{"stem":"शलाका","iast":"śalākā","found":true,"koshas":8,"places":[{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.834","page":"0096","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शलाकायुधयोः शल्यं बाधा दुःखनिषेधयोः ।","स्थूणास्तब्धत्वयोः स्तम्भ इला वागघ्न्ययोरपि ॥ ८३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.48","head":"शल्य"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.2.39","page":"0099","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शेफालिका पूपलिका विपादिका","रुका च केका मिहिका विहङ्गिका ।","घूका निदाका ध्रुवका कनीनिका","यूका शलाकापि जलायुकाबिका ॥ ३९ ॥"],"metre":"upajati_12","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.2.13","synonyms":["शेफालिका","पूपलिका","विपादिका","रुका","केका","मिहिका","विहङ्गिका","घूका","निदाका","ध्रुवका","कनीनिका","यूका","जलायुका","अबिका"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.26","page":"0153","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शल्ये शलाका स्मरसारिकायां","शरे तथाक्षे खेचर?पञ्जरे च ।","स्यान्नर्तकीभ्यामपि लासिकायां","ना चारणे पोटगले नटे च ॥ २६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 2 syl. 1 श (sub) pāda 2 syl. None शरे तथाक्षे खेचर?पञ्जरे च (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.127","meanings":["शल्य","स्मर","सारिका","शर","अक्ष","खेचरपञ्जर","नर्तकी","लासिका"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"20","page":"0005","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मूर्द्धन् उक्षन् तक्षन् मज्जन् श्लेष्मन् आत्मन् अश्मन् युवन् पूषन् इत्येतैः शब्दै रहितं वर्जितं यदन्यत् द्व्यच्कं द्विस्व[श्व]रं च नान्तं प्रातिपदिकं तत्सर्वं नपुंसकं भवति । यथा इदं चर्म वर्म शर्म भस्म सद्म लोम इत्येवमादयः । मूर्द्धादयोऽपि नान्तत्वात् द्व्यच्का अतस्तेषामपि नपुंसकता प्राप्नोति । तदर्थमिति प्रतिषेधः कृतः मूर्द्धोऽक्षतक्षेत्यादि पुंल्लिङ्गाधिकारात्पुंसि भवन्ति । यथा अयं मूर्द्धा शिरः । उक्षा वृषभः । मज्जा सारः । तक्षा वर्द्धकिः । श्लेष्मा धातुविकारः । आत्मा शरीरस्थः । अश्मा नीलः । युवा तरुणः । पूषादित्यः पुंसि वा भवेद्ब्रह्मेति । द्वच्कत्वान्नान्तत्वाच्च ब्रह्मशब्दस्य नपुंसकत्वे प्राप्ते पुंस्त्वं वा विधीयते ब्रह्मशब्दो वा नपुंसकलिङ्गो भवति । इदं ब्रह्मा वेदाध्ययनमीश्वरश्च । अयं ब्रह्मा प्रजापतिः । यद्येवं यत् द्व्यच्कं नान्तं तन्नपुंसकम् । एवं सति राजन् शब्दस्यापि नपुंसकता स्यात् पुंस्यन्तर्भावो द्रष्टव्यः ।","त्रुटिसीमसन्ध्यारात्रयः स्त्रियां धूलिवेणिखार्यश्च ।","पुंसि निशीथो ज्योत्स्नादयाशलाका स्त्रियां नित्यम् ॥ २० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.21","synonyms":["चर्मन्","वर्मन्","शर्मन्","भस्मन्","सद्मन्","लोमन्","मूर्धन्","उक्षन्","मज्जन्","तक्षन्","श्लेष्मन्","आत्मन्","अश्मन्","युवन्","पूषन्","ब्रह्मन्","राजन्","त्रुटि","सीमन्","सन्ध्या","रात्रि","धूलि","वेणि","खारि","निशीथ","ज्योत्स्ना","दया"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"21","page":"0006","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं त्रुटिः स्वल्पः । इयं सीमा ग्राममर्यादा । इयं सन्ध्या दिनावसानम् । इयं रात्रिः शर्वरी । इयं धूलिः पांसुः । इयं वेणी केशरचना । इयं खारी परिमाणविशेषः । निशीथशब्दः पुंसि भवति । अयं निशीथोऽर्धरात्रः । ज्योत्स्नादयाशलाकाः स्त्रियां भवन्ति । इयं ज्योत्स्ना चन्द्रप्रभा । इयं दया करुणा । इयं शलाका लोहधमनी । नित्यग्रहणं विभाषानिवृत्त्यर्थम् ।","पुंयोगे कर्णहनू नपुंसके श्मश्रुजानुगुदशब्दाः ।","एकाभिधानता स्यादस्राश्रुणोर्नित्यम् ॥ २१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.22","synonyms":["त्रुटि","सीमन्","सन्ध्या","रात्रि","धूलि","वेणी","खारी","निशीथ","ज्योत्स्ना","दया","कर्ण","हनु","श्मश्रु","जानु","गुद","अस्र","अश्रु"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1306","page":"0154","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शल्यमस्री शलाकायां शङ्कुसंज्ञायुधान्तरे ।","अजयस्तु वदत्येनं काण्डेऽर्थस्तस्य चिन्त्यताम् ॥ १३०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1306","head":"शल्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.1.91","page":"0008","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ब्रूते तु खण्डविकृतौ रभसो नाप्तभाषणः ।","शलाका तु भवेत् सूच्यां द्यूतोपकरणेऽपि च ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.1.91","meanings":["सूची","द्यूतोपकरण"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.1.92","page":"0009","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["अस्थूलदीर्घकाष्ठादिमये वस्तुनि चाप्यथ ।","श्वदंष्ट्रा गोक्षुराभिख्यस्तम्बे यन्त्रान्तरेऽपि च ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.1.92","meanings":["अस्थूलदीर्घकाष्ठादिमयवस्तु"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.2.46","page":"0216","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["जलौका केणिका वालुकेषीका च विहङ्गिका ।","इषिका तु शलाका च परिखा विशिखा शिखा ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.2.16","synonyms":["जलौका","केणिका","वालुका","इषीका","विहङ्गिका","इषिका","परिखा","विशिखा","शिखा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.58","page":"0086","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सूक्ता चण्डा च चित्राक्षी शलाका स्मरलेखनी ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.58","synonyms":["सूक्ता","चण्डा","चित्राक्षी","स्मरलेखनी"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.143","page":"0185","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वैजिकः कारणे शिग्रूतैले सद्योऽङ्करे पुमान् ।","शलाका मदने शल्ये शारिका शल्लकीभिदोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.143","meanings":["मदन","शल्य","शारिका","शल्लकी"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.144","page":"0185","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["छत्रादिकाष्ठीशरयोः शल्लकी पशुवृक्षयोः ।","शङ्खकः स्यात् शिरोरोगे शङ्खेऽस्त्रीवलयेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.144","meanings":["छत्रादिकाष्ठी","शर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.13.6","page":"0204","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ष्वेडा तु सिंहनादे स्याच्शलाकायामपि स्त्रियाम् ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.13.6","head":"क्ष्वेडा"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1902","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ष्वेला स्त्री सिंहनादे ना विषवेणुशलाकयोः ।","विलेखप्राज्ञयोः पुंसि कृष्टिराकर्षणे स्त्रियाम् ॥ १९०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.43","head":"क्ष्वेल"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.41","page":"0139","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शल्यमस्त्री शलाका स्याद्वितंसः पक्षिबन्धनम् ।","पक्षिणा येन गृह्यंते पक्षिणोऽन्ये स दीपकः ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.41","synonyms":["शल्य","वितंस","दीपक"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}