{"stem":"संवत्सर","iast":"saṃvatsara","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.77","page":"10","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["स संपर्यनूद्भ्यो वर्षं हायनोऽब्दं समाः शरत् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 नू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.77","synonyms":["परिवत्सर","अनुवत्सर","उद्वत्सर","वर्ष","हायन","अब्द","समा","शरद्"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.20","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संवत्सरो वत्सरोऽब्दो हायनोऽस्त्री शरत्समाः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.34","synonyms":["वत्सर","अब्द","हायन","शरद्","समा"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.116","page":"0015","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हायनाब्दशरद्वर्षसंवत्सरसमाः समाः ।","निदाघः कथ्यते ग्रीष्मो वर्षाः प्रावृट् तपात्ययः ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.116","synonyms":["हायन","अब्द","शरद्","वर्ष","समा","निदाघ","ग्रीष्म","वर्षा","प्रावृष्","तपात्यय"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.808","page":"0093","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मणिदोषेऽपि त्रासो वत्सः संवत्सरेऽपि निर्दिष्टः ।","वामः प्रतिकूलेऽपि प्रोक्तौ शुक्लेऽपि शुचिरामौ ॥ ८०८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.22","head":"वत्स"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.1.3","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भद्रं सुखे च कल्याणे निन्दा कुत्सापवादयोः ।","सम्पल्लक्ष्म्यां गुणोत्कर्षे शरत्संवत्सरे ऋतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.1.3","head":"शरद्"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.2.5","page":"0094","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अब्दोऽपि मुस्तके मेघे अब्दः संवत्सरेऽपि च ।","वेदिः परिस्कृता भूमिर्वेदिरङ्गुलिमु[49]द्रिका ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.2.5","head":"अब्द"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.34","page":"0114","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हायनास्तु समाख्याता व्रीहिसंवत्सरार्चिषः ।","गोस्तनो हारभेदे च द्राक्षा तु गोस्तनी मता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.34","head":"हायन"},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"22.2","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वर्षाब्दहायनशरः संवत्सरः समा स्मृतः ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.22.0.2","synonyms":["वर्ष","अब्द","हायन","शरद्","समा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.73","page":"0413","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["ससंपरीदेदनुभ्यो युगांशो हायनोऽस्त्रियाम् ।","ऋतुवृत्तिर्मासमालः कालग्रन्थिः शरत्स्त्रियाम् ॥ ७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.73","synonyms":["सवत्सर","परिवत्सर","इदावत्सर","इद्वत्सर","अनुवत्सर","युगांश","हायन","ऋतुवृत्ति","मासमाल","कालग्रन्थि","शरद्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.17","page":"0440","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तावतीभिरहोरात्रं घटीभिर्मानुषं पुनः ।","तावद्भिस्तैरृतुस्तैस्तु षड्भिः संवत्सरस्ततः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.17","synonyms":["अहोरात्र","ऋतु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.4.97","page":"0050","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संवत्सरो वत्सर-काल-पर्व-","युगांशकाः शारदमासमासौ ।","अब्दोऽत्र वर्षं च न हायनः स्त्री","समाः स्त्रियां भूम्नि च वा शरदः स्त्री ॥ ९७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 2 syl. None समाः स्त्रियां भूम्नि च वा शरदः स्त्री (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.4.99","synonyms":["वत्सर","काल","पर्वन्","युगांशक","शारद","माससमास","अब्द","वर्ष","हायन","समा","शरद्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.4.101","page":"0051","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["चान्द्राणां प्रभवादीनां पञ्चके पञ्चके युगे ।","संपरीदान्विदित्येतच्छब्दपूर्वा हि वत्स[33a]राः ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.4.104","synonyms":["परिवत्सर","इदावत्सर","अनुवत्सर","इद्वत्सर"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"30","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एते घण्टादयः शब्दा स्त्रियां भवन्ति । प्रथमा[प्र]कृतिः स्त्रीलिङ्गमित्यर्थः । इयं घण्टा वाद्यविशेषः । इयं जटा केशविन्यासः । इयं सटा केशरः । इयं वसा मेदः । इयं शिफा कन्दः । अयं स्वर्गः नाकः । अयं त्रिदिवः स्वर्गादिनामत्वात्पुंस्त्वं त्रिविष्टपस्य प्राप्नोतीत्यत आह । त्रिविष्टपं स्यादुभयहीनम् । न स्त्री न पुमानित्यर्थः । इदं त्रिविष्टपं स्वर्गः ।","संवत्सरगिरिमासार्णवर्त्तुदेवासुराभिधानानाम् ।","नित्यं पुंयोगः स्याच्छरासिपङ्कारिनाम्नां च ॥ ३० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.33","synonyms":["स्वर्ग","नाक","त्रिदिव","त्रिविष्तप","गिरि","मास","अर्णव","ऋतु","देव","असुर","शर","असि","पङ्क","अरि"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"31","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अभिधानशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । संवत्सराभिधायिनां शब्दानां संवत्सरपर्यायाणां च । गिर्यादिपर्यायाणां च । पुंयोगः स्यादित्यर्थः । तद्यथा अयं संवत्सरः हायनोऽब्द इत्यादि । अयं गिरिः पर्वतः धरः शैल इत्यादि । मासाभिधायिनाम् । अयं मासः द्विपक्षः । मासविशेषोऽपि अयं चैत्रः वैशाखः ज्येष्ठः आषाढ इत्यादि । अर्णववाचिनाम् । अयमर्णवः समुद्रः सागरः पारावारः सरित्पतिरित्यादि । अयमृतुः वसन्तः ग्रीष्मः ।","देववाचिनाम् । देवः सुरः । असुरवाचिनाम् । असुरः दैत्यः । शराभिधायिनाम् । शरः काण्डः । अयमसिः खड्गः मण्डलाग्रः । अयं पङ्कः कर्दमः जम्बालः । अयमरिः शत्रुः वैरी रिपुः विपक्ष इत्यादि ।","भाष्कच्छुकशारज्ज्विष्टकाश्च नित्यं स्त्रि[स्त्री]यामीषिका च ।","विद्युद्दिग्भूम्यभिधानं वल्ली सरितां च विज्ञेयम् ॥ ३१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.34","synonyms":["हायन","अब्द","गिरि","पर्वत","धर","शैल","मास","चैत्र","वैशाख","ज्येष्ठ","आषाध","अर्णव","समुद्र","सागर","पारावार","सरित्पति","ऋतु","वसन्त","ग्रीष्म","देव","सुर","असुर","दैत्य","शर","काण्ड","असि","खड्ग","मण्डलाग्र","पङ्क","कर्दम","जम्बाल","अरि","शत्रु","वैरिन्","रिपु","विपक्ष","भास्","कच्छु","कशा","रज्जु","इष्टका","ईषिका","विद्युत्","दिश्","भूमि","वल्ली","सरित्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.107","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शरत् संवत्सरे मेघात्यये शान्तिस्तु मङ्गले ।","चिकित्सायां शमे चाथ शिंबिर्निष्पावनामनि ॥ १०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.107","head":"शरद्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1166","page":"0142","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृष्टौ संवत्सरे जम्बूद्वीपांशे भारतादिके ।","प्रावृट्संज्ञर्तुभेदे तु वर्षाः स्त्रीभूम्नि ना पुनः ॥ ११६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1166","head":"वर्ष"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1167","page":"0142","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वत्सः संवत्सरे वृक्षभेदे कुटजसंज्ञके ।","ऋषिभेदे च तद्वंश्यपुरुषेषु तु भूमनि ॥ ११६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1167","head":"वत्स"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.86","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तथा मरुवकाख्ये च स्तम्बेऽथ स्याज्जरूढवाक् ।","अग्नौ संवत्सरे मासे शरीरेऽप्यथ जर्तिलः ॥ ८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.86","head":"जरूढ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.173","page":"0061","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संवत्सरे च क्लीबं तु रुधिरेऽप्युत्तरायणे ।","दशाहकार्यश्राद्धे च त्रेतायां तु युगे स्त्रियाम् ॥ १७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.173","head":"आग्नेय"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1804","page":"0204","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शारदस्तु पुमान् पीतमुद्गे संवत्सरेऽपि च ।","त्रिस्त्वधृष्टे च शुद्धे च शरत्पक्वादिकेषु च ॥ १८०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1804","head":"शारद"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.121","page":"0017","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कश्चिदुद्गातरीत्याह संवत्सरपदं पुनः ।","अब्दमात्रेऽब्दभेदे च स्यात् तु संवसथध्वनिः ॥ १२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.178","meanings":["अब्द","अब्दभेद"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.2","page":"0088","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["उत्साहेऽध्यवसायः स्या+++++++रः ।","सव्वँत्सर इति ह्येके तद्भेद इति चापरे ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.16","head":"अध्यवसाय"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.11","page":"0089","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["परिवत्सरशब्दस्तु कैश्चित् सव्वँत्सरे मतः ।","अन्यैस्तु तद्विशेषेऽथ तक्रेऽपि परमे रसे ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.25","head":"परिवत्सर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.147","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संवत्संवत्सरौ तुल्यौ भूम्न्येव समाः स्त्रियाम् ।","अब्दं शरद्भवेत्पैत्रमहोरात्रं तु मासतः ॥ १४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None संवत्संवत्सरौ तु (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.147","synonyms":["संवत्","समा","अब्द"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.82","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संवत्सरो युगः कल्पं कालस्येत्यादयो भिदाः ।","वसन्तग्रीष्मवर्षाश्च शरद्धेमन्त एव च ॥ ८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.24","synonyms":["युग","कल्प","वसन्त","ग्रीष्म","वर्षा","शरद्","हेमन्त"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.83","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शिशिरश्चेति विज्ञेया ऋतवः षट् द्विमासिकाः ।","अब्दः संवत्सरो वर्षं वत्सरो हायनः शरत् ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.25","synonyms":["शिशिर","अब्द","वर्ष","वत्सर","हायन","शरद्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.157","page":"0022","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उत्तरायणकालेन संयुक्तं दक्षिणायनम् ।","स्यादेको वत्सरो नाम्ना वर्षं संवत्सरं शरत् ॥ १५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.98","synonyms":["उत्तरायण","दक्षिणायन","वत्सर","वर्ष","शरद्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.294","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संवत्सरो हायनोऽस्त्री वत्सरः शरदा शरत् ।","अब्दो वर्षञ्च वरिषं समाः स्त्री संवदित्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.294","synonyms":["हायन","वत्सर","शरदा","शरद्","अब्द","वर्ष","वरिष","समा","संवत्"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.50","page":"0181","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उद्वत्सर-संवत्सर-परिवस्तर-वत्सराः ।","अनुसंवत्सरो विवत्सरो वस्तोऽपि वर्षवत् ॥ ५० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.50","synonyms":["उद्वत्सर","परिवस्तर","वत्सर","अनुसंवत्सर","विवत्सर","वस्त","वर्ष"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.8.259","page":"0035","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समाः स्त्रियः शरत्स्त्री स्यादस्त्रियौ वर्षहायनौ ।","संवत्सरो वत्सरोऽब्दः कृताद्यं तु चतुर्युगम् ॥ २५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.8.30","synonyms":["समा","शरद्","वर्ष","हायन","वत्सर","अब्द","चतुर्युग"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.1.80","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अणिकूर्चस्त्वमावास्या भूतेष्टा प्रतिपत्क्षयात् ।","मासः संवत्सरस्तान्तः संक्रान्त्या तु स तारणः ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.1.80","synonyms":["अणिकूर्च","भूतेष्टा","मास","तान्त","तारण"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.1.90","page":"0024","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्तरायणमाग्नेयं विषुवान्विषुवोऽस्त्रियौ ।","संवत्सरोऽब्द आग्नेयो वत्सरः परिवत्सरः ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.1.90","synonyms":["उत्तरायण","आग्नेय","विषुवत्","विषुव","अब्द","वत्सर","परिवत्सर"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}