{"stem":"वृद्ध","iast":"vṛddha","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.4","page":"17","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तारुण्यं यौवनं वृद्धः प्रवयाः स्थविरो जरन् ॥ ३३९ ॥","जरी जीर्णो यातयामो जीनोऽथ विस्रसा जरा ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 थ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.4","synonyms":["तारुण्य","यौवन","प्रवयस्","स्थविर","जरत्","जरिन्","जीर्ण","यातयाम","जीन","विस्रसा","जरा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.4.122","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कालानुसार्यवृद्धाश्मपुष्पशीतशिवानि तु ॥ १२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.4.178","synonyms":["कालानुसार्य","अश्मपुष्प","शीतशिव"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.42","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रवयाः स्थविरो वृद्धो जीनो जीर्णो जरन्नपि ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.68","synonyms":["प्रवयस्","स्थविर","जीन","जीर्ण","जरत्"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.87","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["समर्थस्त्रिषु शक्तिस्थे सम्बद्धार्थे हितेऽपि च ।","दशमीस्थौ क्षीणरागवृद्धौ वीथी पदव्यपि ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.168","head":"दशमीस्थ"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.100","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बुधवृद्धौ पण्डितेऽपि स्कन्धः समुदयेऽपि च ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.193","head":"बुध"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.458","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृद्धप्रशस्ययोर्ज्यायान्कनीयांस्तु युवाल्पयोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.458","head":"ज्यायस्"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.332","page":"0039","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धीरो धीमान् लब्धवर्णो विपश्चिद्,","वृद्धो विद्वान् प्राप्तरूपोऽभिरूपः ।","सूरिः प्राज्ञः पण्डितः सन्मनीषी,","ज्ञो दोषज्ञः कोविदः स्यात्प्रबुद्धः ॥ ३३२ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.177","synonyms":["धीर","धीमत्","लब्धवर्ण","विपश्चित्","विद्वस्","प्राप्तरूप","अभिरूप","सूरि","प्राज्ञ","पण्डित","सत्","मनीषिन्","ज्ञ","दोषज्ञ","कोविद","प्रबुद्ध"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.503","page":"0057","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रवयाः स्थविरो वृद्धो यातयामश्च कथ्यते ।","जरा तु विस्रसा प्रोक्ता दारकस्तरुणो युवा ॥ ५०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.349","synonyms":["प्रवयस्","स्थविर","यातयाम","जरा","विस्रसा","दारक","तरुण","युवन्"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"11.2.3","page":"0041","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्येष्ठो वृद्धेऽग्रजे श्रेष्ठे ज्येष्ठा च गृहयोधयोः ।","कण्ठो गले गलध्वाने कण्ठः फेणसमीपयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.11.2.3","head":"ज्येष्ठ"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"18.2.8","page":"0101","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृद्धं रूढे च शैलेये वृद्धौ स्थविरपण्डितौ ।","दग्धं प्लुष्टं दिक् च दग्धा रविर्यस्यां न तिष्ठति ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.18.2.8","meanings":["रूढ","शैलैय","स्थविर","पण्डित"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.3.35","page":"0184","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शम्बरः संयुगे वृद्धे मृगदैत्यप्रभेदयोः ।","श्रेष्ठे शिवारथौषध्यां शम्बरी शम्बरं जलम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.3.35","head":"शम्बर"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.1.6","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पेशलं चतुरे चारौ पुद्गलो वपुरात्मनोः ।","कल्लोलौ रिपूल्लोलौ सरलौ वृद्धपापकौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 1 क (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.1.6","head":"सरल"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.2.9","page":"0222","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्योतिर्वह्नौ रवौ नेत्रे दीप्तौ च तारकासु च ।","ज्यायान् श्रेष्ठे च वृद्धे च प्रशस्येऽतितरामपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.2.9","head":"ज्यायस्"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.95","page":"0030","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आपञ्चाशदब्दं मध्यो वृद्धोऽशीत्यवधिस्ततः ।","आसन्नास्तमयस्तत्र वर्षीयानुपधूपितः ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 द (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.95","synonyms":["मध्य","आसन्नास्तमय","वर्षीयस्","उपधूपित"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.96","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तरुणस्तु वयस्थः स्याद्युवोत्पन्नवया अथ ।","प्रवयाः स्थविरो वृद्धो जीनो जीर्णो जरन्नपि ॥ ९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.96","synonyms":["तरुण","वयस्थ","युवन्","उत्पन्नवयस्","प्रवयस्","स्थविर","जीन","जीर्ण","जरत्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.49","page":"0074","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मेधः कालाक्षरी विप्रो मतिमाञ्शिक्षिताक्षरः ।","वृद्धो विदो विदानश्च प्रेक्षाकार्यपि शास्त्रवित् ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.49","synonyms":["मेध","कालाक्षरिन्","विप्र","मतिमत्","शिक्षिताक्षर","विद","विदान","प्रेक्षाकारिन्","शास्त्रविद्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.150","page":"0105","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["षष्टिवर्षो युवार्थः स्याच्छुण्डारोऽपि मतः स च ।","स्यादशीतेस्तु वृद्धोऽथ यद्गन्धाघ्राणतोऽपरे ॥ १५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.150","synonyms":["युवन्","शुण्डार"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.89","page":"0142","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शिम्बिधान्यं जलक्लिन्नं साङ्कुरं मणिरूढकम् ।","त्रिषु रिद्धं त्वावसितमृद्धं वृद्धं समृद्धकम् ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 त्वा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.89","synonyms":["मणिरूढक","रिद्ध","आवसित","ऋद्ध","समृद्धक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.11.435","page":"0297","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वृद्धः कोटरपुष्पोऽथ द्वितीयो जीर्णदारुकः ।","सुपुष्पिका जीर्णफली सूक्ष्मपत्राऽजराप्यथ ॥ ४३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.11.435","synonyms":["कोटरपुष्प","जीर्णदारुक","सुपुष्पिका","जीर्णफली","सूक्ष्मपत्रा","अजरा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.95","page":"0390","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दिशां प्रियतमो वृद्धो योगी धूम उलन्दकः ।","समुद्राद्वाहनार्थश्च सन्ध्यापर्यायनाट्यपि ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.95","synonyms":["दिशांप्रियतम","योगिन्","धूम","उलन्दक","समुद्रवाहन","सन्ध्यानट"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.14","page":"0054","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दूरदर्शी दीर्घदर्शी विचक्षण-विपश्चितौ ।","बुधानः कोविदो वृद्धः पण्डितः स्याद्विशारदः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.12","synonyms":["दूरदर्शिन्","दीर्घदर्शिन्","विचक्षण","विपश्चित्","बुधान","कोविद","पण्डित","विशारद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.22","page":"0161","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कदम्बपुष्पी गोशाला भवेद्ग्रन्थिनिकारुणा ।","वृद्धः कुलहलो बोटो भूकदम्बस्तपोधनः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.326","synonyms":["कदम्बपुष्पी","गोशाला","ग्रन्थिनिका","अरुणा","कुलहल","बोट","भूकदम्ब","तपोधन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.40","page":"0168","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अश्मपुष्पं शीतशिवं वृद्धं कालानुसार्यकम् ।","कालस्थं चापि शैलेयं शिलोध्रं तु शिलोद्भवम् ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 शी (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.405","synonyms":["अश्मपुष्प","शीतशिव","कालानुसार्यक","कालस्थ","शैलेय","शिलोध्र","शिलोद्भव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.15","page":"0210","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भवेत्तरुणिमा पुंसि तारुण्यं यौवनेऽस्त्रियाम् ।","प्रवयाः स्थविरो वृद्धो जीनो जीर्णो जरन्नपि ।","जरी जर्णो * * (यात)यामो वृद्धत्वं स्थाविरं समे ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.898","synonyms":["तरुणिमन्","तारुण्य","यौवन","प्रवयस्","स्थविर","जीन","जीर्ण","जरत्","जरिन्","जर्ण","यातयाम","वृद्धत्व","स्थाविर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.1","page":"0106","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वृन्दं [श्वा]पदमत्थ(?)