{"stem":"विश्","iast":"viś","found":true,"koshas":20,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.337","page":"17","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मर्त्यः पञ्चजनो भूस्पृक्पुरुषः पूरुषो नरः ।","मनुष्यो मानुषो ना विट् मनुजो मानवः पुमान् ॥ ३३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.1","synonyms":["मर्त्य","पञ्चजन","भूस्पृश्","पुरुष","पूरुष","नर","मनुष्य","मानुष","नृ","मनुज","मानव","पुंस्"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.710","page":"35","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या ऊरजा विशः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.710","synonyms":["अर्य","भूमिस्पृश्","वैश्य","ऊरव्य","ऊरज"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.118","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मूत्रं प्रस्राव उच्चारावस्करौ शमलं शकृत् ॥ ६७ ॥","पुरीषं गूथवर्चस्कमस्त्री विष्ठाविशौ स्त्रियौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.118","synonyms":["मूत्र","प्रस्राव","उच्चार","अवस्कर","शमल","शकृत्","पुरीष","गूथ","वर्चस्क","विष्ठा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.1","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊरव्या ऊरुजा अर्या वैश्या भूमिस्पृशो विशः ।","आजीवो जीविका वार्ता वृत्तिर्वर्तनजीवने ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.1","synonyms":["ऊरव्य","ऊरुज","अर्य","वैश्य","भूमिस्पृश्","आजीव","जीविका","वार्ता","वृत्ति","वर्तन","जीवन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.214","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्वौ विशौ वैश्यमनुजौ द्वौ चराभिमरौ स्पशौ ॥ २१४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.409","meanings":["वैश्य","मनुज"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.331","page":"0039","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।","पुमान्पञ्चजनो ना च पुरुषः पूरुषश्च विट् ॥ ३३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.176","synonyms":["मनुष्य","मानुष","मर्त्य","मनुज","मानव","नर","पुंस्","पञ्चजन","नृ","पुरुष","पूरुष"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.570","page":"0064","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊख्याश्च विशः स्मृताः ।","जीवनं वृत्तिराजीवो वार्त्ता चेति निगद्यते ॥ ५७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None आर्या भूमिस्पृशो वै (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.416","synonyms":["आर्य","भूमिस्पृश्","वैश्य","ऊख्य","जीवन","वृत्ति","आजीव","वार्त्ता"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"219","page":"0072","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["विट् स्यात् वैश्यश्च वाणिज्यं वाणिज्याऽपि निगद्यते ।","कुषीदं च कुशीदं च कुसीदं च समं त्रयम् ॥ २१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.219","synonyms":["वैश्य","वाणिज्य","वाणिज्या","कुषीद","कुशीद","कुसीद"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"29.2.1","page":"0211","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विट् स्मृतो मनुजे वैश्ये प्रवेशे विट् च कीर्तिता ।","दृक् स्मृता दर्शने बुद्धौ नेत्रे च दृक् च वीक्षणे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.29.2.1","meanings":["मनुज","वैश्य","प्रवेश"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"5.1","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्या मनुजा मर्त्या द्विपादो नहुषो नरः ।","ब्रह्मक्षत्रियविट्छूद्रा इति वर्णचतुष्टये ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.5.0.1","synonyms":["मनुष्य","मनुज","मर्त्य","द्विपाद","नहुष","नर","ब्रह्मन्","क्षत्रिय","शूद्र"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.1","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भूपर्यायस्पृशो मर्त्त्या मानवा मनुजा विशः ।","मनुष्याः पृतना मर्ताः क्षितयो मानुषा अपि ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.1","synonyms":["मर्त्य","मानव","मनुज","मनुष्य","पृतना","मर्त","क्षिति","मानुष"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.1","page":"0132","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विशो भूमिस्पृशो वैश्या ऊरुपर्यायजार्थकाः ।","अर्या उरव्या गोरक्षाकृषिवाणिज्यजीविनः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.1","synonyms":["भूमिस्पृश्","वैश्य","अर्य","उरव्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.1","page":"0200","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्यान्मानवो मानुष-भूस्पृशौ विट् ।","नरः पुमान्पञ्चजनोऽङ्गनेष्टः","स्यात्पूरुषो ना पुरुषैधतू च ॥ १ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.796","synonyms":["मानव","मानुष","भूस्पृश्","नर","पुंस्","पञ्चजन","अङ्गनेष्ट","पूरुष","पुरुष","एधतु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.11","page":"0210","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["दायादो भागधेयोऽथ भावे ज्ञातेयमन्तिमे ।","बन्धुता तु व्रजे लोको जनो विट् चर्षणिः प्रजा ।","जनकीयं जनस्येदं * * * * * * * * ।","त्रिषु सार्वजनीनः स्यात्साधुः सर्वजनेषु यः ।","* * * * * * * * जनता स्त्री जनव्रजे ।","भवेद्विश्वजनीनं तद्धितं विश्वजनाय यत् ।","स्यात्सार्वजनिकं सर्वजनीनं च विशेष्यवत् ॥","सर्वेभ्योऽपि जनेभ्यो यद्धितं वस्तु भवेदिह ।","एवं प्रातिजनीनः स्यान्माहाजनिक इत्यपि ॥","तथा पञ्चजनीनश्च सर्वीयः सार्ववत्स्मृतः ।","त्रिषु स्वो निज आत्मीय * * * सौव इत्यपि ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.894","synonyms":["दायाद","भागधेय","ज्ञातेय","बन्धुता","लोक","जन","चर्षणि","प्रजा","जनकीय","सार्वजनीन","जनता","विश्वजनीन","सार्वजनिक","सर्वजनीन","प्रातिजनीन","माहाजनिक","पञ्चजनीन","सर्वीय","सार्व","स्व","निज","आत्मीय","सौव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.58","page":"0224","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उल्बमस्त्री च कललं शुक्रार्तवघनेऽस्त्रियाम् ।","मूत्रं वस्तिमलं किट्टोत्थ (?) मनुष्यजलं स्रवः ॥","प्रस्रावश्च भवेन्मेहोऽथोच्चारावस्करौ समौ ।","वर्चः पुरीषं लेण्डं च शकृच्छमलमन्तिमे ॥","विष्ठा न स्त्री गूथ-मल-वर्चस्का विड्विषौ न ना ॥ ५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1026","synonyms":["उल्ब","कलल","मूत्र","वस्तिमल","किट्टोत्थ","मनुष्यजल","स्रव","प्रस्राव","मेह","उच्चार","अवस्कर","वर्चस्","पुरीष","लेण्ड","शकृत्","शमल","विष्ठा","गूथ","मल","वर्चस्क","विष्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.6","page":"0232","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विप्र-क्षत्रिय - विट् - शूद्रास्ते त्वशूद्रा द्विजा मताः ।","ब्रह्मचारी गृही वानप्रस्थो भिक्षुश्चतुष्टये ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1109","synonyms":["विप्र","क्षत्रिय","शूद्र","द्विज","ब्रह्मचारिन्","गृहिन्","वानप्रस्थ","भिक्षु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.1","page":"0271","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊरव्या ऊरुजा वैश्या अर्या भूमिस्पृशो विशः ।","वृत्तिर्वार्त्ता जीविका स्यादाजीवो वर्तनं तथा ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1503","synonyms":["ऊरव्य","ऊरुज","वैश्य","अर्य","भूमिस्पृश्","वृत्ति","वार्त्ता","जीविका","आजीव","वर्तन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.25","page":"0097","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदीनवो हाव इहाथ राशि-","वराशि-वंश-स्पश-कोटिशांशाः ।","कुशः पुरोडाश-विशौ शिशुः स्या-","दुदो दिशिवत्प्रदिशमादिशेच्च ॥ २५ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 2 syl. None दुदो दिशिवत्प्रदिशमादिशेच्च (extra_in_pada) pāda 2 syl. 6 त्प्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.27","synonyms":["आदीनव","हाव","राशि","वराशि","वंश","स्पश","कोटिश","अंश","कुश","पुरोडाश","शिशु","उद","प्रदिश्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.43","page":"0371","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कान्तौ तथा त्विड्व्यवसायके च","रुचौ जिगीषावचसोरपि स्त्री ।","स्त्री व्यापने विट् श[84a]मले न पुंसि","शुषिस्तु शोषो विवरेऽपि च स्त्री ॥ ४३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.46","meanings":["व्यापन","शमल"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.104","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्विपादो नहुषो गोधा व्राताः पञ्चजना नरः ।","ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रा इति वर्णचतुष्टये ॥ १०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.104","synonyms":["द्विपाद","नहुष","गोधा","व्रात","पञ्चजन","नर","ब्रह्मन्","क्षत्रिय","शूद्र"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.206","page":"0034","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या ऊरुजा विशः ।","आजीवो जीवका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ २०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.206","synonyms":["आर्य","भूमिस्पृश्","वैश्य","ऊरव्य","ऊरुज","आजीव","जीविका","वृत्ति","वार्ता","वर्तन","जीवन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.18","page":"0009","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परमात्मनि नाथ स्त्री विज्ज्ञाने ज्ञातरि त्रिषु ।","ना रौहिणेये विट् तु स्त्रीशण्डयोर्गूढवाचि(नि?