{"stem":"श्मश्रु","iast":"śmaśru","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.310","page":"25","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ततो हनुः श्मश्रु कूर्चमास्यलोम च मासुरी ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.310","synonyms":["हनु","कूर्च","आस्यलोमन्","मासुरी"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.175","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तनूरुहं रोम लोम तद्वृद्धौ श्मश्रु पुम्मुखे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.175","synonyms":["तनूरुह","रोमन्","लोमन्"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.220","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यञ्जनं लाञ्छनं श्मश्रुनिष्ठानावयवेष्वपि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.220","head":"व्यञ्जन"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.524","page":"0060","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रोम तनूरुहमुक्तं नयनगतं पक्ष्म मुखगतं श्मश्रु ।","अधरो दन्तच्छद ओष्ठ उच्यते दन्तवासश्च ॥ ५२४ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.370","synonyms":["रोमन्","तनूरुह","पक्ष्मन्","अधर","दन्तच्छद","ओष्ठ","दन्तवासस्"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.3.21","page":"0129","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यञ्जनं तेमने चिह्ने श्मश्रुणि व्यञ्जनं स्मृतम् ।","स्त्रीपुंसशुद्धदेशे च व्यञ्जनं चार्धमात्रिकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.3.21","head":"व्यञ्जन"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.157","page":"0037","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["हनुर्द्वयोर्हनू स्त्रीत्वे श्मश्रु षण् व्यञ्जनं हिनुः ।","कूर्चमस्त्री पुमान्घोट आस्यलोम च भासुरी ॥ १५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.157","synonyms":["हनु","हनू","व्यञ्जन","हिनु","कूर्च","घोट","आस्यलोमन्","भासुरी"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.242","page":"0047","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["यत्तन्मुख्यं कर्णमूलात्कर्णमूलावधिस्थितम् ।","नरचिह्नं द्वयोः श्मश्रु शुण्ठं कक्षाश्रितं च यत् ॥ २४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.242","synonyms":["नरचिह्न","शुण्ठ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.28","page":"0221","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तनूरुहं लोम रोम न स्त्री तु श्मश्रु दाढिका ।","दंष्ट्रिका मासुरी नव्या कूर्चोऽस्त्री चिबुकस्थिते ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1000","synonyms":["तनूरुह","लोमन्","रोमन्","दाढिका","दंष्ट्रिका","मासुरी","नव्या","कूर्च"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.55","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्व्यञ्जनं तेमनचिह्नवाचि","श्मश्रुप्रतीकार्थमुशन्ति तद्वत् ।","स्याद्रञ्जनं रागकरे पराभं","क्लीबे तु तल्लोहितचन्दने स्यात् ॥ ५५ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.77","head":"व्यञ्जन"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"21","page":"0006","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं त्रुटिः स्वल्पः । इयं सीमा ग्राममर्यादा । इयं सन्ध्या दिनावसानम् । इयं रात्रिः शर्वरी । इयं धूलिः पांसुः । इयं वेणी केशरचना । इयं खारी परिमाणविशेषः । निशीथशब्दः पुंसि भवति । अयं निशीथोऽर्धरात्रः । ज्योत्स्नादयाशलाकाः स्त्रियां भवन्ति । इयं ज्योत्स्ना चन्द्रप्रभा । इयं दया करुणा । इयं शलाका लोहधमनी । नित्यग्रहणं विभाषानिवृत्त्यर्थम् ।","पुंयोगे कर्णहनू नपुंसके श्मश्रुजानुगुदशब्दाः ।","एकाभिधानता स्यादस्राश्रुणोर्नित्यम् ॥ २१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.22","synonyms":["त्रुटि","सीमन्","सन्ध्या","रात्रि","धूलि","वेणी","खारी","निशीथ","ज्योत्स्ना","दया","शलाका","कर्ण","हनु","जानु","गुद","अस्र","अश्रु"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"22","page":"0006","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुंसो योगः पुंयोगः तस्मिन् कर्णहनू भवतः । यथा अयं कर्णः श्रोत्रं कुन्तीपुत्रश्च । हनुः कपोलप्रदेशः । श्मश्रुजानुगुदशब्दाः नपुंसके भवन्ति । इदं श्मश्रु मुखैकदेशरोमराजिः । इदं जानु जङ्घामध्यस्थानम् । इदं गुदमपानम् । अभिधीयतेऽनेनेत्यभिधानं एकं च तदभिधानं च तस्य भावः एकाभिधानता स्यात् भवेदित्यर्थः । अस्राश्रुणोर्नित्यं नपुंसकता भवति । इदमस्त्रम् । इदमश्रु । नयनजलमिति । एक एवार्थः नित्यवचनं पूर्ववत् ।","घुसकिरुपसर्गपूर्वः पुंस्यन्योपपदे वेषुपूर्वः स्त्री ।","येभ्यो नञ्तान्पुंस्युक्तान्याञ्चा विना विद्धि ॥ २२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.23","synonyms":["कर्ण","हनु","जानु","गुद","अस्र","अश्रु","इषुधि","याञ्चा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.254","page":"0064","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["एकं निश्चलयन्त्रेति केचिदर्थममन्वत ।","भग्नशृङ्गपशौ तु त्रिः कूर्चोऽस्त्री श्मश्रुपीठयोः ॥ २५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.254","head":"कूर्च"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1595","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्लीबं श्मश्रुणि निष्ठाने चिह्नावयवयोरपि ।","व्यनक्त्यर्थेऽथ ना यज्ञपशुसंस्कारकर्मणि ॥ १५९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1595","head":"व्यञ्जन"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.247","page":"0131","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["असिकाधस्तथा प्रोक्तं कपोलः सृक्कणः समौ ।","गण्ङो गल्लो हनुश्चाथ श्मश्रु कूर्चमपीक्षितम् ॥ २४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.247","synonyms":["कपोल","सृक्कण","गण्ड","गल्ल","हनु","कूर्च"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.106","page":"0175","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कूर्चो भ्रुवोऽन्तरे दम्भे श्मश्रुण्यपि तथोच्यते ।","कृच्छ्रे च गहने कष्टं कृष्टिः कर्षणधीमतोः ॥ १०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.24","head":"कूर्च"},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.79","page":"0006","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["बालः केशस्तनुरुहो रोम लोमाङ्गजात्मजाः ।","कूर्चं वक्त्रा शिखाश्मश्रु गुम्फः पुंस्त्वद्रुमाङ्कुरः ॥ ७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.78","synonyms":["बाल","केश","तनुरुह","रोमन्","लोमन्","अङ्गज","आत्मज","कूर्च","वक्त्रा","शिखा","गुम्फ","पुंस्त्वद्रुमाङ्कुर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.27","page":"0022","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मुखकेशाः श्मश्रु कूर्चो लोम रोम तनूरुहम् ।","रोमावली रोमलता रोमराजी हृदूदरे ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.27","synonyms":["मुखकेश","कूर्च","लोमन्","रोमन्","तनूरुह","रोमावली","रोमलता","रोमराजी"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.937","page":"0143","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आसुरी चास्यलोमं च श्मश्रु कूर्चञ्च व्यञ्जनम् ।","कोटं स्याद्दंष्ट्रिका नाम द्राढिका दाढिका तथा ॥ ९३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 ञ्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.665","synonyms":["आसुरी","आस्यलोम","कूर्च","व्यञ्जन","कोट","दंष्ट्रिका","द्राढिका","दाढिका"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.331","page":"0104","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तनूरुहं तनुरुहं तनुरुट् लोम रोम च ।","छेङि (?) श्मश्रू व्यञ्जनञ्च लोमबृद्धौ तु पुंमुखे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.331","synonyms":["तनूरुह","तनुरुह","तनुरुह्","लोमन्","रोमन्","व्यञ्जन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.6.3","page":"0195","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बन्धनेऽपि च शोभायां करिण्याञ्च कचा स्त्रियाम् ।","काचो मनौ च शिक्ये च नेत्ररुग्मृत्तिकाभिदोः ॥","काञ्चीनगरभेदे च स्त्री कटिमेखलासु च ।","कूर्चमस्त्री भ्रुवोरन्तः कठिन श्मश्ककैतवे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 टि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.6.3","head":"कूर्च"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.71","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वसनं छादने वस्त्रे निवासे चापि कुत्रचित् ।","वर्द्धनं वृद्धिषुच्छेदे खय्यान्तु वर्द्धनी स्त्रियाम् ॥","व्यञ्जनं स्याद्धिने चिह्ने श्मश्रुण्यवयवेऽपि च ।","व्यसनन्तु विपत्तौ स्यात्पापे च निष्फलोद्यमे ॥","पानस्त्रीमृगयासङ्गाशुभदैवादिभूषने (?) ।","वर्त्तनं वर्त्तने पुंसि ह्रस्वे स्त्री पथि पेषणे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्तु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.71","head":"व्यञ्जन"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1899","page":"0231","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिष्वन्तःकुक्षि कोष्ठोऽस्त्री कुसूलेऽन्तर्गृहे पदे ।","कूर्चमस्त्री कुशे पीठे भ्रूमध्यश्मश्रुणोरपि ॥ १८९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.40","head":"कूर्च"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.74","page":"0116","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रतिमापूजयोरर्चा क्रौञ्चः पक्ष्यद्रिभेदयोः ।","कूर्चमस्त्री भ्रुवोर्मध्ये श्मश्रुकैतवयोरपि ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.75","head":"कूर्च"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.103","page":"0181","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["श्मश्रु तु व्यंजनं चोटः समे शिंघाणशिंगिनी ।","त्वक् स्त्री छदिस्तनुः कृत्तिः संछादन्यप्यसृग्धरा ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.103","synonyms":["व्यञ्जन","चोट","शिङ्घाण","शिङ्गिनी","त्वच्","छदि","तनु","कृत्ति","संछादनी","असृग्धरा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.20","page":"0231","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीठे श्मश्रुणि कूर्चोऽस्त्री भ्रूमध्ये कत्थने कुशे ।","कृत्या क्रियादेवतयोः कार्ये क्ली कुपिते त्रिषु ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.20","head":"कूर्च"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.30","page":"0252","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यञ्जनं श्मश्रुनिष्ठानचिह्नेष्ववयवेऽक्षरे ।","वृद्धत्वे वृद्धसंघाते वृद्धकर्मणि वार्द्धकम् ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.30","head":"व्यञ्जन"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}