दं च विरुदं चाच्छोद-तुन्दाङ्गदं","गोर्दं गोद-कुसीद-मेद-कुसिदं तद्वत्ककुत्स्या*तम् ।","आनद्धं मुरजादिकेषु तिमिरेऽन्धं वृद्धमप्यद्रिजे-","ऽवष्टब्धं च महौषधं निगदितं तुल्यें ऽशकेऽर्धं तथा ॥ १ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sardulavikridita · pāda 2 syl. None गोर्दं गोद-कुसीद-मेद-कुसिदं तद्वत्ककुत्स्या*तम् (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.23","synonyms":["वृन्द","श्वापद","मत्थद","विरुद","अच्छोद","तुन्द","अङ्गद","गोर्द","गोद","कुसीद","मेद","कुसिद","ककुद्","आनद्ध","अन्ध","अवष्टब्ध","महौषध","अर्ध"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.39","page":"0155","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृद्धे शतानीक ऋषेश्च भेदेऽ-","थ ग्रामणीभण्डशरोपधाने ।","खरालिकः कौक्कुटिकस्त्वदूरे-","रितेक्षणे दाम्भिक ईरितोऽत्र ॥ ३९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.140","head":"शतानीक"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.12.83","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शूरक्रूरसुदुर्वहेषु नरि तु स्यादश्वमारे सिते","पश्वङ्गेऽप्युदरे पिचण्डमथ न स्त्री स्यात्तरण्डस्तथा ।","वृद्धेऽन्तर्बडिशे च दारुणि तथा स्याद्भेलकेऽथान्तरा-","वेद्यां वक्त्रगदे वरण्ड उदितो धीमद्भिरेष व्रजे ॥ ८३ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.12.17","head":"तरण्ड"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.78","page":"0216","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुक्तेऽपि चाथोत्थितमुद्यते स्या-","द्वृद्धे प्रजातेप्युषितं च दग्धे ।","स्थिते तथा पर्युषिते हृते तु","द्वेधीकृते स्यान्मुषितं त्रिलिङ्गम् ॥ ७८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.77","head":"उत्थित"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.80","page":"0216","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उन्नद्धवृद्धौदनिकेषु चोच्छ्रितं","हेम्न्यस्त्रियां स्यात्कलधौतके तथा ।","हारे द्विपानां दशनेऽथ पाण्डुरे-","ऽन्यवद्गिरौ ना रजतं प्रदिष्टम् ॥ ८० ॥"],"metre":"upajati_mixed","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.79","head":"उच्छ्रित"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.20.55","page":"0239","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृद्धं शिलाजे परवत्तु जीर्णे","रूढे तथा सूरिणि संप्रदिष्टम् ।","स्याद्वेधिते विद्धमिदं सदृक्त्वे","बुद्धस्तु पुंसि प्रथितो जिनार्थः ॥ ५५ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.20.6","meanings":["शिलाज","जीर्ण","रूढ","सूरि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.82","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इनो नृपे भर्तरि भास्करे स्या-","द्धनोऽस्त्रियां गोधनवित्तयोश्च ।","जिनस्तु बुद्धे नरि जित्वरार्ह-","वृद्धेषु तु स्यान्निजभेद्य लिङ्गः ॥ ८२ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.2","head":"जिन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.98","page":"0381","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्यायांस्तु वृद्धे च तथा प्रशस्ये","घृते हविः स्याच्चरमे च होम्ये ।","रेपस्त्ववद्ये कृपणेऽधमे च","क्रूरेऽन्यवत्स्यादथ पुंसि वेधाः ॥ ९८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.28","head":"ज्यायस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.462","page":"0082","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जर्णो ना पादपे चन्द्रे कर्वे पक्षिणि तु द्वयोः ।","त्रिषु वृद्धेऽथ जर्तो ना स्वाङ्गे प्रजननाह्वये ॥ ४६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.462","head":"जर्ण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.486","page":"0084","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्योतिष्मतीगुडूच्योश्च जूर्णस्तु स्यान्नृलिङ्गकः ।","वज्रेऽपि यावनालेऽपि त्रि तु वृद्धे स्त्रियां पुनः ॥ ४८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.486","head":"जूर्ण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.675","page":"0100","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["श्रावणे मासि वर्षास्वप्यजयस्तु पठत्यमुम् ।","वृद्धेऽपि त्रिषु तत्र स्यादथ नाको नृलिङ्गकः ॥ ६७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.675","head":"नभस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1281","page":"0152","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कालिङ्गसंज्ञवल्ल्यां स्याद् वृद्धस्तु स्थविरे त्रिषु ।","त्रिमात्रसामवर्णे च स्यादेधितमनीषिणोः ॥ १२८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1281","meanings":["स्थविर","त्रिमात्रसामवर्ण","एधित","मनीषिन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1282","page":"0152","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ना तु वैवस्वते क्ली तु शैलेये वृत्रवाक् तु ना ।","दैत्यभेदे गिरौ मेधे शत्रौ ध्वान्ते च नप् पुनः ॥ १२८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1282","meanings":["वैवस्वत","शैलैय"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.371","page":"0098","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शीने स्त्यानं तथा प्रोक्तं निर्वातो गतमारुते ।","निर्वाणः शीतवह्नौ च प्रौढवृद्धैधितान्यथ ॥ ३७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.371","synonyms":["शीन","स्त्यान","निर्वात","निर्वाण","प्रौढ","एधित"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.3.66","page":"0169","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उदानो वायुभेदे स्यात्सर्पभेदेऽपि कुत्रचित् ।","उदूढः पृथुले व्यूढे उत्थितं जातवृद्धयोः ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.3.5","head":"उत्थित"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.71","page":"0041","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["युवा वयःस्थस्तरुणस्तारुण्यं यौवनं वयः ।","जरीयान्स्थविरो वृद्धो वार्धक्यं विस्रसा जरा ॥ ७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.2","synonyms":["युवन्","वयःस्थ","तरुण","तारुण्य","यौवन","वयस्","जरीयस्","स्थविर","वार्धक्य","विस्रसा","जरा"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.500","page":"0063","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वृद्धश्च स्थबिरो जीर्णो जीनो जरी जरन् तथा ।","प्रवयाः यातयामश्च कथ्यते विबुधैरिति ॥ ५०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ज (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.5","synonyms":["स्थबिर","जीर्ण","जीन","जरिन्","जरत्","प्रवयस्","यातयाम"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.202","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वयस्थश्च वयःस्थोपि तरुणस्तलुनो युवा ।","स्थविरः प्रवया वृद्धो जीर्णो जीनो जरन्नपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.202","synonyms":["वयस्थ","वयःस्थ","तरुण","तलुन","युवन्","स्थविर","प्रवयस्","जीर्ण","जीन","जरत्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.11","page":"0111","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":true,"verse":["मनीषी सन् सुधीर्वेदी बुद्धो बृद्धो विधानगः ।","दोषज्ञः प्रज्ञिलो धीमान् ज्ञः प्राज्ञः कृष्णिरित्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.11","synonyms":["मनीषिन्","सत्","सुधी","वेदिन्","बुद्ध","विधानग","दोषज्ञ","प्रज्ञिल","धीमत्","ज्ञ","प्राज्ञ","कृष्णि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.151","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सूचकः पिशुने काके बिडाले बोधके शुनि ।","सीवनद्रव्यभेदे च वृद्धे सिद्धपिशाचयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.151","head":"सूचक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.199","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खेड्डताले पुमान् बोधकरे वैतालिकस्त्रिषु ।","वृद्धे मुनौ राजभेदे शतानीक उदीरितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.199","head":"शतानीक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.78","page":"0218","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्हन्तः पुंसि वृद्धे स्यात्सुगते च महेश्वरे ।","अर्वती वडवायाञ्च कुम्भदास्यामपि स्त्रियाम् ।","अङ्गतिर्ना ब्रह्मविष्ण्वोरग्निहोतरि केशवे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.78","head":"अर्हन्त"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.16","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दशमीरथोऽपि वृद्धे स्यान्नष्टबीजेऽन्यलिङ्गकः ।","वानप्रस्थे मधुकद्रुतृतीयाश्रमयोः पुमान् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None दशमीरथोऽपि वृद्धे स्या (extra_in_pada) pāda 3 syl. 6 धु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.16","head":"दशमीस्थ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.14","page":"0232","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृद्धः प्रवृद्धे जीर्णे ज्ञे त्रिषु क्लीबञ्च शैलजे ।","वृद्धिर्योगे वर्द्धने स्यादष्टवर्गौषधिभिदि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 धि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.14","meanings":["प्रवृद्ध","जीर्ण","ज्ञ","शैलज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.24.7","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दम्भः स्यात्कैतवे