{"stem":"संस्कृत","iast":"saṃskṛta","found":true,"koshas":11,"places":[{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.81","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["युक्तेऽतिसंस्कृतेऽमर्षिण्यभिनीतोऽथ संस्कृतम् ।","कृत्रिमे लक्षणोपेतेऽप्यनन्तोऽनवधावपि ॥ ८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.158","meanings":["कृत्रिम","लक्षणोपेत"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.352","page":"0042","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उच्यते प्रवणः प्रह्वस्तत्परश्च परायणः ।","व्युत्पन्नः प्रहतः क्षुण्णः संस्कृतश्च निगद्यते ॥ ३५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.197","synonyms":["प्रवण","प्रह्व","तत्पर","परायण","व्युत्पन्न","प्रहत","क्षुण्ण"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.781","page":"0089","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["स्मृतमास्थितमाक्रान्तं प्रतीष्टं पतदाहृतम् ।","प्रच्छादितं स्यात्संवीतं प्रशस्तं संस्कृतं स्मृतम् ॥ ७८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.96","synonyms":["आस्थित","आक्रान्त","प्रतीष्ट","आहृत","प्रच्छादित","संवीत","प्रशस्त"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.2.49","page":"0074","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षारितः प्राचितः क्षारैरभिशस्तः प्रकीर्तितः ।","संस्कृतो भूषिते शस्ते कृत्रिमे लक्षणान्विते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.2.49","meanings":["भूषित","शस्त","कृत्रिम","लक्षणान्वित"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.2.72","page":"0079","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पारिजातः कल्पतरौ पारिभद्रतरावपि ।","अभिनीतः स्मृतो न्याय्ये संस्कृतेऽमर्षवत्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.2.72","head":"अभिनीत"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.42","page":"0218","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["व्युत्पन्नः संस्कृतः क्षुण्णः प्रहतोऽथ स्थिरोऽपि च ।","नीलीरागो विश्रथः स्यात् स्थिरसौहृद इत्यपि ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.42","synonyms":["व्युत्पन्न","क्षुण्ण","प्रहत","स्थिर","नीलीराग","विश्रथ","स्थिरसौहृद"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.54","page":"0423","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ईहामृगोऽङ्क इत्येते भेदा नाटकजा दश ।","स्याद्वेददेवयोर्वाणी संस्कृतं प्रकृतिः स्त्रियाम् ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.54","synonyms":["ईहामृग","अङ्क","प्रकृति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.27","page":"0234","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["समावृत्तः स्नातकस्तु यो भवेदाप्लुतो व्रती ।","गर्भाधानादिसंस्कारैर्युक्तोऽसौ संस्कृतस्त्रिषु ।","अभावात्स्त्रीपरित्यागस्तुरगब्रह्मचर्यकम् ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1133","synonyms":["समावृत्त","स्नातक","तुरगब्रह्मचर्यक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.8","page":"0001","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["पटीयांश्च पटिष्ठश्च पटोः स्यादतिशायने ।","पटिमा पुंसि भावेऽस्य पटुता पाटवं तथा ॥","कुशलस्य तु भावे स्यात्कौ[158b]शल्यं कौशलं नपुम् ।","नदीष्णस्तु नदीस्नानकुशलः परिकीर्तितः ॥","व्युत्पन्नः संस्कृतः क्षुण्णः प्रहतश्च समार्थकाः","वदो वदावदो वक्ता वग्नुश्च गदयित्नुवत् ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.112","synonyms":["पटीयस्","पटिष्ठ","पटिमन्","पटुता","पाटव","कौशल्य","कौशल","नदीष्ण","व्युत्पन्न","क्षुण्ण","प्रहत","वद","वदावद","वक्तृ","वग्नु","गदयित्नु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.57","page":"0028","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["संगीर्ण-विदित-समाहित-संस्कृतवाच्यव्ययं त्वाम्स्यात् ।","दृष्टं वीक्षितमालोकित-रूपित-निभालिता[नि] स्युः ॥ ५७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.333","synonyms":["संगीर्ण","विदित","समाहित","आम्","दृष्ट","वीक्षित","आलोकित","रूपित","निभालित"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.4.30","page":"0033","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मर्षः परिकरः-स्त्रीर्या गतिरिङ्खा सृतिर्गतिः ।","भवेदुपसमाधानं समाहारः समुच्चयः ।","परिष्कृतं संस्कृतं चोपस्कृतं च समुच्चितम् ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.4.29","synonyms":["मर्ष","परिकर","ईर्या","इङ्खा","सृति","गति","उपसमाधान","समाहार","समुच्चय","परिष्कृत","उपस्कृत","समुच्चित"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.93","page":"0217","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचेऽप्यथ विकृतं स्यादसंस्कृते रोगितेऽश्लीले ।","संस्कृतमग्र्ये कृतके लक्षणयुक्तेऽप्यलंकृते पक्वे ॥ ९३ ॥"],"metre":"udgiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.92","meanings":["अग्र्य","कृतक","लक्षणयुक्त","अलंकृत","पक्व"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.17.48","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अङ्गारितं दग्धपलाशकल्यु-","द्गत्यो रथापावृतमात्मतन्त्रे ।","छन्नेऽभिनीतस्त्रिषु संस्कृते स्या-","न्न्यायेऽपि कोपिन्यथ साहसेऽपि ॥ ४८ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.17.3","head":"अभिनीत"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.18.98","page":"0231","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पार्थोऽर्जुने स्यात्ककुभद्रुमे च","गाथा स्त्रियां छन्दसि शेषमात्रे ।","स्यात्संस्कृतान्योक्तिषु चाथ कन्था","वस्त्रान्तरे मृन्मयभित्तिकायाम् ॥ ९८ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.18.8","head":"गाथा"},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.215","page":"0035","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["ऋद्धमावसितं धान्यं बहुलीकृतं संस्कृतम् ।","खलपूः स्याद्बहुकरश्छादितेयश्छदिस्तृणम् ॥ २१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 तं (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.215","synonyms":["ऋद्ध","आवसित","बहुलीकृत","खलपू","बहुकर","छादितेय","छदिस्तृण"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"161","page":"0077","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["संहितं सहितं युक्तं संपृक्तं संभृतं युतम् ।","संस्कृतं समवेतं च प्राहुरन्वीतमन्वितम् ॥ १६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.161","synonyms":["संहित","सहित","युक्त","संपृक्त","संभृत","युत","समवेत","अन्वीत","अन्वित"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.36","page":"0044","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रहतः प्रयतस्तु स्यात् संस्कृते पूत एव च ।","अततं वितते क्षुण्णे प्रदीप्तं त्वपि भासिते ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.36","head":"प्रयत"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1887","page":"0211","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कारायां सङ्कटेऽन्ये तु सङ्कटे त्रिषु मन्वते ।","संस्कृतं त्वाहितोत्कर्षे कृत्रिमे निर्मलीकृते ॥ १८८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1887","meanings":["आहितोत्कर्ष","कृत्रिम","निर्मलीकृत"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1888","page":"0212","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["त्रिषु स्याल्लक्षणोपेते भाषाभेदे तु पण्डिताः ।","नपुंसकं विजानन्ति संसर्पस्तु पुमानयम् ॥ १८८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1888","meanings":["लक्षणोपेत","भाषाभेद"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.2","page":"0023","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभिजातः कुलीने च न्याय्यपण्डितयोरपि ।","अभिनीतः संस्कृते च न्याय्ये चामर्षवत्यपि ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.240","head":"अभिनीत"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.412","page":"0052","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["षट् संस्कृतादिकाः भाषाः कथ्यन्ते क्रमशो यथा ।","संस्कृतं प्राकृतं शौरसेनी पैशाचमागधी ॥ ४१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.374","synonyms":["प्राकृत","शौरसेनी","पैशाच","मागधी"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.510","page":"0065","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चिद्रूपो हृदयालुश्च सहृदयोऽथ संस्कृतः ।","व्युत्पन्नः प्रहतः क्षुण्णः अन्तर्वाणिस्तु शास्त्रवित् ॥ ५१० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 द (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.17","synonyms":["चिद्रूप","हृदयालु","सहृदय","व्युत्पन्न","प्रहत","क्षुण्ण","अन्तर्वाणि","शास्त्रविद्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.350","page":"0025","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अपभ्रंशोऽपशब्दस्तु शास्त्रे यः स्यादसंस्कृतः ।","संस्कृतः साधुशब्दश्चेत् शास्त्रे शब्द इतीरितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.350","synonyms":["अपभ्रंश","अपशब्द","साधुशब्द","शब्द"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.120","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पृषत्पुमान्मृगे बिन्दौ न द्वयोः पृषतोऽपि च ।","प्रेक्षितं स्याद्विनिहते सिक्ते च संस्कृते त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.120","head":"प्रेक्षित"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.143","page":"0222","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सम्वर्त्तो मुनिभित्कर्षफलयोः प्रलये घने ।","संस्कृतं लक्षणोपेते कृत्रिमे भूषितेऽन्यवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.143","meanings":["लक्षणोपेत","कृत्रिम","भूषित"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.153","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथावसितमृद्ध स्याज्ज्ञातेऽवसानगे त्रिषु ।","अर्थपतिर्धनाधीशे भवेन्नरपतौ पुमान् ॥","अवदातो विशुद्धे स्यात्सिते गौरेऽन्यलिङ्गकम् ।","अवगीतन्तु दृष्टे स्यान्निर्वादे गर्हितेऽपि च ॥","अन्तर्गतं विस्मृते स्यान्मध्यप्राप्तेऽभिधेयवत् ।","अङ्गारितं स्यात्पलाशकलिकोद्गमदग्धयोः ॥","अपावृतं स्वतन्त्रे स्यात् पिहितेऽप्यभिधेयवत् ।","अत्याहितं गुरुभये जीवानपेक्षिकर्मसु ॥","अभिनीतः संस्कृते स्यादमर्षिन्याय्ययोस्त्रिषु ।","अभिजातः पण्डिते स्यात् त्रिषु न्याय्यकुलीनयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 व (sub) pāda 3 syl. 3 प (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.153","head":"अभिनीत"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.18","page":"0255","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रहतौ क्षुण्णव्युत्पन्नौ प्रयतौ पूतसंस्कृतौ ।","सव्यायत्तौ प्रसव्यौ द्वौ प्रवृद्धौ प्रसृतैधितौ ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ण्ण (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.18","head":"प्रयत"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.28","page":"0256","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संस्कृतं लक्षणोपेते कृत्रिमे निर्मलीकृते ।","मिश्रीकृते च संसृष्टं शुद्धे च वमनादिभिः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.28","meanings":["लक्षणोपेत","कृत्रिम","निर्मलीकृत"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.4.1","page":"0275","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभिजातः कुलीने च न्याय्यपण्डितयोरपि ।","अभिनीतः सुयुक्ते स्यादमर्षवति संस्कृते ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.4.1","head":"अभिनीत"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}