{"stem":"व्रात","iast":"vrāta","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1412","page":"53","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संघाते प्रकरौघवारनिकरव्यूहाः समूहश्चयः","संदोहः समुदायराशिविसरव्राताः कलापो व्रजः ।","कूटं मण्डलचक्रवालपटलस्तोमा गणः पेटकं","वृन्दं चक्रकदम्बके समुदयः पुञ्जोत्करौ संहतिः ॥ १४११ ॥","समवायो निकुरम्बं जालं निवहसंचयौ ।","जातं तिरश्चां तद्यूथं संघसार्थौ तु देहिनाम् ॥ १४१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 कु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.59","synonyms":["प्रकर","ओघ","वार","निकर","व्यूह","समूह","चय","संदोह","समुदाय","राशि","विसर","कलाप","व्रज","कूट","मण्डल","चक्रवाल","पटल","स्तोम","गण","पेटक","वृन्द","चक्र","कदम्बक","समुदय","पुञ्ज","उत्कर","संहति","समवाय","निकुरम्ब","जाल","निवह","संचय","जात","यूथ","संघ","सार्थ"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.5.40","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समूहे निवहव्यूहसंदोहविसरव्रजाः ।","स्तोमौघनिकरव्रातवारसङ्घातसञ्चयाः ॥ ३९ ॥","समुदायः समुदयः समवायश्चयो गणः ।","स्त्रियां तु संहतिर्वृन्दं निकुरम्बं कदम्बकम् ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.5.56","synonyms":["समूह","निवह","व्यूह","संदोह","विसर","व्रज","स्तोम","ओघ","निकर","वार","सङ्घात","सञ्चय","समुदाय","समुदय","समवाय","चय","गण","संहति","वृन्द","निकुरम्ब","कदम्बक"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.686","page":"0079","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निकरनिकायनिवहविसरव्रजपुञ्जसमूहसञ्चयाः,","समुदयसार्थयूथनिकुरम्बकदम्बकपूगराशयः ।","चयसमवायवृन्दसन्दोहसमाजवितानसंहति-","प्रकरघनौघसंघसंघातव्रातकुलोत्कराः स्मृताः ॥ ६८६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.1","synonyms":["निकर","निकाय","निवह","विसर","व्रज","पुञ्ज","समूह","सञ्चय","समुदय","सार्थ","यूथ","निकुरम्ब","कदम्बक","पूग","राशि","चय","समवाय","वृन्द","सन्दोह","समाज","वितान","संहति","प्रकर","घन","ओघ","संघ","संघात","कुल","उत्कर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.12.200","page":"0339","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समूहविसरव्यूहसन्दोहनिवहप्रजाः ।","स्तोमौघवारसंघातनिकरव्रातसंचयाः ॥ २०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.12.200","synonyms":["समूह","विसर","व्यूह","सन्दोह","निवह","प्रजा","स्तोम","ओघ","वार","संघात","निकर","संचय"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.55","page":"0467","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नाडीव्रणोत्पातपोतव्रातानां पृषतस्य च ।","कुन्तालक्तकपिष्ठातार्षानां जनपदस्य च ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.55","synonyms":["नाडीव्रण","उत्पात","पोत","पृषत","कुन्त","अलक्तक","पिष्ठात","आर्ष","जनपद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.20","page":"0200","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समूहो निवहो व्यूहः संदोहः प्रकरो गणः ।","ओघ-व्रज-व्रात-वार-विसर-व्रज-संचयाः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.788","synonyms":["समूह","निवह","व्यूह","संदोह","प्रकर","गण","ओघ","व्रज","वार","विसर","संचय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.16","page":"0095","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वारुण्डः सेकपात्रे गडु-वरुण-गुण-भ्रूण-नाडीव्रणाः स्युः","कर्णो वृष्णिश्च घृष्णिर्घृणिरथ वमति-ज्ञाति-पिष्टात-पोताः ।","व्रातः कुन्तोऽस्त्रवाची हरिदपि पृषत-ग्रन्थिरर्थोऽतिथिः स्या-","दुद्गीथो रोमन्थ-सार्थावगद-गद-मदाः कासदः कासमर्दः ॥ १६ ॥"],"metre":"sragdhara","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sragdhara · pāda 2 syl. None दुद्गीथो रोमन्थ-सार्थावगद-गद-मदाः कासदः कासमर्दः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.18","synonyms":["वारुण्ड","गडु","वरुण","गुण","भ्रूण","नाडीव्रण","कर्ण","वृष्णि","घृष्णि","घृणि","वमथु","ज्ञाति","पिष्टात","पोत","कुन्त","हरित्","पृषत्","ग्रन्थि","अर्थ","अतिथि","उद्गीथ","रोमन्थ","सार्थ","अगद","गद","मद","कासद","कासमर्द"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.88","page":"0330","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पर्यङ्के परिवारे प्रगाढगात्रप्रबन्धे च ।","आरम्भे च विवेके परिकर उक्तो बुधैर्व्राते ॥ ८८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.197","head":"परिकर"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"72","page":"0019","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सैन्यादीनि तृतीयाप्रकृतौ जानीहि । इदं सैन्यं बलम् । आयुधमस्त्रम् । मङ्गलं प्रशस्तम् । नगरं पुरम् । वृन्तं प्रसवबन्धनम् । फलं मूलम् । हरितालं प्रसिद्धम् । बिम्बं प्रतिरूपम् । मुकुटं शिरोभूषणम् । कुद्मलं कलिका । अवसथोद्गीथौ पुंसि भवतः । अयमवसथः परिव्राजकः । अयमुद्गीथः साम । संवीथो घटिकात्रयम् । कालगीथोऽपि तदेव ।","दर्पणमृदङ्गजठराः पुंस्युक्ताः कुन्तकुतपधूमाश्च ।","व्रातहृददण्डाङ्कुशकटाक्षसङ्ग्रामविटपाश्च ॥ ७२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.75","synonyms":["दर्पण","मृदङ्ग","जठर","कुन्त","कुतप","धूम","ह्रद","दण्ड","अङ्कुश","कटाक्ष","सङ्ग्राम","विटप"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.104","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्विपादो नहुषो गोधा व्राताः पञ्चजना नरः ।","ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रा इति वर्णचतुष्टये ॥ १०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.104","synonyms":["द्विपाद","नहुष","गोधा","पञ्चजन","नर","ब्रह्मन्","क्षत्रिय","विश्","शूद्र"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"139","page":"0069","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["व्रातः पूगः समाजश्च समूहः सन्ततिर्व्रजः ।","व्यूहो निकायो निकुरो निकुरम्बं कदम्बकम् ॥ १३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.139","synonyms":["पूग","समाज","समूह","सन्तति","व्रज","व्यूह","निकाय","निकुर","निकुरम्ब","कदम्बक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1234","page":"0148","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्रातस्तु ना समूहे स्यादन्ये तु व्रातलक्षणम् ।","प्राहुरुत्सेधजीवाश्च नानाजातीयका अपि ॥ १२३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1234","meanings":["समूह","उत्सेधजीव","नानाजातीयक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1235","page":"0148","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अव्यवस्थितवृत्ताश्च सङ्घा व्राता इतीदृशम् ।","मनुष्ये तु द्वयोरन्ये पुनर्व्रात्ये प्रचक्षते ॥ १२३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1235","meanings":["अव्यवस्थितवृत्त","सङ्घ","मनुष्य","व्रात्य"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1236","page":"0148","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुर्वन्त्यनुपनीता ये विवाहं ब्राह्मणादयः ।","व्रात्या व्राताश्च ते सर्व तत्सुताश्चावृतासु ये ॥ १२३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1236","meanings":["अनुपनीतविवाहकृत्","व्रात्यसुत"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.304","page":"0090","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कलापः पटलं कूटं स्तोमो व्रातगणावपि ।","संहतिः संचयो जातं चयो निवहजालके ॥ ३०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.304","synonyms":["कलाप","पटल","कूट","स्तोम","गण","संहति","संचय","जात","चय","निवह","जालक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.20","page":"0213","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्धःखण्डे पुमान् स्कन्धोत्पातव्रातार्थदेवनाः ।","मकरन्दकलापारकटप्रामित्रपुद्गलाः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.15","synonyms":["अर्ध","स्कन्ध","उत्पात","अर्थ","देवन","मकरन्द","कलाप","आरकट","प्रामित्र","पुद्गल"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"6.3.382","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संडीनोड्डानकोड्डीना उड्डियानं खगेरिताम् ।","स्तोकसङ्घातनिकरव्रातव्यूहसमूहकाः ॥ ३८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.6.3.18","synonyms":["संडीन","उड्डानक","उड्डीन","उड्डियान","स्तोक","सङ्घात","निकर","व्यूह","समूहक"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.85","page":"0043","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ओघः संघो व्रजो व्रातो निकरः प्रकरश्चयः ।","संदोहः संहतिः स्तोमो वारः समुदयो गणः ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.16","synonyms":["ओघ","संघ","व्रज","निकर","प्रकर","चय","संदोह","संहति","स्तोम","वार","समुदय","गण"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2564","page":"0414","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चक्रवालश्चयश्चक्रं जातं जालं च मण्डलम् ।","निवहो विसरो चारो व्रातो वृन्दं तथा व्रजेः ॥ २५६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.104","synonyms":["चक्रवाल","चय","चक्र","जात","जाल","मण्डल","निवह","विसर","वार","वृन्द","व्रज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.104","page":"0089","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समूहे निवह-स्तोम-संघात-मण्डलव्रजाः ।","सन्दोहविसर-व्रात-व्यूह-विस्तर-सञ्चयाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.104","synonyms":["निवह","स्तोम","संघात","मण्डल","व्रज","सन्दोह","विसर","व्यूह","विस्तर","सञ्चय"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.5.827","page":"0104","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निकरव्यूहसमूहव्रातनिकायौघविसरसंदोहाः ।","झाटचयवारसंचयनिचयगणप्रकरपेटकप्रचयाः ॥ ८२७ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.5.42","synonyms":["निकर","व्यूह","समूह","निकाय","ओघ","विसर","संदोह","झाट","चय","वार","संचय","निचय","गण","प्रकर","पेटक","प्रचय"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.3","page":"0269","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अवटव्रातसङ्केतपोतगर्तगरुच्छदाः ।","श्लेमोष्मपापयक्ष्माश्मात्मानो वातायनः स्तनः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.3","synonyms":["अवट","सङ्केत","पोत","गर्त","गरुत्","छद","श्लेष्मन्","ऊष्मन्","पापयक्ष्मन्","अश्मन्","आत्मन्","वातायन","स्तन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.5.1","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनुष्या मानुषा मर्त्या मनुजा मानवा नरः ।","द्विपादो नहुषा गोधा व्राताः पञ्चजना नराः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.5.1","synonyms":["मनुष्य","मानुष","मर्त्य","मनुज","मानव","नर","द्विपाद","नहुष","गोधा","पञ्चजन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.5.59","page":"0076","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कुर्वन्त्यनुपनीता ये विवाहं ब्राह्मणादयः ।","व्रात्या व्राताश्च ते सर्वे तत्सुताश्चावृतासु ये ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.5.59","synonyms":["व्रात्य"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.1.1","page":"0186","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पूगप्रकरसंघातविसरव्रातसंचयाः ।","वारस्कन्धगणस्तोमसमवायचयव्रजाः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.1.1","synonyms":["पूग","प्रकर","संघात","विसर","संचय","वार","स्कन्ध","गण","स्तोम","समवाय","चय","व्रज"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}