{"stem":"शब्द","iast":"śabda","found":true,"koshas":19,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1400","page":"53","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दो निनादो निर्घोषः स्वानो ध्वानः स्वरो ध्वनिः ।","निह्रादो निनदो ह्रादो निस्वानो निस्वनः स्वनः ॥ १३९९ ॥","रवो नादः स्वनिर्घोषः संव्याङ्भ्यो राव आरवः ।","क्वणनं निक्वणः क्वाणो निक्वाणश्च क्वणो रणः ॥ १४०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.41","synonyms":["निनाद","निर्घोष","स्वान","ध्वान","स्वर","ध्वनि","निह्राद","निनद","ह्राद","निस्वान","निस्वन","स्वन","रव","नाद","राव","आरव","क्वणन","निक्वण","क्वाण","निक्वाण","क्वण","रण"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.5.12","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रूपं शब्दो गन्धरसस्पर्शाश्च विषया अमी ॥ ७ ॥","गोचरा इन्द्रियार्थाश्च हृषीकं विषयीन्द्रियम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.5.12","synonyms":["रूप","गन्ध","रस","स्पर्श","विषय","गोचर","इन्द्रियार्थ","हृषीक","विषयिन्","इन्द्रिय"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.6.3","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अपभ्रंशोऽपशब्दः स्याच्छास्त्रे शब्दस्तु वाचकः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.6.3","synonyms":["अपभ्रंश","अपशब्द","वाचक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.148","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्ययोऽधीनशपथज्ञानविश्वासहेतुषु ।","रन्ध्रे शब्देऽथानुशयो दीर्घद्वेषानुतापयोः ॥ १४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.282","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.392","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तुमुलं व्याकुले शब्दे शष्कुली कर्णपाल्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.392","head":"तुमुल"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.138","page":"0017","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ह्रादो नादः शब्दः स्वानो ध्वानः स्वरो रवो घोषः ।","अभिधानव्याहारोदीरणकथनादयस्तु तद्भेदाः ॥ १३८ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.138","synonyms":["ह्राद","नाद","स्वान","ध्वान","स्वर","रव","घोष","अभिधान","व्याहार","उदीरण","कथन"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"4.59","page":"0071","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दो व्योमगुणः स्वानं प्रस्वनस्वननिस्वनाः ।","निर्ह्रादो रवणो नादः क्ष्वेडो ध्वानो ध्वनी रवः ।","कर्णिह्रासो रसे भ्रूणा कन्धः कण्ठश्च घोषणः ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.4.0.1","synonyms":["व्योमगुण","स्वान","प्रस्वन","स्वन","निस्वन","निर्ह्राद","रवण","नाद","क्ष्वेड","ध्वान","ध्वनि","रव","घोष","घोषण"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"12.2.9","page":"0046","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ष्वेडः कर्णामये शब्दे विषघोषकयोरपि ।","योधानां सिंहनादोऽपि क्ष्वेडा वाद्यं च वैणवम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.12.2.9","head":"क्ष्वेड"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.1.5","page":"0093","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जलदौ मुस्तकाम्भोदौ दारदौ विषहिङ्गुलौ ।","नलदमुशीरमांस्योः प्रह्लादो दैत्यशब्दयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.1.5","head":"प्रह्लाद"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.3.1","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदं स्थानेऽपदेशे च लक्षे स्याद्वाक्यशब्दयोः ।","व्यवसाये परित्राणे पादतच्चिह्नवस्तुषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.3.1","head":"पद"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.24","page":"0113","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृजिनं किल्बिषे भुग्ने वृजिनश्च शिरोरुहः ।","रसनं स्वदने शब्दे रसना काञ्चिजिह्वयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.24","head":"रसन"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"20.3.1","page":"0133","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रूपमाका … ।","ग्रन्थावृत्तौ पशौ शब्दे नाटकादिस्वभावयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.20.3.1","head":"रूप"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"23.1.1","page":"0137","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूः पृथिव्यां स्थानमात्रे निभो व्याजसदृक्षयोः ।","प्रभुर्नित्ये प्रभुः शब्दे स्वभूर्गोविन्दवेधसोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.23.1.1","head":"प्रभु"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.156","page":"0434","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दस्पर्शरूपरसगन्धा भूतगणाः क्रमात् ।","विषयाः स्युरमी ह्येषामिन्द्रियार्थश्च गोचरः ॥ १५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 र्श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.156","synonyms":["स्पर्श","रूप","रस","गन्ध","विषय","इन्द्रियार्थ","गोचर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.42","page":"0443","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["म्लेच्छो ना म्लेच्छितं क्लीबे शास्त्रे शब्दस्तु वाचकः ।","वाय्वग्निभूजलाकाशा ह्रस्वा दीर्घाश्च संधिजाः ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.42","synonyms":["म्लेच्च्ह","म्लेच्छित","वाचक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.101","page":"0450","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["युगपद्यत्र वाद्यन्ते कोणाघातः स उच्यते ।","शब्दो निनादो निर्घोषो निह्रादो निःस्वनः स्वनः ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.101","synonyms":["कोणाघात","निनाद","निर्घोष","निह्राद","निःस्वन","स्वन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.56","page":"0059","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वाचोयुक्तिः स्त्रियां सम्यग्गिरां गुम्फनमीरितम् ।","व्याहारो लपितं वचोऽपि वचनं स्यादीरितं भाषितं","स्त्री तूक्तिर्गदिताथ साऽऽगम * * सिद्धान्तराद्धान्तकौ ।","शब्दस्तु श्रुतिशास्त्रसाधुरितरो म्लेच्छोऽपशब्दो भवेत्","सोऽपभ्रंश उदीर्यतेऽयमभिधावृत्त्यार्थसूर्वाचकः ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.52","synonyms":["वाचोयुक्ति","व्याहार","लपित","वचस्","वचन","ईरित","भाषित","उक्ति","गदित","आगम","सिद्धान्त","राद्धान्त","म्लेच्च्ह","अपशब्द","अपभ्रंश","वाचक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.56","page":"0071","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दो निनादो निनदो नदोऽपि","नादो ध्वनि-ध्वान-रवारवाः स्युः ।","आराव-संराव-विराव-घोष-","निर्घोष-निःस्वान-रण-स्तनाश्च ॥ ५६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.158","synonyms":["निनाद","निनद","नद","नाद","ध्वनि","ध्वान","रव","आराव","संराव","विराव","घोष","निर्घोष","निःस्वान","रण","स्तन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.25","page":"0038","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हृदयप्रीतिनिदानेच्छार्थे स्याद्रोचते तद्वत् ।","आशंसते तथाशास्ते नाथते च शुभैषणे ॥","इच्छति स्यात्प्रतिज्ञाने प्राकाम्ये मार्गणे परेः ।","स्यादात्मनेपदे गर्धयतिर्वञ्चयतिस्तथा ॥","प्रतारणेऽर्थेऽन्यत्रोभौ परस्मैप[184a]दिनौ मतौ ।","चतति चदत्यर्थयते नाथति वनुते च नाधतेऽर्दति च ।","याचति च याचते स्याद्विथते स्याद्वेथते तद्वत् ।","स्याद्भिक्षते च याच्ञावाचिन एते च धातवो गदिताः ।","जिघ्रति शिङ्घति गन्धग्रहणे धमति स्मृतं धमने ।","आङः स्यादुदरापूरे ध्मातिः शब्देऽप्युपात्परः ।","प्रादर्थिः प्रार्थनाघातप्रेरणास्वरिसंरुधि ॥","व्रतचारे प्रतेर्विघ्नेऽर्थवैरूप्ये च वै द्विष्ये ।","समो वनोतिरालो* तथा प्रोक्तो वशीकृतौ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 द्वि (sub) pāda 3 syl. None समो वनोतिरालो (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.25","head":"उप-ध्मा"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.82","page":"0064","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रीडतिस्तु समः शब्दे क्रीडावास्योः(?) स आङ्परः ।","कर्मप्रवचनीयान्यानुतः संपरितस्तथा ॥ ८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.272","meanings":["संक्रीडति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.56","page":"0081","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुरति स्याद्यमयते यमयत्यपि वेष्टने ।","स्तायतिः स्त्यायतिश्चोभौ समः शब्दसमूहयोः ॥","समूहने संनिवेशे विसरे च प्रकीर्तितौ ।","पिण्डति स्यात्पिण्डयति पिण्डते हुण्डतेऽश्नुते ॥ ५६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 5 त्पि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.458","meanings":["स्तायति","स्त्यायति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.18","page":"0087","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ध्वनति रणति रौति क्षौति कौत्यम्भते स्या-","दणति वणति मञ्जत्यम्बते रम्बते च ।","मणति कणति पिञ्जत्यञ्जति क्नूयते च","स्तनति वनति लञ्जत्यं[ह]यत्यंहति स्यात् ॥ १८ ॥"],"metre":"malini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.519","meanings":["ध्वनति","रणति","रौति","क्षौति","कौति","अम्भते","अणति","वणति","मञ्जति","अम्बते","रम्बते","मणति","कणति","पिञ्जति","अञ्जति","क्नूयते","स्तनति","वनति","लञ्जति","अंहयति","अंहति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.19","page":"0087","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["गजति गर्जति गञ्जति गृञ्जति","क्वणति कायति गायति नासते ।","स्वरति मोजति मुञ्जति रासते","रसति तोसति रङ्घति लङ्घति ॥ १९ ॥"],"metre":"drutavilambita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.520","meanings":["गजति","गर्जति","गञ्जति","गृञ्जति","क्वणति","कायति","गायति","नासते","स्वरति","मोजति","मुञ्जति","रासते","रसति","तोसति","रङ्घति","लङ्घति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.20","page":"0087","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["द्रेकते ध्रेकते रम्भते रेभते","लम्भते लम्बते रेभति स्त्यायति ।","रंहयत्यत्र रंहत्यपि [त्रंसति]","त्रंसयत्यत्र [ता]दृग्भवेद्भञ्जतिः ॥ २० ॥"],"metre":"sragvini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.521","meanings":["द्रेकते","ध्रेकते","रम्भते","रेभते","लम्भते","लम्बते","रेभति","स्त्यायति","रंहयति","रंहति","त्रंसति","त्रंसयति","भञ्जति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.21","page":"0088","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कवते खवते गवते घवते","ङवते कुरति द्रुणति व्रणति ।","धणति ध्रणति भ्रणति स्यमति","ह्लसति ह्रसति ध्वनयत्यपि च ॥ २१ ॥"],"metre":"totaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.522","meanings":["कवते","खवते","गवते","घवते","ङवते","कुरति","द्रुणति","व्रणति","धणति","ध्रणति","भ्रणति","स्यमति","ह्लसति","ह्रसति","ध्वनयति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.23","page":"0088","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["पेटति वेटत्यमति","क्नूनाति स्याद्गृणाति गायति ।","मार्जयति च मर्चयति च","पाटयति स्याच्च पोटयति ॥ २३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.523","meanings":["पेटति","वेटति","अमति","क्नूनाति","गृणाति","गायति","मार्जयति","मर्चयति","पाटयति","पोटयति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.33","page":"0088","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तुञ्जति तुञ्जयति स्या-","न्मिञ्जयति तद्वच्च लोटयति ।","मिञ्जति लुञ्जति लंषति","लुञ्जयति स्याच्च लञ्जयति ॥ ३३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.524","meanings":["तुञ्जति","तुञ्जयति","मिञ्जयति","लोटयति","मिञ्जति","लुञ्जति","लंषति","लुञ्जयति","लञ्जयति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.24","page":"0088","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ह्वयति मिमीते रसति च","म[218a]शति मिशत्यत्र भञ्जयति ।","पिंसति लंषयति स्या-","त्पिंसयति स्याच्च कुंसयति ॥ २४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.525","meanings":["ह्वयति","मिमीते","रसति","मशति","मिशति","भञ्जयति","पिंसति","लंषयति","पिंसयति","कुंसयति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.25","page":"0088","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कुंसति दंशयति स्या-","द्दंशति दंसत्यपीह दंसयति ।","कुंशति कुंशयति स्या-","द्घाटयति स्याद्रवीति घण्टयति ॥ २५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.526","meanings":["कुंसति","दंशयति","दंशति","दंसति","दंसयति","कुंशति","कुंशयति","घाटयति","रवीति","घण्टयति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.26","page":"0088","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["बृंहति बृंहयति च","बल्हयति वणति च चीवयति ।","गोपयति च पोथयति","[विच्छयते स्या]त्तथात्र विच्छयति ॥ २६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.527","meanings":["बृंहति","बृंहयति","बल्हयति","वणति","चीवयति","गोपयति","पोथयति","विच्छयते","विच्छयति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.27","page":"0089","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["लोचयति कोपयति च","लोकयति स्यात्तथेह तर्कयति ।","वर्तयति वर्धयति च","रोटयति स्याच्च घोटयति ॥ २७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.528","meanings":["लोचयति","कोपयति","लोकयति","तर्कयति","वर्तयति","वर्धयति","रोटयति","घोटयति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.28","page":"0089","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["नाटयति शीकयति च","भृंशयति स्याच्च भृंशति स्तनति ।","जोव(?)यति रङ्घयति च स्या-","ल्लङ्घयति तथात्र मंहयति ॥ २८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.529","meanings":["नाटयति","शीकयति","भृंशयति","भृंशति","स्तनति","जोवयति","रङ्घयति","लङ्घयति","मंहयति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.29","page":"0089","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मंहति लण्डयति स्या-","त्ताडयति स्याच्च नालयति ।","गुजति च कुणति च कलते","स्वनति त्रंसत्यमी शब्दे ॥ २९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.530","meanings":["मंहति","लण्डयति","ताडयति","नालयति","गुजति","कुणति","कलते","स्वनति","त्रंसति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.9","page":"0195","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पर्णः पुंसि तरौ दले तु गमने पाने सहाये तथा","सौपर्णेयपतत्रके च चरमे जर्णो जरच्चन्द्रयोः ।","जीर्णः स्यात्तरुशीर्णयोरितरवत्पूर्णस्तु शब्दे पुमां-","स्त्रय्यां पूरितकृत्स्नयोरथ भवेज्जीर्णं सुपक्वेऽपि च ॥ ९ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.8","head":"पूर्ण"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.19","page":"0234","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शुक्रेभदानैणमदेषु मद्ये","मनोविकारेऽपि पुमान्मदः स्यात् ।","स्त्री क्षेत्रिवस्तुन्यथ शब्दवाक्य-","व्याजोद्यमत्राणपदार्थपत्सुः ॥ १९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.3","head":"पद"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.24.27","page":"0274","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बिम्बं फले स्यादपि बिम्बिकायाः ।","स्यान्मण्डले ऽस्त्री प्रतिबिम्बके स्या-","ड्डिम्बोऽस्त्रियां विप्लवभीतिशब्दे ।","पञ्चाङ्गुलप्लीहसु फुप्फुसेऽथ","स्तम्बोऽप्रकाण्डे द्रुतृणादिगुल्मे ॥ २७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.24.2","head":"डिम्ब"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.94","page":"0301","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["रः पावके रागसमीरयोः स्या-","च्छब्देऽथ तीक्ष्णे परवत्प्रदिष्टः ।","रास्तु द्वयोः स्याद्धनहेममेघे-","रुः स्याद्भये रक्षणवाचकश्च ॥ ९४ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.1","head":"र"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.2","page":"0302","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मनागभीष्टेऽथ सरोऽपि बाणे","मुक्तादियष्टौ च तथाग्रभागे ।","दध्नोऽन्यवद्विह्वरणे [द्व]येऽथ","स्वरोऽक्षु चोदात्तमुखेषु शब्दे ॥ २ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.11","head":"स्वर"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"17","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।","अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । \"पदरुजवेगस्पृशो घञि\"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । \"येन विधिस्तदन्तस्ये\"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । \"एरजि\"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा \"ऋदोरप्\" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । \"नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।\"","प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।","जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.18","synonyms":["ऊर्मि","तरङ्ग","ध्वनि","अञ्जलि","करपुट","ओष्ठ","अधर","दन्तच्छद","कपोल","गण्ड","गुल्फ","पादग्रन्थि","घुठ","घूंठ","पाद","रोग","वेग","स्पर्श","पाक","त्याग","योग","प्रसाद","भेद","छेद","दाह","दोष","प्रकार","विकार","जय","नय","कर","वर","भर","शर","नर","प्लव","पव","भव","अन्धकार","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","चूडा","वसा"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"54","page":"0015","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः नपुंसके भवन्ति । इदं भयं त्रासः । बीजमङ्कुरोत्पत्तिकारणम् । सिध्मं कुष्ठविशेषः । पदं स्थानम् । बर्हं मयूरपिच्छम् । शुक्रं रेतः । तक्रं[क्र] मथितम् । सुखं भोगः । दुःखं पीडा । शिखरं शृङ्गम् । असृक् रक्तम् । सदैवेति वचनाद्भयादीनां व्यभिचारः । अयं भयः ।","पाषाणोपलशृङ्गारप्रस्थभृङ्गारमस्तकस्तबकाः ।","रूपं मुक्त्वा शब्दरसस्पर्शगन्धादयश्चोक्ताः सदा पुंसि ॥ ५४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. None सिध्मं कुष्ठविशेषः । पदं (extra_in_pada) pāda 4 syl. None स्थानम् । बर्हं मयूरपिच्छम् (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.57","synonyms":["भय","बीज","सिध्म","पद","बर्ह","शुक्र","तक्र","सुख","दुःख","शिखर","असृज्","पाषाण","उपल","शृङ्गार","प्रस्थ","भृङ्गार","मस्तक","स्तबक","रस","स्पर्श","गन्ध","रूप"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"55","page":"0015","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः सदा पुंसि भवन्ति । यथा पाषाणः प्रस्तरः । उपलः शिला पाषाण एव । शृङ्गारो विदग्धता । प्रस्थः परिमाणम् । भृङ्गारः सुवर्णमयः कलशः । मस्तकः शिरः । स्तबकः पुष्पोत्करः । शब्दो ध्वनिः । रसो माधुर्यादिः । स्पर्शो मृदुकर्कशादिः । गन्धो नासिकाग्राह्यः कुसुमादेः । रूपं मुक्त्वा रूपं विहाय ।","रूपं नपुंसके भवति । इदं रूपं चक्षुर्ग्राह्यम् ।","शेखरयूपपुरोडाशकूपसूपलवशष्पाः ।","धर्ममयवासोदशादाराः पुंसि बहुत्वं चैषाम् ॥ ५५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.58","synonyms":["पाषाण","उपल","शृङ्गार","प्रस्थ","भृङ्गार","मस्तक","स्तबक","रस","स्पर्श","गन्ध","रूप","शेखर","यूप","पुरोडाश","कूप","सूप","लव","शष्प","धर्म","मय","वासोदशा","दार"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.60","page":"0006","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाग्वाण्यां गौणवृत्त्या तु शब्दे वक्त्रे च केचन ।","श्रीरिन्दिरायां शोभायां स्यात् संपत्तिलवङ्गयोः ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.60","head":"वाच्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.1","page":"0007","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इडीट् च त्रिषु नाथे स्त्री मेदिन्यां कस्तु ना नगे ।","अर्कानिलविरिञ्चात्मशब्दबुद्धिमनः स्वपिः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.1","head":"क"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.22","page":"0009","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शब्देऽपि कश्चित् सच्छब्दस्तस्य लिङ्गं विचार्यताम् ।","सज्जनस्त्वेनमाम्नासीन्नक्षत्रे तन्नपुंसकम् ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.22","head":"सत्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.109","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["श्रुतिस्तु वेदे श्रवणक्रियायां श्रोत्र एव च ।","गीतिधर्मविशेषे च शब्दे चाप्यभिधायके ॥ १०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.109","head":"श्रुति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.20","page":"0022","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुहूर्ते षष्ठभागे च नाड्याः कालेऽतिसूक्ष्मके ।","निर्व्यापारस्थितौ चाथ कण्ठः शब्देऽन्तिके गले ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.20","head":"कण्ठ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.116","page":"0030","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वेषः क्रियायामाकल्पे वेणुर्वंशद्रुमे नृपे ।","शब्दोऽक्षरे यशोगीत्योर्वाक्ये खे श्रवणे ध्वनौ ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.116","meanings":["अक्षर","यशस्","गीति","वाक्य","ख","श्रवण","ध्वनि"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.197","page":"0060","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["काणस्त्रिपु स्यादेकाक्षे मूषायां तु स्त्रियामियम् ।","काणा पुंसि तु शब्दे च गमने च निमीलने ॥ १९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.197","head":"काण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.292","page":"0067","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शनैश्चरेऽश्रौ लगुडे शब्दे कोणा तु नृस्त्रियोः ।","वाद्यवादनदण्डे द्वे महिषे क्षोमवाक् पुनः ॥ २९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.292","head":"कोण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.345","page":"0072","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गलने मदनाभिख्यपादपे तत्फले तु नप् ।","बडिशेऽप्यथ गानं क्ली गीतौ शब्देऽप्यथ स्त्रियाम् ॥ ३४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.345","head":"गान"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.392","page":"0076","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मर्त्यजात्यन्तरे वैश्यघर्घरीजे द्वयोरथ ।","घोष आभीरपल्लौ ना शब्दे वाचि स्वरे परे ॥ ३९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.392","head":"घोष"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.659","page":"0099","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नदो नामरदत्तेन शब्दे ख्यातः सरः स्वति ।","स्तोतर्यपि नदी तु स्त्री निम्नगायां नतं पुनः ॥ ६५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.659","head":"नद"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1078","page":"0135","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रेतस्यास्वादने हेम्नि निर्यासेऽमृतशब्दयोः ।","देहधातुविशेषे च शृङ्गारादौ फले जले ॥ १०७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1078","head":"रस"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1087","page":"0136","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ना तु शब्दे परे त्वाहुरतिशब्देऽपरे पुनः ।","नृशण्डमविशेषेण रण्डा तु विधवस्त्रियाम् ॥ १०८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1087","head":"रण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1097","page":"0136","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रामो दाशरथौ विष्णौ रतौ परशुरामके ।","बलभद्रे ध्वजे शब्दे मौलौ लक्ष्मणि वर्णयोः ॥ १०९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1097","head":"राम"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1116","page":"0138","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमौ तु रुह्वरी स्त्री स्यादथ रूपं नपुंसकम् ।","स्वभावाकृतिसौन्दर्यवपुष्पु श्लोकशब्दयोः ॥ १११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1116","head":"रूप"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1130","page":"0139","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लक्ष्यं शरव्ये क्ली शब्दे सिद्धे लक्षणतस्तथा ।","द्रष्टव्ये त्वङ्कनीये च त्रिषु लग्नस्तु न स्त्रियाम् ॥ ११३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1130","head":"लक्ष्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1227","page":"0147","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाश्रस्तु पुरुषे शब्दे सङ्घाते च पुमानथ ।","वाश्रा धेनौ स्त्रियां वातः पुनर्वायौ नरि त्रि तु ॥ १२२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1227","head":"वाश्र"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1229","page":"0148","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वातेर्धातोः क्रियायां च कटे त्वप्यजयोऽब्रवीत् ।","वाणस्तु पुंसि वीणायां शब्दे चाथ नपुंसकम् ॥ १२२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1229","head":"वाण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1296","page":"0153","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वेटी स्त्री नावि वेटस्तु ना शब्दे वेष्टवाक् तु ना ।","श्रीवेष्टसंज्ञे निर्यासे वेष्टने तु नरस्त्रियोः ॥ १२९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1296","head":"वेट"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.455","page":"0086","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["काकली तु कले सूक्ष्मे शब्दे स्त्री काकलं पुनः ।","ग्रीवाया उन्नते देशे क्ली कण्ठमणिसंज्ञके ॥ ४५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.455","head":"काकली"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.20","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["टो भूमिवायुशब्देषु शरीरास्थनि टं पुनः ।","गवि ठः सुस्तने रुद्रे चन्द्रमण्डलशून्ययोः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.20","head":"ट"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.21","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["डः शब्दभर्गयोर्ध्याने ढो ढक्काध्वविशेषयोः ।","णस्तु निःश्रेयसे स्पष्टे निष्कलेऽपि समर्थितः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.21","head":"ड"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.36","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रः कामवह्निशब्देषु तीव्रे रामे नरे पवौ ।","राः स्वर्णधनयोर्मेघे स्थानके रुर्भये ध्वनौ ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.36","head":"र"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.276","page":"0086","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रूपं शब्दो गन्धरसस्पर्शाश्च विषया अमी ।","गोचरा इन्द्रियार्थाश्च विशिष्यैवं विभाव्यताम् ॥ २७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.276","synonyms":["रूप","गन्ध","रस","स्पर्श","विषय","गोचर","इन्द्रियार्थ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.292","page":"0088","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कल्माषशबलौ चित्रकिर्मीरौ चित्रलश्च सः ।","[49] ध्वनिः स्वानो रवो नादः शब्दो निर्घोषनिःस्वनौ ॥ २९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.292","synonyms":["कल्माष","शबल","चित्र","किर्मीर","चित्रल","ध्वनि","स्वान","रव","नाद","निर्घोष","निःस्वन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.286","page":"0198","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भेकचण्डालयोः प्लक्षे वारिवायसशब्दयोः ।","पुष्पं याने कुबेरस्य कुसुमे स्त्रीरजस्यपि ॥ २८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.4","head":"प्लव"},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.25","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्णःशब्दोऽक्षरं वर्णः श्लोकः पद्यं सुभाषितम् ।","मसीधेनुर्मषीपात्रं लेखनी वर्णतूलिका ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.24","synonyms":["अर्ण","अक्षर","वर्ण","श्लोक","पद्य","सुभाषित","मसीधेनु","मषीपात्र","लेखनी","वर्णतूलिका"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"6.2.355","page":"0025","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दो निनादो निनदो ध्वनिः ध्वानः स्वनो रवः ॥ ३५५ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.6.2.1","synonyms":["निनाद","निनद","ध्वनि","ध्वान","स्वन","रव"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.140","page":"0033","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दो नादो ध्वनिर्ध्वानं निर्घोषो निस्वनः स्वनः ।","निर्ह्राद आरवो रावो निनादो निनदोऽपि च ॥ १४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.27","synonyms":["नाद","ध्वनि","ध्वान","निर्घोष","निस्वन","स्वन","निर्ह्राद","आरव","राव","निनाद","निनद"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.46","page":"0408","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्पर्शो रसश्च गन्धश्च रूपं शब्दश्च पञ्चमः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.46","synonyms":["स्पर्श","रस","गन्ध","रूप"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2540","page":"0411","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दः स्वरो ध्वनिर्नादो निनादो निनदो रणः ।","निःस्वानो निःस्वनः स्वानः निस्वानो निस्वनो स्वनः ॥ २५४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.80","synonyms":["स्वर","ध्वनि","नाद","निनाद","निनद","रण","निःस्वान","निःस्वन","स्वान","निस्वान","निस्वन","स्वन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.329","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अविद्याऽहंमतिः स्त्री स्यादज्ञाने परिकीर्तिता ।","रूपः शब्दस्तथा गन्धो रसः स्पर्शस्तु पञ्च वै ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.329","synonyms":["अविद्या","अहंमति","रूप","गन्ध","रस","स्पर्श"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.350","page":"0025","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अपभ्रंशोऽपशब्दस्तु शास्त्रे यः स्यादसंस्कृतः ।","संस्कृतः साधुशब्दश्चेत् शास्त्रे शब्द इतीरितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.350","synonyms":["अपभ्रंश","अपशब्द","संस्कृत","साधुशब्द"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.399","page":"0028","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अमूनि त्रिषु सत्यानि अव्ययन्तु यथातथम् ।","शब्दो निर्घोषनिर्ह्रादनिस्वानस्वाननिस्वनाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.399","synonyms":["यथातथम्","निर्घोष","निर्ह्राद","निस्वान","स्वान","निस्वन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.2.3","page":"0190","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवेत् प्रेङ्खा हयगतौ समनाटहयोरपि (?) ।","मुखमाद्यप्रधानास्यशब्दनाटकसन्धिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.2.3","head":"मुख"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.11.5","page":"0200","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कटुकार्ये सुगन्धौ च मत्सरे च खरे त्रिषु ।","कष्टं कृच्छ्रे च गहने क्रुष्टं रुदितशब्दयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.11.5","head":"क्रुष्ट"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.13.15","page":"0205","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जडो मूकहिमग्रस्तमूर्खेषु शिखिषु स्त्रियाम् ।","ताडी पत्रद्रुमे ना तु ताडने मुष्टिशब्दयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.13.15","head":"ताड"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.10","page":"0208","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वोले ना पूरिते वाच्यलिङ्गः पुंभूम्नि चामुषु ।","पूर्णः समग्रे शब्दे ना प्यायिते चाभिधेयवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.10","head":"पूर्ण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.8","page":"0214","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कान्तिः