{"stem":"शुश्रूषा","iast":"śuśrūṣā","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.239","page":"16","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शुश्रूषा श्रवणं चैव ग्रहणं धारणं तथा ॥ ३१० ॥","ऊहापोहोऽर्थविज्ञानं तत्त्वज्ञानं च धीगुणाः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.239","synonyms":["श्रवण","ग्रहण","धारण","ऊह","अपोह","अर्थविज्ञान","तत्त्वज्ञान"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.206","page":"23","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सहायोऽभिचरोऽनोश्च जीविगामिचरप्लवाः ।","सेवकोऽथ सेवा भक्तिः परिचर्या प्रसादना ॥ ४९६ ॥","शुश्रूषाराधनोपास्तिवरिवस्यापरीष्टयः ।","उपचारः पदातिस्तु पत्तिः पद्गः पदातिकः ॥ ४९७ ॥","पादातिकः पादचारी पदाजिपदिकावपि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 से (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.206","synonyms":["सहाय","अभिचर","अनुजीविन्","अनुगामिन्","अनुचर","अनुप्लव","सेवक","सेवा","भक्ति","परिचर्या","प्रसादना","आराधन","उपास्ति","वरिवस्या","परीष्टि","उपचार","पदाति","पत्ति","पद्ग","पदातिक","पादातिक","पादचारिन्","पदाजि","पदिक"]},{"kosha":"ACSJ","kosha_title":"अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaśiloñcha","ref":"3.38","page":"2","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पर्येषणोपासनापि शुश्रूषायामधीयते ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACSJ#ACSJ.3.0.32","synonyms":["पर्येषणा","उपासना"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.7.62","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वरिवस्या तु शुश्रूषा परिचर्याप्युपासना ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.7.62","synonyms":["वरिवस्या","परिचर्या","उपासना"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.129","page":"0016","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वरिवस्या परिचर्या शुश्रूषोपासना परीष्टिः स्यात् ।","सेवा भक्तिरुपास्तिः प्रसादनाराधनोपचाराश्च ॥ १२९ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.129","synonyms":["वरिवस्या","परिचर्या","उपासना","परीष्टि","सेवा","भक्ति","उपास्ति","प्रसादना","आराधना","उपचार"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.25","page":"0071","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वरिवस्या तु शुश्रूषा परिचर्याप्युपासनम् ।","पर्युपाभ्यां समुपाभ्यामन्वाभ्यामासनं च षण् ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 मु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.25","synonyms":["वरिवस्या","परिचर्या","उपासन","पर्युपासन","समुपासन","अन्वासन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.116","page":"0081","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वरिवस्या तु शुश्रूषा परिचर्याप्युपासना ।","अन्वासनाप्युपास्तिः स्त्री क्लीबे शुश्रूषणं पुनः ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.116","synonyms":["वरिवस्या","परिचर्या","उपासना","अन्वासना","उपास्ति","शुश्रूषण"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.145","page":"0433","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिल्पादिगा तु विज्ञानं क्लीबे ज्ञानं तु मोक्षगा ।","शुश्रूषा श्रवणं चैव ग्रहणं धारणं तथा ॥ १४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.145","synonyms":["विज्ञान","ज्ञान","श्रवण","ग्रहण","धारण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.11","page":"0054","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शुश्रूषा स्त्री श्रवणं क्लीबे ग्रहणं धारणमूहोऽपोहः ।","अर्थज्ञानं सत्त्वज्ञानं बुद्धेरन्ते गदिता हि गुणाः ।","धीमा[35a]न्धीरो मनीषी बुध-विबुध-सुधी-सद्-विदद्-वादि-वेदि-","प्रज्ञ-प्राज्ञ-प्रबुद्धाः कवितृ-कवयितृ-प्राप्तरूपाभिरूपाः ।","ज्ञो मेधावी सुमेधाः कवि-कृतिविदथ व्यक्त-दोषज्ञ-विद्वत्-","संख्यावल्लब्धवर्णाः सुधिषण-मतिमत्-सूरिणः कृष्टि-सूरी ॥ ११ ॥"],"metre":"sragdhara","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.11","synonyms":["श्रवण","ग्रहण","धारण","ऊह","अपोह","अर्थज्ञान","सत्त्वज्ञान","धीमत्","धीर","मनीषिन्","बुध","विबुध","सुधी","सत्","विदत्","वादिन्","वेदिन्","प्रज्ञ","प्राज्ञ","प्रबुद्ध","कवितृ","कवयितृ","प्राप्तरूप","अभिरूप","ज्ञ","मेधाविन्","सुमेधस्","कवि","कृतिन्","विद्","व्यक्त","दोषज्ञ","विद्वस्","संख्यावत्","लब्धवर्ण","सुधिषण","मतिमत्","सूरिन्","कृष्टि","सूरि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.84","page":"0239","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रणिपातस्त्वनुनयः प्रणतिः स्त्री क्षमापणम् ।","वरिवस्या तु शुश्रूषा परिचर्या प्रसादना ।","आराधनोपासना च परीष्टिर्भक्तिरित्यपि ॥ ८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1188","synonyms":["प्रणिपात","अनुनय","प्रणति","क्षमापण","वरिवस्या","परिचर्या","प्रसादना","आराधना","उपासना","परीष्टि","भक्ति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.42","page":"0060","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वहने चापि सामीप्ये नेः समूहेऽथ मर्दने ।","शुश्रूषायां तत्क्षणजे सपत्नीलम्भनेऽप्यधेः ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.231","head":"अधिवहति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.61","page":"0376","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शुश्रूषा परिचर्याकथानयोः श्रोतुमिच्छायाम् ।","व्यवसाये तु जिगीषा विजयेच्छायां प्रकर्षेऽपि ॥ ६१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.73","meanings":["परिचर्या","कथा","श्रोतुमिच्छा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.1.95","page":"0009","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शिञ्जिनी नूपुरे मौर्व्यां शुश्रूषा तु कथानके ।","उपास्तौ श्रोतुमिच्छायां षण्डाली तु सरस्यपि ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.1.95","meanings":["कथानक","उपास्ति","श्रोतुमिच्छा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.92","page":"0033","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शुश्रूषायां शराभ्यासे समीपासन एव च ।","न नाथो उपकार्या स्त्री राजगेहे त्रिषु त्विदम् ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.357","head":"उपासन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.345","page":"0056","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शुश्रूषायां च नृस्त्री तु कङ्कते स्यात् प्रसाधनी ।","प्रसादनस्तु प्रासादे पुमान् स्यादोदने तु नप् ॥ ३४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.611","head":"प्रसाधना"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.162","page":"0122","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सेवा प्रसादना भक्तिः सेवनं परिचर्यया ।","परीष्ट्याराधनोपास्तिः शुश्रूषा वरिवस्यया ॥ १६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.162","synonyms":["सेवा","प्रसादना","भक्ति","सेवन","परिचर्या","परीष्टि","आराधन","उपास्ति","वरिवस्या"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.3.72","page":"0170","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वेदान्ते सद्रहस्ये च शुश्रूषायामुपासनम् ।","आसने च शराभ्यासे प्रारम्भार्थ उपक्रमः ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.3.11","head":"उपासन"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.122","page":"0031","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भक्तिः सेवा च सु[शु]श्रूषा परिचर्या प्रसादना ।","वरिवस्याराधनोपास्तिर्विनयः समुपासनम् ॥ १२२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None भक्तिः सेवा च सु[शु]श्रूषा (extra_in_pada) pāda 4 syl. 2 र्विन (split)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.9","synonyms":["भक्ति","सेवा","परिचर्या","प्रसादना","वरिवस्या","आराधना","उपास्ति","विनय","समुपासन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.456","page":"0057","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["विज्ञानमन्यतो ज्ञेयं धीगुणा अष्टधा पुनः ।","शुश्रूषा श्रवणं चापि ग्रहणं धारणं तथा ॥ ४५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.419","synonyms":["विज्ञान","श्रवण","ग्रहण","धारण"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.774","page":"0111","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सेवा भक्तिश्च शुश्रूषा परिचर्या प्रसादना ।","उपास्तिरुपचारश्च परीष्टिः स्यादुपासना ॥ ७७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.409","synonyms":["सेवा","भक्ति","परिचर्या","प्रसादना","उपास्ति","उपचार","परीष्टि","उपासना"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"9.43","page":"0311","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शुश्रूषाऽन्वेषणा कुम्भाव्रज्या चर्या कृषिर्लिपिः ।","पताका कतिका धूली रचनासन्ततिर्षृतिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.9.0.43","synonyms":["अन्वेषणा","कुम्भा","व्रज्या","चर्या","कृषि","लिपि","पताका","कतिका","धूली","रचना","सन्तति","धृति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.273","page":"0037","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्याद्द्रोहचिन्ता व्यापादः संकेतसमयौ समौ ।","धियो गुणास्तु शुश्रूषा श्रवणं ग्रहणं धृतिः ॥ २७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.10","synonyms":["द्रोहचिन्ता","व्यापाद","संकेत","समय","श्रवण","ग्रहण","धृति"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.442","page":"0249","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपयुक्तेतरे त्वस्त्री शैलुषो नटबिल्वयोः ।","शुश्रूषा परिचर्य्या च संहर्षः स्पर्द्धने मुदि ॥ ४४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.458","meanings":["परिचर्य्या"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.38","page":"0086","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वरिवस्या तु शुश्रूषा सेवा भक्तिरुपासना ।","परिचर्याराधनञ्च सेवनञ्च प्रसादनम् ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.38","synonyms":["वरिवस्या","सेवा","भक्ति","उपासना","परिचर्या","आराधन","सेवन","प्रसादन"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}