{"stem":"व्यवाय","iast":"vyavāya","found":true,"koshas":11,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.251","page":"24","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["राका तु सरजाः कन्या स्त्रीधर्मः पुष्पमार्तवम् ।","रजस्तत्कालस्तु ऋतुः सुरतं मोहनं रतम् ॥ ५३६ ॥","संवेशनं संप्रयोगः संभोगश्च रहो रतिः ।","ग्राम्यधर्मो निधुवनं कामकेलिः पशुक्रिया ॥ ५३७ ॥","व्यवायो मैथुनं स्त्रीपुंसोर्द्वंद्वं मिथुनं च तत् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.251","synonyms":["राका","सरजस्","स्त्रीधर्म","पुष्प","आर्तव","रजस्","ऋतु","सुरत","मोहन","रत","संवेशन","संप्रयोग","संभोग","रहस्","रति","ग्राम्यधर्म","निधुवन","कामकेलि","पशुक्रिया","मैथुन","द्वंद्व","मिथुन"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1509","page":"57","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विघ्नेऽन्तरायप्रत्यूहव्यवायाः समये क्षणः ।","वेला वाराववसरः प्रस्तावः प्रक्रमान्तरम् ॥ १५०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.175","synonyms":["विघ्न","अन्तराय","प्रत्यूह","समय","क्षण","वेला","वार","अवसर","प्रस्ताव","प्रक्रम","अन्तर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.7.104","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["व्यवायो ग्राम्यधर्मो मैथुनं निधुवनं रतम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.7.104","synonyms":["ग्राम्यधर्म","मैथुन","निधुवन","रत"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.401","page":"0046","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विघ्नोऽन्तरायः प्रत्यूहो व्यवायश्च प्रकीर्तितः ।","साकल्यवचनं प्राज्ञैः पारायणमुदाहृतम् ॥ ४०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.246","synonyms":["विघ्न","अन्तराय","प्रत्यूह","पारायण"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.815","page":"0094","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्नेहेऽप्यपह्नवः प्रोक्तो द्वेषेऽप्यनुशयः स्मृतः ।","सुरतेऽपि व्यवायः स्यान्नैगमश्च ऋतावपि ॥ ८१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.29","meanings":["सुरत"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.1.13","page":"0150","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आदित्यौ सुरमार्तण्डौ भ्रातृव्यौ भ्रातृजद्विषौ ।","व्यवायः सुरते शुद्धौ हृदयं चित्तवक्षसोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.1.13","meanings":["सुरत","शुद्धि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.169","page":"0093","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपविष्टं प्रियं कान्ता सुप्ता वेष्टयते यदि ।","तल्लतावेष्टितं ज्ञेयं कामानुभववेदिभिः ॥","अर्धेन्दुस्तु नखाङ्कश्चोत्पलपत्रं नखक्षतम् ।","तत्स्त्रीकुचे बर्कराटः शृङ्गारप्रणवोऽधरे ॥","मणिमाला च खण्डाभ्रं नारीणां दशनक्षतम् ।","अथ स्याद्दशनोच्छिष्टं यूनोरधरचुम्बने ॥","स्याद्ग्राम्यधर्मो मदनोत्सवश्च","[60b]व्यवाय-संभोगक-संप्रयोगाः ।","कुरीर-संवेशन-मोहनानि","महासुखं स्यात्सुरतं रतं च ॥ १६९ ॥"],"metre":"upendravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upendravajra · pāda 1 syl. 1 स्या (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.178","synonyms":["लतावेष्टित","अर्धेन्दु","उत्पलपत्र","बर्कराट","शृङ्गारप्रणव","मणिमाला","खण्डाभ्र","दशनोच्छिष्ट","ग्राम्यधर्म","मदनोत्सव","संभोगक","संप्रयोग","कुरीर","संवेशन","मोहन","महासुख","सुरत","रत"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.4.6","page":"0030","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["[178a]अभिचारोऽथान्तरायो व्यवायो विघ्न इत्यपि ।","प्रत्यूहः प्रतिबन्धस्तु प्रतिष्टम्भोऽप्यथाग्रहः ॥","निर्बन्धोऽभिनिवेशः स्यात्पर्यवस्था विरोधनम् ।","निग्रहस्तु निरोधः स्यादभियोगस्त्वभिग्रहः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.4.5","synonyms":["अभिचार","अन्तराय","विघ्न","प्रत्यूह","प्रतिबन्ध","प्रतिष्टम्भ","आग्रह","निर्बन्ध","अभिनिवेश","पर्यवस्था","विरोधन","निग्रह","निरोध","अभियोग","अभिग्रह"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.65","page":"0296","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पर्यायोऽवसरे क्रमेऽर्थविवृतौ निर्माणवाची तथा","संस्त्यायस्तु समूहविस्तृतिगृहे स्यात्संनिवेशे स्थितौ ।","अन्तर्द्धौ सुरते व्यवाय उदितस्तेजोर्थकस्त्वव्ययं ।","शालेयं शतपुष्पिकौषधभिदि क्षेत्रे च शाल्यर्हके ॥ ६५ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.66","meanings":["अन्तर्धि","सुरत","तेजस्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.186","page":"0027","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वात्स्यायनमुनौ चाथ व्यवायो मैथुनेऽपि च ।","व्यवधानेऽथ वहतिः कुटुम्बेऽमात्यपुत्रयोः ॥ १८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.186","meanings":["मैथुन","व्यवधान"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.382","page":"0099","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विघ्नो व्यवायसंज्ञोऽसौ प्रत्यूहश्चान्तरायवत् ।","प्रस्तावोऽवसरो वेला वारो प्रक्रमनाम च ॥ ३८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.382","synonyms":["विघ्न","प्रत्यूह","अन्तराय","प्रस्ताव","अवसर","वेला","वार","प्रक्रम"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.201","page":"0126","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संभोगो ग्राम्यधर्मश्च मैथुनं कामकेल्यपि ।","पशुक्रियानिधुवने व्यवायो मिथुनं च तत् ॥ २०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.201","synonyms":["संभोग","ग्राम्यधर्म","मैथुन","कामकेलि","पशुक्रिया","निधुवन","मिथुन"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.246","page":"0056","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मैथुने तु व्यवायः स्याद्ग्राम्यधर्म इति द्वयम् ।","निर्बन्धवर्तमानोक्तपुरुषार्थचतुष्टये ॥ २४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.246","synonyms":["ग्राम्यधर्म"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.539","page":"0127","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निधुवनं व्यवायश्च कथ्यते कोविदैः किल ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 व (sub) pāda 4 syl. 3 त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.539","synonyms":["निधुवन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2747","page":"0447","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अन्तरायश्च प्रत्यूहो व्यवायो विघ्न इत्यपि ॥ २७४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.363","synonyms":["अन्तराय","प्रत्यूह","विघ्न"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.996","page":"0124","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मैथुनं स्यान्निधुवनं कुहरं सुरतं रतम् ।","याभसंवेशनिर्वेशग्राम्यधर्मव्यवायकाः ॥ ९९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.61","synonyms":["मैथुन","निधुवन","कुहर","सुरत","रत","याभ","संवेश","निर्वेश","ग्राम्यधर्म"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.65","page":"0244","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यवायो मैथुनेऽन्तर्धौ चित्रे दर्पे च विस्मयः ।","वाहसौ वह्न्यजगरौ द्रुप्रवालौ तु विद्रुमौ ॥ ६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.65","meanings":["मैथुन","अन्तर्धि"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}