शोभेच्छयोः स्त्री तु क्रतुर्यज्ञे मुनौ पुमान् ।","कान्ता प्रियङ्गौ नार्यां स्त्री प्रिये ना शोभने त्रिषु ॥","लोहं च चन्द्रसूर्ययोः पर्यायान्तशिलासु ना ।","क्षितिः क्षये निवासे च पृथिवी कालभेदयोः ॥","कीर्तिः प्रसादे यशसि शब्दे दीप्तौ च योषिति ।","कुन्तो गर्वधुकायां स्यात्पुमान् प्रासायुधेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 र्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.8","head":"कीर्ति"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.3","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निन्दा स्थियान्तु कुत्सायामपवादे च दुष्कृतौ ।","पदं वाक्ये व्यवसाये शब्दप्रदेशयोरपि ॥","पादे च पादचिह्णो च स्थाने त्राणे च वस्तुनि ।","अङ्के च श्लोकपादे च क्लीबं स्यात्किरणे पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.3","head":"पद"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.68","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मार्जनो लोध्रवृक्षे स्यात्क्लीबं मार्ष्टौ तु मार्जनम् ।","मानिनी तु स्त्रियां फल्यां मानी मानवति त्रिषु ॥","मैथुनं सङ्गते क्लीबं सुरते च नपुंसकम् ।","यमनो ना यमे क्लीबं बन्धे चोपरतावपि ॥","यवनो जातिभिद्देशभिदोर्वेगाश्वयोरपि ।","यवन्योषधिभेदे स्त्री वेगिनि त्वभिधेयवत् ॥","यापनं स्यान्निरसने कालक्षेपे च वर्त्तने ।","युवा श्रेष्ठे च तरुणे निसर्गबलसंयुते ॥","योजनं स्याच्चतुष्क्रोश्यां योगमाने परात्मनि ।","रसनं स्वादने शब्दे स्याद्रास्नाजिह्वयोः स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.68","head":"रसन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.1","page":"0263","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रः कामवह्नौ च रुः शब्दे रा धने पुमान् ।","री गतौ स्त्री च रा दाने काञ्चनेऽपि च कुत्रचित् ।","श्रीः शोभा भारती वेशरचना भूतिवृद्धिषु ।","विधात्रिवर्गसम्पत्तिलक्ष्मीषु सरलद्रुमे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.1","head":"रु"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.19","page":"0251","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धूम्रोऽथ कर्बुरश्चित्रः चित्रलोऽपि कल्माषवत् ।","कल्मासश्च, भवेत् शब्दो निस्वानो निःस्वनः स्वनः ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.19","synonyms":["धूम्र","कर्बुर","चित्र","चित्रल","कल्माष","कल्मास","निस्वान","निःस्वन","स्वन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.7.223","page":"0030","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दध्वाननिनादनादनिनदस्वानस्वना निस्वन-","ह्रादारावविरावघोषरसंरावारवाश्च ध्वनिः ।","निःस्वानोऽपि रणोऽपि च प्रतिनिनादे स्यात्प्रतिश्रुत् स्त्रियां","संभोगे मणितं ध्वनिर्वसनपर्णानां स्वनो मर्मरः ॥ २२३ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sardulavikridita · pāda 2 syl. None ह्रादारावविरावघोषरसंरावारवाश्च ध्वनिः (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.7.1","synonyms":["ध्वान","निनाद","नाद","निनद","स्वान","स्वन","निस्वन","ह्राद","आराव","विराव","घोष","रव","संराव","आरव","ध्वनि","निःस्वान","रण","प्रतिश्रुत्","मणित","मर्मर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.287","page":"0039","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दस्पर्शरसा रूपं गन्धश्च विषया अमी ।","इन्द्रियार्था इन्द्रियं तु स्यादक्षं करणं च तत् ॥ २८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.24","synonyms":["स्पर्श","रस","रूप","गन्ध","विषय","इन्द्रियार्थ","इन्द्रिय","अक्ष","करण"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.7.907","page":"0114","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शास्त्रे शब्दो वाचको वाचिकं स्यात्","संदेशार्थः सुप्तिङन्तं पदं स्यात् ।","आशीः स्त्री वाङ्मङ्गलार्थानुरागा-","ज्जातः शब्दः स्यात् प्रणादः परौ तु ॥ ९०७ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.7.5","synonyms":["वाचक","वाचिक","पद","आशिस्","प्रणाद"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1888","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कण्ठः शब्दे गले कुम्भो घटद्विपशिरोंऽशयोः ।","कूटोऽस्त्री पुञ्जमायाद्रिशृङ्गायोघनवेश्मसु ॥ १८८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.29","head":"कण्ठ"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1907","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुणो मौर्व्यामप्रधाने नाम्नि सत्त्वादिशौर्ययोः ।","शब्दार्थवृत्तिमाल्येषु तन्तुरश्मीन्द्रियेषु च ॥ १९०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.48","head":"गुण"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1985","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रसो रागे विषे वीर्ये शृङ्गारादौ पराक्रमे ।","तक्तादौ पारदे शब्दे रेतस्यास्वादनेऽमृते ॥ १९८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.126","head":"रस"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2015","page":"0245","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शब्दः कीर्तौ ध्वनौ वाक्ये श्रवणेऽक्षरगीतयोः ।","स्यादध्वदेयजामातृदेययोः शुल्कमस्त्रियाम् ॥ २०१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.156","meanings":["कीर्ति","ध्वनि","वाक्य","श्रवण","अक्षर","गीत"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2154","page":"0260","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आस्वादने च शब्दे च रवणः शब्दनोष्ट्रयोः ।","राजीवं पङ्कजे ना तु मीनभेदे मृगान्तरे ॥ २१५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.295","head":"रसन"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"3.29","page":"0025","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["-----------------------------------","याने यातरि यस्त्यागे कथितः शब्दवेदिभिः ।","रः स्यात् कामेऽनिले वह्नौ शब्दे रुः परिकीर्त्तितः ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.3.0.29","head":"रु"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"10.11","page":"0062","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दश्च दीर्घकवचं ताराप्रणव इत्यपि ॥हूं॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.10.0.11","synonyms":["दीर्घकवच","ताराप्रणव"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"1.5.1","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दाभिलापौ त्वभिधाऽभिधानं वाचको ध्वनिः ।","ह्रासः कुहरितश्चाऽथ मन्मनो गद्गदध्वनौ ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.1.5.4","synonyms":["अभिलाप","अभिधा","अभिधान","वाचक","ध्वनि","ह्रास","कुहरित","मन्मन"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.207","page":"0162","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["देशे जने जनपदौ निषादौ श्वपचस्वरौ ।","वाक्ये शब्दे प्रदेशेऽपि पदं पापस्तु न द्वयोः ॥ २०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.215","head":"पद"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.278","page":"0187","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रन्थावृत्तौ पशौ शब्दे स्वभावे नाटकादिषु ।","रूपमाकारसौन्दर्यनामकेष्वपि दृश्यते ॥ २७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.288","head":"रूप"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.438","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पापे च कलुषं घोषः शब्दाभीरनिवासयोः ।","शुचौ दक्षे च चोक्षः स्यात्तर्षो लिप्सापिपासयोः ॥ ४३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.454","head":"घोष"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.4.1","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दो व्योमगुणस्वानस्वननिस्वाननिस्वनाः ।","निर्ह्रादो रवणो नादः क्ष्वेडो ध्वानो ध्वनिः कवः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.4.1","synonyms":["व्योमगुण","स्वान","स्वनन","निस्वान","निस्वन","निर्ह्राद","रवण","नाद","क्ष्वेड","ध्वान","ध्वनि","कव"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.3.2","page":"0196","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["खादीनां तु गुणाः शब्दः स्पर्शो रूपं रसः क्रमात् ।","गंधश्चेतीन्द्रियार्थास्ते विषया गोचराश्च ते ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.3.2","synonyms":["स्पर्श","रूप","रस","गन्ध","इन्द्रियार्थ","विषय","गोचर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.13","page":"0215","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कण्ठो गलेऽन्तिके शब्दे कपयोऽर्केभवानराः ।","गुडभस्मरसाः क्षाराः क्षोदो रजसि पेषणे ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.13","head":"कण्ठ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.16","page":"0215","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्पातेंऽके ध्वजे केतुः क्लेदौषधिशशांकयोः ।","कोणाः शब्दाश्रिलगुडाः कल्पो न्याये सुरद्रुमे ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.16","head":"कोण"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.49","page":"0218","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रसो रागे विषे वीर्ये तिक्तादौ पारदे द्रवे ।","रेतस्यास्वादने हेम्नि निर्यासेऽमृतशब्दयोः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.49","head":"रस"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.59","page":"0218","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शब्दोऽक्षरे यशोगीत्योर्वाक्ये खे श्रवणे ध्वनौ ।","शंकुः पत्रसिराजाले कीलेऽस्त्रे मेढ्रसंख्ययोः ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.59","meanings":["अक्षर","यशस्","गीति","वाक्य","ख","श्रवण","ध्वनि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.18","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदं स्थाने शरे त्राणे पादांके पादचिह्नयोः ।","शब्देंऽशुवस्तुवाक्येषु व्यवसायापदेशयोः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.18","head":"पद"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.28","page":"0226","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रूपं शब्दे पशौ श्लोके ग्रन्थावृत्तौ मितादिषु ।","सौन्दर्ये च स्वभावे च शरद्रेण्वार्तवे रजः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.28","head":"रूप"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.51","page":"0243","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्ययस्तु ख्यातिरन्ध्रविश्वासाधीनहेतुषु ।","विज्ञाने शपथे शब्दे प्रस्तरोऽश्मा मणिः कुशः ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.51","head":"प्रत्यय"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}