{"stem":"वृषल","iast":"vṛṣala","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.748","page":"36","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शूद्रान्त्यवर्णौ वृषलः पद्यः पज्जो जघन्यजः ॥ ८९४ ॥","ते तु मूर्धाभिषिक्ताद्यारथकृन्मिश्रजातयः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.748","synonyms":["शूद्र","अन्त्यवर्ण","पद्य","पज्ज","जघन्यज"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.10.1","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शूद्राश्चावरवर्णाश्च वृषलाश्च जघन्यजाः ।","आचण्डालात्तु सङ्कीर्णा अम्बष्ठकरणादयः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.10.1","synonyms":["शूद्र","अवरवर्ण","जघन्यज","सङ्कीर्ण"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.586","page":"0066","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शूद्रोऽन्त्यवर्णो वृषलः पद्यः पज्जश्च कथ्यते ।","लेखकः स्याल्लिपिकरः कायस्थोऽक्षरजीवकः ॥ ५८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.432","synonyms":["शूद्र","अन्त्यवर्ण","पद्य","पज्ज","लेखक","लिपिकर","कायस्थ","अक्षरजीवक"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"15.326","page":"0095","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उक्षा गौर्वृषलोऽनड्वान्वाह्यः स्कन्धवहो वसी ।","गोमहिष्यादिकं जीवधनं स्यात्पादबन्धनम् ।","छागो रङ्गस्तु छगणो लम्बकर्णः स्तबः पशुः ॥ ३२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.15.0.21","synonyms":["उक्षन्","गो","अनड्वह्","वाह्य","स्कन्धवह","वसिन्","जीवधन","पादबन्धन","छाग","रङ्ग","छगण","लम्बकर्ण","स्तब","पशु"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.2.22","page":"0193","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृषलश्चन्द्रगुप्ते स्याद्वृषलः शूद्र इष्यते ।","उपलौ रत्नपाषाणावुपला शर्करापि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.2.22","meanings":["चन्द्रगुप्त","शूद्र"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"5.7","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शूद्रोऽन्त्यवर्णो वृषलो द्विजपोतो जघन्यजः ।","पज्जो राण्मनुजास्पृश्या आभीरूरिति कथ्यते ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.5.0.7","synonyms":["शूद्र","अन्त्यवर्ण","द्विजपोत","जघन्यज","पज्ज","अस्पृश्य","आभीरु"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.8.1","page":"0202","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शून्यस्कन्धातकौ शूद्रे यज्रो दासो महत्तरः ।","ग्रामकूटोऽवरवर्णो वृषलश्च जघन्यजः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.8.1","synonyms":["शून्यस्कन्ध","आतक","यज्र","दास","महत्तर","ग्रामकूट","अवरवर्ण","जघन्यज"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.29","page":"0247","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["महापद्मस्तु नन्दः स्याद[108a ]ग्निमित्रस्तु शूद्रकः ।","वृषलश्चन्द्रगुप्तः स्याद्बिन्दुसारस्तु तत्सुतः ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"latin","found":"a"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1264","synonyms":["महापद्म","नन्द","अग्निमित्र","शूद्रक","चन्द्रगुप्त","बिन्दुसार"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.4.1","page":"0295","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शूद्रो जघन्यजः पज्जो वृषलोऽवरवर्णकौ(कः) ।","पद्योऽन्त्यवर्णोऽप्युक्तोऽथ ग्रामकूटो महत्तरः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.4.1","synonyms":["शूद्र","जघन्यज","पज्ज","अवरवर्णक","पद्य","अन्त्यवर्ण","ग्रामकूट","महत्तर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.93","page":"0344","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्भेषजेऽन्त्ये जलजे तु न स्त्री","शूद्रे तुरंगे वृषलः प्रदिष्टः ।","पाषाणभेदे चपलो झषेऽपि","स्यात्पारदे चोरकनाम्नि पुंसि ॥ ९३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.50","meanings":["शूद्र","तुरंग"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.76","page":"0377","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दानस्य पात्रे वृषले च भृत्ये","कैवर्तके योषिति झिण्टिकायाम् ॥ ७६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.5","head":"दास"},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.90","page":"0019","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आपीनमूधो वृन्तस्तु स्तनो वत्सस्तु तर्णकः ।","उक्षा गौर्वृषलोऽनड्वान्वाह्यः स्कन्धवहो वशी ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.90","synonyms":["आपीन","ऊधस्","वृन्त","स्तन","वत्स","तर्णक","उक्षन्","गो","अनड्वह्","वाह्य","स्कन्धवह","वशिन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.713","page":"0104","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छन्दःसु नप्यथो पद्या स्त्री मार्गे वृषले द्वयोः ।","क्ली पादबद्धग्रन्थे स्यात् त्रिः पद्यं पदसाधुनि ॥ ७१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.713","head":"पद्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1738","page":"0199","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुमांस्त्रिषु तु वीरस्य हन्तरि स्यादथ द्वयोः ।","वृषलो (द्वे ? ऽश्वे) भवेच्छूद्रे वृषभे तु पुमांस्त्रि तु ॥ १७३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None वृषलो (द्वे ? ऽश्वे) भवेच्छूद्रे (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1738","meanings":["शूद्र","अश्व","वृषभ"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1739","page":"0199","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["स्याल्लातरि वृषार्थस्य वृजिनं तु बले नपि ।","पापे च ना तु केशे स्यात् कुटिले त्वभिधेयवत् ॥ १७३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1739","meanings":["वृषार्थलातृ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.419","page":"0154","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वृषलोऽन्त्यवर्णशूद्रौ च कारुः प्रकृतिकारिणौ ।","[85] शिल्पी शिल्पं कला ज्ञानं विपूर्वं लिखनादि तत् ॥ ४१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None वृषलोऽन्त्यवर्णशूद्रौ च (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.419","synonyms":["अन्त्यवर्ण","शूद्र","शिल्पिन्","शिल्प","कला","विज्ञान"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.564","page":"0098","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हरीतकीविभीतक्यामलकी त्रिफला मता ।","शूद्रे स्यादवरवर्णो वृषलश्च जघन्यजः ॥ ५६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.564","synonyms":["त्रिफला","अवरवर्ण","जघन्यज"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"5.4.41","page":"0045","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शूद्रोऽन्त्यवर्णो वृषलो द्विजपोतो जघन्यजः ।","पज्जः पद्यश्च पज्जातः पादजो जन्तुसूदनः ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.5.4.1","synonyms":["शूद्र","अन्त्यवर्ण","द्विजपोत","जघन्यज","पज्ज","पद्य","पज्जात","पादज","जन्तुसूदन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1505","page":"0239","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अन्त्यवर्णस्तथा शूद्रः पद्यः पञ्जो जघन्यजः ।","वृषलश्चेति नामानि शूद्रस्य संभवन्ति वै ॥ १५०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1437","synonyms":["अन्त्यवर्ण","शूद्र","पद्य","पञ्ज","जघन्यज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.8.1","page":"0153","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शूद्रो जघन्यजो दासः पादजोऽवरवर्णजः ।","अन्त्यजन्मा च वृषलो जघन्यो द्विजसेवकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.8.1","synonyms":["शूद्र","जघन्यज","दास","पादज","अवरवर्णज","अन्त्यजन्मन्","जघन्य","द्विजसेवक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.94","page":"0283","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विशाली नृपभिद्वृक्षभिदोर्ना पृथुले त्रिषु ।","वृषलो गृञ्जने शूद्रे चन्द्रगुप्ते च वाजिनि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.94","meanings":["गृञ्जन","शूद्र","चन्द्रगुप्त","वाजिन्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.5.1509","page":"0183","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शूद्रोऽन्त्यवर्णो वृषलः पज्जः पद्यो जघन्यजः ।","चण्डालवर्जिता एते शूद्राः संकरजा अपि ॥ १५०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.5.1","synonyms":["शूद्र","अन्त्यवर्ण","पज्ज","पद्य","जघन्यज"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.4.52","page":"0069","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विषाणी वृषभः शृंगी वाहो गौरक्षधूर्तिलः ।","उक्षा गौर्वृषलोऽनड्वान्वाह्यः स्कन्धवहो वही ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.4.52","synonyms":["विषाणिन्","वृषभ","शृंगिन्","वाह","गो","अक्षधूर्तिल","उक्षन्","अनडुह्","वाह्य","स्कन्धवह","वहिन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.76","page":"0129","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शृंगिबेरं महाकन्दं हंसच्छत्रं कलापकम् ।","पिप्पली मागधी शौण्डी वृषलं चोषणा बला ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.76","synonyms":["शृंगिबेर","महाकन्द","हंसच्छत्र","कलापक","पिप्पली","मागधी","शौण्डी","ऊषणा","बला"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.1","page":"0136","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शूद्रोऽन्त्यवर्णो वृषलो द्विजपोतो जघन्यजः ।","पज्जः पद्योऽप्येकजातिः शूद्राः संकरजा अपि ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.1","synonyms":["शूद्र","अन्त्यवर्ण","द्विजपोत","जघन्यज","पज्ज","पद्य","एकजाति","संकरज"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}