{"stem":"व्यञ्जन","iast":"vyañjana","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.397","page":"19","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सूपः स्यात्प्रहितं सूदो व्यञ्जनं तु घृतादिकम् ॥ ३९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.66","synonyms":["सूप","प्रहित","सूद"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"3.38","page":"5","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["श्मश्रुणि व्यञ्जनं कोटो दन्ते मुखखुरः खरुः ।","दालुर्जिह्वा तु रसिका रस्ना च रसमातृका ॥ १२१ ॥","रसा काकुर्ललना च वक्त्रदलं तु तालुनि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.3.0.38","synonyms":["कोट","मुखखुर","खरु","दालु","रसिका","रस्ना","रसमातृका","रसा","काकु","ललना","वक्त्रदल"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.176","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्प्रसादोऽनुरागेऽपि सूदः स्याद्व्यञ्जनेऽपि च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.176","head":"सूद"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.220","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यञ्जनं लाञ्छनं श्मश्रुनिष्ठानावयवेष्वपि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.220","meanings":["लाञ्छन","श्मश्रु","निष्ठान","अवयव"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.310","page":"0037","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चन्द्रोदयो वितानं स्यादुल्लोचः कदकस्तथा ।","व्यञ्जनं तालवृन्तं च विष्टरः पीठमासनम् ॥ ३१० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.155","synonyms":["चन्द्रोदय","वितान","उल्लोच","कदक","तालवृन्त","विष्टर","पीठ","आसन"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.321","page":"0038","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मिष्टान्नं व्यञ्जनं ज्ञेयं वेषवार उपस्करः ।","दधिमण्डो भवेन्मस्तु करम्भो दधिसक्तवः ॥ ३२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.166","synonyms":["मिष्टान्न","वेषवार","उपस्कर","दधिमण्ड","मस्तु","करम्भ","दधिसक्तु"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.2.1","page":"0093","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भेदो विदारणे माने ? उपजापविशेषयोः ।","सूदस्तु व्यञ्जने ख्यातः सूपकारे च कीर्तितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.2.1","head":"सूद"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.3.21","page":"0129","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यञ्जनं तेमने चिह्ने श्मश्रुणि व्यञ्जनं स्मृतम् ।","स्त्रीपुंसशुद्धदेशे च व्यञ्जनं चार्धमात्रिकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.3.21","meanings":["तेमन","चिह्न","श्मश्रु","स्त्रीपुंसशुद्धदेश","अर्धमात्रिक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.157","page":"0037","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["हनुर्द्वयोर्हनू स्त्रीत्वे श्मश्रु षण् व्यञ्जनं हिनुः ।","कूर्चमस्त्री पुमान्घोट आस्यलोम च भासुरी ॥ १५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.157","synonyms":["हनु","हनू","श्मश्रु","हिनु","कूर्च","घोट","आस्यलोमन्","भासुरी"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.210","page":"0043","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शिश्नः क्लीबे व्यञ्जनं स्यान्नरपर्यायलक्ष्म च ।","अजः प्रजननं गुह्यं मोहनं पुंस्युपस्थकः ॥ २१० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.210","synonyms":["शिश्न","नरलक्ष्मन्","अज","प्रजनन","गुह्य","मोहन","उपस्थक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.113","page":"0145","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्वदनं व्यञ्जनं क्लीबे तेमनं स्यादजामिकृत् ।","मूलकोऽस्त्री नीलकण्ठो मृत्क्षारः कन्दमूलकः ॥ ११३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.113","synonyms":["स्वदन","तेमन","मूलक","नीलकण्ठ","मृत्क्षार","कन्दमूलक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.61","page":"0060","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["त्रिष्वार्थिकं तथार्थ्यं च भवेदर्थान्वितं हि यत् ।","* * * * * * * * वर्णोऽस्त्र्यक्षरमन्तिमे ।","अचः स्वरा व्यञ्जनं हल् वर्गाः स्पर्शास्तथोहितः ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.58","synonyms":["आर्थिक","आर्थ्य","वर्ण","अक्षर","अच्","स्वर","हल्","वर्ग","स्पर्श"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.57","page":"0259","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स उत्पुच्छयमानः स्यादुदस्यन्पुच्छमन्यवत् ।","कावृको वाजिनः पुच्छं वयसो ज्ञापकं