{"stem":"शरद्","iast":"śarad","found":true,"koshas":19,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.75","page":"10","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शरद्घनात्ययोऽयनं शिशिराद्यैस्त्रिभिस्त्रिभिः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.75","synonyms":["घनात्यय","अयन"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.77","page":"10","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स संपर्यनूद्भ्यो वर्षं हायनोऽब्दं समाः शरत् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 नू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.77","synonyms":["संवत्सर","परिवत्सर","अनुवत्सर","उद्वत्सर","वर्ष","हायन","अब्द","समा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.19","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["निदाघ उष्णोपगम उष्ण ऊष्मागमस्तपः ।","स्त्रियां प्रावृट्स्त्रियां भूम्नि वर्षा अथ शरत्स्त्रियाम् ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.32","synonyms":["निदाघ","उष्णोपगम","उष्ण","ऊष्मागम","तपस्","प्रावृष्","वर्षा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.20","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["संवत्सरो वत्सरोऽब्दो हायनोऽस्त्री शरत्समाः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.34","synonyms":["संवत्सर","वत्सर","अब्द","हायन","समा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.180","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धर्मे रहस्युपनिषत्स्यादृतौ वत्सरे शरत् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.180","meanings":["ऋतु","वत्सर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.113","page":"0014","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["त्रिंशदहोरात्रः स्यान्मासस्ताभ्यामृतुर्वसन्ताद्याः ।","ग्रीष्मः प्रावृट् शरदा हेमन्तः शिशिर इति ते षट् ॥ ११३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.113","synonyms":["मास","ऋतु","वसन्त","ग्रीष्म","प्रावृष्","हेमन्त","शिशिर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.116","page":"0015","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["हायनाब्दशरद्वर्षसंवत्सरसमाः समाः ।","निदाघः कथ्यते ग्रीष्मो वर्षाः प्रावृट् तपात्ययः ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.116","synonyms":["हायन","अब्द","वर्ष","संवत्सर","समा","निदाघ","ग्रीष्म","वर्षा","प्रावृष्","तपात्यय"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"42","page":"0057","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भवेत् प्रावृट् प्रावृषा च शरत् स्यात् शरदा तथा ।","विषुवद्विषुवं चैव विषुपं च समं त्रयम् ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.42","synonyms":["प्रावृष्","प्रावृषा","शरदा","विषुवत्","विषुव","विषुप"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.1.3","page":"0092","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भद्रं सुखे च कल्याणे निन्दा कुत्सापवादयोः ।","सम्पल्लक्ष्म्यां गुणोत्कर्षे शरत्संवत्सरे ऋतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.1.3","meanings":["संवत्सर","ऋतु"]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"22.2","page":"0005","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वर्षाब्दहायनशरः संवत्सरः समा स्मृतः ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.22.0.2","synonyms":["वर्ष","अब्द","हायन","संवत्सर","समा"]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"29.113","page":"0007","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कन्यातुलस्थे तपने ज्ञेयः शरदृतुः सदा ।","हेमंतश्चालिचापस्थे शिशिरो मृगकुम्भयोः ॥ ११३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.29.0.2","synonyms":["हेमंत","शिशिर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.69","page":"0413","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ग्रीष्म ऊष्मागमस्त्र्यूष्मा स्यादुष्णोपगमः पुनः ।","घनार्थादत्ययः पुंसि स्त्रियां स्याच्छरदा शरत् ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.69","synonyms":["ग्रीष्म","ऊष्मागम","ऊष्मन्","उष्णोपगम","शरदा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.73","page":"0413","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ससंपरीदेदनुभ्यो युगांशो हायनोऽस्त्रियाम् ।","ऋतुवृत्तिर्मासमालः कालग्रन्थिः शरत्स्त्रियाम् ॥ ७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.73","synonyms":["सवत्सर","संवत्सर","परिवत्सर","इदावत्सर","इद्वत्सर","अनुवत्सर","युगांश","हायन","ऋतुवृत्ति","मासमाल","कालग्रन्थि"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.46","page":"0466","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सीमन् शरद्दृशदृक् दृशस्रक् त्वक् स्फिग्द्वार्धुरौ च नौः ।","द्यौर्दिव् प्रावृट् त्विट्तृषौ दिगेषेति प्रकृतिः स्त्रियः ॥ ४६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None सीमन् शरद्दृशदृक् दृश (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.46","synonyms":["सीमन्","दृषद्","दृश्","स्रज्","त्वच्","स्फिज्","द्वार्","धुर्","नौ","द्यो","दिव्","प्रावृष्","त्विष्","तृष्","दिश्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.4.92","page":"0050","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रावृड्जातं प्रावृषिकं साधु वर्षासु वार्षिकम् ।","कादम्बपुष्पिकं मैघागमिकं मैघकालिकम् ।","पुंसि मेघात्ययः स्त्री तु शरदा शरदा सह ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.4.94","synonyms":["प्रावृषिक","वार्षिक","कादम्बपुष्पिक","मैघागमिक","मैघकालिक","मेघात्यय","शरदा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.4.97","page":"0050","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["संवत्सरो वत्सर-काल-पर्व-","युगांशकाः शारदमासमासौ ।","अब्दोऽत्र वर्षं च न हायनः स्त्री","समाः स्त्रियां भूम्नि च वा शरदः स्त्री ॥ ९७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 2 syl. None समाः स्त्रियां भूम्नि च वा शरदः स्त्री (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.4.99","synonyms":["संवत्सर","वत्सर","काल","पर्वन्","युगांशक","शारद","माससमास","अब्द","वर्ष","हायन","समा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.2.56","page":"0101","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शरद्दृषद्दरत्प्रोक्ता मदिः कृषिकवस्तुनि ।","गदा-वितर्द्येकपद्यो गन्धा गोधा प्रधिर्गदिः ।","शिरोधिरोषधिर्बाधा विधा संधा स्व[225b]धा सुधा ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.2.29","synonyms":["दृषद्","दरत्","मदि","गदा","वितर्दि","एकपदी","गन्धा","गोधा","प्रधि","गदि","शिरोधि","ओषधि","बाधा","विधा","संधा","स्वधा","सुधा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.39","page":"0237","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याच्छ्वभ्रेगतिगोचरेऽपि च गवां माने तथा गोष्पदं","वर्षर्त्वोः शरदीरिता गिरिभृगुत्रासेषु नीवृद्भिदि ।","स्त्री म्लेच्छेऽपि दरन्मताथ च दृषत्पाषाणमात्रे स्त्रियां","निष्पेषोपलकेऽथ पुंसि न भसद्वक्त्रे तथामाशये ॥ ३९ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.26","meanings":["वर्ष","ऋतु"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"12","page":"0001","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["यावानिति समुच्चयो कश्चिद्यस्त्रान्तः शब्दः स नपुंसके बोद्धव्यः । पुत्रमन्त्रश्वित्रशब्दान् वर्जयित्वेत्यर्थः । यथा । सूत्रं शस्त्रं शास्त्रं मित्रं पत्रं पवित्रं च । गात्रं पोत्रं पात्रं दात्रं सत्रं परित्रं चेत्यादि । अयं पुत्रः सुतः । अयं मन्त्रो होमवाच्यो वेदश्च । हि शब्दोऽनुक्तसमुच्चयार्थः ।","तेन छत्रछात्रविष्णुमित्रादीनां पुंस्त्वप्राप्तेः सिद्धिः । अयं छत्रो नर्त्तकः आतपवारणवाचकस्य छत्रशब्दस्य नपुंसकतैव । इदं छत्रं वर्षातपवारणम् । अयं छत्रोऽध्येता । अयं विष्णुमित्रः कश्चित्पुरुषः ।","यात्रामात्राभस्त्रादंष्ट्रा विद्यात् स्त्रियां वरत्रा च ।","इदूदन्तं यच्चैकाच् शरद्दरद्दृषत्प्रावृषश्चैव ॥ १२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.12","synonyms":["सूत्र","शस्त्र","शास्त्र","मित्र","पत्र","पवित्र","गात्र","पोत्र","पात्र","दात्र","सत्र","परित्र","पुत्र","मन्त्र","छत्र","छात्र","विष्णुमित्र","यात्रा","मात्रा","भस्त्रा","दंष्ट्रा","वरत्रा","दरद्","दृषद्","प्रावृष्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"13","page":"0002","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["यात्रामात्रादिकान् शब्दान् स्त्रियां स्त्रीलिङ्गे विद्याज्जानीयादित्यर्थः । इयं यात्रा तीर्थादिगमनम् । इयं मात्राऽक्षरावयवस्तोकं च । इयं भस्त्रा लोहधमनी । इयं दंष्ट्रा दशनविशेषः । इयं वरत्रा त्रिगुणीकृता रज्जुः । वरत्रादीनामापि त्रान्तत्वान्नपुंसकत्वे प्राप्ते । ब्रूमः । त्रप्रत्ययाभावात्तद्व्यवस्थाभावादिति । भावान्तं त्र च । भाववाचकाद्धातोस्त्रप्रत्ययः स्यात् । ईच्च ऊच्च ईदूतौ तावन्ते यस्य तदिदं शब्दरूपमीदूदन्त अन्तःशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । द्वन्द्वान्ते श्रूयमाणं पदं प्रत्येकमभिसम्बध्यते इत्युक्तत्वात् । एकोऽच् यस्य तत् एकाच् एकस्वरमित्यर्थः । ईदूदन्तं यच्चैकाच् स्त्रियां तच्छब्दरूपं भवति । इयं स्त्री योषित् । इयं श्रीर्देवताविशेषः प्रभुशक्तिश्च । इयं भ्रूरक्ष्णोरुपरिरेखा । एकाजिति किम् । सेनानीः । ग्रामणीः । शरदादयोऽपि स्त्रियाम् । इयं शरत् ऋतुविशेषः । इयं दरत् ग्रीवास्थानम् । इयं दृषत् शिला । इयं प्रावृट् जलधरसमयः । चकारः समुच्चयार्थः । एवकारोऽवधारणे ।","स्थूणोर्णे स्त्रीयोगे स्तो गृहशशपूर्वकयोर्नपुंसकता ।","सर्वस्याक्षिनाम्नो जलनाम्नश्चैव मुक्त्वापः ॥ १३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.13","synonyms":["यात्रा","मात्रा","भस्त्रा","दंष्ट्रा","वरत्रा","स्त्री","श्री","भ्रू","दरद्","दृषद्","प्रावृष्","स्थूणा","ऊर्णा","गृहस्थूण","शशोर्ण","अक्षि","जल","अप्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.107","page":"0019","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शरत् संवत्सरे मेघात्यये शान्तिस्तु मङ्गले ।","चिकित्सायां शमे चाथ शिंबिर्निष्पावनामनि ॥ १०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.107","meanings":["संवत्सर","मेघात्यय"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.50","page":"0037","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रजस्तु शरदि स्त्रीणां पुष्पे रेणौ जले स्रजि ।","सत्त्वाद्यन्यतमे रात्रौ लोहे तेजसि रेतसि ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.50","head":"रजस्"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.145","page":"0023","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रावृड्वर्षाः क्षरी मेघकालो मेघागमस्तथा ।","तपात्ययोऽथ मुदिरात्ययः शरदपि स्मृतः ॥ १४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.145","synonyms":["प्रावृष्","वर्षा","क्षरी","मेघकाल","मेघागम","तपात्यय","मुदिरात्यय"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.2.68","page":"0219","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["गन्धोली हसनी स्रुक् चातिभ्यासन्दी दृशा सह ।","क्षीरेयी नन्तपामादि दरच्छर्दी शरत्त्वचौ ॥ ६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.2.38","synonyms":["गन्धोली","हसनी","स्रुच्","अतिभी","आसन्दी","दृश्","क्षीरेयी","पामन्","दर्","छर्दि","त्वच्"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.144","page":"0020","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["समः संवत्सरे प्रोक्तः शरदब्दोऽपि वत्सरः ।","संवर्तः प्रलये पापे वृजिनं कलुषं विघम् ॥ १४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.144","synonyms":["सम","अब्द","वत्सर","संवर्त","वृजिन","कलुष","विघ"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.82","page":"0010","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["संवत्सरो युगः कल्पं कालस्येत्यादयो भिदाः ।","वसन्तग्रीष्मवर्षाश्च शरद्धेमन्त एव च ॥ ८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.24","synonyms":["संवत्सर","युग","कल्प","वसन्त","ग्रीष्म","वर्षा","हेमन्त"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.83","page":"0010","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिशिरश्चेति विज्ञेया ऋतवः षट् द्विमासिकाः ।","अब्दः संवत्सरो वर्षं वत्सरो हायनः शरत् ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.25","synonyms":["शिशिर","अब्द","संवत्सर","वर्ष","वत्सर","हायन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.156","page":"0022","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मेघकालः क्षरी प्रावृट् वरिषास्तु घनात्ययः ।","शरत् चैवाऽयनं ज्ञेयं शिशिराद्यैस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ १५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.97","synonyms":["मेघकाल","क्षरिन्","प्रावृष्","वरिषा","घनात्यय","अयन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.157","page":"0022","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उत्तरायणकालेन संयुक्तं दक्षिणायनम् ।","स्यादेको वत्सरो नाम्ना वर्षं संवत्सरं शरत् ॥ १५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.98","synonyms":["उत्तरायण","दक्षिणायन","वत्सर","वर्ष","संवत्सर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.288","page":"0020","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["हेमन्तः शिशिरश्चैव वसन्तो ग्रीष्म एव च ।","वर्षा शरच्च संप्रोक्त ऋतुः षट्संख्यकः पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.288","synonyms":["हेमन्त","शिशिर","वसन्त","ग्रीष्म","वर्षा","ऋतु"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.293","page":"0021","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्त्रियां प्रावृट् प्रावृषौ च मेघागमघनाकरौ ।","स्त्रियां शरच्च शरदा कालप्रभात इत्यपि ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 प्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.293","synonyms":["प्रावृष्","प्रावृषा","मेघागम","घनाकर","शरदा","कालप्रभात"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.294","page":"0021","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["संवत्सरो हायनोऽस्त्री वत्सरः शरदा शरत् ।","अब्दो वर्षञ्च वरिषं समाः स्त्री संवदित्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.294","synonyms":["संवत्सर","हायन","वत्सर","शरदा","अब्द","वर्ष","वरिष","समा","संवत्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.20","page":"0230","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मेनादो दीनमार्जारमयूरच्छागलेषु च ।","विशदो धवले व्यक्रे शरत्स्त्री ऋतुवर्षयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.20","meanings":["ऋतु","वर्ष"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.49","page":"0181","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रावृषि प्रावृषा वर्षा बहुत्वे वरिषास्तथा ।","घनात्यये तु शरदा शरच्चाब्दे तु वत्सरः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.49","synonyms":["प्रावृषा","वर्षा","वरिषा","शरदा","वत्सर"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.51","page":"0181","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वरिषः शारदोपेता शरत् संवदनव्ययम् ।","अव्ययं च, समा स्त्रीत्वे वा बहुत्वे च तद्भिदि ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.51","synonyms":["वरिष","संवत्","समा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.8.258","page":"0035","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["त्रिषु मेघंकरं मेघविधायिनि शरत् स्त्रियाम् ।","हिमकालस्तु हेमन्तः शिशिरः पुंनपुंसके ॥ २५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.8.29","synonyms":["मेघंकर","हिमकाल","हेमन्त","शिशिर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.8.259","page":"0035","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["समाः स्त्रियः शरत्स्त्री स्यादस्त्रियौ वर्षहायनौ ।","संवत्सरो वत्सरोऽब्दः कृताद्यं तु चतुर्युगम् ॥ २५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.8.30","synonyms":["समा","वर्ष","हायन","संवत्सर","वत्सर","अब्द","चतुर्युग"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.1","page":"0267","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["{लिङ्गादिसङ्ग्रहेऽनुक्तममरेणाऽभिदध्महे ।}","स्त्रियामाजिर्दरज्जातिः पूरुभाद्राः समाः शरत् ।","सिकताद्या बहुत्वेऽपि विंशत्याद्येकवागपि ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.1","synonyms":["आजि","दरद्","जाति","पूरु","भाद्रा","समा","सिकता","विंशति"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.1.89","page":"0024","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रावृड्वार्षी भूम्नि वर्षाः कालोक्षी च घनागमः ।","घनात्ययः शरत् स्त्री स्याद्विसर्गो दक्षिणायनम् ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.1.89","synonyms":["प्रावृष्","वार्षी","वर्षा","कालोक्षी","घनागम","घनात्यय","विसर्ग","दक्षिणायन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.1.91","page":"0024","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वत्सवायव्यसौर्याश्च वर्षोऽस्त्री स्त्री शरत् समाः ।","कृतं सत्ययुगं सौम्यं त्रेताग्नेयी विसर्जिका ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.1.91","synonyms":["वत्स","वायव्य","सौर्य","वर्ष","समा","कृत","सत्ययुग","सौम्य","त्रेता","आग्नेयी","विसर्जिका"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.38","page":"0223","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शक्तिः कासूर्बलं लक्ष्मीः शरदावृतुवत्सरौ ।","शंका वितर्कभययोः श्रद्धास्तिक्याभिलाषयोः ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.38","meanings":["ऋतु","वत्सर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.28","page":"0226","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रूपं शब्दे पशौ श्लोके ग्रन्थावृत्तौ मितादिषु ।","सौन्दर्ये च स्वभावे च शरद्रेण्वार्तवे रजः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.28","head":"रजस्"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}