{"stem":"वृत्र","iast":"vṛtra","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.96","page":"11","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्विषः पाकोऽद्रयो वृत्रः पुलोमा नमुचिर्बलः ॥ १७४ ॥","जम्भः प्रिया शचीन्द्राणी पौलोमी जयवाहिनी ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.96","synonyms":["पाक","अद्रि","पुलोमन्","नमुचि","बल","जम्भ","शची","इन्द्राणी","पौलोमी","जयवाहिनी"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"2.20","page":"1","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दिनात्ययः प्रदोषे स्याद्ध्वान्ते वृत्रो रजोबलम् ॥ १९ ॥","रात्रिरागो नीलपङ्को दिनाण्डं दिनकेसरः ।","खपरागो निशावर्म वियद्भूतिर्दिगम्बरः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.2.0.12","synonyms":["दिनात्यय","रजोबल","रात्रिराग","नीलपङ्क","दिनाण्ड","दिनकेसर","खपराग","निशावर्मन्","वियद्भूति","दिगम्बर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.164","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ध्वान्तारिदानवा वृत्रा बलिहस्तांशवः कराः ॥ १६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.312","meanings":["ध्वान्त","अरि","दानव"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.239","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यूहो वृन्देऽप्यहिर्वृत्रेऽप्यग्नीन्द्वर्कास्तमोपहाः ॥ २३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.465","head":"अहि"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.846","page":"0097","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्वाष्ट्रे तमसि शत्रौ च वृत्रशब्दस्त्रिषु स्मृतः ।","मन्युर्दैन्ये क्रतौ कोपे नाडीस्वर्गक्षितिष्विडा ॥ ८४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.60","meanings":["त्वाष्ट्र","तमस्","शत्रु"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.2.20","page":"0168","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छत्रा मधुरिका छत्रं धन्याके चातपत्रके ।","वृत्राः पर्वतमेघेन्द्रा वृत्रा ध्वान्तारिदानवाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.2.20","meanings":["पर्वत","मेघ","इन्द्र","ध्वान्त","अरि","दानव"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.15.6","page":"0361","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दिक्कण्टको वियद्भूतिः खत्वग्वृत्रोप्यदर्शनः ।","निशापर्यायरागार्थो दिनपर्यायकेसरः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.15.6","synonyms":["दिक्कण्टक","वियद्भूति","खत्वच्","अदर्शन","निशाराग","दिनकेसर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.21","page":"0382","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वृत्रो घनाघनः शक्रः सुनासीरः पुरंदरः ।","पुरुहूतः प्रयागश्च वासवो हरिवाहनः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.21","synonyms":["घनाघन","शक्र","सुनासीर","पुरंदर","पुरुहूत","प्रयाग","वासव","हरिवाहन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.59","page":"0467","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्याच्छन्दतिष्यपुष्याणां पाञ्चजन्यनिकाय्ययोः ।","सिचयामित्रमित्राणां तद्वद्वृत्रकटत्रयोः ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.59","synonyms":["छन्द","तिष्य","पुष्य","पाञ्चजन्य","निकाय्य","सिचय","अमित्र","मित्र","कटत्र"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.1.7","page":"0302","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तमो निशाचर्म खचर्म वृत्रो-","पकुञ्चकं स्यात्तमसं तमं च ।","वृत्रोऽत्र ना ना न तमिस्रमुर्वी-","छाया षडस्त्री तिमिरान्धकारौ ॥ ७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.1.7","synonyms":["तमस्","निशाचर्मन्","खचर्मन्","वृत्रोपकुञ्चक","तमस","तम","तमिस्र","उर्वीछाया","तिमिर","अन्धकार"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.20","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कृमिर्निकाय्यः कणपश्च तिष्यः","स्यात्पाञ्चजन्यः सिचयः कटप्रूः ।","गिरिर्गुडेरः क्षुरकेदरारा","अमित्र-मित्रावपि वृत्र-पुण्ड्रौ ॥ २० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.22","synonyms":["कृमि","निकाय्य","कणप","तिष्य","पाञ्चजन्य","सिचय","कटप्रू","गिरि","गुडेर","क्षुर","केदार","अर","अमित्र","मित्र","पुण्ड्र"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.30","page":"0307","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मासेऽद्रिभेदे च पुमानथ स्याद्","वृत्रो रिपौ दानवशक्रयोश्च ।","ध्वान्ते घने पर्वतवाचकोऽथ","सत्रं वने वाससि कैतवे च ॥ ३० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.39","meanings":["रिपु","दानव","शक्र","ध्वान्त","घन","पर्वत"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1282","page":"0152","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ना तु वैवस्वते क्ली तु शैलेये वृत्रवाक् तु ना ।","दैत्यभेदे गिरौ मेधे शत्रौ ध्वान्ते च नप् पुनः ॥ १२८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1282","meanings":["दैत्यभेद","गिरि","मेघ","शत्रु","ध्वान्त"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1283","page":"0152","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["पापे वृकस्तु ना सूर्ये चन्द्रे जाठरपावके ।","वज्रे वृके देशभेदे पुनर्भूम्नि च नप् पुनः ॥ १२८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1283","meanings":["पाप"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.59","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तेभ्यो जिद्धोदिकैः शब्दैः नामानि [8] स्युः शचीपतेः ।","जम्भपाकपुलोमाद्रिवृत्राश्च नमुचिर्बलः ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.59","synonyms":["जम्भ","पाक","पुलोमन्","अद्रि","नमुचि","बल"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.12","page":"0162","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अहिः सर्पे रवौ वप्रवृत्रयोः केतुपान्थयोः ।","अद्रिः शैले रवावन्दूर्निगडे भूषणेऽपि च ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.11","head":"अहि"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.22","page":"0213","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जनाभिजनफेनाश्च वृत्रमन्त्रौ च देवलः ।","खल्लतल्लौ तु कल्लोलपूपापूपकहिङ्गुलाः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.17","synonyms":["जन","अभिजन","फेन","मन्त्र","देवल","खल्ल","तल्ल","कल्लोल","पूप","अपूपक","हिङ्गुल"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.137","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नीलपङ्को निशावर्म दिनाण्डं दिनकेसरः ।","सन्तमसं तथा वृत्रोऽवतमसं दिगम्बरः ॥ १३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.78","synonyms":["नीलपङ्क","निशावर्मन्","दिनाण्ड","दिनकेसर","सन्तमस","अवतमस","दिगम्बर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.192","page":"0026","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वृत्रो बलोऽद्रयो जम्भो विख्याता इन्द्र शत्रवः ।","इन्द्रस्य तु प्रियेन्द्राणी पौलोमी जयवाहिनी ॥ १९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.138","synonyms":["बल","अद्रय","जम्भ","इन्द्राणी","पौलोमी","जयवाहिनी"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.44","page":"0268","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["श्रेष्ठे जनोत्तरस्थेपि व्याघ्री बृहतिकौषधे ।","वृत्रो दैत्यशैलभेदे शत्रौ ध्वान्ते वने पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 त्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.44","meanings":["दैत्य","शैलभेद","शत्रु","ध्वान्त","वन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.33.3","page":"0297","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अहिर्ना भुजगे वृत्रे ईहा वाञ्छितचेष्टयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.33.3","head":"अहि"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.60","page":"0182","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नान्तौ सुत्रामा सूत्रामा हर्यश्वो हरिमान् हरिः ।","बिडोजाः स्यात् बिडौजाश्च सन्तौ वृत्रश्च वृत्रहा ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 मा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.60","synonyms":["सुत्रामन्","सूत्रामन्","हर्यश्व","हरिमत्","हरि","बिडोजस्","बिडौजस्","वृत्रहन्"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"1.7.3","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दिक्कण्टको वियद्भूतिः खत्वग्वृत्रोऽथ नागभित् ।","दृम्भूः स्त्री स्याद्वलूताजगरावथ हलाहलः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.1.7.3","synonyms":["दिक्कण्टक","वियद्भूति","खत्वच्","नागभिद्","दृम्भू","वलूत","अजगर","हलाहल"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.8.22","page":"0064","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बाणो बिन्ध्याबलिपुतस्त्वाष्ट्रो वृत्रोऽप्यहिश्च सः ।","दमघोषसुतश्चैद्यश्चेदिराट् शिशुपालकः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.8.22","synonyms":["बाण","बिन्ध्याबलिपुत","त्वाष्ट्र","अहि","दमघोषसुत","चैद्य","चेदिराज्","शिशुपालक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.56","page":"0218","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बृन्दविन्यासयोर्व्यूहो वृषोक्ष्ण्यऽग्र्ये पुमिन्द्रयोः ।","वृत्राः शत्रुतमोदैत्या वेगः किंपाकरंहसोः ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.56","meanings":["शत्रु","तमस्","दैत्य"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}