हि यत् ।","दन्तचिह्नं व्यञ्जनं तत्कवी तु कविका स्त्रियौ ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1388","synonyms":["उत्पुच्छयमान","कावृक","कवी","कविका"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.15","page":"0283","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उलुम्बकस्तु गोधूमो भृष्टो योऽथोलको भवेत् ।","भृष्टाः शिम्ब्या (?) व्यञ्जनं तु घृतप्रभृति कथ्यते ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1622","synonyms":["उलुम्बक","उलक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.9","page":"0306","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["संस्थानं व्यञ्जनं लिङ्गं लक्षणं रूपमित्यपि ।","आकृतिः स्यादुपशयो व्याधेर्यः शमकारकः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.9","synonyms":["संस्थान","लिङ्ग","लक्षण","रूप","आकृति","उपशय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.82","page":"0104","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["व्यञ्जनलवण सुवर्ण-","प्रमुखानां सप्तलोहानाम् ।","नान्तं लान्तं स्त्वन्तं तान्तं त्रान्तं च सामान्तम् ॥ ८२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.4","synonyms":["लवण","सुवर्ण","लोह"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.26","page":"0234","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मूलेऽपि पादोऽयव( ? )सूपकारे","सूदस्तथा व्यञ्जनसूपयोश्च ।","क्षोदो रजःपेषणयोरथ स्या-","च्छादोऽपि शष्पे नरि कर्दमे च ॥ २६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.7","head":"सूद"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.46","page":"0253","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अक्षेषु ना मेहनमन्तिमे स्या-","च्छिश्ने च मूत्रेप्यथ तेमनं स्यात् ।","घृतादिकव्यञ्जनवाचि षण्ढे","स्त्रीचुल्लिकायां स्तिमितेऽन्यवत्स्यात् ॥ ४६ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.68","head":"तेमन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.55","page":"0254","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्व्यञ्जनं तेमनचिह्नवाचि","श्मश्रुप्रतीकार्थमुशन्ति तद्वत् ।","स्याद्रञ्जनं रागकरे पराभं","क्लीबे तु तल्लोहितचन्दने स्यात् ॥ ५५ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.77","meanings":["तेमन","चिह्न","श्मश्रु","प्रतीक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.22.2","page":"0271","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रोपो रोपणबाणयोरथ भवेत्सूपः पुमान्व्यञ्जने","तत्कारे स्पृशि तु क्षुपे छुप इति स्याद्वायुवेण्योश्च यः ।","कूपोऽन्धौ गुणवृक्षके च विवरे मृन्मानके कूपके","तापः स्यात्पचते तथातितपने नद्यन्तरे च स्त्रियाम् ॥ २ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.22.3","head":"सूप"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1180","page":"0143","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुमांसं विदुषि क्ली तु व्यञ्जनाह्वयकर्मणि ।","व्यङ्गस्तु भेके (द्वि ? द्वे) त्रिस्तु विरूपाङ्गगताङ्गयोः ॥ ११८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 भे (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1180","head":"व्यक्त"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1541","page":"0174","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुद्गादिकैस्तु सुकृते व्यञ्जने सूपमस्त्रियाम् ।","सूपकारे तु ना सूर्पः पुनर्ना वायुसूर्ययोः ॥ १५४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1541","head":"सूप"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.37","page":"0036","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तालितं तूलितपटे गुणवादित्रभाण्डयोः ।","वाद्यभेदेऽजयः प्राह व्यञ्जने त्वपि तेमनम् ॥ ३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.37","head":"तेमन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.723","page":"0110","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्रियां तु चमसी भित्ते मुद्गादीनां कृते भवेत् ।","व्यञ्जने चरितं तु क्ली गतिभक्षणयोस्तथा ॥ ७२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.723","head":"चमसी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1594","page":"0186","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["पीडायां च विलक्षे चाप्यपराधे विपर्यये ।","केचित् त्वाहुर्भेद्यलिङ्गमप्रिये व्यञ्जनं पुनः ॥ १५९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1594","synonyms":[]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1595","page":"0186","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["क्लीबं श्मश्रुणि निष्ठाने चिह्नावयवयोरपि ।","व्यनक्त्यर्थेऽथ ना यज्ञपशुसंस्कारकर्मणि ॥ १५९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1595","meanings":["श्मश्रु","निष्ठान","चिह्न","अवयव","यज्ञपशुसंस्कारकर्मन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1596","page":"0186","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["अस्त्री हलसमाख्येषु वर्णेषु स्यादथास्त्रियाम् ।","वलयं कटके ना तु महोदर्याख्यमुस्तके ॥ १५९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1596","meanings":["वर्ण"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.62","page":"0109","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["श्राणा विलेपिनी सा चोष्णिका मुद्गादिसंभवा ।","प्रहितं सूपसूदौ च व्यञ्जनं तु घृतादिकम् ॥ ६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.62","synonyms":["श्राणा","विलेपिनी","उष्णिका","प्रहित","सूप","सूद"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.3.73","page":"0220","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दलतालुबिलाम्भोरुह् मरिचव्यञ्जनाम्भसाम् ।","घुसृणागुरुसौवीरक्लोमसिध्मयकृद्युधाम् ॥ ७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.3.4","synonyms":["दल","तालु","बिल","अम्भोरुह","मरिच","अम्भस्","घुसृण","अगुरु","सौवीर","क्लोमन्","सिध्म","यकृत्","युध"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.4.53","page":"0039","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सूपः स्यात्प्रहितं सूदोऽन्धः कूरं भक्तमोदनम् ।","व्यञ्जनं तेमनं शाकः पूपः पूपा च पोलिका ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.4.4","synonyms":["सूप","प्रहित","सूद","अन्धस्","कूर","भक्त","ओदन","तेमन","शाक","पूप","पूपा","पोलिका"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.937","page":"0143","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आसुरी चास्यलोमं च श्मश्रु कूर्चञ्च व्यञ्जनम् ।","कोटं स्याद्दंष्ट्रिका नाम द्राढिका दाढिका तथा ॥ ९३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 ञ्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.665","synonyms":["आसुरी","आस्यलोम","श्मश्रु","कूर्च","कोट","दंष्ट्रिका","द्राढिका","दाढिका"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.331","page":"0104","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तनूरुहं तनुरुहं तनुरुट् लोम रोम च ।","छेङि (?) श्मश्रू व्यञ्जनञ्च लोमबृद्धौ तु पुंमुखे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.331","synonyms":["तनूरुह","तनुरुह","तनुरुह्","लोमन्","रोमन्","श्मश्रु"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.95","page":"0144","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["व्यञ्जनं तेमनं तेम निष्ठानं स्यादतस्त्रिषु ।","वासितान्तं भटित्रञ्च शूल्यं शूलाकृतञ्च तत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.95","synonyms":["तेमन","तेम","निष्ठान","भटित्र","शूल्य","शूलाकृत"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.74","page":"0212","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्क्षेपणं धान्यमर्दवस्तुनि व्यञ्जनेऽपि च ।","स्यादुद्धरणमुन्मूलवान्तान्नोद्धारमुक्तिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.74","head":"उत्क्षेपण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.8","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वादुर्मिष्टे मनोज्ञे च सूदो व्यञ्जने पाचके ।","स्वेदो घर्मस्वेदनयो हृत्क्लीबं चित्तबुक्कयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 ने (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.8","head":"सूद"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.56","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः ।","जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥","जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च ।","जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥","ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् ।","जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥","जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके ।","तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥","तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् ।","तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥","तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु ।","त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥","तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् ।","तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥","तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 