नी) ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None शण्डयोर्गूढवाचि (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.18","meanings":["स्त्री","षण्ड"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.19","page":"0009","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अङ्गुल्यां स्त्री समाम्नाये समाम्नाताज(ने?ये)न च ।","द्वयोर्मनुष्ये वैश्ये च स्वं त्वात्मात्मीययोस्त्रिषु ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None समाम्नाताज(ने?ये)न च (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.19","meanings":["अङ्गुलि","मनुष्य","वैश्य"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.594","page":"0093","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ब्रह्मक्षत्त्रियविट्स्वण्डजातेषु दशनेषु ना ।","द्विजा तु स्त्री हरेण्याख्यगन्धद्रव्ये द्विकं पुनः ॥ ५९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.594","head":"द्विज"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.933","page":"0129","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्वयोस्तु पठितः पूर्वैः स्याद्ब्रह्मक्षत्त्रविट्सु च ।","पक्षिण्यथ दिवौकास्तु देवचातकयोर्द्वयोः ॥ ९३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.933","head":"द्विज"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.31","page":"0004","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["फो झंझापवने फेने फूर्वातूलककुब्वचोः ।","विण्नरेऽवस्करे वैश्ये बः पद्मघटयोरपि ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.31","meanings":["नर","अवस्कर","वैश्य"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.2","page":"0101","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्यो मानवो मर्त्यो मनुजः पुरुषो नरः ।","भूस्पृक्पूरुषो विट् स्यात्पुमानन्पञ्चजनो नरि ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 षो (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.2","synonyms":["मनुष्य","मानव","मर्त्य","मनुज","पुरुष","नर","भूस्पृश्","पूरुष","पुंस्","पञ्चजन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.2.38","page":"0215","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मिन्यनिण्यणयस्त्रयुक्ता विंशत्याद्याः स्त्रियां पुनः ।","नरादन्यत्र विट्शब्दो लतागीतिभिदि ध्रुवा ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None मिन्यनिण्यणयस्त्रयुक्ता (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.2.8","synonyms":["विंशति","ध्रुवा"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.406","page":"0077","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वैश्ये तूरुज ऊरव्य आ(अ?)र्यभूमिस्पृशौ [च] विट् ।","जीवने वर्तनं वार्ता जीविकाजीव इत्यपि ॥ ४०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.406","synonyms":["ऊरुज","ऊरव्य","अर्य","भूमिस्पृश्","वर्तन","वार्ता","जीविका","आजीव"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.76","page":"0006","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बाहुजः क्षत्रियः क्षत्री राजन्यो मौलिसिंचितः ।","ऊरुजः पीतरुग्वैश्यो विड्वाणिज्याऽवनिस्पृशः ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.75","synonyms":["बाहुज","क्षत्रिय","क्षत्रिन्","राजन्य","मौलिसिंचित","ऊरुज","पीतरुच्","वैश्य","वाणिज्यावनिस्पृश्"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"5.1.2","page":"0041","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्रह्मक्षत्रियविट्छूद्रा इति वर्णचतुष्टयम् ।","उपवर्णास्तु सङ्कीर्णा विवर्णास्त्वन्त्यजातयः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.5.1.2","synonyms":["ब्रह्मन्","क्षत्रिय","शूद्र","उपवर्ण","सङ्कीर्ण","विवर्ण","अन्त्यजाति"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"5.3.40","page":"0045","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊरव्यश्वोरुजो विट् च तुलाधाराग्रजीवनः ।","वार्ता तु वर्तकं वार्ता वृत्तिर्वर्तनजीवने ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.5.3.2","synonyms":["ऊरव्य","ऊरुज","तुलाधार","अग्रजीवन","वर्तक","वार्ता","वृत्ति","वर्तन","जीवन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.1","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्यो मानवो मर्त्यो मनुजो मानुषो नरः ।","ना विट् पञ्चजनो भूस्पृक् पुरुषः पूरुषः पुमान् ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.1","synonyms":["मनुष्य","मानव","मर्त्य","मनुज","मानुष","नर","नृ","पञ्चजन","भूस्पृश्","पुरुष","पूरुष","पुंस्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.496","page":"0063","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।","भूस्पृक् पञ्चजनो ना विट् पूरुषः पुरुषः पुमान् ॥ ४९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1","synonyms":["मनुष्य","मानुष","मर्त्य","मनुज","मानव","नर","भूस्पृश्","पञ्चजन","नृ","पूरुष","पुरुष","पुंस्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1351","page":"0229","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्यो भूमिस्पृशो वैश्या उरव्या उरुजा विशः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1351","synonyms":["अर्य","भूमिस्पृश्","वैश्य","उरव्य","उरुज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.1","page":"0138","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विड्वैश्य ऊरुजोरयौ भूमिस्पृक् भूमिजीवनः ।","जीविका जीव आजीवो वार्ता वृत्तिश्च वर्तनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.1","synonyms":["वैश्य","ऊरुज","अर्य","भूमिस्पृश्","भूमिजीवन","जीविका","जीव","आजीव","वार्ता","वृत्ति","वर्तन"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.196","page":"0204","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सृणीका सृणिका गूथो विड्-विषौ शान्त-षान्तगौ ।","वर्चस्क-वर्चसी तुल्ये विष्ठा वर्गद्वितीयभाक् ॥ १९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.196","synonyms":["सृणीका","सृणिका","गूथ","विष्","वर्चस्क","वर्चस्","विष्ठा"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.315","page":"0214","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बाहुसंभवे राजन्यो राजा च क्षत्र-क्षत्रियौ ।","आर्ये विड्-वैश्यौ वेतने वृत्तिर्वार्तापि जीविका ॥ ३१५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.315","synonyms":["राजन्य","राजन्","क्षत्र","क्षत्रिय","वैश्य","वृत्ति","वार्ता","जीविका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1118","page":"0138","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पुरीषं शमलं वर्चः शकृद्विष्ठाविशौ स्त्रियौ ।","गूथवर्चस्कमस्त्री स्यादुच्चारावस्करौ समौ ॥ १११८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.88","synonyms":["पुरीष","शमल","वर्चस्","शकृत्","विष्ठा","गूथ","वर्चस्क","उच्चार","अवस्कर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.4.1394","page":"0169","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या ऊरुजा विशः ।","आजीवो जीविका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ १३९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.4.1","synonyms":["अर्य","भूमिस्पृश्","वैश्य","ऊरव्य","ऊरुज","आजीव","जीविका","वृत्ति","वार्ता","वर्तन","जीवन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2247","page":"0272","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विट् प्रजावैश्ययोः पुंसि स्त्री मले जनने द्वयोः ।","श्रीः कान्तिसंपदोर्लक्ष्म्यां लवङ्गकुसुमेऽपि च ॥ २२४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.388","meanings":["प्रजा","वैश्य","मल","जनन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"7.1.2311","page":"0281","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["आगूयवागूवाक्सृ(स्र?)क्त्वक्स्फिग्ज्योग्नौदिगृगुष्णिहः ।","संध्या कथा[शीः] कन्था द्वाः पूर्धूर्गी[र्विट्] पिपीलिका ॥ २३११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.7.1.8","synonyms":["आगू","यवागू","वाच्","स्रज्","त्वच्","स्फिज्","ज्योक्","नौ","दिश्","ऋच्","उष्णिह्","सन्ध्या","कथा","आशीस्","कन्था","द्वार्","पुर्","धुर्","गिर्","पिपीलिका"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.5.2","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रा इति वर्णाश्चतुष्टये ।","उपवर्णास्तु संकीर्णा विवर्णास्त्वन्त्यजातयः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.5.2","synonyms":["ब्रह्मन्","क्षत्रिय","शूद्र","वर्ण","उपवर्ण","संकीर्ण","विवर्ण","अन्त्यजाति"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.1","page":"0123","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्या भूमिस्पृशो वैश्या ऊरव्या उरुजा विशः ।","आजीवो जीविका वृत्तिर्वार्ता वर्तनजीवने ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.1","synonyms":["अर्य","भूमिस्पृश्","वैश्य","ऊरव्य","उरुज","आजीव","जीविका","वृत्ति","वार्ता","वर्तन","जीवन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.5.39","page":"0280","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आत्मनि ज्ञातरि ज्ञः स्यान्ना विड्वैश्ये जने न षण् ।","तेशब्दः क्रीडने स्त्री स्यात् क्रीडके त्वभिधेयवत् ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.5.42","meanings":["वैश्य","जन"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}