{"stem":"शिक्षा","iast":"śikṣā","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.155","page":"15","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिक्षा कल्पो व्याकरणं छन्दो ज्योतिर्निरुक्तयः ॥ २५० ॥","षडङ्गानि धर्मशास्त्रं स्यात्स्मृतिर्धर्मसंहिता ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.155","synonyms":["कल्प","व्याकरण","छन्दस्","ज्योतिस्","निरुक्त","धर्मशास्त्र","स्मृति","धर्मसंहिता"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.6.7","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिक्षेत्यादि श्रुतेरङ्गमोङ्कारप्रणवौ समौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.6.7","synonyms":["अङ्ग","ओङ्कार","प्रणव"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.157","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आरम्भो निष्कृतिः शिक्षा पूजनं संप्रधारणम् ।","उपायः कर्म चेष्टा च चिकित्सा च नव क्रियाः ॥ १५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.298","head":"क्रिया"},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"5.82","page":"0073","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["विद्याश्चतुर्दश प्रोक्ता शिक्षा व्याकरणं ततः ।","कल्पो निरुक्तं छन्दश्व ज्योतिषामयनं मतम् ।","वेदाङ्गान्यङ्गिभिश्च स्यात् स्मृत्यान्वयगणेन च ॥ ८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.5.0.9","synonyms":["विद्या","व्याकरण","कल्प","निरुक्त","छन्दस्","ज्योतिष","वेदाङ्ग","स्मृति"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.3.1","page":"0157","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रिया कृत्ये चिकित्सायां चेष्टायां कर्म[75]पूजयोः ।","उपायारम्भशिक्षासु निष्कृतौ संप्रधारणे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.3.1","head":"क्रिया"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.35","page":"0442","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["एकविंशत्येकशतचतुःपञ्चेति ताः क्रमात् ।","शिक्षा ज्योतिर्निरुक्तं च कल्पो व्याकरणं तथा ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 त्ये (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.35","synonyms":["ज्योतिस्","निरुक्त","कल्प","व्याकरण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.82","page":"0063","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिक्षा कल्पश्छन्दो व्याकरणं ज्योतिषं निरुक्तं च ।","[41a] वेदाङ्गान्यथ शिक्षां पठन्विदन्भवति शिक्षकस्त्रितये ॥ ८२ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.87","synonyms":["कल्प","छन्दस्","व्याकरण","ज्योतिष","निरुक्त","वेदाङ्ग","शिक्षक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.204","page":"0060","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रिया स्त्री निष्कृतौ शिक्षाचिकित्सोपायकर्मसु ।","करणारम्भपूजासु चेष्टायां सम्प्रधारणे ॥ २०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.204","head":"क्रिया"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.169","page":"0026","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["धर्मशास्त्रं स्मृतिः शिक्षा कल्पो व्याकरणं तथा ।","ज्योतिश्छन्दो निरुक्तिश्च षडङ्गानि यथाक्रमम् ॥ १६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.169","synonyms":["धर्मशस्त्र","स्मृति","कल्प","व्याकरण","ज्योतिस्","छन्दस्","निरुक्ति","षडङ्ग"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.20","page":"0004","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["छन्दः शिक्षा व्याकरणं निरुक्तं ज्योतिषं तथा ।","कल्पश्चेति प्रणीतानि वेदाङ्गानि महात्मभिः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.20","synonyms":["छन्दस्","व्याकरण","निरुक्त","ज्योतिष","कल्प","वेदाङ्ग"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.144","page":"0033","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ऋग्वेदश्च यजुर्वेदः सामवेदोऽप्यथर्वणः ।","शिक्षा कल्पो व्याकरणं छन्दोज्योतिर्निरुक्तयः ॥ १४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.31","synonyms":["ऋग्वेद","यजुर्वेद","सामवेद","अथर्वण","कल्प","व्याकरण","छन्दस्","ज्योतिस्","निरुक्त"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.362","page":"0047","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["षडङ्गानि तु वेदस्य शिक्षा च कल्पसंज्ञकः ।","व्याकरणं तथा छन्दो ज्योतिर्निरुक्तिरेव च ॥ ३६२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.324","synonyms":["कल्प","व्याकरण","छन्दस्","ज्योतिस्","निरुक्ति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.353","page":"0025","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ऋक् स्त्रियां सामयजुषी वेदास्त्रय इति त्रयी ।","शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं ज्योतिषं तथा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.353","synonyms":["ऋच्","सामन्","यजुस्","त्रयी","कल्प","व्याकरण","निरुक्त","ज्योतिष"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.31.10","page":"0291","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्लक्षोऽश्वत्थे गर्दभाण्डे जटीद्वीपविशेषयोः ।","पक्षः सहाये सुहृदि पार्श्वे मासार्द्धराजयोः ॥","विहगे वलये साध्ये विरोधे गृहशुद्धयोः ।","चुल्लीरन्ध्रे हस्तिपार्श्वे केशादिपरती व्रजे ॥","प्रेक्षा नृत्ये क्षणे वुद्धौ शिक्षायामपि च स्त्रियाम् ।","प्रैषः क्लेशे मर्दने च प्रेषणोन्मादयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.31.10","head":"प्रेक्षा"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.2.17","page":"0003","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उदात्तश्चानुदात्तश्च स्वरितश्च स्वरास्त्रयः ।","ज्योतिषं व्याकृतिः शिक्षा कल्पश्छन्दो निरुक्तकम् ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.2.8","synonyms":["उदात्त","अनुदात्त","स्वरित","स्वर","ज्योतिष","व्याकृति","कल्प","छन्दस्","निरुक्तक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.2.1224","page":"0150","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["परदारंगमी पारदारिकः पारतल्पिकः ।","शिक्षा तु विद्योपादानं संस्काराद्ग्रहणं श्रुतेः ॥ १२२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.2.56","synonyms":["पारदारिक","पारतल्पिक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1905","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शिक्षायां निष्कृतौ चेष्टाचिकित्सोपाययुक्तिषु ।","आरम्भे कोटिरश्र्यग्रप्रकर्षावधिसीमसु ॥ १९०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.46","head":"क्रिया"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2163","page":"0261","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्राज्ञे च विनयः शिक्षाविद्याचारप्रशान्तिषु ।","वसतिस्तु गृहे स्थित्यां जैनानामास्पदे निशि ॥ २१६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.304","head":"विनय"},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"52","page":"0534","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिक्षा वर्णविवेचिका ॥ ५२ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.56","synonyms":[]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.9","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रिया तु निष्कृतौ शिक्षाचिकित्सोपायकर्मसु ।","करणारंभपूजासु चेष्टायां संप्रधारणे ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.9","head":"क्रिया"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.70","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विकीर्णोऽर्थश्च विकिरौ विसर्गौ मुक्तिवर्चसी ।","विनयो धर्मविद्याधीशिक्षाचारप्रशान्तिषु ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.70","head":"विनय"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}