कल्के साटोपाहङ्कृतावपि ।","दृन्भूश्चवज्रचक्राहिमुख्यभूतिषु च स्त्रियाम् ॥","नाभिर्ना चक्रमध्ये च क्षत्रिये मुख्यभूपतौ ।","द्वयोः प्राण्यङ्गमध्ये तु स्त्रियां कस्तूरिकामदे ॥","निभो व्याजे तु पुंलिङ्गः प्रकाशे सदृशे त्रिषु ।","रम्भः कपौ च वंशे ना कदल्यप्सरसोः स्त्रियाम् ॥","विभुर्वृद्धे प्रभौ राज्ञि ब्रह्मशङ्करयोः पुमान् ।","शम्भुर्महेश्वरे सिद्धे सुगते परमेष्ठिने ॥","शुभं क्षेमे शुभोयोगे शुभा कान्तीच्छयोः स्त्रियाम् ।","सभाद्यूते मन्दिरे च गोष्ट्यां सामाजिके स्त्रियाम् ॥","स्वभूर्विष्णौ विधौ पुंसि स्तम्भः स्थूनाजडत्वयोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.24.7","head":"विभु"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.96","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मसूरा मसुरा वेश्यास्वथ व्रीहौ पुमानयम् ।","पापरोगे मसूरी स्यात्तथा मसुरिकेत्यपि ॥","मर्मरः पीतकाष्ठे स्याद्वस्त्रपर्णादिनिस्वने ।","मञ्जरं मञ्जरी च स्यान्मुक्तातिलकवल्लीषु ॥","मदिरा तु सुरायां स्त्री मदिरो मत्तखञ्जने ।","मुकुरः कुलवृक्षे स्याद्दर्पणे दण्डभिद्यपि ॥","मार्जार ओतौ खट्टासे मिहिरो वृद्धसूर्ययोः ।","मुदिरः कामुके मेघे मुहिरो मूर्खकामयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 ल्ली (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.96","head":"मिहिर"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.21","page":"0295","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्यायानतिप्रशस्ते स्याद् वृद्धेऽपि च भवेत्त्रिषु ।","ज्योतिर्दृष्टिप्रकाशर्क्षे क्लीबं ना सूर्यशुष्मणोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.21","head":"ज्यायस्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1142","page":"0141","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["केशादौ जरया शौक्ल्यं पलितं विस्रसा जरा ।","जरठः स्थविरो वृद्धः प्रवया दशमी जरन् ॥ ११४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.112","synonyms":["पलित","विस्रसा","जरा","जरठ","स्थविर","प्रवयस्","दशमिन्","जरत्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1659","page":"0199","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["निवृतं तु परिक्षिप्तं कलिलं गहनं समे ।","जैवातृक आयुष्मान् स्फीतं वृद्धं बहुकरः खलपूः ॥ १६५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.89","synonyms":["निवृत","परिक्षिप्त","कलिल","गहन","जैवातृक","आयुष्मत्","स्फीत","बहुकर","खलपू"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.6.9","page":"0050","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्वश्रुर्वृद्धः शतानीको जरन्तः स्यादथांशकः ।","सगन्धाज्ञातिदायादा मातुलो मातुकेशटः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.6.9","synonyms":["श्वश्रू","शतानीक","जरन्त","अंशक","सगन्ध","ज्ञाति","दायाद","मातुल","मातुकेशट"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.107","page":"0127","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दात्यूहे कालकण्ठः स्याच्छिवखञ्जनयोरपि ।","ज्येष्ठो मासि च वृद्धे च ज्येष्ठा च गृहगोधिका ॥ १०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.111","head":"ज्येष्ठ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.96","page":"0131","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वालुकं चाथ शैलेयं वृद्धं गिरिशिलाह्वयम् ।","कालानुसार्यं पाषाणपुष्पं शितशिवं शिवम् ॥ ९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.96","synonyms":["वालुक","शैलेय","गिरिशिलाह्वय","कालानुसार्य","पाषाणपुष्प","शितशिव","शिव"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.116","page":"0210","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मुषिते लुण्ठितं यस्ते निसृष्टं वृद्धमेधिते ।","काचितं शिक्यिते दिश्यं दिग्भवेऽभ्रभवेऽभ्रियम् ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.116","synonyms":["मुषित","लुण्ठित","यस्त","निसृष्ट","एधित","काचित","शिक्यित","दिश्य","अभ्रिय"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.34","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिषु जीवति मौर्व्यां स्त्री स्याज्जीर्णो वज्रवृद्धयोः ।","झषा नागबलायां स्त्री ना मत्स्ये मकरे वने ॥ ३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.34","head":"जीर्ण"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.5","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उद्धृतं भुक्तनिर्मुक्ते तुलिते चाप्यथोच्छ्रितम् ।","वृद्धे तुङ्गे समुत्पन्नेऽप्युदितौ कथितोद्गतौ ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.5","head":"उच्छ्रित"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}