{"stem":"व्यथन","iast":"vyathana","found":true,"koshas":6,"places":[{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.1.13","page":"0107","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तोदनं व्यथने तोत्रे छदनं गरुतिच्छदे ।","कठिनं कक्खटे स्थाल्यां बन्धनं वधबन्धयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.1.13","head":"तोदन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.46","page":"0080","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तिग्नोति कोजतीत्युक्ताश्चौर्येऽथोषति कर्जति ।","शण्डते स्याच्चुक्कयति तुदते चक्कयत्यपि ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 च्चु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.447","meanings":["ऊषति","कर्जति","शण्डते","चुक्कयति","तुदते","चक्कयति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.47","page":"0080","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तुदति व्यथते चैते व्यथनार्था अमी मताः ।","आङ्परस्तुदतिर्वाद्यनिनादे परिकीर्तितः ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.448","meanings":["तुदति","व्यथते"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.32","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पत्रे च पक्षे छदनं प्रदिष्टं","स्यात्तोदनं च व्यथने च तोत्रे ।","स्याद्रोदनं क्रन्दने बाष्पवाचि","गुदे त्वपानं पवनान्तरे ना ॥ ३२ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 1 syl. 7 ने (sub) pāda 2 syl. 1 गु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.53","head":"तोदन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.404","page":"0077","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चको ना सर्पसत्रस्य सर्पभेदेऽपि यष्टरि ।","व्यथने चिक्कणे तु स्यात् क्लीबं पूगतरोः फले ॥ ४०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.404","head":"चक"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.38","page":"0036","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्लेदेऽथ तोदनं तोत्रे व्यथने द्रविणं पुनः ।","धने बले दुकूलं तु क्षौमेऽन्ये सूक्ष्मवाससि ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.38","head":"तोदन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1996","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यथने + + + + + + + + + + + + + ।","+ + + + + + + + + + + रभसस्त्विदम् ॥ १९९६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1996","head":"सूचना"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.57","page":"0238","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तोदनं व्यथने तोत्रे दंशनं वर्मदंशयोः ।","दर्शनं दर्पणे शास्त्रे नयनस्वप्नबुद्धिषु ॥","दमनः कुसुमे वीरे उपशान्तेऽपि कुत्रचित् ।","दशनः शिखरे दन्ते कवचे तु नपुंसकम् ॥","दहनो दुष्टचेष्टाग्निभल्लाते चित्रकेऽपि च ।","दृशानं तेजसि क्लीबं स्यात्पुमांस्तु विरोचने ॥","देवनन्तु जिगीषायां स्यात्क्रीडाव्यवहारयोः ।","अक्षेषु देवनः पुंसि सेवायामपि देवना ॥","ध्वजी रथे च भूदेवे भये सर्पे धराधरे ।","धन्वी ककुभवृक्षे स्यादर्जुने च धनुर्धरे ॥","धन्व क्लीबे स्थले चापे धन्वा ना मरुदेशके ।","धमनो नालभेदे भस्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु ॥","धमनी च शिराहट्टविलासिन्योरपि स्त्रियाम् ।","धावनन्तु गतौ शुद्धै पृश्नीपर्ण्यान्तु धावनी ॥","धाम गेहे तनौ रश्मौ स्थाने प्रभावजन्मनोः ।","नन्दनं वासवोद्यानं पुमानात्यजहर्षयोः ॥","नन्दी हरद्वारपाले कन्दवाले वटद्रुमे ।","नन्दिन्युमाधेनुभेदगङ्गाननान्दृषु स्त्रियाम् ॥","नलिन्याकाशगङ्गायां पद्मिन्यां कमलाकरे ।","अम्भोरुहे तु न पुमान् नीलिकायां नपुंसकम् ॥","निदानं वत्सदामादिकारणे क्षयकारणे ।","निधनं नाशकुलयोः प्रधनं युधि दारुणे ॥","पवनं स्यात्कुम्भकारपाकस्थाने नपुंसकम् ।","स्यात्पुमांस्तु जगत्प्राणे निष्पावे प्रयतेऽपि च ॥","प्रधानं प्रकृतिप्रज्ञामहामात्यपरात्मसु ।","एकत्वे चोत्तमे क्लीबं वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् ॥","पद्मिनी स्त्रीविशेषे स्यात्पद्मसङ्घे सरोऽम्बुजे ।","प्रसन्ना स्त्री सुरायां स्यात्सन्तुष्टामलयोस्त्रिषु ॥","प्रसूनं पुष्पफलयोः क्लीबं जाते तु वाच्यवत् ।","पत्री पत्ररथे श्येनेऽत्रिकाण्डे रथिके त्रिषु ॥","पर्व स्यादुत्सवे ग्रन्थौ प्रस्तावचिह्नभेदयोः ।","स्याद्दर्शप्रतिपत्सन्धौ विषुवत्प्रभृतिष्वपि ॥","पक्ष्मसूत्रांशमुद्रादिकिञ्जल्कनेत्ररोमसु ।","पाठीनः पाठके मीनभेदे च गुग्गुलुद्रुमे ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None स्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु (extra_in_pada)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प्र (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 न (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 व (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ल्क (sub) pāda 4 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.57","head":"तोदन"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1391","page":"0168","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विशरणविशसनकर्षणनिर्वापणनिस्तर्हणव्यथनम् ।","निर्वासनसंज्ञपने निर्ग्रन्थननिसुम्भने वधः पिञ्जः ॥ १३९१ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.126","synonyms":["विशरण","विशसन","कर्षण","निर्वापण","निस्तर्हण","निर्वासन","संज्ञपन","निर्ग्रन्थन","निसुम्भन","वध","पिञ्ज"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.2.14","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यथने सूचना सूचा दर्शनेऽभिनयेऽपि च ।","पार्वत्यामपि मातंगी रौद्र्युग्रा कौशिकीति च ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.2.15","head":"सूचना"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}