपामरेतरबर्बराः ।","विवर्णः क्षुल्लको जाल्मः प्राकृतश्च पृथग्जनः ॥ १५७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.5","synonyms":["निहीन","अपशद","पामर","इतर","बर्बर","क्षुल्लक","जाल्म","प्राकृत","पृथग्जन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.5.2","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रा इति वर्णाश्चतुष्टये ।","उपवर्णास्तु संकीर्णा विवर्णास्त्वन्त्यजातयः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.5.2","synonyms":["ब्रह्मन्","क्षत्रिय","विश्","शूद्र","वर्ण","उपवर्ण","संकीर्ण","अन्त्यजाति"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.24","page":"0256","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विगतौ वीतनिस्पृहौ विविक्तौ शुद्धनिर्जनौ ।","विवर्णौ मूर्खदुर्वर्णौ व्यायतो व्यापृते दृढे ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 स्पृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.24","meanings":["मूर्ख","दुर्वर्ण"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}