षु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.56","head":"तेमन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.71","page":"0240","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वसनं छादने वस्त्रे निवासे चापि कुत्रचित् ।","वर्द्धनं वृद्धिषुच्छेदे खय्यान्तु वर्द्धनी स्त्रियाम् ॥","व्यञ्जनं स्याद्धिने चिह्ने श्मश्रुण्यवयवेऽपि च ।","व्यसनन्तु विपत्तौ स्यात्पापे च निष्फलोद्यमे ॥","पानस्त्रीमृगयासङ्गाशुभदैवादिभूषने (?) ।","वर्त्तनं वर्त्तने पुंसि ह्रस्वे स्त्री पथि पेषणे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्तु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.71","meanings":["चिह्न","श्मश्रु","अवयव"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.21.13","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शापो दिव्ये तथाक्रोशे शिल्पं योग्ये स्रुवेऽपि च ।","स्वापः स्पर्शाज्ञताज्ञाननिद्रासंवेशनेषु च ॥","सूपः स्याद्व्यञ्जने सूदे सूर्पो भाण्डे तु शायके ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.21.13","head":"सूप"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2099","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तेमनं व्यज्जने क्लेदे तोत्रे तोदे च तोदनम् ।","तमस्विन्यां तमिस्रा स्त्री तमिस्रं तिमिरे न ना ॥ २०९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.240","head":"तेमन"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.26.85","page":"0013","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["-----------------------------------","दक्षहासाट्टहासौ च पापा(था)त्मा व्यञ्जनं स्वरः ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.26.4","head":"झ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.213","page":"0164","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यञ्जने सूपकरे व सूदः सूपवदिष्यते ।","घर्मस्वेदनयोः स्वेदः सम्पल्लक्ष्म्यां समुच्चये ॥ २१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.221","head":"सूद"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.3.223","page":"0063","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हलीमे केतकी न क्ली दीनो व्यञ्जनजंबुलौ ।","स्त्रीभूषणो रजःपुष्पो गुप्तरागो वलीनकः ॥ २२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.3.223","synonyms":["केतकी","दीन","जंबुल","स्त्रीभूषण","रजःपुष्प","गुप्तराग","वलीनक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.36","page":"0086","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["कादयो व्यञ्जनाः क्ली वा स्पर्शास्ते मावसानकाः ।","स्त्रियोंऽतः स्था यरलवा ऊष्माणः शषसाः सहाः ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.36","synonyms":["स्पर्श","अन्तस्था","ऊष्मन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.93","page":"0090","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्यैतनौधसयोर्गानं साम्नोरुपनिमंत्रणम् ।","व्यञ्जनाः पशुसंस्काराः सामिकं त्वभिमंत्रणम् ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.93","synonyms":["उपनिमन्त्रण","पशुसंस्कार","सामिक","अभिमन्त्रण"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.85","page":"0165","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["त्रिरात्रं धान्यराशिस्थं तच्छुक्तं शुद्धमित्यपि ।","निष्ठानं तेमनं तच्च व्यञ्जनं स्याद्घृतादि च ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.85","synonyms":["शुक्त","शुद्ध","निष्ठान","तेमन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.103","page":"0181","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":true,"verse":["श्मश्रु तु व्यंजनं चोटः समे शिंघाणशिंगिनी ।","त्वक् स्त्री छदिस्तनुः कृत्तिः संछादन्यप्यसृग्धरा ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.103","synonyms":["श्मश्रु","चोट","शिङ्घाण","शिङ्गिनी","त्वच्","छदि","तनु","कृत्ति","संछादनी","असृग्धरा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.17","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तेमनं व्यञ्जने क्लेदे तोत्रे तोदे च तोदनम् ।","दर्शनं चक्षुषि स्वप्ने बुद्धिशास्त्रोपलब्धिषु ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.17","head":"तेमन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.30","page":"0252","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यञ्जनं श्मश्रुनिष्ठानचिह्नेष्ववयवेऽक्षरे ।","वृद्धत्वे वृद्धसंघाते वृद्धकर्मणि वार्द्धकम् ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.30","meanings":["श्मश्रु","निष्ठान","चिह्न","अवयव","अक्षर"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}