{"stem":"सद्मन्","iast":"sadman","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.1.79","page":"39","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गेहभूर्वास्तु गेहे तु गृहं वेश्म निकेतनम् ॥ ९८९ ॥","मन्दिरं सदनं सद्म निकाय्यो भवनं कुटः ।","आलयो निलयः शाला सभोदवसितं कुलम् ॥ ९९० ॥","धिष्ण्यमावसथं स्थानं पस्त्यं संस्त्याय आश्रयः ।","ओको निवास आवासो वसतिः शरणं क्षयः ॥ ९९१ ॥","धामागारं निशान्तं च कुट्टिमं त्वस्य बद्धभूः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.1.79","synonyms":["गेहभू","वास्तु","गेह","गृह","वेश्मन्","निकेतन","मन्दिर","सदन","निकाय्य","भवन","कुट","आलय","निलय","शाला","सभा","उदवसित","कुल","धिष्र्य","आवसथ","स्थान","पस्त्य","संस्त्याय","आश्रय","ओकस्","निवास","आवास","वसति","शरण","क्षय","धामन्","अगार","निशान्त","कुट्टिम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.2.5","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गृहं गेहोदवसितं वेश्म सद्म निकेतनम् ॥ ४ ॥","निशान्तवस्त्यसदनं भवनागारमन्दिरम् ।","गृहाः पुंसि च भूम्न्येव निकाय्यनिलयालयाः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.2.6","synonyms":["गृह","गेह","उदवसित","वेश्मन्","निकेतन","निशान्त","वस्त्य","सदन","भवन","अगार","मन्दिर","निकाय्य","निलय","आलय"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.454","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ओकः सद्माश्रयश्चौकाः पयः क्षीरं पयोम्बु च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.454","head":"ओकस्"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.291","page":"0035","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आवासावसथं गृहं च भवनं स्थानं निशान्तं कुलं,","संस्त्यायो निलयो निकाय्यमुटजं गेहं कुटं मन्दिरम् ।","धिष्ण्यं धाम निकेतनं च सदनं पस्त्यं च वास्तु क्षयः","शाला वेश्म निवेशनोदवसिते प्रोक्ते च सद्मौकसी ॥ २९१ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.136","synonyms":["आवास","आवसथ","गृह","भवन","स्थान","निशान्त","कुल","संस्त्याय","निलय","निकाय्य","उटज","गेह","कुट","मन्दिर","धिष्र्य","धामन्","निकेतन","सदन","पस्त्य","वास्तु","क्षय","शाला","वेश्मन्","निवेशन","उदवसित","ओकस्"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.1.7","page":"0106","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लक्ष्म चिह्ने प्रधाने च प्रेम स्निग्धत्वनर्मणोः ।","सद्म जले गृहे च स्याद्वर्त्म नेत्रच्छदेऽध्वनि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 ज (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.1.7","meanings":["जल","गृह"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.1.4","page":"0219","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बर्हिर्दर्भे हुताशे स्यादर्चिर्धाममयूखयोः ।","स्रोतोऽम्बुवेगेन्द्रिययो रोकश्चाश्रयसद्मनोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.1.4","head":"रोकस्"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.3.63","page":"0015","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उपकार्याथ सौधोऽस्त्री सद्म धामापि राजतः ।","चन्द्रशाला तु वलभिर्वलभी चन्द्रशालिका ॥ ६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.3.63","synonyms":["उपकार्या","सौध","धामन्","चन्द्रशाला","वलभि","वलभी","चन्द्रशालिका"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.93","page":"0260","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्सद्म गेहेऽम्भसि कैतवे तु","छद्म प्रदिष्टं कुसृतौ तथैव ।","प्रेमास्त्रियां नर्मविधौ च हार्दे","व्योमान्तिमे वारिविहायसोश्च ॥ ९३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.115","meanings":["गेह","अम्भस्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.35","page":"0382","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ओकोऽन्ति[मे]सद्मनि चाश्रयेऽन्त्ये","ऽथानो जनन्यां शकटे च भक्ते ।","भक्तस्थले चाथ शिरः प्रधाने","सेनाग्रभागेऽपि च मस्तके च ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.35","head":"ओकस्"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"20","page":"0005","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मूर्द्धन् उक्षन् तक्षन् मज्जन् श्लेष्मन् आत्मन् अश्मन् युवन् पूषन् इत्येतैः शब्दै रहितं वर्जितं यदन्यत् द्व्यच्कं द्विस्व[श्व]रं च नान्तं प्रातिपदिकं तत्सर्वं नपुंसकं भवति । यथा इदं चर्म वर्म शर्म भस्म सद्म लोम इत्येवमादयः । मूर्द्धादयोऽपि नान्तत्वात् द्व्यच्का अतस्तेषामपि नपुंसकता प्राप्नोति । तदर्थमिति प्रतिषेधः कृतः मूर्द्धोऽक्षतक्षेत्यादि पुंल्लिङ्गाधिकारात्पुंसि भवन्ति । यथा अयं मूर्द्धा शिरः । उक्षा वृषभः । मज्जा सारः । तक्षा वर्द्धकिः । श्लेष्मा धातुविकारः । आत्मा शरीरस्थः । अश्मा नीलः । युवा तरुणः । पूषादित्यः पुंसि वा भवेद्ब्रह्मेति । द्वच्कत्वान्नान्तत्वाच्च ब्रह्मशब्दस्य नपुंसकत्वे प्राप्ते पुंस्त्वं वा विधीयते ब्रह्मशब्दो वा नपुंसकलिङ्गो भवति । इदं ब्रह्मा वेदाध्ययनमीश्वरश्च । अयं ब्रह्मा प्रजापतिः । यद्येवं यत् द्व्यच्कं नान्तं तन्नपुंसकम् । एवं सति राजन् शब्दस्यापि नपुंसकता स्यात् पुंस्यन्तर्भावो द्रष्टव्यः ।","त्रुटिसीमसन्ध्यारात्रयः स्त्रियां धूलिवेणिखार्यश्च ।","पुंसि निशीथो ज्योत्स्नादयाशलाका स्त्रियां नित्यम् ॥ २० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.21","synonyms":["चर्मन्","वर्मन्","शर्मन्","भस्मन्","लोमन्","मूर्धन्","उक्षन्","मज्जन्","तक्षन्","श्लेष्मन्","आत्मन्","अश्मन्","युवन्","पूषन्","ब्रह्मन्","राजन्","त्रुटि","सीमन्","सन्ध्या","रात्रि","धूलि","वेणि","खारि","निशीथ","ज्योत्स्ना","दया","शलाका"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"59","page":"0016","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं कललो गर्भाशयः । कफः श्लेष्मा । पूयः शोणितविकारः । कुल्माषः सस्यजातिः । कल्कः सर्षापादीनां चूर्णम् । कल्पः कालपरिमाणम् । गेहं गृहम् । मखो यज्ञः । लौहित्यो नदविशेषः । झर्झरो वादित्रविशेषः । पुङ्खः शरस्य । चषालो यूपाग्रम् । कटाहो लोहभाजनम् ।","मत्स्यो मीनः ।","शवपलकतल्पसद्मबलिशामिशनिमित्तपित्तचित्तानि ।","किल्बिषवृजिनानि तथा नपुंसके पीठपापे च ॥ ५९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.62","synonyms":["शव","पलक","तल्प","बलिश","आमिश","निमित्त","पित्त","चित्त","किल्बिष","वृजिन","पीठ","पाप"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"132","page":"0066","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सदनं सद्म भवनं धिष्ण्यं वेश्माथ मन्दिरम् ।","गेहं निकेतनागारं निशान्तं निवृतं गृहम् ॥ १३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.132","synonyms":["सदन","भवन","धिष्ण्य","वेश्मन्","मन्दिर","गेह","निकेतन","अगार","निशान्त","निवृत","गृह"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.24","page":"0035","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनूहसामग्रन्थेऽथच्छद्म सद्मनि कैतवे ।","छदिस्तु पटले गेहे जन्म तूत्पत्तितोययोः ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.24","head":"छद्मन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.70","page":"0039","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊरौ च शकटाङ्गे च कस्मिंश्चिदथ सद्मवाक् ।","गृहे जले च रोदस्योः सद्मनी इत्यथो जले ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.70","meanings":["गृह","जल","रोदसी"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.270","page":"0038","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मार्गत्रयं च शृङ्गाटं चत्वरं बहुपथं स्मृतम् ।","मन्दिरं सदनं गेहं गृहं सद्म निकेतनम् ॥ २७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None चत्वरं बहुपथं स्मृतम् (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.270","synonyms":["मार्गत्रय","शृङ्गाट","चत्वर","बहुपथ","मन्दिर","सदन","गेह","गृह","निकेतन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.18.271","page":"0196","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["निर्वातस्तु गते वाते गाढसंनाहसद्यनोः ।","निर्यूहः शेखरे नागदन्तनिर्यासयोरपि ॥ २७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.18.13","head":"निर्वात"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.3.76","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आतपत्रे पुण्डरीकं कं शीर्षेऽथ द्रवे मधु ।","सद्माङ्गयोः पुरं क्लीबे घटार्थे खपुरं पुनः ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.3.7","head":"पुर"},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.7","page":"0001","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आपणो विपणिः पण्यवीथिका हट्टकोऽट्टकः ।","पल्लीग्रामो गृहं गेहं वेश्म सद्म निकेतनम् ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.6","synonyms":["आपण","विपणि","पण्यवीथिका","हट्टक","अट्टक","पल्ली","ग्राम","गृह","गेह","वेश्मन्","निकेतन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.68","page":"0026","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मन्दिरं सदनं सद्म निलयो भवनं गृहम् ।","ओको निवास आवासो धिष्ण्यं धाम निकेतनम् ॥ ६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.1","synonyms":["मन्दिर","सदन","निलय","भवन","गृह","ओकस्","निवास","आवास","धिष्र्य","धामन्","निकेतन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.1.1696","page":"0273","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अगारञ्च गृहं गेहं सदनं सद्म मन्दिरम् ॥ १६९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.1.136","synonyms":["अगार","गृह","गेह","सदन","मन्दिर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.4.8","page":"0195","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उल्लाघः प्रयते कृष्णे नीरोगदक्षयोस्त्रिषु ।","निदाघः स्वेदसलिले ग्रीष्मकाले तयोष्मनि ॥","पलिघः कलशे काचघटगोपुरसद्मसु ।","परिघोऽर्मलघाताऽस्त्रयोगभेदेषु कीर्तितः ॥","प्रतिघः प्रतिघातेऽपि क्रोधमूर्छनयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.4.8","head":"पलिघ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.94","page":"0242","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सद्म स्यात्सलिले गेहे संव्यानंदादनेंऽशुके ।","सादी गजरथश्वादिसमारोहेषु पुंस्ययम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.94","meanings":["सलिल","गेह"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.6.842","page":"0106","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सदनभवनवेश्मसद्मगेहावसथनिवेशनमन्दिरास्पदानि ।","केचिदावसथं पुंसि निकेतं च प्रचक्षते ॥ ८४२ ॥"],"metre":"puspitagra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.6.12","synonyms":["सदन","भवन","वेश्मन्","गेह","आवसथ","निवेशन","मन्दिर","आस्पद","निकेत"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1923","page":"0234","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छन्दः पद्यश्रूतीच्छासु च्छद्म सद्मनि कैतवे ।","छिद्रं तु रन्ध्रावसरापदेशेष्वथ संहतौ ॥ १९२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 श्रू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.64","head":"छद्मन्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.18","page":"0160","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शय्यं निवसनं सद्म बुन्दिरं वेश्म मन्दिरम् ।","निकार्यवासावसथनिकाय्यनिलयालयाः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.18","synonyms":["शय्य","निवसन","बुन्दिर","वेश्मन्","मन्दिर","निकार्य","वास","आवसथ","निकाय्य","निलय","आलय"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.8","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चैत्यं चितांके बुद्धाण्ड उद्देशेऽद्रौ मुरालये ।","चिह्नमंके पताकायां छद्म सद्मनि कैतवे ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.8","head":"छद्मन्"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}